υλικό για την 5η ενότητα νεοελληνικής γλώσσας γ΄γυμνασίου.

 

Η αξία της ειρήνης:

·        Ευημερία, πρόοδος ανθρώπων και κοινωνίας.

·        Ασφάλεια, αυτοπεποίθηση, πίστη στο μέλλον.

·        Σεβασμός ανθρώπινων δικαιωμάτων, ύπαρξη ελευθερίας και δικαιοσύνης.

·        Βελτίωση βιοτικού επιπέδου του ανθρώπου, προσπάθεια επίλυσης κοινωνικών προβλημάτων, δημιουργία δίκαιης και δημοκρατικής κοινωνίας.

·        Άνθηση γραμμάτων και τεχνών, η επιστημονική έρευνα στην υπηρεσία του ανθρώπου.

·        Συνεργασία, συναδέλφωση λαών, προώθηση διαλόγου ως μέσου επίλυσης των διαφορών.

Αίτια πολέμου:

·        Οικονομικά –> Τα συμφέροντα και ο ανταγωνισμός των εξοπλισμών / η ανάγκη πρόσβασης σε πηγές ενέργειας, σε πρώτες ύλες και ο έλεγχος των αγορών.

·        Πολιτικά –> α) Η ιμπεριαλιστική (επεκτατική) πολιτική ορισμένων κρατών, β) η προσπάθεια των υπερδυνάμεων να αποκτήσουν ηγεμονικό ρόλο στη  διεθνή σκηνή.

·        Ιδεολογικά –> Ο πολιτικαντισμός, ο θρησκευτικός φανατισμός και ο ρατσισμός.

·        Ηθικά  –> Η ανθρώπινη απληστία, η έλλειψη ανθρωπιστικής καλλιέργειας, ο αμοραλισμός

·        Άλλα αίτια –> α) Το πρόβλημα του υπερπληθυσμού (αναζήτηση ξένων εδαφών),β) προαιώνιο μίσος μεταξύ χωρών, γ) εμφύλιοι πόλεμοι (σύγκρουση κοινωνικών τάξεων ή θρησκευτικών ομάδων).

Συνέπειες πολέμου:

·        Εγκλήματα κατά της ανθρώπινης ζωής και της αξιοπρέπειας του ατόμου (απώλεια ανθρώπινων ζωών, τραυματισμοί, βασανιστήρια, πείνα κ. α).

Νεοελληνική γλώσσα,Γ Γυμνασίου,Σχ. Επιρρηματικές προτάσεις.

Α)Αιτιολογικές προτάσεις.

Αιτιολογικές λέγονται οι προτάσεις οι δευτερεύουσες που εισάγονται με τους αιτιολογικούς συνδέσμους ή με λέξεις και εκφράσεις που χρησιμοποιούνται ως αιτιολογικοί σύνδεσμοι(γιατί,επειδή,αφού,ή που,καθώς,μια και ,μια που,σαν..που κ.α).Φανερώνουν την αιτία για την οποία γίνεται αυτό που δηλώνει η πρόταση που προσδιορίζεται,είναι δηλαδή επιρρηματικός προσδιορισμός της αιτίας στο ρήμα της κύριας πρότασης.Λαμβάνουν άρνηση δε(ν).

Οι αιτιολογικές προτάσεις ανάλογα με το περιεχόμενό τους εκφέρονται με απλή οριστική-για το πραγματικό-με δυνητική οριστική-για το δυνατό-με πιθανολογική οριστική-για το πιθανό.

Αιτιολογικές προτάσεις εισάγονται και με το για να (=επειδή)και εκφέρονται με υποτακτική –σύνδεση εσωτερική με κύρια πρόταση-άρνηση μην.

Ως αιτιολογικός σύνδεσμος χρησιμοποιείται κάποτε και ο σύνδεσμος και.Ο σύνδεσμος γιατί στην αρχή περιόδου ή ημιπεριόδου εισάγει κύρια πρόταση.

Π.χΗ νεράιδα λυπόταν γιατί δεν ήταν όμορφη.

Ο αδελφός μου,για να μην διαβάζει όσο πρέπει ,απορρίφθηκε στις εξετάσεις.

Φύγε τώρα, και δεν έχω καιρό.

Δεν μπορώ να σε συνοδεύσω στον περίπατό σου.Γιατί είμαι κουρασμένος και θέλω να ξεκουρασθώ.

Συντακτική θεώρηση των αιτιολογικών προτάσεων.

Π.χΗ νεράιδα λυπόταν,γιατί δεν ήταν όμορφη. «Γιατί δεν ήταν όμορφη».Δευτερεύουσα αιτιολογική πρόταση,εισάγεται με τον αιτιολογικό σύνδεσμο γιατί,εκφέρεται με οριστική παρατατικού-γιατί δηλώνει το πραγματικό-είναι επιρρηματικός προσδιορισμός της αιτίας στο λυπόταν,το οποίο ως ρήμα ψυχικού πάθους θέλει αιτιολογική πρόταση διακαιολόγησης.

Υλικό κειμενικό, νεοελληνική γλώσσα γ΄γυμνασίου...

 

http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-C107/358/2413,9252/

 

[Το Πρόβλημα της Γλώσσας των Νέων]

Δεν μπορώ να φανταστώ πολιτιστική ανάπτυξη που χωρεί ερήμην μιας παράλληλης γλωσσικής ανάπτυξης ενός λαού. Όταν το πνεύμα καλλιεργείται και εξελίσσεται σ' έναν λαό, εμφανίζεται, από καθαρά εκφραστικές ανάγκες, και ανάλογη καλλιέργεια της γλώσσας του ίδιου λαού. Η πνευματική ανάταση είναι κατανάγκην και γλωσσική. Είναι, θέλω να πω, δυνατόν να μιλήσει κανείς για καλλιέργεια, για ανάπτυξη της λογοτεχνίας, ή για βίωση της πολιτισμικής παράδοσης, ή και για ευρύτερους προβληματισμούς στην τέχνη σε περιόδους γλωσσικής κατάπτωσης, με την έννοια πάντοτε μιας ευρύτερης παραμέλησης της γλώσσας;

