Νεοελληνική γλώσσα α ΄γυμνασίου. Ενότητα 5η.Σχέδιο θεωρίας αυτής της ενότητας.

 1) Το ρήμα αποτελεί την κεντρική λέξη της ρηματικής φράσης.

2) Τα ρήματα έχουν δύο αριθμούς (ενικό και πληθυντικό) και τρία πρόσωπα (α,β,γ) σε κάθε αριθμό.

3)Επίσης έχουν:

2 φωνές:  Ενεργητική (παίζω) και παθητική (λέγομαι).

2 συζυγίες:  α (παίζω,  λέγομαι)

                       Β( αγαπώ, αγαπιέμαι, τελώ, τελούμαι).

4 διαθέσεις: ενεργητική (τραγουδώ)

                        Παθητική   (βασανίζομαι)

                        Μέση          (λούζομαι)

                        Ουδέτερη  (κοιμάμαι).

4)Οι ρηματικοί χρόνοι που αναφέρονται στο παρελθόν είναι : παρατατικός, αόριστος και υπερσυντέλικος.

  Οι ρηματικοί χρόνοι που αναφέρονται στο παρόν είναι: ενεστώτας και παρακείμενος.

  Οι ρηματικοί χρόνοι που αναφέρονται στο μέλλον είναι : μέλλοντας εξακολουθητικός, μέλλοντας συνοπτικός, μέλλοντας συντελεσμένος.

Προσοχή:

Έκφραση-Έκθεση Β΄Λυκείου. Θέμα προς ανάλυση: Πώς η τέχνη επηρεάζει τον άνθρωπο;

 Τίτλος: τέχνη…οδηγός.

«Ζώντας ο άνθρωπος μέσα στο σύμπαν γρήγορα κατάλαβε ότι με το μυαλό του θα πρέπει πολλά να εξηγήσει και να βάλει στη σειρά. Η τέχνη τον βοήθησε πολύ σε αυτή την τεράστια προσπάθειά του. Μέσα από όλες τις εκφάνσεις της τέχνης το νοήμον υποκείμενο αποτύπωσε σκέψεις, ελπίδες, συμπεράσματα, για όποια ιδέα, εξήγηση, ελπίδα και επιδίωξη, τον απασχολεί. Η τέχνη αποτελεί εξωτερική φιλοσοφία, ορατή στις ανθρώπινες αισθήσεις, εξήγηση και άποψη για όλα όσα ο άνθρωπος σκέφθηκε, άρα καθοδηγεί τον άνθρωπο στην πορεία του προς την Αλήθεια και μία ζωή λόγου και ευδαιμονίας.

Η Τέχνη θυμίζει στον άνθρωπο την αρμονία, την ομορφιά και την καλαισθησία του κόσμου. Το άτομο κατανοεί ότι στα ίδια καλούπια θα μπορούσε να θέσει τη ζωή του, σκεφτόμενο και πράττοντας σκέψεις και έργα πολιτισμού που προάγουν την ανθρώπινη κοινωνία. Η τέχνη αποτελεί τη μεγάλη αρχή, την κύρια αφόρμηση, ένα δρόμο ισορροπίας ο οποίος εάν ακολουθηθεί και στην καθημερινότητα θα φέρει την σειρά και την τάξη στην ανθρώπινη ζωή και κοινωνία. Βλέποντας κανείς ένα έργο τέχνης συλλαμβάνει το πώς κάποια πράγματα θα μπορούσαν να είναι και ξεκινά ο αγώνας της μίμησης για ένα καλύτερο εαυτό για έναν αξιώτερο κόσμο.

Νεοελληνικά κείμενα β΄γυμνασίου, διαγώνισμα. Γ.Ιωάννου: Να΄σαι καλά δάσκαλε.

 

ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ   Να 'σαι καλά, δάσκαλε!          Το παρακάτω διήγημα, που πρωτοδημοσιεύτηκε το 1979 και προέρχεται από τη συλλογή Εφήβων και μη (1982), συνδέεται στενά με τις σχολικές εμπειρίες. Αναφέρεται στην αγάπη του φιλολόγου για τη λαϊκή παράδοση, στη διδακτική μεθοδολογία του και στις δραστηριότητες που αναθέτει στους μαθητές του με σκοπό να εφαρμόσουν στην πράξη τις θεωρητικές γνώσεις του μαθήματος, να έρθουν σε επαφή με την τοπική λαϊκή τους παράδοση και να την αγαπήσουν και εκείνοι.

Πρόπερσι που φοιτούσα σ' ένα Γυμνάσιο της επαρχίας μάς είχε έρθει ένας νέος φιλόλογος με πολλή όρεξη για δουλειά. Αγαπούσε πολύ το σχολείο και τους μαθητές και βλέπαμε ότι ήθελε να γνωρίσει όχι μονάχα τους κατοίκους του τόπου και τα ζητήματά τους, αλλά και καθετί που είχε συμβεί στον τόπο από παλιά. Με λίγα λόγια, ήταν ένας ζωντανός και αξιαγάπητος άνθρωπος και οι εντόπιοι αμέσως τον αγάπησαν.

          Καμιά φορά, όταν πηγαίναμε εκδρομή, έβαζε τα παιδιά που τον περιτριγύριζαν -και πάντοτε τον περιτριγύριζαν παιδιά- να λένε ιστορίες διάφορες από τον τόπο και κυρίως ιστορίες για το μέρος όπου είχαμε πάει εκδρομή. Ήταν ωραία μέσα στον καθαρό αέρα, στα λουλούδια και στα φυτά, ν' ακούς τις ιστορίες αυτές. Έλεγαν τα διάφορα ονόματα των χωραφιών, των βράχων, των πηγών, ακόμα και των μεγάλων δέντρων, κι εγώ τα άκουγα κατάπληκτος. Έλεγαν ιστορίες, παραμύθια, όμορφα ανέκδοτα, και προπάντων τραγουδούσαν δημοτικά τραγούδια. Αυτοί, φίλε μου, ξέρανε τη ρίζα τους και τη φύτρα* τους πάππου προς πάππου, ενώ εμείς καλά καλά ούτε τον παππού μας δεν ξέραμε. Και ο καθηγητής μέσα σ' όλα, κι ας έλεγε ότι είναι απ' την Αθήνα. Πώς τα ήξερε τόσα πράγματα; Ακόμα και τα ίδια τα παιδιά απορούσαν με τον εαυτό τους. Πώς έγινε και τα θυμήθηκαν όλα αυτά, από πού τα βγάζαν, πότε τα είχαν μάθει και δεν το ξέραν;

Ωριαία δοκιμασία στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας Β γυμνασίου. Το σχολείο στο χρόνο

 

Νέες τεχνολογίες και ποιοτική παιδεία

Α. Οι νέες τεχνολογίες, ιδίως η πληροφορική με το τεράστιο πλήθος των σύγχρονων εφαρμογών, έχει σχεδόν ταυτισθεί με ό,τι χαρακτηρίζουμε ως ανάπτυξη. Κάθε χώρα που προσβλέπει στην ανάπτυξη (οικονομική, τεχνολογική κ.λπ.) έχει κυριολεκτικά «γαντζωθεί» από τις νέες τεχνολογίες: τις έχει εισαγάγει στην Εκπαίδευση, ενισχύει την έρευνά τους, χρηματοδοτεί τις εφαρμογές τους, προωθεί με κάθε τρόπο ό,τι έχει σχέση μ’ αυτές, ιδιαίτερα με την τεχνολογία των Η/Υ. Εκείνο που δεν έχει ίσως βαθύτερα συνειδητοποιηθεί, ιδίως στην Ελλάδα, είναι η σπουδαιότητα των νέων τεχνολογιών για μια ποιοτική παιδεία που αποτελεί και την προϋπόθεση για κάθε μορφής ανάπτυξη μιας χώρας.

