Διδασκαλία Ιστορίας γ΄γυμνασίου στο 6ο γυμνάσιο Μυτιλήνης:

Διδασκαλία Ιστορίας γ΄γυμνασίου στο 6ο γυμνάσιο Μυτιλήνης: αντιγράψτε και "πατήσθε" στον σύνδεσμο ο οποίος έχει αντιγραφεί:

file:///E:/%CE%A4%CE%BF%20%CE%AD%CF%81%CE%B3%CE%BF%20%CE%BC%CE%BF%CF%85/%CE%B5%CF%81%CE%B3%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CF%87%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%AD%CF%82/%CE%99%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1%20%CE%B3%CE%84%CE%B3%CF%85%CE%BC%CE%BD%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%BF%CF%85.pdf 

Εμβάθυνση στην Πολιτειότητα του διαφωτισμού. Αντιγράψτε και Πατήσθε στο συνεργατικό έγγραφο.

https://docs.google.com/document/d/1TPgc0zhiQl6OceP03vfiTq6lBzMINfmJrx8FmcIrswQ/edit?tab=t.0 

Η εφαρμογή του μεταδομισμού στην ιστορία της γ΄γυμνασίου.

Διδάσκοντας το κεφάλαιο του διαφωτισμού στο μάθημα της Ιστορίας.

 

Διδάσκοντας το κεφάλαιο του διαφωτισμού στο μάθημα της Ιστορίας.

Μέσα από το εξαιρετικό βιβλίο του Αλθουσέρ: Μοντεσκιέ: Πολιτική και Ιστορία, ανοίγουν κάποιοι νέοι δρόμοι νοημάτων και εννοιών όταν διδάσκουμε το κεφάλαιο του διαφωτισμού. Οι εκπρόσωποι του διαφωτισμού, στους ποικίλους τομείς στους οποίους δραστηριοποιήθηκαν, από τη θεολογία έως την οικονομία, δεν εθέλησαν απλά να προσφέρουν σκέψεις και ιδέες, εθέλησαν κάτι το πολύ βαθύτερο: να διαμορφώσουν νέες φιλοσοφίες αρχών και ιδεών και αξιών, ώστε κυριολεκτικά να αντικαταστήσουν τις αρχές ιδέες και αξίες του κόσμου που παρέλαβον με τις δικές τους. Ουσιαστικά οι διαφωτιστές αντικατέστησαν τις αρχές αιτίες και αξίες του προηγουμένου θεολογικού κόσμου με τις δικές τους οικοδομώντας τον καινό κόσμο του νεωτερικού ανθρωπιστικού Λόγου όπου όλα άρχιζαν και συνεχίζονταν από τον Άνθρωπο και το λόγο του.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του Μοντεσκιέ, μέσα από το εμβληματικό έργο του : το πνεύμα των Νόμων.  Σε αυτό το έργο ο Γάλλος διανοητής δεν διαχωρίζει απλά τις εξουσίες, ούτε βέβαια απλά επαναλαμβάνει τη διάκριση των εξουσιών όπως το έπραξε ο Αριστοτέλης: κάνει κάτι το πολύ πιο ουσιώδες και σημαντικό. Εξετάζοντας την έννοια του κράτους , της Πολιτείας, των λαών, θέτει ως πρώτο κριτήριο επιλογής του πολιτεύματος το λόγο: πώς ορίζεται ο λόγος; Ως ικανότητα γνώσης: της ιστορίας του κάθε κράτους, των ηθων και εθίμων, της νοοτροπίας και της κουλτούρας, του χώρου, των επιθυμιών των ορμεμφύτων της κάθε Πολιτείας, τις προλήψεις, τις επιθυμίες τις επιδιώξεις του κάθε λαού.

Ουσιαστικά ο Μοντεσκιέ αντικαθιστά την εξουσία ως πηγάζουσα από κάποια θεία πηγή, η οποία είχε επιβάλει ως θεία εξουσία (μέσα από τις αυτοκρατορίες) την έννοια της εξουσίας ως άλογης απολυταρχικότητας (όπως την εγνώρισαν και την απέρριψαν οι Γάλλοι στο πρόσωπο του Λουδοβίκου ΙΣΤ΄) αντικαθιστά αυτήν την εξουσία με την έλλογο εξουσία της νέας εποχής λογικότητας του ανθρώπου, αυτή η έλλογος εξουσία πλέον ερείδεται και στηρίζεται σε έλλογα δεδομένα: στις γνώσεις και επιθυμίες των ελλόγων υποκειμένων τα οποία συναποτελούν την Πολιτεία: άρα θα πρέπει να τονισθεί ότι η Πολιτεία του Μοντεσκιέ συνεχίζει το ντεϊσμό του Βολταίρου, αντικαθιστά την θεία εξουσία  του αυτοκράτορα με την έλλογη εξουσία των ανθρώπων ώστε πλέον η κάθε Πολιτεία  να στηρίζεται σε γήϊνα δεδομένα  όπως αυτά φιλτράρονται στο Νού των Πολιτών.