Το επίπεδο της γλώσσας των νέων, ειδικότερα, συναρτάται, αφενός μεν προς τα γενικότερα ενδιαφέροντά τους, αφετέρου δε προς την ίδια την αντίληψη και γνώση που έχουν της γλώσσας μας. Χωρίς να γενικεύουμε, όπως λαθεμένα νομίζω συμβαίνει συχνά, η έλλειψη ευαισθησίας, γνώσης, αγάπης, άρα και ενδιαφέροντος για τη γλώσσα, που παρατηρείται σε πολλούς νέους μας –όχι όλους, το επαναλαμβάνω–, είναι φυσικό να παράγει και χαμηλής ποιότητας γλώσσα. Θέλω να τονίσω ωστόσο δύο πλευρές αυτού του θέματος: Πρώτον, δεν πρέπει να γίνεται σύγχυση ανάμεσα στη γενικότερη χρήση της γλώσσας από τους νέους και στον κώδικα που χρησιμοποιούν πολλοί από τους νέους σε ορισμένες μορφές της επικοινωνίας τους. Η «φοιτητική αργκό» λ.χ. ή η «αργκό των μηχανόβιων» είναι ειδικοί κώδικες επικοινωνίας που δεν μπορεί να τις παίρνουμε ως μέτρο κρίσεως της γλωσσικής ικανότητας των νέων, αφού οι ίδιοι σε άλλες μορφές επικοινωνίας τους εμφανίζουν άλλη μορφή γλώσσας, πολύ διαφορετική και πολύ καλύτερη. Το πρόβλημα με τη γλώσσα των νέων είναι άλλο: πόσο καλά, σε έκταση και σε βάθος, διδάσκονται την ελληνική γλώσσα στο σχολείο; πόσο έχουν ασκηθεί στη χρήση της (στη σύνταξη διαφόρων κειμένων); και συγχρόνως ποια είναι τα ακούσματα και τα διαβάσματά τους στη γλώσσα; Γιατί, βεβαίως, η γνώση και η χρήση της γλώσσας είναι απόρροια της γλωσσικής εμπειρίας μας (διαβάσματα-ακούσματα) και του βαθμού συνειδητοποίησης των μηχανισμών λειτουργίας της (διδασκαλία της γλώσσας στο σχολείο).

Νεοελληνική γλώσσα γ΄γυμνασίου. Ασκήσεις 1ης ενότητας.

1) Στις παρακάτω προτάσεις να αντικαταστήσετε τις υπογραμμισμένες λέξεις με άλλες συνώνυμες.

Α. Ως πολιτικός διακρίνεται για την ευστροφία του και την εντιμότητά του.

Β. Είναι τόσο υπερόπτης που τους θεωρεί όλους κατώτερούς του.

Γ.Η ξενομανία οδηγεί στην άκριτη μίμηση ξένων προτύπων.

Δ. Σε αυτή τη δύσκολη στιγμή έδειξε αξιοθαύμαστη καρτερικότητα και αντοχή.

Ε. Ο ραγιαδισμός είναι ένα μειονέκτημα των Ελλήνων που πρέπει να καταπολεμηθεί.

Στ.Πολέμησαν με αξιοθαύμαστη γενναιοψυχία και κατατρόπωσαν τους εχθρούς.

Ζ. Αποδέχθηκε τις αποτυχίες και τις αναποδιές που τον βρήκαν με μοιρολατρεία και δεν πάλεψε για μία καλύτερη ζωή.

2)Να αντιστοιχίσετε τις λέξεις της στήλης Α με τα συνώνυμά τους που δίνονται στη στήλη Β.

1. εγκάρδιος                                α.τσιγκούνης

2.έντιμος                                      β.συνετός

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

Α. Να προσδιορίσετε το είδος των ονοματικών δευτερευουσών προτάσεων και να χαρακτηρίσετε τη συντακτική τους θέση.

1. Μετά τη συνεχή βροχόπτωση των τελευταίων ημερών φοβηθήκαμε μήπως αναβληθεί η προγραμματισμένη εκδρομή μας στο Πήλιο.

2. Κατά την επίσκεψή μας στο Αρχαιολογικό μουσείο της Θεσσαλονίκης ο διευθυντής του θέλησε να  μας δείξει ορισμένα καινούρια εκθέματα.

3. Δεν κατάλαβε κανείς από τους παρευρισκομένους πόσο δυνατά χτύπησε την πόρτα ο τελευταίος επισκέπτης.

4. Ακόμη και οι καθηγητές συμφώνησαν ανεπιφύλακτα σ' αυτό, ότι το σχολικό μας κτίριο χρειάζεται άμεσα την επισκευή του.

5. Όσοι μπόρεσαν να περάσουν το ποτάμι με τις βάρκες τους , έφτασαν γρηγορότερα στον προορισμό τους.

Β. Να αναγνωρίσετε το είδος των δευτερευουσών επιρρηματικών προτάσεων και να υπογραμμίσετε το σύνδεσμο εισαγωγής τους.

1. Οι θεατές της παράστασης ήταν τόσο εκνευρισμένοι από το κακό θέαμα, ώστε αποχώρησαν πριν το τέλος της αγανακτισμένοι.

2. Οι φίλαθλοι ήταν ενθουσιασμένοι και χαρούμενοι , επειδή η ομάδα τους κατάφερε να κερδίσει το κύπελλο Ελλάδας.

3. Η καθυστέρηση της πτήσης ήταν μεγάλη , διότι παρουσιάστηκε βλάβη στον κινητήρα του αεροπλάνου.

4. Έτρεχαν, για να προλάβουν το τρένο.

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄Γυμνασίου. Ορισμός.

Ο Ορισμός μιάς λέξης, έννοιας είναι η ακριβής και σαφής  περιγραφή της σημασίας ή των σημασιών της έτσι ώστε να ξεχωρίζει από κάθε άλλη λέξη-έννοια.

Ορίζοντας  μία έννοια δεν την ξεχωρίζουμε μόνον, αλλά ταυτόχρονα και τη συνδέουμε με  κάποιες άλλες έννοιες: π.χ για να ορισθεί ο εθελοντισμός.

1.Χρησιμοποιήθηκε η έννοια-λέξη υπηρεσία της οποίας ο εθελοντισμός είναι υπώνυμο.

2.χρειάσθηκε να προσθέσουμε τη φράση «χωρίς απαίτηση ανταλλάγματος»για να την  ξεχωρίσουμε από άλλα είδη υπηρεσιών και για να συμπληρωθεί ο ορισμός.

Ο ορισμός μας βοηθάει;

1.Nα ταξινομήσουμε και να συσχετίσουμε μία λέξη με μία άλλη.

2.Να συνειδητοποιήσουμε το σύνολο των πραγμάτων που περιλαμβάνεται στην έννοια της  λέξης.

3.Να χρησιμοποιήσουμε σωστά τη λέξη.

Ως εκ τούτου, ο ορισμός περιλαμβάνει τις παρακάτω  λογικές τάξεις:

Α) Οριστέα έννοια:Είναι η έννοια την οποία και πρέπει να ορίσουμε:

Π.χ. Αρχαία Ελληνική  Ποίηση.

Β) Οριστικό γένος: Είναι ένα γενικό και κοινό χαρακτηριστικό της εννοίας αυτής.

Αρχαία Ελληνική Ποίηση είναι η πνευματική δραστηριότητα των Ελλήνων.

