Μία «ψυχαναλυτική» ερμηνεία της Ελένης του Ευριπίδου.
Σύμφωνα με τον γνωστό ψυχαναλυτή Λακάν η ανθρώπινη προσωπικότητα (6-18 μηνών περίπου) αυτοπροσδιορίζεται ως μορφή και είδος μέσα από το είδωλο το οποίο εμφανίζεται στον καθρέπτη. Άρα από αυτήν την τόσο πρώϊμη ηλικία ο άνθρωπος αποκτά δύο ταυτότητες, μορφές, εαυτούς: έναν τον πραγματικό και έναν ειδωλικό (τον εν τω καθρέπτη): άρα κατανοούμε την βαθεία ψυχολογική κατάρτιση του Ευριπίδου ο οποίος απέδωσε έξοχα αυτά τα δύο υποκείμενα στην τραγωδία του : Ελένη: έχουμε λοιπόν την πραγματική Ελένη και την Ελένη είδωλο στον καθρέπτη. Η πρώτη είναι η πραγματική διότι εγεννήθη από κοιλία γυναικός, η Δευτέρα είναι φαινομενική διότι άποτελεί κατασκεύασμα νοός ο οποίος διά των οφθαλμών κατασκευάζει την εικόνα εν τω εσόπτρω του πραγματικού εαυτού.
Σωστά ο Λακάν επισημαίνει ότι ο Άνθρωπος ταυτοποιείται διά του καθρέπτη: συνειδητοποιεί την μοναδικότητα της μορφής του, ταυτίζεται με το Άλλο που θεωρεί ως Εαυτόν έν καθρέπτη, επίσης ταυτοποιεί πώς όλοι οι άνθρωποι τον θεωρούν, τον κοιτάζουν, τον ταυτοποιούν: άρα η Ταυτοποιητική πορεία του Ανθρώπου περνά μέσα από το είδωλο του καθρέπτη: είμαστε ό,τι βλέπουμε, ή ό,τι αρνούμαστε να ταυτισθούμε με αυτό που βλέπουμε: αλλά σε κάθε περίπτωση ο Εαυτός μας είναι διττός: αποκτούμε συνειδητότητα όταν γνωρίσουμε το καθρεπτικό είδωλό μας και προσδιοριζόμαστε σε σχέση με την μορφήν μας, θεωρώντας την μοναδικό και ατομικό κτήμα: και σε σχέση με εμάς και σε σχέση με το πώς μας βλέπουν οι άλλοι: άρα η Ελένη ως σύμβολο του Ωραίου (νόηση Οδυσσέως και συν-αίσθημα Αχιλλέως) αυτοπροσδιορίζεται μέσα από το κοίταγμά της στον καθρέπτη του Τρωϊκού πολέμου: εκεί (διά του Τεύκρου και όχι μόνον) κατανοεί την μορφή της (πώς την θωρούν οι άλλοι) συνειδητοποιεί την εμφάνισή της και τις μορφικές της ιδιότητες: το Ωραίο εγκαθίσταται και επικρατεί μέσα από τον Πόλεμο περί του Είναι: διότι σωστά ο Έγελος χαρακτήρισε τον Τρωϊκό πόλεμο: γιγαντομαχία περί του Είναι: άρα εάν θέλαμε πραγματικά να εξελίξουμε την Ευριπίδειο Ελένη, εάν θέλαμε να κατανοήσουμε ητν Ευριπίδειο Οντολογικότητα δεν θα ομιλούσαμε για δύο «Ελένες»: θα ομιλούσαμε για την μία Ελένη η οποία περνά το Ωραίο στον κόσμο μέσα από τον πόλεμο ανάμεσα στο καλό και στο κακό, το άσχημο και το εύσχημο, μέσα από την γένεση του Νοήμονος και Νοστίζοντος Οδυσσέως και του Οργισμένου και Συν-αισθηματικά κινουμένου Αχιλλέως ο οποίος μαζί με τον Οδυσσέα είναι ο Ωραίος Άνθρωπος: αυτός που σκέπτεται , συν-αισθάνεται, θέτει Νόστο και Σκοπό, κίνηση ενάντια στο Ποδειδώνειο Χάος, επιστροφή στον αρχέγονο εν Ιθάκη Εαυτό (ήδη προϋπάρχοντα αλλά και Υπάρχοντα).
Δεν είναι τυχαίο ότι οι συμπαντικές δυνάμεις των Θεών είναι μοιρασμένες: Οι Αχαιοί έχουν την Σοφία Αθηνά οι Τρώες την Απολλώνειο Γνώση: οι Αχαιοί έχουν την Ροή –Ήρα, οι Τρώες την Ερωτική-Αφροδίτη: η Ελένη καθρεπτίζεται : διαβλέπει ότι η μορφή που βλέπει εμπεριέχει όχι τον Απόλλωνα αλλά την Αθηνά: Αγνή Αδιαμεσολάβητη Οντολογική Σοφία διότι όπως και ο Ιησούς γεννήθηκε χωρίς Γυνή (από το κεφάλι της Δύναμης Βουλήσεως του Δία ( ο Ιησούς γεννήθηκε χωρίς μεσολάβηση Ανδρός (το Ωραίο τώρα έπρεπε να μεταφερθεί από την θήλεια Σοφία στην Άρρενα Πράξη): Η Ελένη στον καθρέπτη όπου αναγνωρίζει την ταυτοποιητική μορφή της βλέπει την Ήρα και όχι την Αφροδίτη: το Ωραίο είναι Ροή σαν την περιπλανητική κίνηση του Οδυσσέως προς τον μεγάλο Νόστο.
Άρα η Ελένη φυσικώ τω λόγω είναι διττή: Είναι η σωματική γεννηθείσα Ελένη και η ομιλητική, συμπαντικώς δυναμική και ενεργός Ελένη η μοιράζουσα στο Ανθρώπινο Γένος όλες τις δυνάμεις του Ωραίου τις οποίες βλέπει στον καθρέπτη: αυτό το οποίο δεν λέγει ο Λακάν είναι η σύσταση του καθρέπτη: μπορούμε όμως να το συζητήσουμε εδώ.




_-_Google_Art_Project.jpg)















