Η βαθυυτέρα σημασία της Κίρκης.
Η ιστορία της Κίρκης, είναι η μοναδική περιπλάνηση του
Οδυσσέως η οποία θέτει τον Βασιλέα, το
νοήμονα Βασιλέα της Ιθάκης, έναντι των αλόγων ζώων. Η βαθυτέρα διαλεκτική είναι
δεδομένη: κάτι θέλει και πρέπει να κερδίσει ο έλλογος Οδυσσέας από αυτή την
αντιπαράθεση: ο Όμηρος είναι σαφής στη μέθοδό του: ο αντίπαλος και εχθρός είναι
ο μεγαλύτερος δάσκαλος διότι αυτός καθορίζει την προσδιοριστικότητα του
Ανθρωπίνου υποκειμένου ουσιαστικά το ερώτημα τίθεται ως εξής: μέσω του ζώου τι
κερδίζει το νοήμον υποκείμενο (ο Οδυσσέας;). Τι πραγματικά αντιπροσωπεύει το
ζώον, το άλογον ζώον, το οποίον δεν πρέπει να παρασύρει τον πολύτροπο και
πολυέλλογο βασιλεα της Ιθάκης;
Δεν θα πρέπει να μείνουμε στους γνωστούς αφορισμούς ότι το
άλογο ζώο αντιπροσωπεύει την αλογία κ.λ.π. Είναι μάλλον μία υπεραπλούστευση
Εξάλλου δεν θα πρέπει να ξεχνούμε την παραδοσιακά καλή σχέση των Ελλήνων με τα
ζώα μέσω της Μυθολογίας. Ο Δίας συχνά –πυκνά μεταμορφωνόταν σε ποικίλα ζώα, τα
ζώα έχουν ξεχωριστή θέση στην Ελληνική μυθολογία επειδή μεταφέρουν κοινές τοις
ανθρώποις φυσικές ενδιάθετες δυνάμεις: Η τραγωδία είναι η ωδή των τράγων, τα
ταυροκαθάψια και ο Δίας –ταύρος ενθυμίζουν την σεβασμιότητα προς τον ταύρο ως
πηγή δυνάμεως, οι Λέοντες των Μυκηνών
θυμίζουν την πίστη των Ελλήνων ότι ο Λέων είναι και αντιπροσωπεύει συμπαντική
δύναμη, το τέθριππο άρμα του Αχιλλέως μας θυμίζει την αγάπη των ηρώων για τους ίππους οι οποίοι στον Πλάτωνα
αναπαριστούν ψυχικές δυνάμεις.
Άρα δεν είναι απλά το πέρασμα από το άλογο στο λογικό το
οποίο ώθησε τον Οδυσσέα να απαρνηθεί αγαθά της Κίρκης: ζωώδους καταστάσεως: εάν
προσέξουμε το κείμενο θα διαπιστώσουμε τα εξής: Η Κίρκη προσφέρει μαγικό ποτό
(κυκεώνα) και με το μαγικό της ραβδί μεταμόρφωσε τους συντρόφους σε χοίρους:
είναι ο μοναδικός περιπλανητικός σταθμός όπου ένας σύντροφος μένει έξω από όλο
αυτό και ο σύντροφος (ο Άλλος) είναι αυτός ο οποίος ενημερώνει το Βασιλέα της
Ιθάκης. Ας το προσέξουμε αυτό είναι πολύ σημαντικό: ο Άλλος είναι το μέτρο μου,
ξεκινά η δύναμη της πληροφορίας, της γνώσης: άρα ο Οδυσσέας ενημερώνεται από
τον Ευρύλοχο: ο Όμηρος θέτει τις βάσεις της πολιτικής γνώσης, ο ένας αποτελεί πηγή γνώσης του άλλου: ο
Άλλος αποκτά τη δυναμικότητα της Γνώσης περί του είδους, της μορφής, της
ουσίας.
Ο Οδυσσέας όμως δεν υπολογίζει τον Ευρύλοχο όσο τον Ερμή: σε αυτό το σημείο ευρίσκεται η σημαντικότητα της απόρριψης της ζωώδους φύσεως: Ο Ερμής (εκ του είρω = ενωνω) ο φορέας της πληροφορίας η οποία ενώνει τους ουρανούς με τη γαία, πληροφορεί τον Οδυσσέα και του δίδει και αντιφάρμακο: θα πρέπει να προσέξουμε πολύ αυτό το σημείο: νέα πληροφορία, νέα γνώση, νέα αξία , νέα αιτία, προκαλεί την απόρριψη της ζωώδους φύσεως: γενικά ο Όμηρος είναι αυτός ο οποίος κληρονομεί την παράδοση ανθρώπων οι οποίοι είτε προέρχονταν από δυνατούς πολιτισμούς είτε είχαν ανακαλύψει το πολύτροπο ποιόν τους (καταλαβαίνουμε ότι η ασύλληπτη Ομηρική γλώσσα δεν εγεννήθη το 800 π.Χ αλλά χρειάσθηκε πολλούς αιώνες ώστε να συνειδητοποιηθεί άρα επί πολλούς αιώνες εκυοφορείτο η ανθρωπίνη προσωπικότητα αυτή που ήθελε το νού και την ψυχή και το σώμα να το διαφοροποιήσει από τη λοιπή κοινή σε όλα φύση) ( εξάλλου οι αναμνήσεις των προσωκρατικών, πυθαγορείων , ερμητικών και ορφικών κειμένων αυτό εξυπηρετούν :την προσπάθεια επιφανείας ενός νέου νοήμονος ανθρώπου) μέσα από τα βάθη της γής)( ο Προμηθέας δεσμώτης επιτίθεται στο Δία αλλά μας δίδει την πολύτιμη πληροφορία ότι οι άνθρωποι έχουν το Γιγάντιο και Τιτάνειο στοιχείο άρα αξίζουν της φωτιάς (τέχνης του λόγου και της ποίησης): η στιγμή είναι σημαντική: ο Ερμής μεταφέρει το μήνυμα της εσωτερικής σοφίας του ουρανού (συμβολισμός για τη μεταφερομένη συμπαντική σοφία) ότι ο Άνθρωπος πρέπει να δομήσει μία νέα μορφή, είδος, ουσία: τον Άνθρωπο ως Λόγο και πράξη: ηστιγμή είναι σημαντική και βέβαια προλογίζει τα Μεταφυσικά του Αριστοτέλους, ειδικά το βιβλίο Ζ.