Γ) Ειδοποιόσο διαφορά:

Νεοελληνική γλώσσα, Γ΄Γυμνασίου. Κείμενο και ασκήσεις της ενότητος 3 του σχολικού βιβλίου. ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΕΙ∆ΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ :

Οι παραλλαγές που παρατηρούνται µεταξύ των µελών του ίδιου είδους, ονοµάζονται "ατοµικές διαφορές’’. Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι αυτές αποτελούν φυσικό νόµο, σε ορισµένα άτοµα οι αποκλίσεις είναι τόσο σηµαντικές ώστε να παρεµποδίζεται η οµαλή εξέλιξη και προσαρµογή τους. Τα άτοµα µε τέτοιου είδους αποκλίσεις έχουν κατά καιρούς ονοµαστεί ανώµαλα, απροσάρµοστα, ψυχανώµαλα, δυσπροσάρµοστα, δύσκολα, προβληµατικά, άτοµα µε διαταραχές του χαρακτήρα και της συµπεριφοράς, αποκλίνοντα. Πρόκειται για ονοµασίες που µε την πάροδο του χρόνου εξαλείφονται και αντικαθίστανται από άλλους πιο δόκιµους όρους, που απορρέουν από την εκάστοτε κοινωνική ευαισθησία. 'Ετσι, υπάρχουν άτοµα µε ελαττωµατικά αισθητήρια όργανα, (τυφλά, κωφά, βαρήκοα), άτοµα µε σωµατικές αναπηρίες, άτοµα που πάσχουν από χρόνιες ασθένειες, άτοµα πάσχοντα από ψυχικά νοσήµατα, άτοµα µε ανεπαρκή νοητική ανάπτυξη κ.ο.κ. Η τελευταία καθιερωθείσα ονοµασία για τα άτοµα αυτά, είναι ο όρος "άτοµα µε ειδικές ανάγκες", οι ιδιαιτερότητες των οποίων θα µας απασχολήσουν σε αυτήν την συζήτηση. Η στάση της κοινωνίας απέναντι στα άτοµα µε ειδικές ανάγκες διαφέρει από εποχή σε εποχή και από κοινωνία σε κοινωνία. Ο Καιάδας της αρχαίας Σπάρτης αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγµα της σκληρότητας µε την οποία οι κοινωνίες αντιµετώπιζαν τα µειονεκτούντα παιδιά. Στην προχριστιανική περίοδο, τα "ελαττωµατικά" άτοµα παραµελούνταν , καταδιώκονταν ή ακόµα και θανατώνονταν. Με την εµφάνιση του Χριστιανισµού και τα κηρύγµατα αγάπης και φιλανθρωπίας που αυτός έφερε, τα άτοµα αυτά έτυχαν περίθαλψης και προστασίας. Νωρίς στους χριστιανικούς χρόνους, ιδρύονταν άσυλα και οικοτροφεία, µακριά ωστόσο από τους υπόλοιπους ανθρώπους, όπου τα άτοµα µε ειδικές ανάγκες τοποθετούνταν και παρέµεναν σε όλη τους τη ζωή µε κύριο στόχο τον περιορισµό του σωµατικού πόνου και κινδύνου της ασιτίας. Μετά τον Β' παγκόσµιο πόλεµο παρατηρείται ζωηρή επιθυµία και έµπρακτο ενδιαφέρον για πλήρη αποδοχή των αποκλινόντων ατόµων και για παροχή συστηµατικής βοήθειας, ώστε να µπορέσουν τα άτοµα αυτά να ενταχθούν στο κοινωνικό σύνολο. Τα τελευταία χρόνια, σηµειώνεται µια συνεχώς εξελισσόµενη προσπάθεια για εκπαίδευση και ανάπτυξη των ικανοτήτων αυτών των ατόµων, µε σκοπό την κοινωνική τους αποκατάσταση. 'Ετσι, την µακρά περίοδο απαισιοδοξίας, στην οποία ως καλύτερος τρόπος αντιµετώπισης των ατόµων µε ειδικές ανάγκες θεωρούνταν η ιδρυµατική πρόνοια, αντικατέστησε µια περίοδος αισιοδοξίας, στην οποία µε κατάλληλη αγωγή και εκπαίδευση, γίνεται ολοένα και πιο εφικτή η οικονοµική και κοινωνική ανεξαρτητοποίηση τους. 'Ετσι, από την εξόντωση και τη θανάτωση σε παλιότερες εποχές, την αποµόνωση και την ιδρυµατική προστασία, φτάσαµε σήµερα στην εποχή, που διεθνώς επιδιώκεται η οµαλοποίηση των ατόµων µε ειδικές ανάγκες, δηλαδή η παροχή συστηµατικής βοήθειας, έτσι ώστε τα άτοµα αυτά να ζήσουν, όσο τους επιτρέπουν οι περιορισµένες ικανότητές τους, µέσα στην ανθρώπινη κοινωνία µε τους συνανθρώπους τους.

Νεοελληνική γλώσσα,Γ Γυμνασίου,Σχ. Επιρρηματικές προτάσεις.

Α)Αιτιολογικές προτάσεις.

Αιτιολογικές λέγονται οι προτάσεις οι δευτερεύουσες που εισάγονται με τους αιτιολογικούς συνδέσμους ή με λέξεις και εκφράσεις που χρησιμοποιούνται ως αιτιολογικοί σύνδεσμοι(γιατί,επειδή,αφού,ή που,καθώς,μια και ,μια που,σαν..που κ.α).Φανερώνουν την αιτία για την οποία γίνεται αυτό που δηλώνει η πρόταση που προσδιορίζεται,είναι δηλαδή επιρρηματικός προσδιορισμός της αιτίας στο ρήμα της κύριας πρότασης.Λαμβάνουν άρνηση δε(ν).

Οι αιτιολογικές προτάσεις ανάλογα με το περιεχόμενό τους εκφέρονται με απλή οριστική-για το πραγματικό-με δυνητική οριστική-για το δυνατό-με πιθανολογική οριστική-για το πιθανό.

Αιτιολογικές προτάσεις εισάγονται και με το για να (=επειδή)και εκφέρονται με υποτακτική –σύνδεση εσωτερική με κύρια πρόταση-άρνηση μην.

Ως αιτιολογικός σύνδεσμος χρησιμοποιείται κάποτε και ο σύνδεσμος και.Ο σύνδεσμος γιατί στην αρχή περιόδου ή ημιπεριόδου εισάγει κύρια πρόταση.

Π.χΗ νεράιδα λυπόταν γιατί δεν ήταν όμορφη.

Ο αδελφός μου,για να μην διαβάζει όσο πρέπει ,απορρίφθηκε στις εξετάσεις.

Φύγε τώρα, και δεν έχω καιρό.

Δεν μπορώ να σε συνοδεύσω στον περίπατό σου.Γιατί είμαι κουρασμένος και θέλω να ξεκουρασθώ.

Συντακτική θεώρηση των αιτιολογικών προτάσεων.