Διδάσκοντας στο γυμνάσιο τη βιομηχανική επανάσταση.

 

 Διδάσκοντας στο γυμνάσιο τη βιομηχανική επανάσταση.

Το κεφάλαιο της βιομηχανικής επανάστασης στηρίζεται στην ανθρώπινη επινοητικότητα. Αναμφισβήτητα. Θα πρέπει όμως να προσεχθεί το γεγονός ότι δεν είναι τυχαίο το χρονικό σημείο εκδήλωσής του: ο 17^ος αι.κ.ε είναι αιώνας τοκετού σημαντικών εξελίξεων οι οποίες είχαν γνωρίσει κύηση αιώνων.

1.Ο άνθρωπος της βιομηχανικής επανάστασης.

Το υποκείμενο της βιομηχανικής επανάστασης προέρχεται από τα σπλάχνα της χριστιανικής θέασης του θεανθρώπου. Ο Ιησούς, ως ενυπόστατο, ως ο θεός ο οποίος έγινε άνθρωπος, επέτυχε κάτι το πολύ σημαντικό: έπαυσε ή τουλάχιστον ηρέμησε το μεταφυσικό ζόφο του ανθρώπου: τώρα πλέον δεν είναι σημαντικό το άγνωστο του ουρανού ή της υπέρ την φύσιν διάστασης, διότι ο θεός ενεφανίσθη ως Άνθρωπος και ο μεταφυσικός ζόφος ηρέμησε: οι άνθρωποι θεώρησαν ότι μιμούμενοι τον Ιησού θα οδηγηθούν στην ασφαλή Βασιλεία του Θεού, άρα δεν χρειάζεται να διακατέχονται από το μεταφυσικό φόβο του αγνώστου.

Η συνέπεια αυτού  του γεγονότος είναι σημαντική: ο άνθρωπος για πρώτη φορά στην επίσημη ιστορία απέκτησε οριζόντια πορεία: θεώρησε ότι σημαντική είναι η φύση ως φαινομενικότητα προσώπων και πραγμάτων. Όμως συνέβη και κάτι άλλο σημαντικό: χριστιανικό κατάλοιπο: αφ΄ής στιγμής η βασιλεία του θεού θεωρήθηκε σημαντικοτέρα της φύσεως (κάτι αδιανόητο στον Ελληνικό κοσμοθεωρητισμό) η φύση πλέον σταμάτησε να είναι η οικία του ανθρώπου: ο άνθρωπος βλέπει ως οικία του τη βασιλεία του θεού: η φύση τώρα γίγνεται σύνολο δυνάμεων και ενεργειών: πρέπει οπωσδήποτε να τις γνωρίσει ώστε να τις ταξινομήσει σε μηχανή, σε επιστήμη, σε τεχνολογία, σε εξουσιαστική εξέλιξη. Άρα ο άνθρωπος ο οποίος εδημιούργησε τη βιομηχανική επανάσταση είναι ο χριστιανός άνθρωπος ο οποίος ικανοποιώντας το μεταφυσικό του ζόφο εστράφη στην πνευματική και αξιακή κατάκτηση της γής. Πίσω λοιπόν από τη βιομηχανική επανάσταση δεν κρύπτεται μόνον η ευνοϊκή εξέλιξη αλλά και η κατακτητική διάθεση του ανθρώπου έναντι του φυσικού περιβάλλοντος: επιτελείται επίσης και μία άλλη  αξιακή επανάσταση χάριν αυτού: όπως ο θεός κυριαρχεί στον ουρανό ήλθε ή ώρα ο άνθρωπος να κυριαρχήσει στη γή.

2. Ο αργός θάνατος του θεού ως αιτία της βιομηχανικής επανάστασης.

Η βυζαντινή ορθοδοξία αποθέωσε την αρμονία ανάμεσα στα δύο πρόσωπα του Ιησού. Με αυτόν τον τρόπο, με το να θεωρεί τον Ιησού εξίσου άνθρωπο και θεό, διαφύλατε την αρμονία  του τεραστίου αυτοκρατορικού κράτους: ο αυτοκράτωρ ήταν ελέω θεού σε ίση αξία με τον Ιησού. Η μεταφορά του χριστιανισμού στη δύση άλλαξε τον Άνθρωπο, τον Πολίτη, την πολιτεία, διότι αφ΄ενός μέν  οι βαρβαρικές παγανιστικές καταβολές των δυτικών δεν βοηθούσαν να γίνει αποδεκτός ο αρμονικός βυζαντινός χριστιανισμός: οι βάρβαροι γότθοι κ.λ.π. οι οποίοι θα εξελιχθούν σε ευρωπαίους πολίτες δεν μπορούσαν να δεχθούν ότι ο Ήλιος μετηλλαγμένος σε χριστιανικό θεό θα ήταν όμοιος τω ανθρώπω.

Δειγματική διδασκαλία.Μάθημα: Ιστορία γ΄γυμνασίου.Ενότητα 1 : η εποχή του διαφωτισμού.