Β. Τα οφέλη που αναμένονται για την Παιδεία μας, εφόσον εφαρμοσθούν σωστά προγράμματα με κατάλληλο εκπαιδευτικό λογισμικό, είναι κυρίως τα εξής:  Πρώτα, το να μπορεί να μπει κανείς σε μεγάλες βιβλιοθήκες, ξένες αλλά και ελληνικές και να αντλήσει τις πληροφορίες που χρειάζεται, να μελετήσει άρθρα σε περιοδικά. Επιπλέον,  να χρησιμοποιηθούν εκπαιδευτικά προγράμματα με συνδυασμό εικόνας – ήχου και κειμένου.  Με αυτή την τεχνολογία τα πολιτισμικά ή εθνικά μαθήματα του εκπαιδευτικού συστήματος μιας χώρας μπορούν να διδαχθούν με νέους ελκυστικούς, ανανεωμένους και ουσιαστικούς τρόπους. Έτσι, διδάσκοντας την ιστορία μιας περιόδου, μπορείς μαζί με τις πληροφορίες για τα γεγονότα και τα πρόσωπα να παρουσιάζεις χάρτες, πορείες, σχέσεις, παράλληλα γεγονότα της ιστορίας γειτονικών χωρών, να δίνεις συγχρόνως πληροφορίες για τη λογοτεχνία, τις επιστήμες, τις τέχνες, την παράδοση, τη θρησκεία, τη γλώσσα ενός λαού με εικόνα, με ήχο και φυσικά με κείμενο.

Γ. Τέτοια προγράμματα μπορούν να λειτουργήσουν στα πολιτισμικά μαθήματα, στα μαθήματα αισθητικής καλλιέργειας και στα μαθήματα γνώσεων. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι με τέτοια προγράμματα, το Σχολείο και γενικότερα η Εκπαίδευση και η παρεχόμενη Παιδεία, μπορούν να αποκτήσουν ξανά το ενδιαφέρον που χρειάζεται για να προσελκύσουν την αγάπη και την ουσιαστική συμμετοχή των μαθητών. Εξίσου σημαντικό είναι ότι τέτοια προγράμματα είναι βέβαιο ότι μπορούν να αποτελέσουν την αφετηρία μιας ριζικής ανανέωσης τού εκπαιδευτικού συστήματος τής Ελλάδος και την επαναλειτουργία του σε νέες βάσεις.

Αρχαία Ελληνικά από το πρωτότυπο. Α΄γυμνασίου. Ασκήσεις γραμματικής στην ενότητα 2.

 

 

1.Να τονίσετε τις παρακάτω λέξεις εφαρμόζοντας τους κανόνες τονισμού:

Κατηγορος, Νειλος, μηκος, βωλος, ταυρος, φλοισβος, δουλος, δουλων, νευρον, οινος, γενναιος, γενναιων.

 

2. Να τονισθούν οι επόμενες αποφθεγματικές φράσεις:

Α) σπευδε βραδεως

Β)γνωθι σαυτον

Γ) παταξον μεν

Δ)μηδενα προ του τελους μακαριζε.

 

3.Να τοποθετήσετε πνεύματα και τόνους στο παρακάτω απόσπασμα:

Εκφραση-Έκθεση γ΄Λυκείου. Θεματική ενότητα: Παιδεία-Εκπαίδευση-Διαπολιτισμικότητα. Υλικό αφόρμησης.

 1.Ο όρος Παιδεία με τη στενή του έννοια μπορεί να ταυτιστεί:

Α)Με το προσφερόμενο υλικό.

Β) Με τη διαδικασία της εκπαίδευσης (λειτουργοί και μέσα).

Γ) Με το αποτέλεσμα (τη μόρφωση).

2.Η έννοια της παιδείας περιλαμβάνει και το εννοιολογικό περιεχόμενο των δύο όρων «αγωγή και μόρφωση». Η έννοια παιδεία όπως συμβαίνει και με τις έννοιες «αγωγή» και  «μόρφωση»  χρησιμοποιείται άλλοτε με στενότερη άλλοτε με ευρύτερη προοπτική.

Μορφές της παιδείας:

Ανθρωπιστική παιδεία

Εθνική παιδεία

Επαγγελματική παιδεία

Κοινωνική παιδεία

Εγκυκλοπαιδική παιδεία

Καλλιτεχνική παιδεία.

Αρχαία Ελληνικά από το πρωτότυπο Α΄γυμνασίου. 6η ενότητα. Ασκήσεις/λεξιλογικές.

 

1) Να συμπληρώσετε τα κενά με την κατάλληλη λέξη από το λεξιλογικό πίνακα:

Δεύτε………………………………….πίωμεν καινόν (εκκλησιαστική γλώσσα).

Οι μετρήσεις έδειξαν ότι το νερό της περιοχής έχει πολλά άλατα και για αυτό δεν είναι…………………………

Ο πρόεδρος της δημοκρατίας έκανε …………………………προς τιμήν των Ολυμπιονικών.

Στην ονομαστική του εορτή ο εφοπλιστής παρέθεσε πλούσιο……………………….στους φίλους του.

Η υποχώρηση του νερού  της θάλασσας μετά την πλημμυρίδα ονομάζεται………………………….

Άμα ραγίσει το ………………………..είναι επικίνδυνο να σπάσει.

 

2) Να αντιστοιχήσετε τις λέξεις της Α στήλης με τις συνώνυμές τους στη στήλη Β:

        Α                                                                      Β

1.      Συμπόσιο                                                  α. λικέρ

2.      Πότης                                                        β. συμποσιαστής

3.      Οινοποσία                                                γ. συνεστίαση

4.      Ηδύποτο                                                   δ. μεθυσμένος

5.      Πιωμένος                                                 ε.  μπεκρής

6.      Συμπότης                                                 στ.κρασοπότι.

 

3) Να αποδώσετε τη σημασία των παρακάτω φράσεων:

Έκθεση-Έκφραση γ΄λυκείου. Θέμα: «σε άρθρο σας με 350-400 λέξεις να εκθέσετε τις απόψεις σας για τις δυνατότητες που προσφέρει το διαδίκτυο στο χρήστη του και για τα αρνητικά φαινόμενα που συνδέονται με τη λειτουργία του. Να υποθέσετε ότι το άρθρο σας θα δημοσιευθεί στην ιστοσελίδα του σχολείου σας. Προσπαθήστε να δώσετε στο κείμενό σας έναν τόνο αντικειμενικότητας χωρίς δηλαδή ούτε να θεοποιείται ούτε να δαιμονοποιείται αυτή η τεχνολογία».

 

Τίτλος : ο μαγικός κόσμος του διαδικτύου.

Στην εποχή μας η τεχνολογία και τα δώρα της άνοιξαν νέους ορίζοντες και προκάλεσαν εντυπωσιακές αλλαγές στην ανθρώπινη ζωή, στις ανθρώπινες συνήθειες και στους ρυθμούς της. Η εικονική πραγματικότητα οδηγεί στην παγκοσμιοποίηση, οι άνθρωποι ενώνονται όλο και περισσότερο μπροστά στην πληροφορία του διαδικτύου.Όμως το διαδίκτυο δεν είναι ούτε καλό ούτε κακό, είναι ένα μέσο το οποίο μέσα από τη λογική χρήση μπορεί αποτελεσματικά να βοηθήσει στην ανάπτυξη και εξέλιξη της ανθρώπινης ζωής, της επιστήμης και του πολιτισμού.

Ο κόσμος του διαδικτύου προσφέρει την πληροφόρηση, την επικοινωνία, την ανταλλαγή μηνυμάτων, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ο άνθρωπος για πρώτη φορά μπορεί ως οντότητα να ενημερωθεί, να επικοινωνήσει και να πληροφορηθεί για πράγματα τα οποία σε άλλες εποχές αποτελούσαν προνόμια ολίγων.Όμως όλα αυτά θα πρέπει να γίνονται στο μέτρο του σοβαρού και του απαραίτητου και όχι το διαδίκτυο να αντικαταστήσει την πραγματική ανθρώπινη ζωή και τις επαφές της.