Π.χΗ νεράιδα λυπόταν,γιατί δεν ήταν όμορφη. «Γιατί δεν ήταν όμορφη».Δευτερεύουσα αιτιολογική πρόταση,εισάγεται με τον αιτιολογικό σύνδεσμο γιατί,εκφέρεται με οριστική παρατατικού-γιατί δηλώνει το πραγματικό-είναι επιρρηματικός προσδιορισμός της αιτίας στο λυπόταν,το οποίο ως ρήμα ψυχικού πάθους θέλει αιτιολογική πρόταση διακαιολόγησης.

Β)Τελικές προτάσεις.

Τελικές λέγονται οι δευτερεύουσες προτάσεις που  εισάγονται με τους τελικούς συνδέσμους (για να,να,)και δείχνουν σε ποιο σκοπό αποβλέπει αυτό που δηλώνει το ρήμα της κύριας πρότασης.Έχουν άρνηση μην.

Νεοελληνική Γλώσσα,Γ Γυμνασίου. Ασκήσεις εκμάθησης δευτερευουσών προτάσεων.

1)Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω δευτερεύουσες προτάσεις,καθώς και την συντακτική τους θέση:

α)Νομίζω ότι έχεις δίκαιο.

β)Νομίζω ότι δεν έχει δίκαιο.

γ)Φαίνεται πώς θα βρεθεί μία λύση.

δ)Φεύγω με την ελπίδα ότι γρήγορα θα ξαναγυρίσω.

ε)Είναι κρίμα που δεν σε κάλεσαν.

2)Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω δευτερεύουσες προτάσεις,και να δικαιολογήσετε την συντακτική τους θέση:

α)Ομολόγησε ότι έκανε λάθος.

β)Πίστευα ότι θα ερχόσουν.

γ)Βλέπω πώς προετοιμάσθηκες καλά.

δ)Δεν ήξερα ότι ήσουν εκεί.

ε)Θα σας αποδείξω ότι έχω δίκαιο.

στ)Διαδόθηκε ότι θα φτάσει απόψε.

ζ)Φαίνεται πώς θα βρέξει.

η)Είναι ψέμα ότι αυτός άρχισε τον καβγά.

θ)Είναι βέβαιο ότι τότε δεν ήξερε τίποτε.

ι)Η χτεσινή διάδοση,ότι ήταν βαριά άρρωστος,αποδείχθηκε ψεύτικη.

κ)Πήραμε μία ευχάριστη είδηση,ότι ο αδελφός μου πέτυχε στο Πανεπιστήμιο.

λ)Κανείς δεν το ήξερε αυτό,πώς ο πατέρας του δεν ήταν Έλληνας.

3)Να δικαιολογήσετε τον χαρακτηρισμό των παρακάτω δευτερευουσών προτάσεων,καθώς και την συντακτική τους θέση.

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄Γυμνασίου. Κείμενο: Απόσπασμα από το δοκίμιο του Άγγελου Τερζάκη (1907-1979) «Τα παιδιά με τα κλωνάρια»

Ήταν η ώρα του σούρουπου. Ένα αντρόγυνο κατέβαινε τη λεωφόρο πιασμένο μπράτσο, καθώς πορεύονταν τα ζευγάρια κάποιον άλλο καιρό. Το βάδισμά του ήταν κανονικό και λιγάκι βαρύ, ανάλογο με την ηλικία. Οι δυο μαζί πρέπει να έστριβαν τον κάβο του αιώνα.

Σε μια στιγμή ξεπροβαίνει μπροστά τους, σ’ αντίθετη φορά, μια ανάλαφρη παρέα: Κοριτσόπουλα και παιδαρέλια ανάμεσα στα δεκαέξι και τα δεκαοχτώ τους. Γύριζαν από κάποιον εξοχικό περίπατο ή εκδρομή, γιατί κρατούσαν κλωνάρια, πρασινάδες. Ούτε λουλούδια αγκαλιές, ούτε μπουκέτα. Ίσα ίσα δυο τρία κλαριά, σύμβολα στεγνά, ένα είδος μαρτυρίας λακωνικής του τόπου απ’ όπου έρχονταν. Η γενιά αυτή αγαπάει τη βραχυλογία, την κοφτή και σχεδόν βλοσυρή υποδήλωση, κάθε μεγαλοστομία τη σιχαίνεται, ακόμα και στα λουλούδια, που είναι για τον άνθρωπο η πιο έμφυτη ερωτική σύνδεση. Οι νέοι προχωρούσαν σε ιδιότυπο σχηματισμό: Μπροστά τα κορίτσια, ξοπίσω τους τ’ αγόρια… Το έβρισκαν φαίνεται πιο πρακτικό ή και πιο σύμφωνο με τον αντιλυρικό τους κόσμο.

Οι δυο γενιές, το ζευγάρι, η διμοιρία, αντικρίστηκαν, αντιπέρασαν. Όμως, στα μάτια του πρώτου, είχε απομείνει ένα ξάφνιασμα. Στάθηκαν, γύρισαν κατά πίσω, κοίταξαν το σχηματισμό που ξεμάκραινε με το γοργό του βήμα. Ξεκίνησαν πάλι.

- Είδες τα κορίτσια; είπε ο ένας. Πώς μας κοίταξαν!
- Αυτά πρόσεξα κι εγώ, έκανε η άλλη.

Αυτό τους είχε ξαφνιάσει. Όχι η αντίθεση στα χρόνια, το χτυπητό δίπτυχο που φέρνει, σε κάποια γραμμένη στιγμή, αντιμέτωπες τις γενιές. Εκείνο που τους είχε κρούσει, ήταν ο τρόπος που τους κοίταξαν τα κορίτσια ώσπου ν’ αντιπεράσουν. Ίσια στα μάτια, αδίσταχτα, καρφωτά. Και με κάτι σαν ατάραχη αναμέτρηση, που τη στόμωνε αδιόρατα μια δροσερή ειρωνεία.

Αναπόλησαν τότε άλλα αντικρίσματα, σε χρόνια περασμένα, πάλι ανάμεσα σε ηλικίες που έρχονταν και που έφευγαν. Ήταν διαφορετικά για να τα έχουν λησμονήσει. Αναθυμήθηκαν μάτια χλωρά, σαν και τούτα που είχαν περάσει, μονάχα λιγότερο αλύγιστα. Θέλησαν να είναι δίκαιοι, όσο τους περνούσε από το χέρι… Αυτά τα παιδιά βγαίνουν από έναν πόλεμο δίχως προηγούμενο. Έναν πόλεμο που απογύμνωσε όλες τις αξίες. Χωρίς να το ξέρουμε, χωρίς να το υπολογίσουμε βάλαμε σ’ αυτόν την τιμή μας. Διακηρύξαμε αρχές και τις ξεγράψαμε. Υπάρχει εδώ ένα θέμα κύρους, που μονάχοι μας το κλονίσαμε. Ο σεβασμός είναι μια τάξη αναγκαία για την ισορροπία της ζωής. Δεν είναι όμως επιταγή δίχως αντίκρισμα. Η υπεροχή πρέπει να έχει τα πειστήριά της πάντοτε έτοιμα, ακόμη κι αν δεν της τα ζητήσει ποτέ κανένας. Ήταν ένας καιρός όπου ο σεβασμός αξιωνόταν με το έτσι θέλω από εκείνον που τύχαινε να έχει ένα χρονικό και μόνο προβάδισμα. Ο κόσμος γνώρισε πρεσβύτερους ανάξιους, που απαιτούσαν το σεβασμό μόνο και μόνο γιατί είχαν την εξουσία να τον επιβάλουν. Ο καιρός αυτός, ας το πάρουμε απόφαση, έχει περάσει.