 

Δειγματική διδασκαλία.Μάθημα:  Ιστορία γ΄γυμνασίου.Ενότητα 1 : η εποχή του διαφωτισμού.

Α. Αιτίες όπως αναφέρονται στο βιβλίο:

1.Αύξηση πληθυσμού

2.Βιομηχανοποίηση και της αγροτικής παραγωγής (άρα παύει η εξάρτηση από τους φεουδάρχες και αρχίζει η λογικοποιημένη βιομηχανική παραγωγή εργοδότη και εργάτη)-δημιουργία πόλεων (σημαντική παρατήρηση: ο Διαφωτισμός είναι αστικό κίνημα, η άνοδος των αστών στην εξουσία (απεξάρτηση της μόρφωσης και καταγωγής από τον πλούτο).

3.Συνεπεία αυτών: τριηπειρωτικό εμπόριο: αστικοποίηση του παντός –συσσώρευση πλούτου-η πορεία προς τη βιομηχανική επανάσταση.

Άρα→η Οικονομική ένωση του αστικού κόσμου ήθελε ένα κοινό λογικό μοντέλο, ο Νέος Ανθρώπινος (όχι πλέον θεϊκός)  Κοινός λόγος ο οποίος θα ένωνε τα πλήθη έναντι του νέου κόσμου που ανοιγόταν (η πορεία από την συσσώρευση του πλούτου στη συσσώρευση του λόγου-Οι αστοί μακροπρόθεσμα μέσω του χρήματος θα μπορούσαν να ελέγχουν το λόγο της παιδείας, της επιστήμης κ.λ.π-άρα θα μπορούσαν τις νέες εργατικές μάζες όπως συσσωρεύονταν στην πόλη).

Ερώτηση 1^η: Πού βλέπετε σήμερα τον ενιαίο αστικό κόσμο (η έννοια της παγκοσμιοποίησης).

                     2^η: η συσσώρευση του σύμπαντος στο θεό (γένεση) η συσσώρευση του χρήματος στους αστούς (διαφωτισμός)→προσέχω την έννοια του έχειν της συσσώρευσης.

Συμπέρασμα: ο Διαφωτισμός αποτελεί την πορεία από τον Βασιλέα στον Πολίτη:

Γιατί:

1.Απώλεια πλούτου από τους Βασιλείς →απώλεια της μεταφυσικής θρησκευτικής εξήγησης διά των αστικών επιστημών (ειδική αναφορά στο ρόλο της επιστήμης)→εξέλιξη του κοινού λόγου→νέος κόσμος: ο αστικός κόσμος της Πόλης και του Πολίτου.

Σημειώνουμε:

ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Βασιλείς – Ιερείς- Φεουδαρχία-έλεγχος μαζών (υπό το λόγο  του Θεού).

ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Αστοί-Επιστήμονες-βιομηχανοποίηση-πολίτες (υπό το νόμο της Πολιτείας).

(το πνεύμα αντικαθίσταται από τον Πλούτο όπως και ο θεός από το λόγο στην ευρώπη ).

Προσέχουμε το νέο κοσμικό μοντέλο: ξεκινά:

Ιστορία γ΄γυμνασίου. Αναλύοντας την εικόνα.

 

Δίδοντας στους μαθητές μία εικόνα, θα πρέπει να προσδιορίσω τα παρακάτω μεγέθη.

1.χώρος – χρόνος.

2.δράση η οποία αποτυπώνεται στην εικόνα.

3.αίτια δράσης όπως και αποτελέσματα.

4.συνέπειες.

5.αξιολόγηση – σημασία.

6. υπαγωγή σε θεματική σειρά αρχών.

7.διαχρονική σύγκριση με παρόμοιες δράσεις.

Ο συγκεκριμένος λοιπόν πίνακας του Ν.Λύτρα αποτυπώνει τη δράση των μπουρλοτιέρηδων, του Ανδρέα Πιπίνου και του Κωνσταντίνου Κανάρη (και των ανδρών των) οι οποίοι εκδικούμενοι την τουρκική σφαγή στη Χίο ανατίναξαν την τουρκική ναυαρχίδα σκοτώνοντας μάλιστα και τον αρχηγό του τουρκικού στόλου, τον Καρά – Αλή. Ο χώρος λοιπόν είναι το Αιγαίο πέλαγος, ο χρόνος είναι ο χρόνος κατά τον οποίο ξέσπασε η Ελληνική Επανάσταση του 1821, συγκεκριμένα ο χρόνος κατά τον οποίο η σφαγή της Χίου έφερε ως συνέπεια την παραπάνω κίνηση των Ελλήνων πυρπολητών.

Κατασκευή φύλλου μαθήματος (εργασίας). Iστορία γ΄γυμνασίου.

 

Δομή.

Ταυτότητα:

Ιστορία γ΄γυμνασίου. Κεφ 4. Ενότητα 17. Ο Ι.Καποδίστριας.

 

Σκοπός του μαθήματος:

Οι σκοποί και στόχοι του μαθήματος είναι οι εξής:

1)Οι μαθητές  θα πρέπει να κατανοήσουν τις δυσκολίες του έργου του Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια.

2) Οι μαθητές θα πρέπει να γνωρίσουν την γενικότερη εποχή και τις συνθήκες της, οι οποίες καθόρισαν και τον τρόπο δράσης του πρώτου Έλληνα Κυβερνήτη.

3) Οι μαθητές χρειάζεται να συνειδητοποιήσουν την δυσκολία της Εθνικής ανασυγκρότησης μετά την Εθνική Επανάσταση του 1821.

4) Είναι καλό οι μαθητές να μάθουν περισσότερα πράγματα  για το μεταρρυθμιστικό έργο του Ιωάννη Καποδίστρια.

 

Μέθοδος διδασκαλίας:

1)Επαγωγική μέθοδος:θα διδαχθεί το πραγματικό έργο του Ι.Καποδίστρια (στη διοίκηση, στις ένοπλες δυνάμεις κ.λ.π) ώστε η τάξη να κατανοήσει το εύρος των αρχών και των προσπαθειών του Κυβερνήτη.

2)Ερμηνευτική μέθοδος: θα διδαχθεί το συγκείμενον ώστε να κατανοηθεί το γιατί ο Καποδίστριας έστρεψε συγκεκριμένους ανθρώπους και φατρίες εναντίον του, οι οποίες τελικά τον δολοφόνησαν.

 

Μέθοδος διδασκαλίας:

Διαγώνισμα τετραμήνου στο μάθημα της Ιστορίας γ΄γυμνασίου. Θέματα.

Ομάδα Α. Ερωτήσεις.

(Να απαντήσετε σε 3 από τα παρακάτω 5 θέματα).

1. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του διαφωτισμού;

Μον.4

2. Ποιες είναι οι παιδαγωγικές θέσεις του Ρουσσώ;

Μον.4

3. Τι γνωρίζεις για το πολιτειακό σύστημα της Αμερικής;

Μον.4

4.  Τι γνωρίζετε για τη γαλλική κοινωνία του 18^ου αι;

Μον.4

5. Ποιες ήταν οι εξελίξεις μετά το Σύνταγμα στη Γαλλία στις 24 Ιουνίου 1793;

Μον.4

 

Ομάδα Β. Παραθέματα.

(Να απαντήσετε σε 2 από τα 4 παραθέματα).

1. Ποια χαρακτηριστικά του γαλλικού διαφωτισμού διαβλέπετε στο παρακάτω απόσπασμα;

Ιστορία γ΄γυμνασίου. Ενότητα 9- κεφ.2. Φύλλο εργασίας.

 

Πρώτες προσπάθειες των επαναστατημένων  Ελλήνων για συγκρότηση κράτους.

Α. τι χρειαζόταν η Ελληνική Επανάσταση προκειμένου να εδραιωθεί;

1.πολεμική προσπάθεια

2.ανεφοδιασμό των Ελληνικών στρατευμάτων

3.πολιτική οργάνωση των περιοχών οι οποίες απελευθερώνονταν.

4. διαχείριση των Εθνικών γαιών ή εθνικών κτημάτων (Εθνικά κτήματα ορίζονταν αυτά τα κτήματα τα οποία ανήκαν σε οθωμανούς και έπειτα από την Επανάσταση πέρασαν στα χέρια των Ελλήνων).

Τοπικοί οργανισμοί (πολιτικοί σχηματισμοί τοπικού χαρακτήρα, ένα είδος τοπικών κυβερνήσεων).

Ποιοι ήταν οι τοπικοί οργανισμοί;

Α. Η Πελοποννησιακή γερουσία: συμμετείχαν Πελοποννήσιοι προεστοί

Β. Η Γερουσία της δυτικής χέρσου Ελλάδος (επικεφαλής ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος)

Γ. Ο Άρειος Πάγος (διοικούσε την Ανατολική Στερεά Ελλάδα) και είχε επικεφαλής το Θεόδωρο Νέγρη.

Η πορεία προς τον εμφύλιο πόλεμο.

Οι πολιτικοί οργανισμοί βοήθησαν στην καλύτερη οργάνωση του Αγώνα: όμως οι στρατιωτικοί συσπειρώθηκαν γύρω από το Δημήτριο Υψηλάντη, όπως και οι Φιλικοί, κατηγορώντας τους Φαναριώτες, τους Προεστούς και τους Ιεράρχες ότι προσπαθούσαν να μονοπωλήσουν την εξουσία του νέου Ελληνικού κράτους.

Απόδειξη: το καλοκαίρι του 1821 όταν οι προεστοί αρνήθηκαν να συνεργασθούν με το Δ. Υψηλάντη απειλήθηκε σφαγή τους από οργανωμένους οπλαρχηγούς και αγωνιστές.

Η Α΄Εθνοσυνέλευση.

Ερωτήσεις στο μάθημα της Ιστορίας, γ΄γυμνασίου.

 

1.σελ.11: Χαρακτηριστικά διαφωτισμού: α)η απόρριψη κάθε αυθεντίας, β)η κριτική κάθε υφισταμένης γνώσης, γ) η αποδοχή της λογικής, δ)η πεποίθηση ότι ο άνθρωπος μπορεί να προοδεύει συνεχώς.

2.σελ.11: τα φυσικά δικαιώματα (εργασία, ελευθερία λόγου, ιδιοκτησία, προσωπικά εισοδήματα.κ.α) αποτέλεσαν θεμελιώδη πολιτική έννοια του διαφωτισμού και μία από τις σημαντικότερες επιδιώξεις της αστικής τάξης.

3.σελ.11: Η θεωρία του κοινωνικού συμβολαίου αναπτύχθηκε από τον Λόκ και το Ρουσσώ: Σύμφωνα με αυτή τα άτομα δέχθηκαν να παραχωρήσουν ορισμένες από τις ελευθερίες τους προκειμένου να συμβιώσουν και το κράτος εγγυήθηκε αυτή τη συμφωνία, το κοινωνικό συμβόλαιο. Αν το κράτος παραβεί τους όρους αυτού του κοινωνικού συμβολαίου και γίνει τυραννικό τότε οι άνθρωποι έχουν το δικαίωμα της αντίστασης. Ο Ρουσσώ ως πιο ριζοσπαστικός υποστήριξε ότι η εξουσία θα πρέπει να βρίσκεται στα χέρια του λαού  και όχι κάποιου ηγεμόνος.

4. σελ.12: Η διάκριση των εξουσιών ανήκει στο Μοντεσκιέ: Οι φορείς της εξουσίας θα πρέπει να είναι διαφορετικοί. Η εκτελεστική εξουσία θα πρέπει να εκτελείται από το σώμα που εφαρμόζει τους νόμους (κυβέρνηση) η νομοθετική από το σώμα που θεσπίζει τους νόμους (βουλή) και η δικαστική εξουσία από εκείνους οι οποίοι ελέγχουν την τήρηση των νόμων (δικαστές). Με αυτόν τον τρόπο πίστευαν ότι δεν θα συσσωρευθούν  οι εξουσίες σε ένα και μόνο άτομο ώστε αυτό το άτομο να τις εκμεταλλευθεί.

5.σελ.12: διαφωτισμός και θρησκεία: Οι περισσότεροι διαφωτιστές είναι ντεϊστές, δηλαδή πιστεύουν σε μία αφηρημένη θεότητα η οποία δεν ασχολείται καθόλου με τους ανθρώπους, επίσης το θρησκευτικό ιδανικό των διαφωτιστών (Βολταίρος) είναι η ανεξιθρησκεία, επειδή πιστεύουν ότι οι άνθρωποι έχουν τη λογική να πιστεύουν σε όποιον θεό επιθυμούν.

Ιστορία γ΄γυμνασίου, σχεδιάγραμμα.

 

 

ΕΝΟΤΗΤΑ 20

               Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909)

Ο Γεώργιος Α΄ βασιλιάς των Ελλήνων. Η ενσωμάτωση των Επτανήσων

·     Μετά την έξωση του Όθωνα οι Δυνάμεις αναγόρευσαν βασιλιά των Ελλήνων τον

18^ο   Δανό πρίγκιπα Γεώργιο Α΄.( Γουλιέλμος Γκλύξμπουργκ)

·     H Αγγλία πιεζόμενη από τους αγώνες των Επτανησίων κατοίκων, παραχώρησε το 1863 τα νησιά του Ιονίου ( επτάνησα)  στο νέο Βασιλιά - στο ελληνικό κράτος. Η επίσημη ενσωμάτωσή τους έγινε το 1864.

Όταν ο Γεώργιος Α έφτασε στην Ελλάδα είχε ήδη συγκληθεί Εθνοσυνέλευση για νέο Σύνταγμα!

Το σύνταγμα του 1864

·     Θέσπιζε το πολίτευμα της βασιλευομένης δημοκρατίας.( αντί συνταγματική μοναρχία που είχαμε με τον Όθωνα)

·     Θεμελιωνόταν στη δημοκρατική αρχή ( ο λαός είχε λόγο )

·      Αναγνώριζε το λαό ως κυρίαρχο παράγοντα του πολιτεύματος.

·     Όριζε τον βασιλιά ως τον ανώτατο άρχοντα της πολιτείας.

·     Καταργούσε τη Γερουσία ως έναν αντιδημοκρατικό θεσμό.

Ενότητα 17η - Φύλλο Εργασίας (Ιστορία γ΄γυμνασίου).

 

 

1) Βρείτε την σωστή απάντηση στις παρακάτω ερωτήσεις.

1.      Ο Καποδίστριας ήλθε στην Ελλάδα τo 1828  βάσει των αποφάσεων της εθνοσυνέλευσης

Α. του Άστρους      (1823)   Β. της Επιδαύρου (1822)  Γ. της Τροιζήνας (1827)            Δ. του Άργους

2.      Κατά την άφιξη του Καποδίστρια η Ελλάδα

Α. αντιμετώπιζε ακόμη τον τουρκικό κίνδυνο και την ανασφάλεια σε στεριά και θάλασσα            

Β. τα σύνορα είχαν πλέον παγιωθεί              Γ. τα οικονομικά ήταν άθλια                       Δ. το Α και το Γ           Ε. το Β και το Γ.

3.      Στο τομέα του πολιτεύματος και της διοίκησης ο Καποδίστριας

Α. υπήρξε συγκεντρωτικός, αναστέλλοντας το ισχύον Σύνταγμα Β. συνέχισε να κυβερνά όπως οι προκάτοχοί του

Γ. αναθεώρησε το Σύνταγμα Δ. συγκάλεσε την Δ΄ Εθνοσυνέλευση και άλλαξε το Σύνταγμα

4.      Τον απασχόλησε το θέμα της συγκρότησης τακτικού στρατού γι’ αυτό  και

Α. Ίδρυσε τον λόχο των ευελπίδων, δηλαδή μια στρατιωτική σχολή  Β. αξιοποίησε σε θέσεις κλειδιά έμπιστους αγωνιστές της επανάστασης  Γ. Καταπολέμησε την πειρατεία με την βοήθεια του Μιαούλη Δ. όλα τα παραπάνω

5.      Ένα από τα  σημαντικότερα ίσως έργα του Κ. στην οικονομία ήταν

Α. η ίδρυση τράπεζας  και η κοπή νομίσματος    Β. η σύναψη πολλών δανείων               Γ. η έκδοση ομολόγων

6.      Για την οικονομική ανάκαμψη ο Καποδίστριας

Ιστορία γ΄γυμνασίου: Ενότητα 32. Η Ελλάδα στον Α΄παγκόσμιο πόλεμο: ο εθνικός διχασμός.

 

Τα γεγονότα:

1) Ο Βασιλιάς Κωνσταντίνος ήθελε την Ελλάδα ουδέτερη (σε διαρκή συννενόηση με το Γερμανό αυτοκράτορα Γουλιέλμο Β΄).

2) Ο Ελευθέριος υποστήριζε τη συστράτευση της Ελλάδος στο πλευρό της Αντάντ (ειδικά μετά την επιχείρηση της Αντάντ στα Δαρδανέλια (Φεβρουάριος, 1915).

3) Ο Ελευθέριος Βενιζέλος νίκησε στις εκλογές του 1915 με το κόμμα των Φιλελευθέρων.

4) Ο Ελευθέριος Βενιζέλος όταν εμφανίσθηκαν ειδικά οι δυνάμεις της Αντάντ συστράτευσε την Ελλάδα στο πλευρό της Αντάντ, επειδή όμως ο Κωνσταντίνος διαφώνησε, ο Βενιζέλος παραιτήθηκε. Έγιναν νέες εκλογές όπου απείχαν οι Φιλελεύθεροι του Βενιζέλου και πλειοψήφισαν οι Εθνικόφρονες του Δημητρίου Γούναρη (τις εκλογές τις έκανε ο εκλεκτός του Κωνσταντίνου Σκουλούδης).

5) Ο Ελευθέριος Βενιζέλος μετά από όλα αυτά έφυγε από την Αθήνα και δημιούργησε στη Θεσσαλονίκη παράλληλη κυβέρνηση (Εθνική Άμυνα). Το φαινόμενο αυτό (από το 1915-1917) ονομάσθηκε Εθνικός διχασμός.

Ιστορία γ΄γυμνασίου: ΕΝΟΤΗΤΑ 8 Η εξέλιξη της ελληνικής επανάστασης (1821-1827)

 

Η ευνοϊκή συγκυρία να γίνει η επανάσταση στον Ελλαδικό χώρο

·     Οι ελληνικοί πληθυσμοί ήταν πυκνότεροι.

·     Ο οθωμανικός στρατός δεν ήταν ιδιαίτερα ισχυρός.

·     Υπήρχαν πολλοί Φιλικοί που προετοίμαζαν κι ανέμεναν τον ξεσηκωμό.

·     Υπήρχαν ένοπλα σώματα Ελλήνων.

·     Υπήρχαν ελληνικά εμπορικά σκάφη εφοδιασμένα με κανόνια.

·     Υπήρχαν πολλοί Έλληνες που διέθεταν σημαντική πολεμική εμπειρία.

·     Το ορεινό έδαφος διευκόλυνε τον κλεφτοπόλεμο.

Επαναστατικές εστίες

Πελοπόννησος, Στερεά Ελλάδα, Κρήτη, Αιγαίο, Ήπειρος, Μακεδονία, Θράκη, Κύπρος και Μ. Ασία.

Η καταστολή της επανάστασης ήταν άμεση:

·     σε περιοχές που ήταν πεδινές,

Ιστορία γ΄γυμνασίου. Ερωτήσεις επί κειμένων. Η Μεγάλη Ιδέα.

 

Κείμενο.

Η Μεγάλη Ιδέα ήταν αλυτρωτικό κίνημα και η κύρια πολιτική του Ελληνικού κράτους μέχρι και τη Μικρασιατική καταστροφή, η οποία είχε στόχο το Ελληνικό Κράτος να απελευθερώσει όλες τις περιοχές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στις οποίες ζούσαν μεγάλοι Ελληνικοί πληθυσμοί, και όλες τις περιοχές που παραδοσιακά ανήκαν σε Έλληνες την αρχαία εποχή (Νότια Βαλκάνια,Μικρά Ασία). Επί της ουσίας πρόκειται για αλυτρωτικό ελληνικό οραματισμό, τον οποίο εμπνεύσθηκε ως όρο  ο πρώτος Συνταγματικός πρωθυπουργός Ιωάννης Κωλέττης στα μέσα του 19ου αιώνα και στον οποίο στήριξε ολόκληρη την πολιτική του. Αναφέρεται στην προσπάθεια επανάκτησης των χαμένων εδαφών της Βυζαντινής αυτοκρατορίας και παρέμεινε ως στόχος ουσιαστικά όλων των Ελληνικών κυβερνήσεων μέχρι τον Αύγουστο του 1922, οπότε και εγκαταλείφθηκε οριστικά μετά τη Μικρασιατική καταστροφή.

 

Ερώτηση: Πώς ορίζεται η Μεγάλη Ιδέα;

 

Κείμενο:

Ως κυβερνήτης ανακήρυξε την ίδρυση της Ελληνικής Πολιτείας και προώθησε σημαντικές μεταρρυθμίσεις για την αναδιοργάνωση της κρατικής μηχανής, καθώς και για τη θέσπιση του νομικού πλαισίου της νέας πολιτείας. Επίσης, αναδιοργάνωσε τις ένοπλες δυνάμεις σε τακτικά σώματα υπό ενιαία διοίκηση. Προσπάθησε και πέτυχε παράλληλα την επέκταση των συνόρων του νέου κράτους και την κατοχύρωση της ελληνικής ανεξαρτησίας.

 

Ερώτηση: Ποιο ήταν το κύριο μέλημα του Καποδίστρια σύμφωνα με το παραπάνω κείμενο;

Iστορία γ΄γυμνασίου. Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της βιομηχανικής επανάστασης.

Πληθυσμιακές μεταβολές: Το βιοτικό επίπεδο βελτιώθηκε και έτσι αυξήθηκε ο πληθυσμός.  Μαζί και η μετανάστευση. Λόγω της εσωτερικής μετανάστευσης προς τις βιομηχανικές πόλεις αυξήθηκε το πλήθος των  εργατών με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν εργατικά προάστια κοντά ή ανάμεσα στα εργοστάσια.Οι προορισμοί όσων επέλεγαν την εξωτερική μετανάστευση ήταν κυρίως η Αμερική και ο Καναδάς και η Αυστραλία.

Κοινωνικοί μετασχηματισμοί: Παράλληλα παρατηρήθηκαν και κοινωνικές αλλαγές. Οι αριστοκράτες μεγαλογαιοκτήμονες δεν έχασαν καθόλου τη δύναμή τους στην ανατολική και μεσογειακή ευρώπη λόγω της περιορισμένη εκεί διάδοσης της βιομηχανικής επαναστάσεως. Στην Αγγλία όπου άρχισαν να ασχολούνται με επιχειρήσεις καπιταλιστικού χαρακτήρα αύξησαν την επιρροή τους ενώ στη Γαλλία τη μείωσαν γιατί δεν ενδιαφέρθηκαν για τις νέες οικονομικές δραστηριότητες.

Οι αστοί : ήταν η κυρίαρχη κοινωνική τάξη πιά. Διακρίνονταν σε μεγαλοαστούς (βιομήχανοι, μεγαλέμποροι και τραπεζίτες) οι οποίοι είχαν την εξουσία, τον πλούτο και το κοινωνικό κύρος, σε μεσοαστούς (βιοτέχνες , ελεύθεροι επαγγελματίες) και μικροαστούς ( δημόσιοι και ιδιωτικοί υπάλληλοι).

Οι αγρότες : ήταν η πλειοψηφία των ευρωπαίων κατά το 19^ο αι. Ήταν μόνιμα εξαρτημένοι από τις διαθέσεις των μεγαλογαιοκτημόνων και τις αυξήσεις των τιμών. Συχνά ακολουθούσαν το δρόμο της μετανάστευσης προς αναζήτηση καλύτερης ζωής.

Οι εργάτες:  ήταν άνδρες ,γυναίκες και παιδιά οι οποίοι για μισθούς πείνας δούλευαν 12-14 ώρες καθημερινά χωρίς καμμία ημέρα ανάπαυσης. Ζούσαν πολλοί μαζί σε μικρά σπίτια. Ο μέσος όρος ζωής τους ήταν πολύ μικρός , χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι στη Μιλούζ (γαλλική βιομηχανική πόλη) ο μέσος όρος ζωής των πολιτών ήταν 27 χρόνια.

Ιστορία γ΄γυμνασίου. Κεφ.3.Ενότητα: 12.

 

Η ωρίμανση της βιομηχανικής επαναστάσεως.

"1750-1780:            Πραγματοποιείται η εκβιομηχάνιση στην Αγγλία.

    1825:                Η πρώτη ατμάμαξα κινείται στη σιδηρογραμμική γραμμή Λίβερπουλ και Μάντσεστερ.

"αρχές του 19^ου αι:  Η εκβιομηχάνιση εξαπλώνεται στα βόρεια και στα ανατολικά της Γαλλίας στο Βέλγιο και στις κάτω χώρες.

   Β΄μισό του 19^ου αι. :  Ο ηλεκτρισμός χρησιμοποιείται ως πηγή ενέργειας και ως μέσο φωτισμού: κατασκευάζεται το πρώτο αυτοκίνητο και γίνεται προσπάθεια δημιουργίας του πρώτου αεροπλάνου.

"1880….                    Η επιστημονική έρευνα συνδέεται με τη βιομηχανική πρόοδο, επιτυγχάνεται η κατασκευή τράμ και μετρό.

Κύρια σημεία:

Ιστορία γ΄γυμνασίου. Φύλλο εργασίας, ενότητες : 8-9.

Η ευνοϊκή συγκυρία της Ελληνικής Επαναστάσεως στον Ελλαδικό χώρο :

1)Υπήρχαν πιο πολλοί Ελληνικοί πληθυσμοί.

2) δεν υπήρχε ιδιαίτερος αριθμός οθωμανικών στρατευμάτων.

3)Μεγάλο μέρος του οθωμανικού στρατεύματος ήταν απασχολημένο με τον Αλή πασά.

4) η φιλική Εταιρεία είχε προετοιμάσει το έδαφος.

5) οι Έλληνες ήταν εκπαιδευμένοι στον κλεφτοπόλεμο και επίσης ήταν ιδιαιτέρως έμπειροι ναυτικοί.

Η φάση των επιτυχιών (1821-1824).

1) όι τούρκοι περιορίσθηκαν στα φρούρια της Πελοποννήσου

2)καταλήφθηκαν από τους επαναστάτες Έλληνες μεγάλες πόλεις της Πελοποννήσου (Πάτρα, Τριπολιτσά, Καλαμάτα).

Η οθωμανική διοίκηση απάντησε με σκληρά αντίποινα (απαγχονισμός πατριάρχου Γρηγορίου Ε΄.

Η φάση της κάμψης (1825-1827).

Ιστορία Γ΄Γυμνασίου. Πηγή:Η Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας. Σχολικό βιβλίο σελ.15. Ανάπτυξη:

 

Το παράθεμα ασχολείται με το θεωρητικό υπόβαθρο της Αμερικανικής επανάστασης προκειμένου να καταδείξει ότι αυτή η επανάσταση δεν ήταν μία τυχαία επανάσταση που απέβλεπε μόνο στην πρόσκαιρη απόκτηση δικαιωμάτων ,αλλά ήταν μία συνειδητή εφαρμογή των αρχών του Διαφωτισμού που ως σκοπό είχε τη συγκεκριμένη ίδρυση ενός κράτους βασισμένου επάνω στις αρχές του Λόγου,μιάς κοινωνίας στηριγμένης στο ανθρώπινο λογικό και επιστήμη.

Γι αυτό το λόγο λοιπόν αναφέρονται τα φυσικά δικαιώματα του ανθρώπου όπως η ισότητα,οι κοινές υποχρεώσεις και δικαιώματα,η ζωή,η ελευθερία και η κοινή ευτυχία.Είναι γνωστό ότι ο διαφωτισμός στηρίχθηκε στα φυσικά δικαιώματα όπως της ζωής ,της ιδιοκτησίας,της ελευθερίας σκέψης και έκφρασης.Αναφέρεται επίσης ότι το νέο Αμερικανικό κράτος στηρίχθηκε επάνω στο κοινωνικό συμβόλαιο.Οι κυβερνώμενοι συγκατατίθενται προκειμένου κάποιοι να τους κυβερνούν με λόγο και νομιμότητα.Αυτό όμως μας θυμίζει το κοινωνικό συμβόλαιο που οι διαφωτιστές   διατύπωσαν.Οι κυβερνώμενοι δίνουν το δικαίωμα στους κυβερνήτες τους να τους διοικούν προκειμέου να τους εξασφαλίσουν τν ευτυχίακαι την ευδαιμονία.Αλλοιώς δε νοείται κυβέρνηση και εξουσία.Το παράθεμα επίσης μας υπενθυμίζει το διαφωτιστή Τζώ ν Λόκ ο οποίος υπεστήριξε ότι εάν ο κυβερνήτης δεν τηρεί το κοινωνικο συμβόλαιο τότε ο λαός έχει κάθε δικαίωμα να τον ανατρέψει.Συμπερασματικά το παράθεμα μας υπενθυμίζει ότι η Αμερικανική ανεξαρτησία στηρίχθηκε στις θεωρίες και στα κελεύσματα του διαφωτισμού και των πνευματικών εκπροσώπων του.