Η διαδικτυακή παγκοσμιοποίηση έγκειται στο ότι μέσα από το διαδίκτυο μπορεί να αναπτυχθεί η τηλεκπαίδευση, η τηλεπικοινωνία σε πραγματικό χρόνο, η συνάντηση επιστημόνων εν στιγμή από πολλά και διαφορετικά κράτη. Αυτές μάλιστα είναι μόνον κάποιες από τις δυνατότητες του παγκοσμίου ιστού ο οποίος μέσα από αυτόν τον τρόπο εξελίσσει τον ανθρώπινο πολιτισμό,

Νεοελληνική Γλώσσα Α΄γυμνασίου. Συζυγίες και διαθέσεις ρημάτων.

 

1. Να γραφούν τα πρόσωπα που ζητούνται στα παρακάτω ρήματα (στον Ενεστώτα Οριστικής).

Θεωρούμαι (β΄ενικό)

Αγαπώ (β΄πληθυντικό)

Μιλώ ((γ΄πληθυντικό)

Παίζω (β΄ενικό)

Λύνομαι (β΄πληθυντικό)

Αγαπιέμαι ( γ΄πληθυντικό).

2. Να συμπληρώσετε τα κενά στις παρακάτω προτάσεις με τον κατάλληλο τύπο των ρημάτων:

Α) Ο Κώστας ……………………………………..από το Νίκο (χτυπιέμαι , αόριστος).

Β) Οι άνθρωποι…………………………………..μεταξύ τους (αγαπιέμαι, ενεστώτας).

Γ) Ο Δημήτρης ……………………………………….ως ο καλύτερος στη δουλειά του (θεωρούμαι, ενεστώτας).

Δ) Τώρα όλα……………………………..κατανοητά (γίνομαι, ενεστώτας).

Ε) Οι άνθρωποι ……………………………………..(κοιμάμαι, ενεστώτας).

3) Να κατατάξεις τα παρακάτω ρήματα σύμφωνα με τη συζυγία που ανήκουν:

Μιλώ, παίζω, αγαπιέμαι, λαλώ, πηδώ, φωνάζω, λύνω, χτυπιέμαι, θεωρώ, θεωρούμαι, αφήνομαι, αφήνω, δένω, δένομαι.

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ – ΘΕΜΑΤΑ (Γ΄Λυκείου).

 

KEIMENO 1

Το κείμενο που ακολουθεί δημοσιεύτηκε στην εφ. Το Βήμα (17/11/2002). Ο συγγραφέας του, Θεόδωρος Παπαγγελής, καθηγητής Λατινικής Φιλολογίας στο ΑΠΘ, γράφει ένα άρθρο γνώμης σχετικά με την αναγνωστική κουλτούρα των ευρωπαϊκών χωρών. Το κείμενο έχει υποστεί διασκευή για τις ανάγκες της γραπτής εξέτασης.

Τελικά, θα πάμε αδιάβαστοι;

Σύμφωνα με το πρόσφατο Ευρωβαρόμετρο1 , ενώ ο μέσος ευρωπαϊκός όρος των ατόμων που δήλωσαν ότι κατά τον προηγούμενο χρόνο δεν είχαν ανοίξει βιβλίο είναι 42,1%, τα ποσοστά για την Ελλάδα, την Ισπανία και την Πορτογαλία ήταν κατά πολύ υψηλότερα. Αντίθετα, η αναγνωστική αποχή είναι εξαιρετικά χαμηλή στη Σουηδία, τη Φινλανδία και τη Βρετανία. Όσο ξέρω, καμιά επιτροπή δεν μελετά αυτή τη στιγμή τα ευρήματα για την αναγνωστική μας ανορεξία. Ωστόσο, σύμφωνα με μια ερασιτεχνική, αλλά ευρείας αποδοχής, ερμηνεία, οι κάτοικοι της «ωραιότερης χώρας του κόσμου» δεν έχουν λόγους να κλειστούν στους τέσσερις τοίχους για να διαβάσουν, όταν η αγαθή μοίρα τούς επιτρέπει να αυλίζονται, να περιφέρονται και να εποχούνται ηλιόλουστοι τουλάχιστον κατά τις τρεις από τις τέσσερις εποχές. Το άλλοθι είναι έξυπνο, αλλά, ενώ εξηγεί γιατί απέχουμε από ογκώδεις τόμους, δεν εξηγεί γιατί, σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο, μόνο το ένα πέμπτο διαβάζει συχνά εφημερίδες, που ασφαλώς απαιτούν λιγότερο χρόνο και που διαβάζονται σε καθημερινή βάση από τα τρία τέταρτα των Φινλανδών και των Σουηδών και από το 60% και πλέον των Γερμανών. Η πραγματική εξήγηση, σύμφωνα με τον Ελβετό αναλυτή EkkehardKraft, έχει μεγάλο ιστορικό βάθος. Ενώ μέχρι το τέλος περίπου του 15ου αιώνα οι αναλφάβητοι ήταν ισομερώς κατανεμημένοι στην Ευρώπη, στη συνέχεια δρομολογήθηκαν σημαντικές διαφοροποιήσεις, δεδομένου ότι οι χώρες του βόρειου και του βορειοδυτικού ευρωπαϊκού τόξου που προσεχώρησαν στη Μεταρρύθμιση μείωσαν δραματικά τα ποσοστά αναλφαβητισμού, επειδή οι Μεταρρυθμιστές θεωρούσαν απαράβατο χριστιανικό καθήκον την ανάγνωση της Βίβλου και οι αρχές μερίμνησαν για τη διάδοση της ικανότητας για ανάγνωση και γραφή. Αργότερα η Βίβλος ως ανάγνωσμα υπoχώρησε αλλά η εγγραμματοσύνη και η αναγνωστική παράδοση έμειναν. Το ενδιαφέρον είναι ότι η Μεταρρύθμιση συνετέλεσε στη μείωση του αναλφαβητισμού ακόμη και σε χώρες με ισχυρή ρωμαιοκαθολική παράδοση, επειδή οι ανάγκες της Αντιμεταρρύθμισης υπαγόρευαν την απόκτηση ικανότητας για ανάγνωση και γραφή. Το δεύτερο μεγάλο τονωτικό της αναγνωστικής όρεξης προσέφερε ο Διαφωτισμός του 18ου αιώνα, ενώ η βιομηχανική επανάσταση του 19ου προσέθεσε εργάτες και γυναίκες στη διογκούμενη «αναγνωστική» τάξη. Η εικόνα είναι διαφορετική στον Νότο. Η Μεταρρύθμιση άφησε αδιάφορους τους Καθολικούς της Ιβηρικής και της Νότιας Ιταλίας, ενώ ανατολικότερα η ελληνική Ορθοδοξία είχε να αντιμετωπίσει πολύ σοβαρότερα προβλήματα επιβίωσης. Στον Νότο, εξάλλου, ο Διαφωτισμός δεν έφτασε παρά μόνο σε μικρούς θυλάκους2 διανοουμένων, ενώ ο αναλφαβητισμός άρχισε να υποχωρεί αισθητά στο δεύτερο  μισό του 19ου αιώνα για να περιοριστεί σε ελεγχόμενα επίπεδα μόλις μετά το τέλος του Β´ Παγκοσμίου Πολέμου. Παρά το γεγονός ότι, για τους παραπάνω λόγους, καθυστέρησε σημαντικά η ανάπτυξη της αναγνωστικής μας κουλτούρας, η ψαλίδα θα μπορούσε να κλείσει με γρήγορους ρυθμούς, αν το τέλος του αναλφαβητισμού δεν συνέπιπτε χρονικά με τη «μιντιακή» επανάσταση του 20ού αιώνα και κυρίως με την εισβολή της τηλεόρασης κατά τις τρεις τελευταίες δεκαετίες του. Έτσι, ενώ αλλού εξαιτίας μιας παγιωμένης και ώριμης αναγνωστικής παράδοσης υπήρχαν και υπάρχουν ισχυρές αντιστάσεις, στην Ελλάδα το στραβό κλήμα της «υπό ανάπτυξιν» αναγνωστικής κουλτούρας το έφαγε και ο γάιδαρος της τηλεόρασης. Αν ρίξουμε μια τελευταία ματιά στο Ευρωβαρόμετρο, θα δούμε ότι οδηγούμε την κούρσα της ευρωπαϊκής τηλεθέασης.