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄Γυμνασίου. Ασκήσεις εκμάθησης πλαγίου Λόγου, κυριολεξίας και μεταφορικού λόγου.

1.Να μεταφέρετε τις παρακάτω προτάσεις στον ευθύ λόγο:

Α. Ο Κώστας τους είπε να φύγουν από εκεί.

Β. Ο συγγραφέας έγραψε ότι ο πίνακας είναι εικονικός.

Γ.Ο κύριος τους ρώτησε εάν έχουν ταξιδέψει στην Αμερική.

Δ. Ο πατέρας του εξέτασε εάν το αυτοκίνητο ήταν χτυπημένο ή όχι.

Ε. Ο στρατηγός διέταξε τους φαντάρους να φύγουν προς το βουνό και να αναπτυχθούν εκεί.

Στ.Ο καθηγητής τους ρώτησε αν είχαν ετοιμασθεί κατάλληλα για το διαγώνισμα.

2.Να μεταφέρετε την παρακάτω παράγραφο στον πλάγιο λόγο με ρήμα εισαγωγής: «ο συγγραφέας υποστηρίζει….».

Ποτέ δεν δίστασα να καυτηριάσω το κάπνισμα σε δημοσίους χώρους. Είναι απαράδεκτο να μην τηρούνται οι νόμοι στα κράτη που έχουν ψηφίσει την δημόσια απαγόρευση της βλαβερής αυτής συνήθειας. Θα πρέπει να αποφασίσουμε να τηρούμε όσα ψηφίζονται, θα πρέπει να προσαρμόσουμε την κουλτούρα μας σε αυτά τα θέματα σε ευρωπαϊκά δεδομένα. Δεν θέλω βέβαια να ασχοληθώ με το γεγονός ότι είναι πρωτίστως θέμα υγείας.

3.Να μεταφέρετε τις παρακάτω προτάσεις στον πλάγιο λόγο με ρήμα εισαγωγής «ο  Νίκος έγραψε….».

Όλοι οι άνθρωποι είναι θνητοί.

Ο πατέρας του τον τιμώρησε για τους κακούς βαθμούς.

Ο καθηγητής καθόρισε την ημερομηνία του διαγωνίσματος.

Οι Έλληνες είναι ιδιαιτέρως φιλότιμος λαός.

Η ξενομανία χαρακτηρίζει πολλούς ανθρώπους.

Ο Γιάννης αυτοχαρακτηρίσθηκε ως καλός μαθητής.

Nεοελληνική γλώσσα Γ΄Γυμνασίου. Χρήση ερωτήσεων και πλαγίου λόγου στο γραπτό λόγο.

Έστω ότι δίδεται το θέμα ανάπτυξης : « η σημασία του Άλλου στη ζωή μας».

Χρήση ερωτήσεων στον πρόλογο:

Έχουμε άραγε σκεφθεί πόσο σημαντικοί είναι οι άνθρωποι που μας αγαπάνε και τους αγαπάμε; Έχουμε σκεφθεί ότι ίσως το πιο σημαντικό πράγμα στη ζωή ενός ανθρώπου είναι ένα ζεστό βλέμμα ενός αγαπημένου προσώπου, πέρα από την επιτυχημένη καριέρα και τα επιδιωκόμενα υλικά αγαθά. Αυτός ο κόσμος πόσα πρέπει να περάσει και να υποστεί για να καταλάβει ότι –όπως είπε ο Πρωταγόρας- μέτρο όλων είναι ο άνθρωπος. Μέτρο όλων είναι η ανθρώπινη αγάπη;

Χρήση πλαγίου λόγου στον πρόλογο:

Ο Σωκράτης είπε ότι ουδείς εκών κακός. Ο αρχαίος σοφός ανήγαγε τα πάντα στην έννοια και στην κατάκτηση της παιδείας, θέλησε να μας δώσει με αυτόν τον τρόπο λύσεις μυαλού, λύσεις που όλοι μπορούμε να επιτύχουμε μέσα από την εξέλιξή μας και την πρόοδό μας. Ο Άλλος είναι ουσιαστικά ο εαυτός μας τον οποίο θέλουμε να προσεγγίσουμε αλλά δεν μπορούμε. Ο Κίρκεγγωρ στο μνημειώδες έργο του «η έννοια της αγωνίας» ανέφερε ότι ο άνθρωπος μέσα από την άγνοιά του οδηγείται στην απελπισία, μέσα από την παιδεία  ανακαλύπτει τον Άλλο, δένεται μαζί του, νικά ηθικά την απελπισία και προχωρεί. Οι σοφοί συχνά ερωτούν ποιο είναι εκείνο το αγαθό το οποίο εξυψώνει τον άνθρωπο. Ο χριστιανισμός θέλησε να απαντήσει ότι είναι η αγάπη.

Έστω ότι δίδεται το θέμα: « η έννοια της τέχνης στη ζωή μας».

Χρήση ερωτήσεων στην παράγραφο αιτίων και αποτελεσμάτων:

Νεοελληνική γλώσσα Γ΄Γυμνασίου: Η πολυσημία της γλώσσας και των λέξεων αλλά και φράσεων:

Η πολυσημία εννοείται ως ακολούθως:

Α.Πολυσημία ανάμεσα στην πνευματική-ψυχική και ηθική σημασία της  λέξης:

Π.χ.  η σκέψη του τρέχει μακριά

         Ταξιδιάρα ψυχή

         Τρέχει στα 100 μέτρα.

Β.Πολυσημία ανάμεσα στις διάφορες επιστήμες και τομείς της ανθρώπινης σκέψης και δράσης:

 Π.χ.   οπτικό νεύρο

           Η ψυχή παρουσιάζει νευρώσεις

          Χαρακτηρίζεται από νευρικές κρίσεις( η λέξη νεύρο χρησιμοποιείται και στην ιατρική αλλά και στην ψυχολογική επιστήμη).

Γ.Η πολυσημία εμφανίζεται ανάμεσα στα διάφορα επίπεδα της ανθρώπινης ζωής:

Π.χ φύλλο χαρτί

       Φύλλο συκής

       Φύλλο δέννδρου

       Μήνυμα στο κινητό, μήνυμα ζωής, αναστάσιμο μήνυμα.

Δ. Η πολυσημία δανείζεται λέξεις και φράσεις από επίπεδα της ζωής μας και τις επιστήμες και την τεχνολογία προκειμένου να αυξήσει το χρηστικό λεξιλόγιο των ανθρώπων:

Π.χ.  κατέβασε τη βάρκα

        Το κατέβασε από το διαδίκτυο

        Κατεβάζει πολλές ιδέες.

Προτεινόμενο διαγώνισμα στο Μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας Γ ΄Γυμνασίου.

Α.Κείμενο

   Η μόλυνση του περιβάλλοντος.

   Η μόλυνση του περιβάλλοντος είναι οι ανεπιθύμητες μεταβολές που γίνονται στα φυσικά,χημικά και βιολογικά χαρακτηριστικά του αέρα,του νερού και του εδάφους.Οι μεταβολές αυτές μπορεί να είναι επιβλαβείς για τους οργανισμούς,τις φυσικές πηγές και τις διαδικασίες που εφοδιάζουν τον άνθρωπο με κάθε είδους αγαθά και υπηρετούν τις ανάγκες του.Στην κατάληξη κάθε διατάραξης στη φύση,από όπου και να ξεκινήσει κι όποιες διαδρομές κι αν ακολουθήσει,βρίσκεται ο άνθρωπος που,σαν στοιχείο του γήϊνου οικοσυστήματος αλλά και ως υπερκαταναλωτής,αποτελεί τον αποδέκτη όποιων σκόπιμων ή απερίσκεπτων  αλλοιώσεων προκάλεσε στο οικολογικό του περιβάλλον.

   Ο πρωτόγονος άνθρωπος για πολλές χιλιετηρίδες ήταν ακίνδυνος για τη φύση,επειδή λειτουργούσε μέσα στα φυσικά οικοσυστήματα σαν ένα συστατικό τους αρμονικά ενταγμένο.Με την χρησιμοποίηση της φωτιάς,την καλλιέργεια της γης,αργότερα,και την εκτροφή ζώων άρχισε να εισάγει διαταρακτικούς παράγοντες μέσα στα οικοσυστήματα.Η εξαντλητική κατανάλωση φυσικών προϊόντων και η πληθυσμιακή έκρηξη του είδους μας μεγιστοποίησαν την παρέμβαση του ανθρώπου στη δομή και τη λειτουργία των φυσικών οικοσυστημάτων.Ο άνθρωπος εκχερσώνει λιβάδια,αποξηραίνει έλη και λίμνες,καταστρέφει δάση,αντικαθιστά φυσικά οικοσυστήματα με άλλα που επιθυμεί και χρειάζεται για τις ανάγκες του:τροποποιεί τη σύνθεση των βιοκοινοτήτων,δημιουργεί τεχνητά ή συντηρούμενα οικοσυστήματα μονοκαλλιεργειών,εξαφανίζει ολόκληρους πληθυσμούς και είδη από την πανίδα και την χλωρίδα με τα φυτοφάρμακα και τα εντομοκτόνα.Η καταστροφή της φυτικής κάλυψης επιφέρει αλλοιώσεις στη σύνθεση και τον αριθμό των ετερότροφων πληθυσμών,επιταχύνει τη διάβρωση και την απόπλυση των εδαφών και αυξάνει τις πλημμύρες.Και επιπρόσθετα,με τον αφανισμό και την τροποποίηση του περιβάλλοντος με αφύσικες διαδικασίες,γέμισε τον αέρα,το νερό και το έδαφος με επιβλαβή βιομηχανικά απόβλητα,οικοδομώντας ένα τεχνητό «γιγαντιαίο αστικό οικοσύστημα»,πολυδάπανο και αφύσικο,που αναγκάζει το φυσικό οικοσύστημα σε μία καθολική αντίδραση.

Ονοματικές και επιρρηματικές προτάσεις Γ' Γυμνασίου Νεοελληνική γλώσσα Γ΄Γυμνασίου Δευτερεύουσες προτάσεις. Ονοματικές και επιρρηματικές προτάσεις.

Κατηγορίες	Χαρακτηριστικά	Είδη
Α.ονοματικές	1.είναι ισοδύναμες με ονόματα,ουσιαστικά  επίθετα και αντωνυμίες 2.εξαρτώνται από μία άλλη πρόταση(κύρια ή δευτερεύουσα) 3.χρησιμοποιούνται στη θέση ονομάτων και αντωνυμιών ως υποκείμενα,αντικείμενα,ονοματικοί προσδιορισμοί(επεξηγήσεις κ.λ.π).	Ειδικές,βουλητικές,ενδοιαστικές, πλάγιες ερωτηματικές, αναφορικές ονοματικές.
Β.επιρρηματικές	Προσδιορίζουν ως επιρρηματικοί προσδιορισμοί (χρόνου ,σκοπού,αιτίας κ.λ.π)κυρίως το ρήμα της προτάσεως από την οποία εξαρτώνται).	Αιτιολογικές,τελικές,αποτελεσματικές (συμπερασματικές),χρονικές,υποθετικές, εναντιωματικές,παραχωρητικές ,αναφορικές επιρρηματικές.
Ειδικές προτάσεις	Εξαρτώνται από προσωπικά ρήματα (λέω,δείχνω,αντιλαμβάνομαι,γνωρίζω κ.λ.π)	Χρησιμεύουν ως αντικείμενο=ομολόγησε ότι έκανε λάθος.
	Εξαρτώνται από απρόσωπα ρήματα ή εκφράσεις(λέγεται,είναι αλήθεια κ.λ.π)	Χρησιμεύουν ως υποκείμενο=διαδίδεται ότι αύριο θα πάμε εκδρομή.
	Εξαρτώνται από ουσιαστικά που σημαίνουν: φήμη,όνομα είδηση κ.λ.π ή δεικτικές ή αόριστες αντωνυμίες ουδετέρου γένους(τούτο,εκείνο κ.λ.π)	Χρησιμεύουν ως επεξήγηση=αυτό μας είπε ότι είναι ψέμματα όλα όσα διαδίδονται.