Έκθεση-έκφραση Γ΄Λυκείου. Θέμα: Η στάση των πολιτών έναντι των μνημείων και με ποιους τρόπους η εκπαίδευση θα συμβάλει ώστε οι μαθητές να συνειδητοποιήσουν την αξία των μνημείων.

 

 

«Σε καμμία περίπτωση τα μνημεία δεν αποτελούν απλά απομεινάρια του παρελθόντος.Μιλούν με τον τρόπο τους και προσελκύουν όλους εκείνους οι οποίοι θέλουν και προσπαθούν να μάθουν το χθές του τόπου τους και του κόσμου κτίζοντας συνειδητά το αύριο. Ειδικά η εκπαίδευση θα πρέπει να στοχεύσει στο να προσφέρει αυτή τη δυνατότητα στους μαθητές ώστε αυτοί να είναι ικανοί μέσα από τα μνημεία να γνωρίσουν και να αναπτύξουν την ιστορία του τόπου τους, του κόσμου μέσα στον οποίο ζούν.

Τα μνημεία αποτελούν μέρος της εθνικής και ιστορικής μας κληρονομιάς. Είτε συζητούμε για αγάλματα, ναούς, κτίρια, πνευματικά αριστουργήματα. Μέσα από αυτά γνωρίζουμε κατακτήσεις και συλλήψεις που προηγήθηκαν του κόσμου μας, αυτές εάν κατανοηθούν από το σύγχρονο άνθρωπο μπορεί να τον βοηθήσουν να αναπτύξει και τον εαυτό του σε σχέση με τους άλλους και το περιβάλλον. Σεβόμενοι τα μνημεία ουσιαστικά μαθαίνουμε να εκτιμούμε όσα μας προσφέρει ο χρόνος, διδασκόμαστε τίποτε να μην υποτιμούμε διότι όλα γύρω μας άρα και τα μνημεία αποτελούν μέρος γνώσης πολύτιμης  και εξελικτικής.

Αναμφίβολα όμως όλα αυτά θα  πρέπει να σταθεροποιηθούν στις συνειδήσεις των ανθρώπων και ο καλύτερος τρόπος είναι να εισχωρήσουν και να γίνουν βίωμα στο μυαλό των νέων μαθητών μέσω του σχολείου και των εκπαιδευτικών μαθημάτων τους.

Έκθεση-Έκφραση Γ΄Λυκείου. Θέμα: Ανθρώπινα δικαιώματα.

 

Η εμπειρία του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου η οποία σημαδεύθηκε από μία  πλήρη υπαρξιακή κρίση, έφερε στην επιφάνεια την ανάγκη προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τα οποία ήδη διατυπώθηκαν μέσα από την ανθρωπιστική φιλοσοφία και αφορούν τον άνθρωπο ως καθολικότητα. Όπως είναι γνωστό η Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (1948) πλήρως καθόρισε τα θεμελιώδη ατομικά δικαιώματα συνδέοντάς τα μάλιστα με την ομαλή και ευδαίμονα κοινωνική ζωή. Ο κάθε ένας από εμάς επιβάλλεται όχι απλά να διασφαλίσει την τήρηση και καλλιέργεια παγκόσμια των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αλλά να νοιώσει συνυπεύθυνος για την καταπάτησή τους και ενίοτε την κατάργησή τους.

Όσοι είναι οι τομείς της ανθρώπινης ζωής και δραστηριότητας, τόσα είναι και τα είδη των ατομικών δικαιωμάτων, διότι ο άνθρωπος έχει δικαίωμα στην ποικιλία και στην πολυφωνία στην πνευματική αλλά και στην καθαρά βιωματική ζωή του. Υπάρχουν λοιπόν θεσμοθετημένα τα ατομικά, τα εθνικά τα κοινωνικά και τα πολιτικά δικαιώματα.

Έκθεση- Έκφραση γ΄Λυκείου. Θέμα έκθεσης: Υγεία-Διατροφή.

 

Ίσως καμμία φράση δεν έδειξε το πραγματικό εύρος και την κυριωτέρα σημασία της υγείας όσο η περίφημη φράση : νούς υγιής εν σώματι υγιεί. Ποιος άραγε θα μπορούσε να διαφωνήσει ότι η σωματική και πνευματική αρμονία του ανθρώπου χαρακτηρίζει το μέγεθος: υγεία. Αυτή  η αρμονία και η ισορροπία όμως σε μεγάλο βαθμό καθορίζεται από το τι σκεπτόμαστε, τι τρώμε, πώς ζούμε. Ειδικά σε μία εποχή σαν τη σημερινή ο άνθρωπος θα πρέπει να θέσει όλες εκείνες τις πνευματικές και  διατροφικές ισορροπίες ώστε πράγματι να διαφυλάξει και να αυξήσει προς το καλύτερο την ευεξία του, και τη σωματική αλλά και την πνευματική.

Οι κίνδυνοι οι οποίοι επαπειλούν την παντοειδή υγεία του σημερινού ανθρώπου, δεν είναι δύσκολο να περιγραφούν. Η απομάκρυνση του ανθρώπου από τη φύση, η ανθυγιεινότητα των μεγάλων πόλεων, η ανεξέλεγκτη βιομηχανική ρύπανση του περιβάλλοντος απειλούν τη σωματική υγεία. Μία γρήγορη ματιά στα στατιστικά των νοσοκομείων θα πείσουν και τον πιο σκεπτικιστή για την αύξηση των ασθενών λόγω καρδιακών και άλλων συναφών νοσημάτων. Θεωρείται πλέον ως αναγκαιότητα αλλά και ως προτεραιότητα η υιοθέτηση μιάς προσωπικής υγιούς στάσης ζωής: αποφυγή του ανθυγιεινού περιβάλλοντος των μεγαλοπόλεων, προσωπική εκγύμναση, υιοθέτηση υγιών ενασχολήσεων οι οποίες αφαιρούν άγχος και στενοχώρια,όπως το διάβασμα ο αθλητισμός και άλλες σχετικές ενασχολήσεις.

Η σωματική όμως υγεία οδεύει σε σχέση με την ψυχική και την πνευματική υγεία του ανθρώπου. Αυτές επίσης οι μορφές υγείας δοκιμάζονται το ίδιο σκληρά με τη σωματική στο σημερινό χαώδη κόσμο των μεγαλουπόλεων. Το άγχος, οι γρήγοροι ρυθμοί ζωής, οι ασταμάτητες προσπάθειες ο άνθρωπος να επιτύχει ένα καλό καταναλωτικό επίπεδο, φθείρουν καταστροφικά την εσωτερική του ηρεμία και ισορροπία, κάτι που οδηγεί και σε σωματικές ασθένειες.

Aρχαία Ελληνικά από μετάφραση, β΄γυμνασίου. Ομήρου Ιλιάδα, σημειώσεις εισαγωγής του μαθήματος:

 

1. Ο τίτλος του έργου:

Η Ιλιάδα ασχολείται με τον τρωϊκό πόλεμο και το όνομα του τίτλου της οφείλεται στη λέξη Ίλιον το οποίο αποτελεί δεύτερη ονομασία της Τροίας.

2.Το θέμα:

Το κύριο θέμα και η αφετηρία της Ιλιάδας, όπως δηλώνει και ο ποιητής στο προοίμιό του έργου του, είναι ο θυμός (μήνις) του Αχιλλέα, ο οποίος προέκυψε μέσα από τη σύγκρουση του ήρωα με τον αρχιστράτηγο Αγαμέμνονα,με όλα τα επακόλουθα αυτής της εξέλιξης.

3.Το περιεχόμενο της Ιλιάδας – η χρονική διάρκεια των γεγονότων ( ο χρόνος της ιστορίας).

Η Ιλιάδα αναφέρεται στον απαντητικό πόλεμο των Αχαιών προς τους Τρώες λόγω της αρπαγής της ωραίας Ελένης από τα παλάτια του συζύγου της, βασιλέως της Σπάρτης Μενελάου. Επίσης στις συγκρούσεις Αχαιών και Τρώων κατά τη διάρκεια της πολιορκίας της Τροίας. Όμως ο ποιητής δεν ξεκινά την αφήγησή του από την αρχή του πολέμου αλλά τα γεγονότα που αφηγείται καλύπτουν 51 ημέρες του δεκάτου και τελευταίου χρόνου του πολέμου (το έπος αρχίζει με την έκρηξη του θυμού του Αχιλλέα και τελειώνει με το θάνατο και την ταφή του Έκτορα). Ωστόσο σε αυτά τα γεγονότα αντικατοπτρίζονται όλες οι συγκρούσεις του δεκαετούς πολέμου και όλο το κλίμα του. Επιπλέον γίνονται αναφορές στα προηγούμενα χρόνια του πολέμου με κάποιες μικρές αναδρομικές αφηγήσεις παλαιών γεγονότων.

4.Η υπόθεση και η δομή της Ιλιάδας.

Γλωσσικά στοιχεία για το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας β΄γυμνασίου. Ι. Το κατηγορούμενο.

 Α. Η έννοια του κατηγορουμένου.

-Όπως είναι γνωστό τα ρήματα φανερώνουν ότι το υποκείμενο ενεργεί, δέχεται μία ενέργεια, ή βρίσκεται σε κάποια κατάσταση. Υπάρχουν όμως μερικά ρήματα που δεν φανερώνουν τίποτε από τα παραπάνω αλλά έχουν άλλο ρόλο: μεσολαβούν για να αποδοθεί στο υποκείμενό τους μία ιδιότητα, ένα γνώρισμα: Παράδειγμα:

Ο Γιώργος είναι επιμελής.

-Σε αυτό το παράδειγμα η ιδιότητα της επιμέλειας που εκφράζεται με το επίθετο επιμελής αποδίδεται με τη μεσολάβηση του ρήματος είναι στο υποκείμενο αυτού του ρήματος. Το επίθετο ή το ουσιαστικό κ.λ.π. που φανερώνει μία ιδιότητα ή ένα γνώρισμα που αποδίδει το ρήμα στο υποκείμενό του ονομάζεται: κατηγορούμενο.

Β.Μορφές Κατηγορουμένου:

Το κατηγορούμενο συνήθως είναι όνομα (ουσιαστικό ή επίθετο) αλλά και κάθε άλλη λέξη ή λεκτικό σύνολο που κάποιος το εκλαμβάνει ως όνομα. Άρα λοιπόν μπορεί να είναι:

1. επίθετο   (ο τραγουδιστής είναι καλλίφωνος)

2.ουσιαστικό  (ο θείος εκλέχθηκε βουλευτής)

3.αριθμητικό  (οι ληστές ήταν τρείς)

4.μετοχή  (ο πατέρας φαίνεται λυπημένος)

5.αντωνυμία (αυτό δεν είναι τίποτε)

6.προθετικό σύνολο  (η καρδιά της έγινε από πέτρα)

7.πρόταση  (Ο Πέτρος έγινε ό,τι ονειρευόταν).

(Το κατηγορούμενο κάποιες φορές συνοδεύεται από τα μόρια ως, για, σαν.

Υπηρετώ ως αξιωματικός

Ο Γιάννης περνιέται για έξυπνος

Ο Πέτρος παρουσιάσθηκε σαν σωτήρας).

Νεοελληνική γλώσσα Β΄Γυμνασίου. Οι χρόνοι του ρήματος.

 

Χρόνοι είναι οι ξεχωριστές μορφές, οι ξεχωριστοί τύποι του ρήματος που φανερώνουν πότε και με ποιο τρόπο γίνεται αυτό το οποίο σημαίνει το ρήμα.

Οι χρόνοι του ρήματος είναι οκτώ: ο ενεστώτας, ο παρατατικός, ο εξακολουθητικός μέλλοντας, ο στιγμιαίος μέλλοντας, ο αόριστος, ο παρακείμενος, ο υπερσυντέλικος, ο συντελεσμένος μέλλοντας.

Τους χρόνους του ρήματος μπορούμε να τους χωρίσουμε σε κατηγορίες όπως παρακάτω :

Α. Ως προς τη χρονική βαθμίδα, ανάλογα δηλαδή με το αν φανερώνουν παρόν, παρελθόν, μέλλον οι χρόνοι είναι :

1.Παροντικοί:

Α) ο ενεστώτας που φανερώνει ότι κάτι γίνεται στο παρόν.

Εξακολουθητικά: διαβάζω από το πρωΐ.

Επαναληπτικά: διαβάζω τρείς ώρες κάθε ημέρα.

Β) ο παρακείμενος:  που φανερώνει ότι κάτι έχει γίνει στο παρελθόν και είναι τελειωμένο στο παρόν.

Έχω διαβάσει όλα τα βιβλία του  Νίκου Καζαντζάκη.

2.Παρελθοντικοί.

Νεοελληνική γλώσσα Β΄γυμνασίου. Ασκήσεις στη σύνθεση των λέξεων:

 

Α) Να δώσετε τη σημασία των παρακάτω συνθέτων λέξεων:

Αδωροδόκητος, αμεταχείριστος, αναζωπύρωση, ακατόρθωτος, αναποφάσιστος, ανυποχώρητος, ανυπεράσπιστος, ανυποψίαστος, ανώνυμος, άστεγος, αφιλόξενος, αφορολόγητος, ανεργία, αναιμία, ξεθεμελιώνω, ξεμυαλίζομαι, ξετρελλαίνομαι, ξέφραγος, ξεφορτώνω, ξεκουφαίνω.

Β) Να σχηματίσετε σύνθετα με τις παρακάτω λέξεις επιλέγοντας το αχώριστο μόριο που ταιριάζει στην κάθε μία από αυτές: ακρίβεια, επάρκεια, προσαρμογή, υπάκουος, ζωογονώ, αξιόπιστος, καλύπτω, οικοδόμηση, θεωρώ, νοικιάζω, διπλώνω, δυνατός, διαβλητός, βεβαιότητα, κατάλληλος, μπαρκάρω, διαλέγω, προβάλλω , τρυπώνω, ειλικρίνεια, αρμόδιος, επιτρεπτός.

Γ) Να σχηματίσετε παράγωγα και σύνθετα με τις λέξεις:

Διάστημα και σελήνη,  τις νέες λέξεις να τις συνδυάσετε με άλλες λέξεις ώστε να σχηματιστούν νέα λεκτικά σύνολα.

Δ) Να συνθέσετε προτάσεις ή περιόδους σε κάθεμιά από τις οποίες θα χρησιμοποιηθεί μία από τις παρακάτω λέξεις ώστε να φαίνεται η ακριβής σημασία της : α) επανδρώνω, β) εξοπλίζω,γ) αστρονομία, δ) αστρολογία, ε) μεσουρανώ, στ) μεσουράνημα, ζ) ακτινοβολώ.

Έκθεση-Έκφραση Γ΄Λυκείου. Θέμα έκθεσης: Ο καταναλωτισμός καταστρέφει το φυσικό περιβάλλον, διαβρώνει τις ανθρώπινες σχέσεις, υποδουλώνει τον άνθρωπο και υπονομεύει τελικά τη δημοκρατία.

 

Ανάπτυξη:

Από τη στιγμή κατά την οποία ο ανθρώπινος πολιτισμός στηρίζεται στη φύση, στις σχέσεις αλληλοβοήθειας ανάμεσα στους νοήμονες ανθρώπους, και στον ελεύθερο Άνθρωπο ο οποίος μέσα στην κοινωνία αναπτύσσεται, γίνεται κατανοητό ότι η κατανάλωση ως αποθέωση του εγωϊσμού και της άκρατης βουλιμίας υπονομεύει τον ανθρώπινο πολιτισμό. Σωστά ο Αριστοτέλης στα Πολιτικά του συζήτησε ότι η Πόλη αποτελεί το ύψιστο αγαθό εάν στηρίζεται στις φυσικές ικανότητες του ανθρώπου να επιφέρει την αυτάρκεια και την καθολική ευδαιμονία. Στο βαθμό όμως που ο καταναλωτισμός καθιστά τον άνθρωπο δούλο των παθών του ατομισμού και της προσωπικής απόλαυσης, καταλαβαίνουμε ότι η μανία του ακρίτου έχειν οδηγεί σε μία κοινωνία κρίσης και υποανάπτυξης.

Ο  Άνθρωπος αλληλοεπιδρά σε σχέση με τη φύση. Η φύση διδάσκει τις πιο όμορφες αρχές και αξίες της ζωής. Ο Ήλιος προσφέρει την ενέργειά του σε όλους τους ανθρώπους, όπως και τα φυσικά αγαθά (το νερό) ανήκει σε όλους τους ανθρώπους. Η υιοθέτηση αυτών των αξιών εκ μέρους της ανθρώπινης κοινωνίας οδηγεί σε ένα κόσμο αλληλεγγύης, ευδαιμονίας και κοινής ανάπτυξης. Σε μία κατάσταση όπου η φυσική μίμηση ανοίγει το εγώ στο εμείς. Αντίθετα όμως η επικράτηση του καταναλωτισμού σταματά την υγιή σχέση του ανθρώπου με τη φύση, ο καταναλωτικός άνθρωπος βλέπει τη φύση ως αντικείμενο εκμετάλλευσης και προσπαθεί να την απομυζήσει, βλάπτοντας στην ουσία τον εαυτό του. Απομακρυνόμενος από τη Φύση το άτομο χάνει τι υγιές περιβάλλον που πάντα του προσέφερε όλα εκείνα τα αγαθά μιάς ολοκληρωμένης και ευδαίμονος ζωής.

Νεοελληνική Γλώσσα Α΄γυμνασίου. Παραγωγή Λέξεων:

 

Παράγωγα ρήματα:

Α) από ρήματα που έχουν διάφορες καταλήξεις:  φέγγω-φεγγίζω

Β) από ονόματα και παίρνουν συνήθως τις καταλήξεις –αζω και –ιάζω –ιζω – εύω – ώνω – αίνω (ανάγκη-αναγκάζω, βράδυ- βραδιάζω, ανήφορος –ανηφορίζω, πίστη-πιστεύω, κλειδί-κλειδώνω, ζέστη- ζεσταίνω).

Παράγωγα ουσιαστικά:

Ουσιαστικά της νέας Ελληνικής παράγονται:

Α) από ρήματα ( εκπαιδεύω-εκπαιδευτής, τραγουδώ-τραγουδιστής, διώχνω-διώκτης, παρατηρώ-παρατηρητήριο (δηλώνουν είτε το πρόσωπο, είτε την ενέργεια, είτε το μέσον.

Β) από ουσιαστικά:

Υποκοριστικά: ακι, ακης, ιστα, ουλα (σπίτι-σπιτάκι, Κώστας-Κωστάκης, πόρτα-πορτίτσα, βροχή-βροχούλα).

Έκθεση – έκφραση. Η έννοια της παραγράφου:

 

Τι είναι η παράγραφος.

Η παράγραφος είναι ένα μικρό σχετικά τμήμα του γραπτού λόγου η οποία όμως διαθέτει νοηματική και μορφολογική αυτοτέλεια. Η χρήση της είναι επικοινωνιακή και σκοπό έχει την ανάπτυξη, ανάλυση και πειθώ για οποιοδήποτε ζήτημα. Μέσα από την παράγραφο αναδεικνύονται η περιγραφή, η αφήγηση και η παράθεση αιτίων και αποτελεσμάτων αλλά και λύσεων για το αναλυόμενο θέμα.

Τα δομικά μέρη της παραγράφου:

Τα δομικά μέρη της παραγράφου είναι τα εξής:

Α) η θεματική περίοδος ή πρόταση

Β) οι λεπτομέρειες ή τα σχόλια

Γ) η πρόταση –κατακλείδα.

Παράδειγμα:

Ο τύπος αποτελεί το έρεισμα της Δημοκρατίας. Σε μία εποχή όπου η πληροφορία διαχέεται με απίστευτες ταχύτητες ο τύπος είτε έντυπος  είτε ηλεκτρονικός κατέχει κυρίαρχη θέση στην  ποικίλη πληροφόρηση των πολιτών. Αυτή η πληροφόρηση όμως μορφώνει τους πολίτες και τους βοηθά να παραμένουν ενήμεροι για όσα συμβαίνουν γύρω τους, κριτικά ενεργοί. Από αυτή την άποψη ωφελείται η Δημοκρατία η οποία χρειάζεται γνωστικούς και κριτικούς ανθρώπους. Πράγματι λοιπόν η λειτουργία του τύπου αποτελεί προπύργιο της κάθε Δημοκρατίας.

Θεματική πρόταση: Ο τύπος αποτελεί το έρεισμα της Δημοκρατίας.

Λεπτομέρειες : σε μία εποχή….κριτικούς ανθρώπους.

Έκφραση-Έκθεση Γ΄Λυκείου. Περί της παραπληροφόρησης.

 

Καμμία εποχή δεν ήταν τόσο πρόσφορη στην ανάπτυξη του φαινομένου της παραπληροφόρησης όσο η σημερινή. Στον αιώνα της τεχνολογίας και της διάχυσης της πληροφορίας τα διάφορα κέντρα παραπληροφόρησης έχουν πλέον τη δυνατότητα να διαχέουν ειδήσεις, απόψεις και κρίσεις οι οποίες εάν δεν υποβληθούν στη βάσανο του σοβαρού ελέγχου εκ μέρους των αναγνωστών και των δεκτών των δεδομένων,  τότε πραγματικά θα συζητούμε ότι τα όρια ανάμεσα στο ψέμμα και στην αλήθεια των πραγμάτων θα  είναι δυσδιάκριτα. Η ανάγκη προσωπικής παδείας και ενημέρωσης όπως και η ανάπτυξη της ξεχωριστής κριτικής ικανότητας και της διασταύρωσης των όσων οι άνθρωποι διαβάζουν και ακούνε είναι  πλέον αδήριτη.

Η παραπληροφόρηση ειδικά στην εποχή μας εξυπηρετεί σημαντικά και συγκεκριμένα συμφέροντα από τα οποία και προέρχεται.  Συμφέροντα που σχετίζονται με οικονομικούς και πολιτικούς κύκλους έχουν πλέον τη δυνατότητα μέσα από τους πολλούς διαδικτυακούς πομπούς να επιτηδεύσουν μία είδηση, να την επεξεργασθούν και με τη δύναμη της εικόνας και της πειθούς να την επιβάλουν. Ένας διαδικτυακός τόπος ο οποίος θα μεταδώσει μία είδηση σε ανθρώπους οι οποίοι πλέον έχουν ως βασική πηγή ενημέρωσης τα μπλόγκ και τις ιστοσελίδες σίγουρα θα γίνει πιστευτός. Οι άνθρωποι σήμερα μη έχοντας χρόνο για σοβαρό και βαθύ διάβασμα πολλές φορές πιστεύουν άκριτα όσα τους προσφέρουν μέσα από διαδικτυακές πλατφόρμες άνθρωποι οι οποίοι μπορούν και χειραγωγούν τον άνθρωπο της πόλης, αυτόν που οι γρήγοροι ρυθμοί της ζωή τον κάνουν επιρρεπή προς την παραπληροφόρηση.

Νεοελληνική γλώσσα α΄γυμνασίου: Σύνθεση.

 

Οι σύνθετες λέξεις της Νέας Ελληνικής σχηματίζονται με δύο τρόπους:

Α)με την προσθήκη στην αρχή της λέξης ενός μορφολογικού στοιχείου που ονομάζεται αχώριστο μόριο ή πρόθημα με μία διαδικασία η οποία ονομάζεται προθηματοποίηση.

Β) με την ένωση δύο ή περισσοτέρων λέξεων.

 

Α)Σύνθεση με αχώριστα μόρια (προθηματοποίηση).

Α) α- αν- ανα : α+δυνατός= αδύνατος, ανα+δουλειά= αναδουλειά.

Β) ανα (αν) (δίδεται η σημασία  του αναγώγιμου, αυξητικού, επάνω) ανά+γέννηση: αναγέννηση.

Γ) από (απ, αφ(όταν η επομένη λέξη αρχίζει από φωνήεν το οποίο παίρνει δασεία): από+φεύγω=αποφεύγω, από+ αίρεση= αφαίρεση.

Δ) διά (δι) (δίδεται η σημασία του ανάμεσα (διαίρεσης) = διά+έξοδος= διέξοδος.

Ε) δυς( δίδεται η σημασία και η έννοια του δύσκολος ) = δύς+τύχη = δυστυχία.

Στ) εν, εμ, εγ( προσδίδεται η σημασία του μέσα ) = εν +παίζω= εμπαίζω, εν + γράφω= εγγράφω, εν +μένω = εμμένω, εν+λείπω= έλλειψη.

Ζ) επί (επ, εφ(εάν η επομένη λέξη δασύνεται) (προσδίδεται η σημασία του επάνω) : επί και λέγω= επιλέγω, επί+έδρα =έφεδρος.

Η) κατά (κατ, καθ( εάν η επομένη λέξη δασύνεται) : κατά-λέγω=κατάλογος, κατά+αίρεση=καθαίρεση.

Ι) παρά(παρ) (προσδίδεται η έννοια του εναντίον, της απόκλισης) : παρά+βαίνω=παραβαίνω, παρά+ελαύνω= παρέλαση.

Ια) συν (συν, συγ, συλ, συμ, συς, συ, συνε ) (προσδίδει την έννοια της αύξησης της σημασίας) : συν+εργασία=συνεργασία, συν+γράφω =συγγράφω, συν+λόγος= σύλλογος, συν=παίκτης= συμπαίκτης, συν+ίστημι=συστάδα, συν=γυρίζω=συγυρίζω, συν+εργασία=συνεργασία).

Ιβ) υπό (υπ, υφ) (προσδίδει την έννοια του αποκάτω) : υπό στήριξη=υποστήριξη, υπό +υπουργός= υφυπουργός.

Ε.Παπανούτσος: ο Άνθρωπος και το φόρεμα. Υλικό για έκφραση-έκθεση.

 

Το φόρεµα (ανθρώπινη επινόηση και φροντίδα) ως προστασία και στολισµός αποτελειώνει και επισφραγίζει το "πρόσωπό" µας, το συµπληρώνει και το παρουσιάζει. Το πώς ντύνουµε το σώµα µας (από την κεφαλή έως τα πόδια), µε τι υλικά και µε ποιο τρόπο, δεν είναι καθόλου ασήµαντο ή τυχαίο γεγονός για την υπόστασή µας, τη "δηµόσια" και την "ιδιωτική". Αποτελεί µέρος του εαυτού µας, την προβολή του προς τα έξω, και εκφράζει την προσωπική µας υφή: το πώς θέλουµε να µας βλέπουν οι άλλοι και τα δικά µας µάτια. Γδύνετε έναν άνθρωπο (στο ιατρείο, στο στρατόπεδο, στη φυλακή) και χάνει αµέσως την αυτοπεποίθηση, τη δύναµη, το γόητρό του. ΄Εχει την εντύπωση ότι του αφαιρέσατε και κρατάτε στα χέρια σας όχι απλώς το περίβληµα, αλλά ένα µεγάλο µέρος από την ουσία του. ΄Οτι τον ακρωτηριάσατε. Φαντάζεστε ότι µπορεί να επιβληθεί, να έχει συνείδηση του εαυτού του "πλήρη", να ασκήσει την εξουσία ή την αποστολή του ένας αξιωµατικός χωρίς στολή, ένας παπάς δίχως ράσο, ένας δικαστής ντυµένος όπως ο κατηγορούµενος; Στις αρχαίες κοινωνίες, στους λαούς τους πρωτόγονους όχι µόνο το επίσηµο φόρεµα (του φύλαρχου, του ιερέα, του µάντη κτλ.), αλλά και το καθηµερινό λογαριάζεται πολύ. Πιστεύεται ότι είναι µέρος του ανθρώπου που το φορεί, συνέχεια, απόληξή του. ότι µετέχει στην ουσία του, έχει εµποτισθεί απ' αυτήν, όπως οι τρίχες του σώµατος ή τα νύχια. Και γι' αυτό, εάν κατορθώσει κανείς να προµηθευτεί έστω και ένα κοµµατάκι από το ρούχο του εχθρού ή του αγαπηµένου του, µπορεί να τον κάνει (µε τη δύναµη της  µαγείας) υποχείριό του. Ο πρωτόγονος (και µε τη νοοτροπία του σκέπτονται και ενεργούν παρά πολλοί, ακόµη και µέσα στις πιο εξελιγµένες κοινωνίες) φοβάται και "φυλάει" τα ρούχα του. Όπως και την απεικόνιση, το είδωλό του. Περιέχουν, κατά κάποιο τρόπο, την υπόστασή του, και όταν τα παραδίνει ή του τα αρπάζουν, πιστεύει ότι έχει εκχωρήσει ένα µέρος του εαυτού του στη διάκριση του άλλου και βρίσκεται πια κάτω από τον έλεγχό του. ΄Οχι λοιπόν δεν κάνει, αλλά ίσα-ίσα το ράσο κάνει τον παπά. ΄Οταν αλλάζετε το φόρεµά σας, αισθάνεστε διαφορετικός.

Ασκήσεις ‘Εκφρασης – ‘Εκθεσης. Να σημειώσεις τα δομικά μέρη στις παρακάτω παραγράφους:

 

1) Το επάγγελμα έχει ζωτική σημασία για τον άνθρωπο. Ασκώντας το επάγγελμα που αυτός ο ίδιος ελεύθερα επέλεξε ικανοποιεί τις βιοτικές του ανάγκες , γίνετα ανεξάρτητος και ζεί με αξιοπρέπεια. Αναγνωρίζεται και καταξιώνεται κοινωνικά , νοιώθει ηθική ικανοποίηση , αποκτά αυτοπεποίθηση και ατενίζει με αισιοδοξία το μέλλον. Επιπλέον ολοκληρώνει την προσωπικότητά του ως άνθρωπος και ως πολίτης. Για όλους αυτούς τους λόγους η επιλογή του επαγγέλματος είναι κρίσιμη απόφαση και πρέπει να λαμβάνεται με μεγάλη περίσκεψη.

(Θ.Π: το επάγγελμα…. Άνθρωπο

Λεπτομέρειες: Ασκώντας…ως πολίτης

Κατακλείδα: για όλους αυτούς..με μεγάλη περίσκεψη).

2) Οι τεράστιες δυνατότητες αποθήκευσης οργάνωσης , αναπαράστασης και γενικά επεξεργασίας των πληροφοριών , καθώς και της διασύνδεσής του με ηλεκτρονικά δίκτυα και άλλα εποπτικά μέσα που διαθέτει ο υπολογιστής τον καθιστούν μία σπουδαία πηγή πληροφόρησης , γεγονός πολύ σημαντικό για την εποχή μας ,αφού ζούμε στην εποχή της πληροφορίας και ο βαθμός πρόσβασης σε αυτή από όλους τους πολίτες είναι δείκτης δημοκρατίας για κάθε χώρα.

Θ.Π: τον καθιστούν μία σπουδαία πηγή πληροφόρησης.

Λεπτομέρειες: Οι τεράστιες….ο υπολογιστής.

Κατακλείδα: γεγονός…..για κάθε χώρα.

3) Πολλά ευθύνονται για την φτώχεια στην εποχή μας. Οι κοινωνικές ανακατατάξεις, η άνιση κατανομή του πλούτου. Δεν θα πρέπει να ξεχνούμε και τη συσσωρευτική οικονομική πολιτική κυριάρχων χωρών. Εν κατακλείδι η αιτία της φτώχειας υπάρχει μέσα στην ίδια τη θέσπιση της κοινωνίας.

Θ.Π: Πολλά…εποχή μας.

Λεπτομέρειες: Οι κοινωνικές…χωρών.

Κατακλείδα: Εν κατακλείδι…….κοινωνίας.

Eπιστολή προς τον υπουργό πολιτισμού της χώρας μου προκειμένου να τον επηρεάσω ώστε να λάβει μέτρα για την ανάπτυξη της τουριστικής κουλτούρας. (έκφραση-έκθεση Β΄Λυκείου).

 

 

Αγαπητέ κ.Υπουργέ.

Γνωρίζω ότι με αυτή την επιστολή μου ίσως σας ενοχλώ, όμως πραγματικά θα ήθελα να μοιρασθώ μαζί σας τις ανησυχίες μου αλλά και τις ελπίδες μου για ένα πολύ ευαίσθητο θέμα. Αναφέρομαι στο θέμα του τουρισμού και της συνεπαγομένης ανάπτυξης της τουριστικής βιομηχανίας στον τόπο μας,μιάς και από όσο παρατηρώ, αυτή είναι η κυρία πηγή προόδου και ανάπτυξης. Δεν θα πρέπει βέβαια να μην αναφερθούμε και στο γεγονός ότι η Ελλάδα μπορεί να προσφέρει τουρισμό όχι μόνο προκειμένου να αποκομίσει οικονομικά οφέλη αλλά και προκειμένου να δώσει παιδεία και κουλτούρα στους επισκέπτες της μέσα από τα καταπληκτικά μνημεία και έργα τέχνης που διαθέτει. Θα σας παρακαλούσα λοιπόν να αφιερώνατε ελάχιστο χρόνο και να διαβάσετε την επιστολή μου αυτή.

Οι Έλληνες είναι ευαίσθητος και φιλότιμος λαός, με το να τους δώσετε κίνητρα (οικονομικά αλλά και κοινωνικά) αυτοί θα προσφέρουν τις πρέπουσες παροχές στους τουρίστες ώστε να μην παρατηρούνται φαινόμενα αισχοκέρδειας και εκμετάλλευσης των επισκεπτών στη χώρα μας. Συνδυαστικά με αυτό που προτείνω θα πρέπει να τηρούνται οι νόμοι και οι παραβάτες να τηρούνται αυστηρά. Η σωστή σεμιναριακή εκπαίδευση των ανθρώπων που εμπλέκονται στον τουρισμό θα ανεβάσει το μορφωτικό επίπεδο ώστε οι παροχές προς τους τουρίστες να διαθέτουν πολιτισμό και αποτελεσματικότητα, άνεση και ευχαρίστηση.

Σημαντικό επίσης θεωρούμε και το ότι η Πολιτεία μέσα από συγκεκριμένες δράσεις θα πρέπει να διαφημίσει τον πνευματικό και πολιτιστικό πλούτο της χώρας ώστε ο τουρισμός να είναι αναβαθμισμένος και στοχευμένος όχι μόνο σε υλικές αλλά και σε πνευματικές απολαύσεις και ευχαριστήσεις. Η καμπάνια εκ μέρους της Πολιτείας ώστε οι φυσικές και πολιτισμικές ομορφιές της χώρας μας να φανούν σε παγκόσμιο επίπεδο (και μέσα από τη χρήση της σημερινής τεχνολογίας) θα πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα για την κυβέρνησή σας.  Μόλις βέβαια χρειάζεται να αναφερθώ και στο γεγονός ότι τα σχολεία θα πρέπει να φιλοξενήσουν ξεχωριστό μάθημα ώστε οι μαθητές να μαθαίνουν τις ομορφιές της χώρας τους και μετέπειτα να την αξιοποιούν προς όφελος και των τουριστών αλλά και της εγχώριας οικονομίας.

Κ.Υπουργέ.

Η ευλογία της χώρας μας νεκρώνεται εάν δεν την ανασταίνουν συνεχώς οι άνθρωποι που την κατοικούν. Οι Ελληνικές μνημειακές και φυσικές ομορφιές ζωντανεύουν όταν αξιοποιούνται, όταν άνθρωποι από όλο τον κόσμο τις γεύονται και ωφελούνται από αυτές. Όπως βέβαια και η χώρα μας ωφελείται από μία υγιή τουριστική πολιτική. Η οποία διαφημίζει τη χώρα μας και ως παρόν και ως παρελθόν. Είμαι σίγουρος για τις μετέπειται ενέργειές σας.

                                                                                                                Με εκτίμηση

                                                                                                                Ο τάδε

                                                                                                                Μαθητής/ια……

Νεοελληνική γλώσσα Α΄γυμνασίου. Εκμάθηση ουσιαστικών και επιθέτων.

 

Ασκήσεις.

1)Να κλίνετε τις περιφράσεις:

Καλός πατέρας

Μεγάλος βαθμός

Διεθνές συμπόσιο.

 

2)Να συμπληρώσετε τα κενά τοποθετώντας το σωστό τύπο του ουσιαστικού στις παρενθέσεις:

Α)Οι………………………….ήταν ευχαριστημένοι από την ψαριά (ψαράς).

Β) Ο χορός των ……………………………ήταν ποίημα (αφέντης).

Γ) Αυτό το μαγαζί φτιάχνει ωραίους ………………………..(καφές).

Δ)Είναι βιβλίο πολλαπλών……………………….(γνώση).

Ε) Δεν είδα το φύλλο της ………………………..(αίτηση).

 

3) Να ταιριάξετε τα επίθετα με τα παρακάτω ουσιαστικά:

Α)χρόνων (ελεύθερος)

Β) συμποσίου (διεθνής)

Γ) προσπάθεις (υποτυπώδης)

Δ) ενσήμων (βαρύς)

Ε) πόνου (οξύς).

Ασκήσεις Αρχαίων από το πρωτότυπο (Ενεστώτας Μέλλοντας) Α΄Γυμνασίου.

 

 

Να συμπληρωθούν τα κενά με τον κατάλληλο τύπο των ρημάτων στον ενεστώτα  και μέλλοντα.

• Οἱ παιδαγωγοί ………………………… τούς μαθητάς. (παιδεύω)
• Σύ ……………… τους πολεμίους. (διώκω)
• Οἱ πρεσβευταί…………………….. τάς ἀρετάς τῶν νεανιῶν. (θαυμάζω)
• Ὁ τεχνίτης ………….. τό ἀγγεῖον (σμιλεύω).
• Ὑμεῖς …………………… τά σώματα ἡμῶν. (γυμνάζω)
• Ἑγώ ……………………. (ἀγοράζω) ὕλην.

 

Να μετατραπούν τα ρήματα από τον ενεστώτα στο μέλλοντα.

ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ	ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ
κινδυνεύεις
κόβεις
ὑπογράφετε
διαπράττω
πιστεύουσιν
στρέφω
πράττομεν
καλύπτετε

 

 

Να συμπληρωθεί ο πίνακας.