Ασκήσεις:

1.Να συντάξεις τις παρακάτω περιόδους

Νεοελληνική γλώσσα Γ΄Γυμνασίου. Κείμενο: Η σημασία της γλώσσας:

Πολλές φορές έχουμε ακούσει, ότι η γλώσσα μας είναι συνέχεια της αρχαίας Ελληνικής, πόσοι όμως έχουμε σαφή αντίληψη της πραγματικότητας; Καιρός είναι να έρθουμε πιο κοντά και να αισθανθούμε το άγγιγμα της. Η πιο πλούσια γλώσσα του κόσμου, συμβαίνει να είναι η γλώσσα μας… Ποια Ελληνική λέξη είναι αρχαία και ποια νέα; Γιατί μια ομηρική λέξη μας φαίνεται δύσκολη και ακαταλαβίστικη; Γνωρίζουμε πως σήμερα ανεξαρτήτως μορφώσεως μιλάμε ομηρικά, αλλά δεν το ξέρουμε επειδή αγνοούμε την έννοια των λέξεων που χρησιμοποιούμε; Ο Γιώργος Σεφέρης είπε: «Από την εποχή που μίλησε ο Όμηρος ως τα σήμερα, μιλούμε, ανασαίνουμε και τραγουδούμε με την ίδια γλώσσα». Παρακάτω θα αναφέρουμε μερικά παραδείγματα για να δούμε ότι η Ομηρική γλώσσα όχι μόνο δεν είναι νεκρή, αλλά είναι ολοζώντανη. Αυδή είναι φωνή. Σήμερα χρησιμοποιούμε το επίθετο άναυδος. Αλέξω σημαίνει εμποδίζω, αποτρέπω. Τώρα χρησιμοποιούμε τις λέξεις αλεξίπτωτο, αλεξίσφαιρο, αλεξήλιο, Αλέξανδρος (αυτός που απωθεί τους άνδρες) κ.τ.λ. Με το επίρρημα τήλε εννοούσαν μακριά, εμείς χρησιμοποιούμε τις λέξεις τηλέφωνο, τηλεόραση, τηλεπικοινωνία, τηλεβόλο, τηλεπάθεια κ.τ.λ. Λάας ή λας ήταν η πέτρα, εμείς λέμε λατομείο, λαξεύω. Πέδον ήταν το έδαφος, τώρα λέμε στρατόπεδο, πεδινός. Λέχος το κρεβάτι, εμείς αποκαλούμε λεχώνα τη γυναίκα που γέννησε και μένει ξαπλωμένη στο κρεβάτι. Πόρο έλεγαν τη διάβαση, το πέρασμα, σήμερα χρησιμοποιούμε τη λέξη πορεία. Επίσης χρησιμοποιούμε τις λέξεις εύπορο, άπορο. Φρήν ήταν η λογική. Από αυτή τη λέξη προέρχεται το φρενοκομείο, ο φρενοβλαβής, ο εξωφρενικός, ο άφρων κ.τ.λ. Δόρπος ήταν το δείπνο σήμερα λέμε το επιδόρπιο. Λώπος ήταν το ένδυμα. Τώρα αυτόν που μας έκλεψε τον λέμε λωποδύτη (μας έγδυσε). Ύλη έλεγαν τον τόπο με δένδρα, εμείς λέμε υλοτόμος. Άρουρα ήταν το χωράφι, όλοι γνωρίζουμε τον αρουραίο. Χόλο αποκαλούσαν το θυμό. Σήμερα λέμε το επίθετο χολωμένος, χολή (πίκρα). Νόστος ήταν επιστροφή στην πατρίδα, παρέμεινε παλιννόστηση, νοσταλγία. Άλγος ήταν ο σωματικός πόνος, από αυτό προέρχεται το αναλγητικό. Άχθος ήταν το βάρος, σήμερα λέμε αχθοφόρος. Ρύπος , η ακαθαρσία εξακολουθεί να λέγεται ρύπανση. Αιδώς (ντροπή ), χρησιμοποιείται και σήμερα και από αυτό προέρχεται ο αναιδής. Πέδη(δέσιμο), σήμερα λέμε πέδιλο και επίσης χειροπέδες. Από το φάος (φως), προέρχεται ο φαεινός, φαεινέ ιδέες. Άγχω, ήταν σφίγγω το λαιμό, σήμερα λέμε άγχος, αγχόνη. Από το Ομηρικό βρύχια –βαθιά νερά, προέρχεται το υποβρύχιο. Φέρνη έλεγαν την προίκα και επικράτησε την καλά προικισμένη να την λέμε «πολύφερνη νύφη». Το γεύμα στο οποίο ο κάθε παρευρισκόμενος έφερνε μαζί του το φαγητό λεγόταν έρανος. Η λέξη παρέμεινε, μόνο που σήμερα δεν συνεισφέρουμε φαγητό αλλά χρήματα. Επίσης υπάρχουν λέξεις, από τα Ομηρικά χρόνια, που ενώ η πρώτη τους μορφή μεταβλήθηκε στη σύνθεση διατηρήθηκε. Έτσι από τη λέξη χειρ(χέρι)εχουμε: χειρούργος, χειριστής, χειροτονία, χειραφέτηση, χειρονομία, χειροδικώ κ.τ.λ. Από τη λέξη ύδωρ έχουμε: ύδρευση, υδραγωγείο, υδραυλικός, υδροφόρος, υδρογόνο, υδροκέφαλος, αφυδάτωση, ενυδρείο, άνυδρο κ.τ.λ. Από τη λέξη ναυς (πλοίο) έχουμε: ναυπηγός, ναύαρχος, ναυμαχία, ναυτικός, ναυαγός, ναυτιλία, ναύσταθμος, ναυτοδικείο, ναυαγοσώστης, ναυτία κ.τ.λ. 

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄Γυμνασίου. Θέμα προς ανάπτυξη: «Ως μέλος του 15μελούς του σχολείου σου, αναλαμβάνεις να εκφωνήσεις προς τους συμμαθητές σου ομιλία στην οποία πρέπει να πείσεις τους συμμαθητές σου ότι και εσείς είναι σωστό να διαμαρτυρηθείτε για κάποιο εργοστάσιο πυρηνικών λυμάτων που θα ανοίξει στην περιοχή σας.(300 λέξεις).

Καλησπέρα σας.

Αγαπητές/οί συμμαθητές/ιες.

Αναμφίβολα είναι κάτι το πολύ άσχημο το γεγονός ότι στην περιοχή μας, εδώ που μεγαλώνουμε και κάνουμε τα πρώτα μας όνειρα και σχέδια για μία ζωή δημιουργική να δημιουργείται ένα εργοστάσιο που θα μπορούσε να αποδειχθεί ταφόπετρα για εμάς, τα παιδιά μας και τους γονείς μας.Το ίδιο μας το μέρος.Το εργοστάσιο με τα πυρηνικά απόβλητα θα εξαφανίσει την έννοια της ζωής όπως την ξέρουμε μέχρι σήμερα, θα μας δημιουργήσει προβλήματα και στην υγεία μας αλλά και στον καθημερινό τρόπο ζωής μας,μιάς και δεν θα μπορούμε να απολαμβάνουμε το περιβάλλον με τον τρόπο που το  κάνουμε μέχρι τώρα.

Η ιστορία σε αυτό τον τομέα μας διδάσκει. Όπου δημιουργήθηκαν τέτοια εργοστάσια η ζωή έχασε την ποιότητά της. Η πρόσφατη πυρηνική καταστροφή στην Ιαπωνία μας συντάραξε όλους. Άνθρωποι μολύνθηκαν, πολλοί πέθαναν, το περιβάλλον γνώρισε ανεπανόρθωτη καταστροφή. Σε μέρη όπου πετάχθηκαν πυρηνικά απόβλητα-περιοχές της Αμερικής και του Μεξικού- η ζωή έχει χαλάσει, το περιβάλλον δεν είναι πλέον το ίδιο. Η ανθρώπινη ζωή δεν είναι η ίδια μιάς και αυτή στηρίζεται στην υγεία και στην ευτυχία όσων εκεί κατοικούν.  Ως συνέπεια η ευτυχία δίνει τη θέση της στη δυστυχία, οι άνθρωποι φεύγουν, ολόκληρες περιοχές ερημώνονται.

Νεοελληνική γλώσσα Γ΄Γυμνασίου. Γενικό σχέδιο δοκιμίου.

1.Η θέση μου(στο σύντομο αυτό πρόλογο δίνουμε ορισμό, άποψη, ή και  μία πολύ σύντομη ιστορική αναδρομή. Είναι σημαντικό να δώσουμε και την άποψή μας).

2.Περιγραφή και αφήγηση με πληροφορίες.

Δίνουμε ιστορικές πληροφορίες, προσπαθούμε να δείξουμε τις αλλαγές της κυρίας έννοιας ή του κυρίου θέματος  μέσα στο χώρο και στο χρόνο.

3.Αιτίες(πνευματικές

                Συναισθηματικές

                Ηθικές ).

4.Αποτελέσματα-Συνέπειες- Λύσεις…

                Σε προσωπικό και κοινωνικό  επίπεδο

                Σε πνευματικό, οικονομικό, περιβαλλοντικό, ανθρωπιστικό και πολιτιστικό επίπεδο.

Προσέχω ότι οι συνέπειες αφορούν το άτομο και την κοινωνία και το μέσο προς την επίτευξη των στόχων μας είναι η παιδεία.

Άσκηση.

Ως εκπρόσωπος του 15 μελούς κάνετε μία εισήγηση με θέμα την απόφασή σας να πραγματοποιήσετε μία εκδρομή-επίσκεψη στο μουσείο της Ακρόπολης.Δίνετε τα επιχειρήματα προκειμένου να πείσετε τους συμμαθητές σας για την πραγματοποίηση αυτής της εκδρομής.

Βασίλειος Μακρυπούλιας, φιλόλογος.

Νεοελληνική γλώσσα Γ΄Γυμνασίου. Θέμα έκθεσης: Η έννοια του ξένου

Τοποθέτηση:

Από την Ομηρική κιόλας εποχή οι άνθρωποι προχώρησαν σε ένα καθαρά πολιτιστικό αλλά και κοινωνικό διαχωρισμό. Θεώρησαν ότι αυτοί είναι οι γηγενείς και οι ντόπιοι ενώ αυτοί που έρχονται από άλλα μέρη είναι οι ξένοι. Ο βαθύς σεβασμός των Ελλήνων για το συνάνθρωπο τους ώθησε στο να θεσπίσουν τον Ξένιο Δία, το θεό δηλαδή προστάτη των ξένων. Ήδη συναντούμε στην Οδύσσεια το όλο τελετουργικό της φιλοξενίας. Οι γηγενείς κάτοικοι ώφειλαν να προσφέρουν γή και περιποίηση και αγάπη και φοντίδα στον ξένο.

Iστορική αναδρομή:

Στην Οδύσσεια (ραψωδία α 109-173)(διαβάζω οπωσδήποτε αυτούς τους στίχους από το Ομηρικό κείμενο) παραδίδεται όλο το τελετουργικό της Ομηρικής φιλοξενίας. Αυτό το τελετουργικό δείχνει και αποδεικνύει το πλούσιο πολιτιστικό υπόβαθρο των Ομηρικών ανθρώπων. Όπως οι θεοί φιλοξενούν τους ανθρώπους στον κόσμο που καθορίζουν παρόμοια και οι άνθρωποι φέρονται μεγαλόψυχα στους συνανθρώπους τους. Ο ξένος πλένεται, τρέφεται, ψυχαγωγείται, ερωτάται για την ταυτότητά του προκειμένου  ουσιαστικά να γίνει φίλος. Η φιλοξενία ευχαριστεί το σύνολο του ανθρώπινου χαρακτήρα.Σε κάθε περίπτωση η γραμματεία μας παραδίδει πάμπολλες στιγμές φιλοξενίας, η οποία πολλές φορές συνδέθηκε και με θέματα εξευμενισμού( όπως στην περίπτωση του Βελλερεφόντη και άλλων).

Νεοελληνική γλώσσα Γ΄Γυμνασίου. Γράφοντας ερευνητική εργασία.

Από τη θεωρία προς την πράξη: Παράδειγμα: Η Ελληνική Επανάσταση του 1821.

Ποιο είναι το πρόβλημα που μας απασχολεί:	Η Ελληνική Επανάσταση.
Ποια είναι τα αίτια της Ελληνικής Επανάστασης;	Οικονομικά,κοινωνικά,πολιτικά,ιστορικά,θρησκευτικά  κ.α.
Ποιες παράμετροι σχετίζονται με την Ελληνική Επανάσταση;	Ιστορικοί: η συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή Οικονομικοί: η άνοδος της εμπορικής και Φαναριώτικης αστικής τάξης κ.α. Ο  ρόλος της Ρωσίας .
Αναζήτηση πληροφοριών: 1.Βιβλιογραφία 2.Διαδίκτυο 3,Άρθρα 4.Μελέτες 5.Αρχεία	1.Σαράντου Καργάκου: Η Ελληνική επανάσταση 2. https://el.wikipedia.org/wiki/% 3.Ευγενίου Ντελακρουά: Η Ελληνική Επανάσταση στη Ζωγραφική 4.Αρχείο εφημερίδων παλαιάς Βουλής. Εθνική βιβλιοθήκη.
Κάνω επιλογή των πληροφοριών  που συνέλεξα:	Επειδή θέλω να συντάξω κυρίως μία οικονομική μελέτη για την Ελληνική Επανάσταση δίνω ιδιαίτερο βάρος στις οικονομικές πληροφορίες(άνοδος αστικής τάξης, ανάπτυξη Ελληνικού εμπορίου,κ.λ.π).Σημαντικός παράγοντας είναι η σχέση του Γαλλικού και Αγγλικού εμπορίου και των μεταξύ των αποκλεισμών διότι επηρεάσθηκε πολύ η Ελληνική οικονομία.
Κατηγοριοποιώ τις πληροφορίες που συνέλεξα:	Ποιος,πού,πότε,γιατί, σκοπός, συνέπειες(η Ελληνική Επανάσταση άνοιξε τον οικονομικό δρόμο στις Μεγάλες Δυνάμεις προς την Ανατολή.
Γράφω το δικό μου κείμενο:	Με βάση ιστορικές φόρμες(ποιος, πού, πότε, γιατί,  σκοπός κ.λ.π).
Παίρνω θέση, επιχειρηματολογώ, δίδω παραπομπές και βιβλιογραφία.	Από τις τάδε πηγές μπορούμε να συμπεράνουμε κ.λ.π.

Ασκήσεις: