Εμβάθυνση στα περιστατικά ανάμεσα στον Κριτία και στον Θηραμένη σύμφωνα με την Ρητορική του Αριστοτέλους: Αρχαία Ελληνικά Α΄λυκείου.

 

Εμβάθυνση  στα  περιστατικά  ανάμεσα  στον  Κριτία  και  στον  Θηραμένη σύμφωνα με την Ρητορική του Αριστοτέλους: Αρχαία  Ελληνικά Α΄λυκείου.

Στο έργο του «Ελληνικά»,  βιβλίο 2, κεφ.3, πργ.50-56 ο Ξενοφώντας μας δίδει τα ιστορικά γεγονότα τα οποία συνέβησαν ανάμεσα στον Κριτία και στον Θηραμένη, ανάμεσα σε δύο εκ των προεξαρχόντων τυράννων. Ο Κριτίας επειδή ακριβώς νοιώθει ότι απειλείται από τον Θηραμένη, υπερβαίνει όσα εψηφίσθησαν (όσοι είναι εντός του καταλόγου εξαλείφονται από αυτόν έπειτα από δικαία δίκη και απόφαση των 3.000 βουλευτών ώστε να τιμωρηθούν περαιτέρω): ο Θηραμένης βέβαια ανήκε στον κατάλογο άρα έπρεπε συνολικά οι 3.000 βουλευτές να ψηφίσουν περί αυτού : είτε να αφαιρεθεί από τον κατάλογο είτε να παραμείνει σε αυτόν. Ώστε εξαχθείς του καταλόγου να τιμωρηθεί περαιτέρω, εάν βέβαια παρέμενε σε αυτόν ο Θηραμένης δεν θα είχε καμμία περαιτέρω συνέπεια.

Ο  Αριστοτέλης στην Ρητορική του (ειδικά στα χωρία: 1385a-1385b) τοποθετεί τις καταστάσεις αυτές (αυτές όπως τις διαβάζουμε να συμβαίνουν στην Αθήνα ολίγον προ του θανά του  Θηραμένη) τις τοποθετεί στην ομάδα  των  παθών: τα οποία και αναλύει  εξονυχιστικά. Ο Ξενοφώντας στα λόγια ειδικά του Κριτία μας παραδίδει όλες τις αιτίες σύμφωνα με τις οποίες παρανομεί και αφαιρεί το όνομα του Θηραμένη από τον κατάλογο ώστε να τον σκοτώσει: ο Θηραμένης λυμαίνεται την ολιγαρχία: ουσιαστικά ο Κριτίας φοβείται ότι ο Θηραμένης δεν θα συνεχίσει τις δολοφονικές και απάνθρωπες πρακτικές των τριάκοντα άρα είναι συνειδητά επικίνδυνος για το καθεστώς διότι ουσιαστικά υπάρχει η περίπτωση να θέσει την Πατρίδα και το καθολικό συμφέρον της υπεράνω του συμφέροντος των τριάκοντα. Η ηθική αυτή απαξιωτική εσωτερική κίνηση του Κριτία οδηγεί τον ηγέτη των τριάκοντα σε ανόσιες πράξεις ώστε ο Θηραμένης να εξαφανισθεί.

Όπως ήδη είπαμε όλα αυτά τα οποία πράττει ο Κριτίας, όλα όσα συναισθάνεται ο Θηραμένης, ο Αριστοτέλης τα τοποθετεί στην χορεία των παθών. Πώς ορίζει ο Σταγειρίτης τα πάθη; Εκ του ρήματος : πάσχω, το πάθος είναι αυτή η πνευματική ή υλική δύναμη η οποία επιδρά στον άνθρωπο και τον κυριαρχεί ώστε: 1) να μην μπορεί να την κατευθύνει και να την ενώσει με την δύναμη του καλού, 2) να μην μπορεί να την ελέγξει  και να την συναρμόσει με το κοινωνικό και πολιτικό καλό, 3) να μην μπορεί να εύρη την μεσότητά της ώστε να μην πράττει με βάση αυτή την δύναμη ούτε το υπερβάλλον ούτε το  ελλείπον. Πάθος είναι η δύναμη εκείνη η οποία εκφεύγει του ζεύγους : διανοητική αρετή-ηθική αρετή, εκτροχιάζει πλήρως τον άνθρωπο από την οδό της Ιδέας (η οποία ως αξία οδηγεί στον Πολίτη, στην Πολιτεία της αυτάρκειας και της ευδαιμονίας): σύμφωνα με τον Αριστοτέλη πάθος είναι η επικράτηση του Μόνου.

Σημεία της Ποιητικής του Αριστοτέλους τα οποία είναι χρήσιμα στη διδασκαλία των φιλολογικών μαθημάτων Γυμνασίων και Λυκείων.

 

Σημεία της Ποιητικής του Αρισοτέλους τα οποία είναι χρήσιμα στη διδασκαλία των φιλολογικών μαθημάτων Γυμνασίων  και Λυκείων.

Ο Αριστοτέλης στην  αξεπέραστη ποιοτικά Ποιητική του προσφέρει  άπειρο υλικό χρήσιμο στο σύνολο των φιλολογικών μαθημάτων.Κατ΄αρχάς ο ορισμός του περί την τραγωδία μας κατευθύνει ότι η μίμησις (σε σχέση με τους Τραγικούς ήρωες δεν είναι προσωπική μίμησις( στην εποχή του Αριστοτέλους δεν είχαμε ακριβώς την προσωπική ταυτότητα όπως την δημιούργησαν αργότερα οι χριστιανοί ως σύνδεση προς-ωπο (προς+ορώ) με το Θεό  Πατέρα ο άνθρωπος υπάρχει σε σχέση προσωπική με το τέλειο Υποκείμενο το Θεό) ακόμα στην εποχή του Αριστοτέλους ο άνθρωπος αντιμετωπίζεται ως σύνολο φυσικών δυνάμεων οι οποίες θα πρέπει να μετεξελιχθούν σε ανθρώπινες ιδέες και αξίες. Διανοητικής και ηθικής αρετής. Για αυτό λοιπόν το λόγο ο Σταγειρίτης συζητεί για μίμησιν  «πράξεων» όχι προσώπων. Είναι σημαντικό αυτό διότι οι θεαταί της τραγωδίας δεν έβλεπαν μίμησιν προσώπων (εξάλλου προσωπεία έβλεπαν διότι τα πρόσωπα ήταν άγνωστα ως έχοντα συγκεκριμένη ταυτότητα (την οποία προσπάθησε ο Πλάτων να προσδώσει με το σκληρό ηθικό του σύστημα): άρα έχουμε μίμησιν πράξεων, σαν να λέμε μίμησιν δυνάμεων και ενεργειών οι οποίες δεν είναι κτήματα προσώπων αλλά ελεύθερες ικανές να υιοθετηθούν από τον οποιονδόποτε νοήμονα πολίτη. Άρα η  τραγωδία είναι  Ελευθέρα ανταλλαγή  δυνάμεων οι οποίες συλλαμβάνονται ως πράξεις και άρα δείχνουν πώς όλοι οι άνθρωποι μπορούν να συλλάβουν δυνάμεις  εν πράξει και να τις μεταλλάξουν διά της επαναλήψεως σε ηθική πράξη.

Στον τομέα της διαχρονικότητας έχουμε την περίφημο φράσιν του Αποστόλου Παύλου προς Κορινθίους, Α, 11) : «μιμηταί μου γίγνεσθε καθώς καγώ μιμητής  Χριστού γέγονα.». Παρατηρούμε την σημαντική μετατόπιση (καθαρά γνωσιολογική και αξιολογική) της εννοίας της μιμήσεως: πλέον οι χριστιανοί δεν μιμούνται πράξεις  αλλά το τέλειο ενυπόστατο πρόσωπο του Ιησού Χριστού: άρα πλέον οι άνθρωποι δεν κινούνται με βάση τις ποικίλες συμπαντικές και κοσμικές δυνάμεις (αυτές έχουν δομηθεί σε  πρόσωπο τέλειο του Ιησού) αλλά μιμούνται και κινούνται με βάση το τέλειο πρόσωπο του Θεού. Ζούν σε σχέση με το συγκεκριμένο πρόσωπο. Οι διδάσκοντες την Ιστορία μπορούν κάλλιστα να εξηγήσουν αυτή τη σχέση στο βυζάντιο όπου ο χριστιανός αυτοκράτωρ ήταν το αντικείμενο μίμησης των υπηκόων, οι νομικές μεταρρυθμίσεις του Ιουστιανιανού απέβλεπαν στην προσωπική μίμηση των ανθρώπων προς τον ελέω θεού αυτοκράτορα, για αυτό γεννήθηκε και ανάλογα επαινείτο ή ετιμωρείτο και η προσωπική ευθύνη.Για αυτό εξάλλου επειδη στην Αρχαία Αθήνα υπήρχε μίμησις πράξεων υπήρχε τεράστια κοινωνική απόκλισις δούλων και ελευθέρων ενώ στον δικό μας κόσμο της προσωπικής ταυτότητος οι άνθρωποι εξισώθηκαν ενώπιον του συντάγματος και του νόμου.

Ο Αριστοτέλης αποδεικνύεται εξαιρετικά σημαντικός και στο επόμενο σημείο: εξηγεί εκπληκτικά το πέρασμα από το έπος στην ιστορία και από εκεί στην ποίηση και στην ρητορεία. Εξηγεί ότι η ιστορία ασχολείται με το παρελθόν και η ποίηση με το μέλλον: άρα στην οδό του χρόνου τα όντα μεταφέρονται έως το Εγώ από το παρελθόν με την Ιστορία όταν το Εγώ τα παραλάβη τα μεταφέρει στο μέλλον με την ποίηση και την ρητορεία. Η σύλληψις του Σταγειρίτου είναι εκπληκτική. Ο  άνθρωπος μέσω του έπους γνωρίζει ή ενθυμείται όλα τα γεγονότα νόστου, ανθρωπομορφισμού, επιστροφής στο τόπο του (μέσω του όποιου Οδυσσέως): αυτά τα γεγονότα ως ιστορία, αυτά  και όλα τα άλλα τα γεγονότα τα οποία ο Ηρόδοτος έκανε ιστορία έγιναν ιστορία διότι ο Όμηρος αλλά και ο Ηρόδοτος κατάλαβαν ότι πίσω από τα γεγονότα κρύπτονται ιδέες αξίες αίτια και σκοπός. Άρα το έπος και η ιστορία εναποθέτουν στην πόρτα του Εγώ (ερχόμενα από το παρελθόν) πλούτο ιδεών και αξιών, σκοπών και δυνάμεων τις οποίες το Εγώ πρέπει να προχωρήσει.

Συνειδητές Αλήθειες για την 25η Μαρτίου, 1821.

 

Συνειδητές Αλήθειες για την 25^η Μαρτίου, 1821.

1.Αναμφίβολα η Εθνικοαπελευθερωτική Επανάσταση  του 1821 αποτελεί το κορυφαίο σύγχρονο γεγονός της Νεοελληνικής Ιστορίας για τον απλούστατο  λόγο ότι  ήταν αυτή η οποία προσέφερε στο Ελληνικό προαιώνιο Έθνος την Οικία του Κράτους. Η Εθνικοαπελευθερωτική Επανάσταση του 1821 (στα πλαίσια των μεγάλων Εθνικών Ευρωπαϊκών μεταδιαφωτιστικών  Επαναστάσεων) προσέδωσε όλα τα αγαθά στο Ελληνικό Έθνος ενός συγχρόνου Κράτους το οποίο στηρίζεται στην λογική  ταυτότητα των Πολιτών: Σϋνταγμα, Σύνορα, φυσικά και αστικά δικαιώματα.

Όμως επειδή τα  έτη περιπέλλονται (Όμηρος)  ο 19^ος αι. ήταν αιώνας σημαντικός ιδιαιτέρως για το Ελληνικό Έθνος. Ήταν θέμα χρόνου να επιβληθεί  το Ελληνικό Έθνος των παρηκμασμένων οθωμανών (οι οποίοι είχαν εκμετρήσει τον ιστορικό των χρόνο) στον χώρο των Βαλκανίων με  τον τρόπο κατά τον οποίο  η βυζαντινή αυτοκρατορία διαδέχθηκε (χωρίς καμμία επανάσταση) την ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Παρόμοια ήταν η επομένη Ιστορική εξέλιξη το Ελληνικό Έθνος να επιβληθεί πλήρως στα Βαλκάνια, συνεχίζοντας την Ελληνοπρέπεια του Βυζαντίου (συστήνοντας μία παμβαλκανική Δημοκρατία διάδοχη του Βυζαντίου). Ο Στογιάνοβιτς στο βιβλίο του «ο κατακτητής ορθοδοξος βαλκάνιος έμπορος» αναφέρει ότι για έναν ολόκληρο αιώνα μετά το 1750 τα Ελληνικά ήταν η γλώσσα του εμπορίου στα Βαλκάνια και οι Βαλκάνιοι έμποροι ανεξάρτητα από την Εθνικότητά των μιλούσαν και συνενοούντο στα Ελληνικά. Έλληνας σήμαινε έμπορος, διακινητής υλικών αγαθών και πλούτου. Ας μην λησμονούμε ότι το σύνολο των ιδρυτών της Φιλικής Εταιρείας ήσαν έμποροι. Το Βαλκάνιο χρήμα εμαζεύετο σταδιακά στα χέρια των ικανοτάτων Ελλήνων επιχειρηματιών (ας θυμηθούμε τους Εθνικούς Ευεργέτες): άρα εδώ εξάγεται ένα σημαντικό συμπέρασμα: οι οθωμανοί ουδόλως και ουδέποτε υποδούλωσαν τον Έλληνα ως Έθνος, δημιουργικότητα και Ιστορική εξέλιξη: απλά οι δομές της αυτοκρατορίας οι οποίες έκρυβαν τις εθνικότητες και ανεδείκνυαν μόνον θρησκευτικές ταυτότητες βοηθούσαν αυτές οι δομές στο να θεωρούνται οι Έλληνες  επιχειρηματίες χριστιανοί σκλάβοι ενώ στην ουσία  κινούσαν τον πλούτο στην οθωμανική αυτοκρατορία.

Ας θυμηθούμε και την πολύ σημαντική συνθήκη του Κιουτσούκ-Καίναρτζή (η οποία συνέβαλε τα μέγιστα στην έκρηξη της Επαναστάσεως του 1821). Σύμφωνα με την συνθήκη αυτή κατοχυρώθηκε νομικά το δικαίωμα της χρήσης της ρωσικής σημαίας από  Έλληνες πλοιοκτήτες όπως και η ναυπήγηση πλοίων μεγάλου εκτοπίσματος. Χρησιμοποιώντας λοιπόν οι Έλληνες τη ρωσική σημαία ως Ελληνικός εμπορικός στόλος αναπτύχθηκε θεαματικά. Εάν μάλιστα σκεφθούμε ότι με βάση αυτήν πάντοτε την συνθήκη η Ρωσία έλαβε δικαίωμα διατήρησης του στόλου της στον Εύξεινο Πόντο αποκτώντας το δικαίωμα ελευθέρας ναυσιπλοΐας στα στενά των Δαρδανελλίων διακινώντας τον όγκο των εμπορευμάτων μέσω του ελευθέρου εμπορίου στην οθωμανική επικράτεια, τότε καταλαβαίνουμε ότι ο Ελληνικός στόλος (κρυμμένος υπό την ρωσική σημαία) είχε επικρατήσει και καθόριζε την οικονομία της οθωμανικής αυτοκρατορίας (ο πλούτος ήταν στα χέρια των Ελλήνων ναυσιπλόων εμπόρων). Εάν σε αυτή  την χρονική στιγμή οι Έλληνες έμποροι, πλοιοκτήτες, επιχειρηματίες, σε συνεννόηση με τις ευρωπαϊκές αυλές και τους Φαναριώτες χρησιμοποιούσαν την πολιτική στρατιωτική και οικονομική δύναμή τους τότε το πέρασμα στην παμβαλκανική δημοκρατία του Ρήγα Φεραίου θα είχε συντελεσθεί.

Λόγος για την 25η Μαρτίου, 1821. Τίτλος: το Ηθικό Μήνυμα της 25ης Μαρτίου, 1821.

 

Λόγος για την 25^η Μαρτίου, 1821.

Τίτλος: το  Ηθικό Μήνυμα της 25^ης Μαρτίου, 1821.

Η Εθνική Επανάσταση της 25^ης Μαρτίου, 1821, ανήκει στην χρυσή εκείνη αλυσίδα όλων των Ενδόξων Ενεργειών του Ελληνικού Έθνους προκειμένου να παραμένει Ελεύθερο και Ιστορικά δημιουργικό στο διάβα των αιώνων.  Η Επανάσταση  του 1821 αποδεικνύει ότι η Ελληνική Ψυχή παρέμενε ζωντανή στα καλέσματα της Ιστορίας, η οποία συνεχώς προσκαλούσε τους Έλληνες να αποκτήσουν και πάλι την μεγάλη Οικία της Πατρίδας, του Κράτους, προκειμένου να στεγάσουν  τις Ιδέες, τις Αξίες τους, τους Νόμους τους, τις Ζωές των Ελλήνων οι οποίες ζητούσαν Ελεύθερη Πορεία και Δημιουργία μέσα στην Ιστορική Ροή.

Πολλές φορές μας έχει απασχολήσει μία έκδηλη ιστορική παραδοξότητα. Όλα τα Συντάγματα των Ευρωπαϊκών κρατών τα οποία προέκυψαν μέσα από τις Εθνικές και Κοινωνικές Επαναστάσεις του 18^ου αι. στηρίζονταν στα περίφημα Πολιτειακά κείμενα του  Πλάτωνος και του Αριστοτέλους, των δύο δηλαδή μεγάλων αυτών Ελλήνων φιλοσόφων. Για αυτό εξάλλου πλείστα όσα οικοδομήματα σε Ευρώπη και Αμερική φιλοξενούν αγάλματα Ελλήνων φιλοσόφων: τα συντάγματα της Γαλλικής και Αμερικανικής Επανάστασης εστηρίχθηκαν στην Πλατωνική και Αριστοτελική Πολιτειολογία. Πώς είναι δυνατόν την ίδια εποχή όπου αυτά τα κράτη  κτίζονταν με τα υλικά της Ελληνικής Πολιτειολογίας , οι Έλληνες να μην έχουν Πολιτεία, Κράτος, Οικία να φιλοξενήσουν τα ιστορικά τους όνειρα και την ιστορική τους συνέχεια;

Άρα η Εθνική Επανάσταση του 1821 αποτελεί την αποκατάσταση του Ιστορικού δικαίου και Καλού σε σχέση με το Ελληνικό Έθνος και το Κράτος το οποίο αυτό δικαιούται (όπως όλα τα Έθνη) να έχει. Ο Αριστοτέλης στα Πολιτικά του διεκήρυξε αυτό το οποίο στεντορείωςεπανέλαβον οι Νεοέλληνες διαφωτιστές (οι οποίοι έστρωσαν το δρόμο προς την Ελληνικής επανάσταση του 1821 προβάλλοντας το αγαθό της Παιδείας και του συνειδητοποιημένου αγώνος): Οι Άνθρωποι επειδή  κατέχουν τον κοινό λόγο (υποστηρίζει ο Σταγειρίτης) δημιουργούν Πολιτεία προκειμένου να υλοποιήσουν τα καλά έργα των ιδεών, των αξιών, του ήθους. Με σκοπό την αρετή, την ευδαιμονία, την αυτάρκεια, την πρόοδο. Αυτά ειπώθηκαν τον 4^οαι.π.Χ, αυτά έχοντας στο νού τους οι Έλληνες, οι απόγονοι του Αριστοτέλους, δύο περίπου χιλιετίες μετά, Επαναστάτησαν.

Πλάτωνος, Φαίδων: 107c-108c. Λόγος περί θανάτου...

 

ΣΩΚΡΑΤΗΣ [107](c) Ωστόσο, είπε [ο Σωκράτης], είναι σωστό να συλλογιζόσαστε και τούτο· πως αν η ψυχή είναι αλήθεια αθάνατη, έχει ανάγκη από φροντίδα, όχι μόνο σ᾽ αυτό το διάστημα που τ᾽ ονομάζουμε ζωή αλλά σ᾽ ολόκληρο τον καιρό· και ο κίνδυνος θα φαίνουνταν από τώρα τρομερός για εκείνον που θα την αμελούσε. Γιατί αν είναι ο θάνατος απαλλαγή από τα πάντα, θα ήταν τύχη αναπάντεχη για τους κακούς, σαν πεθάνουν ν᾽ απαλλαγούν και από το σώμα τους και από την κακία τους συνάμα και από την ψυχή τους. Αφού όμως τώρα είναι φανερό πως είναι αθάνατη, δεν υπάρχει γι᾽ αυτήν άλλος τρόπος ν᾽ αποφύγει τα δεινά, (δ) ούτε σωτηρία, παρά να γίνει όσο μπορεί καλύτερη και πιο φρόνιμη. Η ψυχή δεν έχει τίποτε μαζί της πηγαίνοντας στον Άδη, παρά μονάχα την παιδεία της και τον τρόπο της ζωής που έκανε· αυτά ακριβώς, καθώς λένε,1 που ωφελούν ή βλάπτουν τον αποθαμένο, μόλις αρχίσει την πορεία του κατά κει. Συνηθίζουν λοιπόν να λένε πως όταν κανείς πεθάνει, ο δαίμων του καθενός,2 αυτός που τον φροντίζει και ζωντανό, τον παίρνει και τον οδηγεί σε κάποιον τόπο, εκεί που συναθροίζουνται οι νεκροί για να κριθούν κι έπειτα να αρχίσουν την πορεία τους στον Άδη με οδηγό εκείνον που έχει προσταχτεί να τους οδηγήσει. (e) Κι αφού λάβουν την τύχη που είναι να λάβουν και μείνουν το διάστημα που πρέπει, άλλος οδηγός τους φέρνει πάλι εδώ, έπειτα από πολλά και μεγάλα γυρίσματα του καιρού. Αυτή η πορεία δεν είναι λοιπόν, όπως την παρουσιάζει ο Τήλεφος του Αισχύλου·3 [108] γιατί εκείνος λέει πως ο δρόμος που μας φέρνει στον Άδη είναι απλός, ενώ δεν είναι μήτε απλός μήτε μοναδικός καθώς μου φαίνεται· αν ήταν έτσι δεν θα χρειάζουνταν οδηγός· ούτε θα τον έχανε κανείς αν ήταν ένας και μόνο. Αλλά μοιάζει να έχει πολλά παρακλάδια και σταυροδρόμια καθώς απεικάζω από τις παραδομένες συνήθειες της λατρείας μας.

Διδάσκοντας τα Ηθικά Νικομάχεια, Γυμνάσιο Άγρας με Λυκειακές τάξεις, 13/3/2026.

ευχαριστώ τους εξαιρετικούς συναδέλφους μου για την άψογη συνεργασία.

Aντιγράψτε το σύνδεσμο και πατήσθε με αυτόν στον φυλλομετρητή σας.

file:///E:/%CE%A4%CE%BF%20%CE%AD%CF%81%CE%B3%CE%BF%20%CE%BC%CE%BF%CF%85/%CE%B5%CF%81%CE%B3%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CF%87%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%AD%CF%82/%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%AF%CE%B1%20%CE%95%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AC,%20%CE%B3%CE%84%CE%BB%CF%85%CE%BA%CE%B5%CE%AF%CE%BF%CF%85%20(1).pdf 

 

Ιλιάδα Ομήρου.

Η κορύφωση της αριστείας του Πατρόκλου και ο θάνατός του.

Το κύκνειο άσμα και ο θάνατος του Πατρόκλου (Ραψωδία, Π, 684-867).

Δομή-Θεματικοί άξονες:

Η φονική επέλαση του Πατρόκλου ως τα τείχη της Τροίας (στ.684-697)

Η επέμβαση  του Απόλλωνα, η αναχαίτιση του Πατρόκλου από τα τείχη, η προτροπή προς τον Έκτορα για επίθεση (στ. 698-725).

Ο Έκτορας στην μάχη: Φόνος του Κεβριόνη από τον Πάτροκλο (στ.726-750).

Μάχη γύρω από το νεκρό σώμα του Κεβριόνη – Σκύλευση του σώματός του (στ.751-785).

Ο αφοπλισμός του Πατρόκλου από τον Απόλλωνα (στ.786-804).

Η πτώση και ο θανάσιμος τραυματισμός του Πατρόκλου (στ.805-817).

Η έπαρση του Έκτορα (στ.818-842).

Τα τελευταία λόγια  και το ξεψύχισμα του Πατρόκλου (στ. 843-867).

Eρμηνευτικές επισημάνσεις.

Η φονική επέλαση του Πατρόκλου ως τα τείχη της Τροίας (στ.684-697).

Προσημαίνεται: από τον ποιητή ο θάνατος του Πατρόκλου

Με την αποστροφή: Πάτροκλε οπόταν οι θεοί σε εκάλεσαν στον Άδη (στ.693) :προβάλλεται η θέληση του θεού η οποία ρυθμίζει την τύχη του Ανθρώπου.

Η παρέμβαση  του Απόλλωνα: αναχαίτιση του Πατρόκλου από τα τείχη και προτροπή προς τον Έκτορα για επίθεση: (στ.698-725).

Οι απόψεις του Φουκώ για το Ιράν. Διάλογος μεταξύ του Μισέλ Φουκώ και του Μπακίρ Πάραμ .

 

Οι απόψεις του Φουκώ για το  Ιράν.

Διάλογος μεταξύ του Μισέλ Φουκώ και του Μπακίρ Πάραμ .

Ο διάλογος αυτός εμπεριέχεται στη δημοσίευση  από τους Janet Afary και Kevin B. Anderson:Το 1978, καθώς οι διαμαρτυρίες κατά του σάχη γινόταν μαζικό κίνημα, ο Michel Foucault πραγματοποίησε την πρώτη του επίσκεψη στο Ιράν. Κατά τη διάρκεια των επόμενων οκτώ μηνών, ο Foucault έγραψε μια σειρά άρθρων για την Ιρανική Επανάσταση για την «Corriere della Sera», την «Le Monde» και άλλες εκδόσεις. Αυτά τα άρθρα αποτελούν την πιο συστημική υπεράσπιση  οπουδήποτε στα γραπτά του μιας μη δυτικής κοινωνίας. Η υποστήριξη του Foucault για το ισλαμιστικό κίνημα του Ιράν πυροδότησε μια διαμάχη που συνεχίζεται μέχρι σήμερα.

Το επιχείρημα  του Φουκώ (υπέρ της ανάγκης πνευματικής κυριαρχίας του ισλάμ στο  Ιράν) εκκινείται από την έκδηλη (κατά την γνώμη του ανάγκη οι πνευματικοί άνθρωποι να αναμιιγνύονται στα πολιτικά πράγματα της Πατρίδας των και να κατευθύνουν σχετικά τους συνανθρώπους των διότι έχουν και την φώτιση και την γνώση την ανάλογη μέσα από την πνευματική ενατένιση και φώτισίν των. Άρα οι ταγοί του ισλάμ διαθέτουν την ανάλογη πνευματική φώτιση ώστε με τις αξίες του θείου που πρεσβεύουν να καθοδηγήσουν το λαό τους προς το καλό.

Γιατί δεν υπήρξε εξέγερση δούλων στην Κλασσική Αθήνα; Ποιοι πραγματικά ήσαν οι δούλοι και οι ελεύθεροι στην Αρχαία Ελλάδα;

Γιατί δεν υπήρξε εξέγερση δούλων στην Κλασσική  Αθήνα;

Ποιοι πραγματικά ήσαν οι δούλοι και οι ελεύθεροι στην Αρχαία Ελλάδα;

Ο σκοπός αυτής της εργασίας είναι κλιμακούμενος: Πρωταρχικό λοιπόν μέλημά μας είναι να δείξουμε ότι η διάκριση δούλων και ελευθέρων στην Αρχαία Ελλάδα (έστω σταδιακά) ήταν μία καθαρά λειτουργική διάκριση χωρίς τις ανθρωπιστικές διαστάσεις τις οποίες προσέλαβε στο πέρασμα των χρόνων, ειδικά μετά την  αξιακή εκμετάλλευση ελευθέρων και δούλων από το χριστιανισμό ο οποίος προσέδωσε ηθικές διαστάσεις στους δούλους οι οποίες ήταν παντελώς  άγνωστες στην Αρχαία Ελλάδα. Οι Αθηναίοι προτιμούσαν τα επαγγέλματα της φύσης (γεωργοί και κτηνοτρόφοι ) η δημιουργία της Πόλεως Κράτους των εστηρίχθη στην κατοχή γής: Ο Σόλων απελευθέρωσε και έδωσε πολιτειακά δικαιώματα σε όσους είχαν γή: στο υποσυνείδητο του Αθηναίου πρωταγωνιστούσε η γή, άρα ο Αθηναίος απέφευγε τα αστικά θα λέγαμε επαγγέλματα (εμπόριο  κ.λ.π)τα οποία έκαναν οι δούλοι. Άρα στο πέρασμα της Ιστορίας η σωστή κατανομή ρόλων εδημιούργησε Ελευθέρους πολίτες για τα επαγγέλματα γής και δούλους για τα αστικά επαγγέλματα: όπως καταλαβαίνουμε μέσω του συλλογικού υποσυνειδήτου η γή συνεδέθη και πάλι με τον Ελεύθερο πολίτη, οι οποίοι είχαν γή και ανάλογα επαγγέλματα: οι δούλοι δεν είχαν γή (διότι παραδοσιακά η γή έδιδε την πολιτειότητα) αλλά είχαν αστικά επαγγέλματα διότι αυτά έδιδαν χρήμα αλλά όχι πολιτειότητα άρα ελέγχονταν πλήρως από το αθηναϊκό κράτος. Υπό αυτές τις προϋποθέσεις η διάκριση δούλων και ελευθέρων ήταν μία αναγκαία διάκριση κατανομής ανθρώπων και ρόλων χωρίς το παραμικρό ηθικό ανάπτυγμα το οποίο εδόθη μετέπειτα. Οι ελεύθεροι ήταν δούλοι του πολιτεύματος (έπρεπε να τηρούν όλα τα πολιτειακά τους καθήκοντα) οι δούλοι ήταν οι ελεύθεροι του επαγγέλματος (τους  επιτρεπόταν να κερδίζουν με έναν τρόπο ο οποίος ήταν απαγορευτικός στους Αθηναίους Πολίτες): άρα κάποια αόρατος εξουσία βγαλμένη μέσα από την  νοησιοκρατική φιλοσοφία εχώρισε τους ανθρώπους που ζούσαν στην Αθήνα σε ελευθέρους και δούλους μόνον και μόνον για να μοιράσει ρόλους, να στηρίξει την Πόλη κράτος και πολιτειακά και οικονομικά, χωρίς αυτή η διάκριση να αγγίζει την αξία του ανθρώπου: ήταν θέμα καταγωγής και προέλευσης. Όχι γνώμης: ας μην ξεχνούμε ότι στη βυζαντινή αυτοκρατορία, στην οθωμανική αυτοκρατορία το να είσαι δούλος ή ελεύθερος ήταν θέμα γνώμης: οι χριστιανοί στο βυζάντιο ήταν ελεύθεροι επειδή ήταν χριστιανοί, στην οθωμανική αυτοκρατορία οι μουσουλμάνοι ήταν ελεύθεροι επειδή ακριβώς ήταν μουσουλμάνοι, ενώ οι χριστιανοί λόγω της χριστιανικής πίστης των ήταν σκλάβοι.

Άρα στο  αστικό θέατρο της Πόλεως κράτους των Αθηνών οι ελεύθεροι και οι δούλοι ήταν απλή κατανομή ρόλων  (στο όλο στημένο θεατρικό πολιτειακό σκηνικό, απλή κατανομή  ρόλων) και τίποτε άλλο. Συζητούμε για διαχείριση ανθρωπίνου δυναμικού. Ήδη η φιλοσοφία (αρχής γενομένης από την Ομηρική ποίηση)  είχε προλειάνει το έδαφος. Ας θυμηθούμε το σκηνικό της Οδύσσειας και θα καταλάβουμε ότι ο Οδυσσέας ήταν ο Βασιλεύς της Ιθάκης (επειδή έπρεπε να εξαντληθεί η παρεχομένη οντολογική δύναμη προς αυτόν τον σκοπό) ο Εύμαιος ήταν ο δούλος χοιροβοσκός (επειδή έπρεπε να εξαντληθεί η παρεχομένη προς αυτόν τον σκοπό οντολογική δύναμη): ο Εύμαιος και ο Οδυσσέας είναι πλήρη πιόνια της διαχείρισης της ενεργείας η οποία πρέπει να δημιουργήσει τον ανθρώπινο πολιτισμό: όπως ο Ήλιος διαχειρίζεται την Ημέρα και η Σελήνη την Νύκτα: όπως ήδη είπαμε πολύ αργότερα σε ένα αντισυμπαντικό παραλήρημα οι θρησκείες απομακρυνόμενες από την συμπαντική καταβολή του πολιτισμού θα προσδώσουν μία ανύπαρκτη ηθική αξία στην διάκριση δούλων και ελευθέρων, η οποία θα αποθεωθεί από τα σύγχρονα κοινωνικά κινήματα, διαλύοντας τις ανθρώπινες κοινωνίες απομακρύνοντάς τις από τις κοινές συμπαντικές καταβολές της ενώπιον των οποίων οι άνθρωποι ενώνονται.

Αρχαία Ελληνικά Α΄λυκείου: Ξενοφώντος, Ελληνικά. Προτεινόμενο διαγώνισμα.

 

Αρχαία Ελληνικά Α΄λυκείου:

Ξενοφώντος, Ελληνικά.

Προτεινόμενο διαγώνισμα.

Α. Δίδεται το παρακάτω  πρωτότυπο κείμενο:

Βιβλίο 2. Κεφάλαιο 3. §50-51.

«.Ὡς δ’ εἰπὼν ταῦτα ἐπαύσατο καὶ ἡ βουλὴ δήλη ἐγένετο  εὐμενῶς ἐπιθορυβήσασα, γνοὺς ὁ Κριτίας ὅτι εἰ ἐπιτρέψοι τῇ βουλῇ διαψηφίζεσθαι περὶ αὐτοῦ, ἀναφεύξοιτο, καὶ τοῦτο οὐ βιωτὸν ἡγησάμενος, προσελθὼν καὶ διαλεχθείς τι τοῖς τριάκοντα ἐξῆλθε, καὶ ἐπιστῆναι ἐκέλευσε τοὺς τὰ ἐγχειρίδια ἔχοντας φανερῶς τῇ βουλῇ ἐπὶ τοῖς δρυφάκτοις. Πάλιν δὲ εἰσελθὼν εἶπεν· «Ἐγώ, ὦ βουλή, νομίζω προστάτου ἔργον εἶναι οἵου δεῖ, ὃς ἂν ὁρῶν τοὺς φίλους ἐξαπατωμένους μὴ ἐπιτρέπῃ. Καὶ ἐγὼ οὖν τοῦτο ποιήσω. Καὶ γὰρ οἵδε οἱ ἐφεστηκότες οὔ φασιν ἡμῖν ἐπιτρέψειν, εἰ ἀνήσομεν ἄνδρα τὸν φανερῶς τὴν ὀλιγαρχίαν λυμαινόμενον. Ἔστι δὲ ἐν τοῖς καινοῖς νόμοις τῶν μὲν ἐν τοῖς τρισχιλίοις ὄντων μηδένα ἀποθνῄσκειν ἄνευ τῆς ὑμετέρας ψήφου, τῶν δ’ ἔξω τοῦ καταλόγου κυρίους εἶναι τοὺς τριάκοντα θανατοῦν. Ἐγὼ οὖν, ἔφη, Θηραμένην τουτονὶ ἐξαλείφω ἐκ τοῦ καταλόγου, συνδοκοῦν ἅπασιν ἡμῖν. Καὶ τοῦτον, ἔφη, ἡμεῖς θανατοῦμεν».

Αναφορά στο Είναι των Ζώων.(απόσπασμα από το βιβλίο μου: Είναι και Συνέχεια).

 

Αναφορά στο Είναι των Ζώων.

Γιατί άραγε στον πλανήτη Γή υπάρχουν άνθρωποι, ζώα, πουλιά, ψάρια κ.λ.π. Ποια είναι η διαφορά ανθρώπων και όλων των λοιπών ζώων πουλιών και ψαριών; Η απάντηση σε αυτό το σημαντικό ερώτημα μας υπενθυμίζει κάτι το οποίο φαντάζει πολύ σημαντικό: ο άνθρωπος έχει μέσα από την αποθέωση του ανθρωπομορφισμού ξεχάσει την συμπαντική του συνέχεια, όλες τις άλλες μορφές ζωής, κυρίως έχει ξεχάσει ότι πρίν από αυτόν και μετά από αυτόν υπήρξαν και θα υπάρξουν πολλές και έτερες μορφές ζωής και βίου. Όταν ο Αριστοτέλης στα Μεταφυσικά προσπαθεί να παγιώσει την ανθρώπινη μορφή ως ξεχωριστό είδος και ουσία ουσιαστικά διαπράττει μία διπλή κίνηση (την οποία ελάχιστοι βέβαια έχουν αντιληφθεί): από την μία πλευρά ξεχωρίζει τον άνθρωπο ως κάτι το διακριτό ως ουσία, από την άλλη όμως αποκλείει τον άνθρωπο ως μη ουσία οντολογική διαδοχή και συνέχεια (αποκλεόντας τον άνθρωπο στον κύκλο της ουσίας του ο οποίος ξεκινά από την ιδέα και διά της φύσεως φθάνει στον άνθρωπο και τανάπαλιν).

Ας προσπαθήσουμε λοιπόν να ίδωμεν όλες τις μορφές της ζωής μέσα από το πρίσμα του όλου Όντος. Διότι δεν υπήρχαν πάντοτε ζώα και άνθρωποι, δεν γίνεται αφ΄ής στιγμής κάποτε δεν υπήρχε άνθρωπος να υπήρχαν πάντοτε ζώα: μάλλον υπήρχαν και θα υπάρχουν πολλές και ποικίλες μορφές όντων (ο άνθρωπος και τα ζώα είναι μία εκδοχή αυτών και τίποτε άλλο): Υπήρξαν λοιπόν άπειρες οντολογικές δυνάμεις συνεχείας οι οποίες συνεχώς αναδιανέμονται ως δημιουργίες μορφών ουσιών ειδών και τρόπων. Ανά πλανήτη ανά κόσμο άνα μορφή ζωής έχουμε και τις ανάλογες  μορφές είδη και εμφανίσεις όντων. Όταν παύει να υφίσταται η ίδια ζωή σε κάποιον πλανήτη και αυτή συνεχίζεται σε κάποιον άλλον τότε τροποποιείται και η  μορφή της ζωής . Άρα ας υποθέσουμε ότι όταν εκατοικείτο ο πλανήτης Κρόνος η κυρίαρχη μορφή ζωής ήταν μία μορφή η οποία προσομοίαζε π.χ με το λιοντάρι ως ζώον τώρα. Γιατί όμως; Ας αντιστρέψουμε το ερώτημα: πώς θα καταντήσει ο άνθρωπος έπειτα από μία πυρηνικά καταστροφή; Η τρομολαγνεία των ζόμπι τι προοιωνίζεται; Ότι σε έναν επόμενο πλανήτη με ποια μορφή θα μεταφερθεί το σύνολο των ανθρώπων οι οποίοι τώρα εγκατοικούν στη γή; Θα αποτελέσουν οι σημερινοί άνθρωποι, κάποιοι από αυτούς,  τα «ζώα» της επομένης κατάστασης, της επομένης γαίας, ως ζόμπι και ως άλλες μορφές ζώων;

Ας ταξιθετήσουμε τα δεδομένα μας. Για να καταλάβουμε το φαινόμενο της μορφικής ζωής θα πρέπει να συνυπολογίσουμε οπωσδήποτε τις κοσμικές και πνευματικές συνθήκες  μέσα στις οποίες αναπτύσσεται η μορφική ζωή: επίσης θα πρέπει να δεχθούμε ότι η μορφική ζωή ποικίλει από πλανήτη σε πλανήτη από κόσμο σε κόσμο. Επιπλέον οφείλουμε να αποδεχθούμε ότι η γή έχει πάρει τη  σκυτάλη της μορφικής ζωής  από κάποιον άλλον πλανήτη και θα την παραδώσει αυτή την σκυτάλη σε κάποιον άλλο πλανήτη. Ας σημειώσουμε ότι οι στενές «μυθολογικές» σχέσεις της γής με την Σελήνη (η μητέρα του Διονύσου Σεμέλη είχε σχέση με την σελήνη, οι σελήνιες θεότητες, η αναφορά στο σέλας της νυκτός κ.λ.π) καταδεικνύει ότι η πλανητική ζωή είναι συνεχής και έχει μία συγκεκριμένη λογική διαδοχής: ο κάθε πλανήτης αναπτύσσεται και ετοιμάζει την ζωή σε έναν επόμενο πλανήτη: στον κάθε πλανήτη επικρατεί ένα συγκεκριμένο είδος και μορφή ζωής προκειμένου να εξελίξει όση οντολογική ενέργεια παρέχεται. Τα υπόλοιπα όντα απλά δέχονται την οντολογική ενέργεια ώστε αυτή να διαχέεται και να εξαντλείται:

Απόσπασμα από το βιβλίο μου: Είναι και Συνέχεια: 1στ.Η φιλοσοφία του κύκλου της ιδέας.

 

1στ.Η φιλοσοφία του κύκλου της ιδέας.

Μοιραία λοιπόν η εφηρμοσμένη παντοκρατορία των λέξεων επέβαλε το σχήμα του κύκλου στην ανθρώπινη ζωή και πορεία. Η Λέξη δεν αντέχει την ευθεία γραμμή διότι την σβήνει, την διαλύει, την εξαφανίζει. Για αυτό εξάλλου εάν προσέξουμε, το σύνολο των λέξεων είναι κυκλικά δεμένες με ένα νοητό κέντρο: το θέμα: η κατάληξη διαφοροποιεί τις λέξεις δημιουρώντας την περιφέρεια του κύκλου, η περιφέρεια αυτή των καταλήξεων περιφέρεται γύρω από το κέντρο του κύκλου : το θέμα.

Ας πάρουμε την λέξη (ρήμα) : γίγνομαι: τίθεται ένα βασικό θέμα : γίγν. Αυτό πλάθεται μέσα από τα ομοειδή σύμφωνα: κ.γ.χ, επίσης μέσα από όλα τα φωνήεντα: γύρω λοιπόν από το βασικό θέμα, αλλάζοντας αυτό το θεματικό κέντρο (είτε ως θέμα είτε ως καταλήξεις) δημιουργούμε την περιφέρεια ώστε γύρω από αυτό το κέντρο να κινηθούν άπειρες λέξεις: γένος, οικογένεια, γονεύς κ.λ.π. Αυτή η έλλογη τακτική δημιουργίας λέξεων επειδή είναι αυτή η οποία δημιουργεί τον τύπο των ανθρώπων (όπως ήδη έχουμε αποδείξει οι άνθρωποι είναι ό,τι λένε και ομιλούν διότι οι λέξεις δημιουργούν σκέψεις σε σχέση με εμάς τους άλλους τη φύση το θεό, διότι οι λέξεις από γενεά σε γενεά προκαθορίζουν τους ανθρώπους σε σχέση με ό,τι οι λέξεις επιβάλουν ότι υπάρχει άρα οι άνθρωποι πρακτικά μαθαίνουν να γυρίζουν γύρω από ένα κέντρο , διοτι από την κυκλική ετυμολογία των λέξεων προχωρούμε στην κυκλική ηθικότητα: δηλαδή: οι άνθρωποι γύρω από την λέξη: π.χ «Θεός» κτίζουν την ζωή τους περιστρεφόμενοι γύρω από το θεό. Γύρω από την λέξη: «πολίτης» οι άνθρωποι κτίζουν την ζωή τους περιστρεφόμενοι γύρω από αυτή την λέξη: για αυτό εξάλλου ο πανέξυπνος Πλάτων έθεσε το Σωκράτη να κτίζει το ιδεαλιστικό και ηθικό σύστημά του γύρω από ετυμολογικά κέντρα λέξεων ώστε οι άνθρωποι να λησμονήσουν ότι ήδη τα πάντα είναι η οντολογική συνέχειά τους (πέρα από τις πρόσκαιρες λέξεις οι οποίες κρύβουν την συνέχεια και αποκαλύπτουν ένα πρόσκαιρο όλον) προκειμένου αυτά τα πομπώδη κέντρα των λέξεων (πολίτης, πολιτεία ) να στηρίζουν μελλοντικά οργανωμένα σύνολα των πλήρως εξουσιαζομένων ανθρώπων οι οποίοι μαθαίνουν ηθικώς να περιφέρονται με τις πράξεις γύρω από τις εντολές των πομπωδών κεντρικών λέξεων οι οποίες επιβάλλουν σκέψεις και στάσεις  ζωής: ο άνθρωπος έχει μάθει πνευματικώς και ηθικώς να περιφέρεται γύρω από ένα κέντρο ηθικών και πνευματικών απολήξεων οι οποίες εμπεριέχονται σε αυτές τις λέξεις άρα ο άνθρωπος έχει μάθει στην κυκλική ηθική και πνευματική πορεία αγνοώντας την πραγματική ευθεία οντολογική εξέλιξη η οποία δεν κινείται γύρω από εξουσιαστικά κέντρα (απαγορεύοντας την πραγματική ευθεία οντολογική συνέχεια του ατόμου και των δυνάμεών του. Δυστυχώς οι άνθρωποι (σε μία σχέση την οποία βλέπουμε ανάμεσα στον άνθρωπο και στην τροφή, ανάμεσα στο αυτοκίνητο και στο καύσιμο) δεν μπορεί να βαδίσει, δεν αντέχει να βαδίσει, εάν συνεχώς δεν ανατροφοδοτείται από λέξεις.

Η ανατροφοδότηση αυτή ικανοποιεί το καταστροφικό ζεύγος ιδέας και πράξης, δηλαδή το καταστροφικό ζεύγος ότι εάν δεν τροφοδοτείται ο άνθρωπος από σκέψεις συνεχώς (είτε τις παγιωμένες μέσω του συλλογικού ασυνειδήτου είτε τις ανανεωμένες μέσω της ατομικής γνωσης) δεν μπορεί να προχωρεί σε ανάλογες πράξεις:  φυσικά όλη αυτή η ανανέωση γίνεται μέσω των λέξεων (οι οποίες είτε έρχονται υπ΄όψιν μέσα από ζωντανό διάλογο είτε ως έννοιες συνειδητά στο μυαλό μας, είτε ως κρυμμένες πίσω από καλές και κακές σκέψεις και συναισθήματα οι οποίες κρίνονται ως τέτοιες ανάλογα με την τροφοδοσία των λέξεων οι οποίες τις κρίνουν είτε ως καλές είτε ως κακές).Ο άνθρωπος μόνον εάν γεμίζει με όλο αυτό το λεκτικό οπλοστάσιο είναι σε θέση να προχωρεί σε πράξεις: άρα ο άνθρωπος περιστρέφεται γύρω από τις λέξεις, πρόοδος δεν υπάρχει, απλά η περιφέρει αλλάζει μορφή (όχι περιεχόμενο) διότι το λεκτικό κέντρο ανατροφοδοτείται ανάλογα με την πρόοδο και την εναλλαγή των ιδίων ιδεών αξιών εννοιών και δομών ανά εποχή.

Συμβολή στην θεματοδοσία Νεοελληνικής γλώσσας Γ΄λυκείου.

 

Συμβολή στην θεματοδοσία Νεοελληνικής γλώσσας Γ΄λυκείου.

Α.Δίδεται το παρακάτω μη λογοτεχνικό κείμενο.

Άποψη: Παιδεία, κοινωνία και ανάπτυξη!

Η παιδεία και η εκπαίδευση είναι ο τομέας στον οποίο η Ελλάδα παρουσιάζει ένα από τα σημαντικότερα ελλείμματα συγκριτικά με τις άλλες προηγμένες χώρες της Ευρώπης και αυτό δεν μπορεί κανείς να το υποβαθμίσει, με τον οποιοδήποτε τρόπο, ό,τι είδους ιδεοληψία και να κουβαλάει πάνω του. Η παιδεία είναι προτεραιότητα επιβίωσης, πλέον, για τον τόπο μας και ως τέτοια επιβάλλεται να την αξιολογήσει και να την αναβαθμίσει, επειγόντως μάλιστα, το σύνολο της κοινωνίας. Η παιδεία σήμερα είναι ένα πολύ σημαντικό οικονομικό θέμα, αλλά και ένα μείζον κοινωνικό ζήτημα για την ταλαιπωρημένη από τη δεκαετή κρίση Ελλάδα.

 Η παιδεία, πράγματι, είναι ένα κολοσσιαίας σημασίας ζητούμενο για την ελληνική κοινωνία και το μέλλον της νέας γενιάς, καθώς αποτελεί το βασικό μοτέρ εξέλιξης της κοινωνικής δομής, των επιστημών και του πολιτισμού. Παράλληλα είναι εργαλείο βασικό για την αναβάθμιση της οικονομίας και της τεχνολογίας. Η παιδεία, μαζί με την ελευθερία και τη δημοκρατία, έννοιες αναπόσπαστες άλλωστε και μεταξύ τους ανατροφοδοτούμενες, αποτελούν το ύψιστο δημόσιο αγαθό στον σύγχρονο κόσμο. Η πρόσβαση στην παιδεία αφορά ή πρέπει να αφορά όλες σχεδόν τις κοινωνικές ομάδες και αυτή ήταν η επιτυχία του μεταπολεμικού συστήματος της Δύσης. Η περίφημη μεσαία τάξη, η οποία λειτούργησε όντως ως η ραχοκοκαλιά του μεταπολεμικού μοντέλου, ήταν το αποτέλεσμα αυτής της ευρύτερης πρόσβασης στην παιδεία γενικότερα και της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ειδικότερα.

Η παιδεία υπήρξε ο μεγάλος κοινωνικός αναβατήρας (και περισσότερο στις φτωχότερες χώρες σαν την Ελλάδα) και ο παράγοντας σύγκλισης ισοδυνάμων ευκαιριών και δυνατοτήτων, πεμπτουσία δηλαδή της δημοκρατίας σε κάθε πολιτισμένη και ανεπτυγμένη κοινωνία. Τα χρόνια της κρίσης, όμως, στην Ελλάδα αυτός ο εξαιρετικός μηχανισμός σχεδόν κονιορτοποιήθηκε. Η έλλειψη συγκρότησης και στόχων με γνώμονα την παιδεία, οδήγησε γρήγορα στην περαιτέρω όξυνση των κοινωνικών ανισοτήτων. Σήμερα, τα περιθώρια που διαθέτουν αρκετές κοινωνικές ομάδες, για να σπουδάσουν τα παιδιά τους, είναι δραματικά συμπιεσμένα… Άρα; Η απόκτηση των γνώσεων, η ανάδειξη των δεξιοτήτων, η εκπαίδευση υψηλού επιπέδου, οι μεταπτυχιακές σπουδές και οι καλές δουλειές είναι στην Ελλάδα το αποκλειστικό προνόμιο των εύπορων οικογενειών;

Η νέα εποχή της ατελείωτης τεχνολογίας, της πλούσιας γνώσης, του καλά καταρτισμένου ανθρώπινου δυναμικού και της ταχύτατης μετανάστευσης των πληροφοριών και των κεφαλαίων, διαμορφώνει οικονομίες πολύ υψηλής ανταγωνιστικότητας. Οι κοινωνίες που δεν θα μπορέσουν να ανταποκριθούν σε αυτήν την πρόκληση κινδυνεύουν να γκρεμιστούν (και ήδη υποχωρούν) από τη θέση που έχουν καταλάβει στο διεθνές σύστημα επί πολλές δεκαετίες. Πόσο μάλλον η Ελλάδα! Το αντίδοτο ασφαλώς είναι η παιδεία δυνατού επιπέδου, οι επενδύσεις σε ανθρώπινο δυναμικό και έρευνα. Από την ικανότητα των χωρών, στη δημιουργία νέων ανταγωνιστικών προϊόντων και υπηρεσιών διεθνούς ζήτησης, στη νέα τεχνολογία που μεταβάλλει τα κόστη και τους οικονομικούς κλάδους, θα κριθούν η ανάκαμψη των οικονομιών και η ανάπτυξη των κοινωνιών, για τις οποίες πολύς λόγος γίνεται πρωτίστως σήμερα στη χώρα μας. Είναι ο επόμενος κύκλος που θα κρίνει τη βιωσιμότητα και την προοπτική, το βιοτικό επίπεδο, τα εισοδήματα, τις θέσεις απασχόλησης, ιδίως για την Ελλάδα. Εάν πράγματι η χώρα μας θα καταφέρει κάποτε, δηλαδή, να βγει από την κρίση…

Η παρουσίασή μου στην ηλεκτρονική ημερίδα με τους φιλολόγους Λέσβου Λήμνου και Αγίου Ευστρατίου.

Αντιγράψτε το σύνδεσμο και έπειτα πατήσθε  ώστε να εμφανισθεί η παρουσίαση.

file:///E:/%CE%A4%CE%BF%20%CE%AD%CF%81%CE%B3%CE%BF%20%CE%BC%CE%BF%CF%85/%CE%B5%CF%81%CE%B3%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CF%87%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%AD%CF%82/13%20%20%202%20%20%202026%20%CF%86%CE%B9%CE%BB%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%B9%CE%BA%CE%AE%20%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%BF%CF%85%CF%83%CE%AF%CE%B1%CF%83%CE%B7.%20(2).pdf 

1ε. Ο Κλωνισμός της Ιδέας στον Όμηρο (Από το βιβλίο μου: Είναι και Συνέχεια).

 

1ε. Ο Κλωνισμός της Ιδέας στον Όμηρο.

Εάν προσέξουμε και στην Ιλιάδα και στην Οδύσσεια προωθούνται εντέχνως από τον ποιητή οι τρείς τρόποι ανθρωπομορφικότητας των θεών, οι τρείς τρόποι οι θεοί να επικοινωνήσουν «πραγματικά» σε ανθρώπινα ορατά και αισθητικά πλαίσια με τους ανθρώπους. Ο 1^ος τρόπος είναι να εμφανισθούν οι θεοί όπως είναι στους Ομηρικούς ήρωες (θεοφάνεια, αυτοπρόσωπη εμφάνιση,  και ως παράδειγμα θα μπορούσαμε να δώσουμε την εμφάνιση της Αθηνάς στην Α΄ραψωδία της Ιλιάδας στον Αχιλλέα προκειμένου να τον συγκρατήσει  για να μην επιτεθεί λόγω της μήνιδός του στον Αγαμέμνονα).

Ο 2^ος τρόπος είναι η ενανθρώπιηση ή μεταμόρφωση, κατά την οποία οι θεοί λαμβάνουν την μορφή ενός συγκεκριμένου ανθρώπου ή ζώου για να αλληλεπιδράσουν με τους ανθρώπους που ενδιαφέρονται να επηρεάσουν, ως παράδειγμα  θα  μπορούσαμε να αναφέρουμε την μεταμόρφωση της θεάς Αθηνάς σε Μέντη προκειμένου να αφυπνίσει τον Τηλέμαχο ώστε αυτός να ερευνήσει για τον πατέρα του, κυρίως να ωριμάσει προκειμένου να αποτελέσει άξιο βοηθό για τον Πατέρα του στο θέμα της μνηστηροφονίας. Ο 3^ος τρόπος είναι η αθέατη παρέμβαση, ο θεός μπορεί να δράσει χωρίς να γίνει αντιληπτός (ή έστω να γίνει αντιληπτός μέσα από το αποτέλεσμα, ως αύρα αισθητική  ως αέρας ο οποίος κρυώνει ή ζεσταίνει τον Άνθρωπο επί του οποίου εμφανίζεται ο θεός).

Οι τρείς αυτοί τρόποι εμφάνισης του θεού είναι η απαρχή του κλωνισμού (κλωνοποίησης) του Όντος και η  ανακάλυψη της αυτογονιμοποίησής του μέσω της ανακαλυφθείσης εντός του Όντος της Ιδέας. Ας γίνουμε πιο συγκεκριμένοι.

Μέσω αυτών των τριών τρόπων προσέγγισης των θεών προς τους ανθρώπους οι Έλληνες έκλεισαν το αχανές σύμπαν και τις δυνάμεις του  για πρώτη  φορά σε μία ανθρώπινη λογική εκτίμηση εξήγηση. Εάν σκεφθούμε ότι ο άνθρωπος είναι σύνολο θεωρητικής και αισθητικής  εκτίμησης για πρώτη φορά το σύμπαν έγινε αντικείμενο πνευματικής  και αισθητικής εξήγησης. Για πρώτη φορά ο άνθρωπος δεν θεωρεί εμαυτόν ως απλό μέλος της αενάου οντολογικής πορείας αλλά εξέρχεται αυτής, την αναθέτει σε 12 θεούς και με αυτούς έρχεται σε πνευματική και αισθητική επαφή. Άρα βλέπει και αισθάνεται το όν και την οντολογική συνέχειά του. Εκ του ορώ (βλέπω) και μάλιστα εκ του β΄αορίστου αυτού του ρήματος (είδον) εξάγεται η ιδέα (δηλαδή ο άνθρωπος βλέπει τις δυνάμεις του όντος και τις αισθάνεται). Άρα για πρώτη φορά έρχεται ως έλλογο και αισθανόμενο Υποκείμενο με τη ροή των οντολογικών δυνάμεων τις οποίες σκέπτεται και αισθάνεται.

Άρα όταν ο Τηλέμαχος ομιλεί και συνομιλεί με την Αθηνά Μέντη, ομιλεί και συνομιλεί με τη ροή των οντολογικών δυνάμεων της Σοφίας. Το μέσον επαφής με αυτές τις δυνάμεις δεν είναι πλέον ο εαυτός του ως τέτοιος αλλά η σκέψη, η ομιλία, η οπτική επαφή: πλέον ο Άνθρρωπος δεν Είναι ο Εαυτός του ως όλον αλλά ο νούς  του και οι αισθήσεις του. Δεν είναι βυθισμένος ως Τέτοιος στο πέρασμα του Όντος αλλά επιλέγει από αυτό ό,τι μπορεί να ίδη να σκεφθεί να ακούση. Άρα ο Τηλέμαχος βλέπει (ορά, είδε ) την Αθηνά Σοφία και από αυτή λαμβάνει την όραση (είδε) της Κινήσεως προς τον Πατέρα του, άρα την Ιδέα (επειδή είδε τη Σοφία και το τι θέλει) της Ωρίμανσης και Κίνησης. Με παρόμοιο τρόπο ο Πλάτων κάποια χρόνια μετέπειτα ωμίλησε με το θεό του Αγαθού και με τον ίδιο τρόπο εξήγαγε τις ιδέες του Αγαθού (Καλό, ωραίο, ωφέλιμο, και τις απαραίτητες αρετές του).

Απόσπασμα από το έργο μου: Είναι και Συνέχεια...

 1.δ.1. Η λέξη ως εξουσιαστική δύναμη επί του ανθρώπου.

Θα πρέπει λοιπόν να γίνει κατανοητό ότι οι λέξεις δεν εφευρέθησαν επειδή ο άνθρωπος διαθέτει νού ή επειδή  οι λέξεις σηματοδοτούν συγκεκριμένο πολιτισμικό ανοδικό επίπεδο: υπάρχει πάντοτε η περίπτωση ο πολιτισμός μας χωρίς τις λέξεις να ήταν ανώτερος, όπως υπήρξαν πολιτισμοί με άλλου είδους επικοινωνία οι οποίοι ανέπτυξαν θαυμαστό πολιτισμό εκμετάλλευσης των οντολογικών δυνάμεων.

Η λέξη εφευρέθηκε ως εξουσιαστική δύναμη επειδή διά του κοινού νοός μπορεί να εξουσιάσει το νού του κάθε ανθρώπου άρα τον κάθε άνθρωπο, άρα την ανθρώπινη ιστορία και τον ανθρώπινο κόσμο. Δεν είναι τυχαίο ότι διά της λέξης έχει μεταφερθεί από γενεά σε γενεά συγκεκριμένος τύπος θεού κόσμου και ανθρώπου προκειμένου οι λέξεις να αποτελέσουν το θόλο εντός του οποίου και μόνον επιτρέπεται να κινηθούν οι άνθρωποι. Δεν είναι τυχαίο ότι φιλόσοφοι, θεοί, πολιτικοί, έχουν μείνει στην ιστορία όχι επειδή άλλαξαν τον κόσμο ως αόρατος δύναμις, ή για το γεγονός ότι κατηύθυναν άλλως και διαφορετικώς τον άνθρωπο εντός της παρούσης οντολογικής δυνάμεως αλλά όλοι αυτοί έμειναν στην ιστορία επειδή ωμίλησαν στους ανθρώπους: Οι λέξεις τους ως αλυσίδες τυλίχθηκαν γυρω από τους ανθρώπους, τους έδεσαν και πλέον όλα κατευθύννται σύμφωνα με τις δυνάμεις οι οποίες περικλείσθηκαν στις λέξεις. Είναι περίφημος η επί του Όρους ομιλία του Ιησού, οι διάλογοι του Πλάτωνος, τα ευαγγέλια των χριστιανών (όταν ο Ιησούς δεν μπορούσε πλέον να ομιλήσει στα πλήθη κ.λ.π).

Ας δούμε λοιπόν την συμπαντική διαλεκτική της λέξης.

Ο Ουρανός κατέστη το κοινό υπερστρώμα όλων των λέξεων: όλο το μεγαλείο των λέξεων σε σχέση με τον υπερπέραν, το σύμπαν, το χάος, περιορίσθηκε στον ουρανό και στα όντα του Ουρανού, αναφερόμαστε στον Ήλιο, την Σελήνη, τους Αστέρες κ.λ.π. Καμμία λέξη δεν συζητεί  για τα όντα τα οποία απλώνονται πέραν του ουρανού, πέραν του ηλίου, πέραν της σελήνης και των αστέρων: καμμία λέξη δεν υπάρχει για όντα τα οποία προϋπήρχαν του ηλίου και θα μεταϋπάρχουν αυτού. Καμμία λέξη ή λεκτικό κείμενο δεν συζητεί για προϋπάρχοντες κόσμους και ανθρώπους; Διότι δεν μπορούν: οι λέξεις προσαρμόστηκαν στον παρόντα και μόνον κόσμο και άνθρωπο: δεν  μπορούν να ανοιχθούν στο οντολογικό μεγαλείο προηγουμένων ή επομένων κόσμων: οι  λέξεις γεννήθηκαν μαζί με αυτόν τον κόσμο και άνθρωπο και θα πεθάνουν μαζί  τους. Δεν έχουν οι λέξεις οντολογικό υπόβαθρο: είναι γεννημένες στο μυαλό των ανθρώπων και θα εξαφανισθούν όταν εξαφανισθεί αυτό το ανθρώπινο μυαλό που τις εγέννησε ως σκέψη και πράξη.

Γιατί απουσιάζει η έννοια του «Ασώτου» από την Ελληνική κοσμοθέαση;

 

Γιατί απουσιάζει η έννοια του «Ασώτου» από την Ελληνική κοσμοθέαση;

Η παραβολή του Ασώτου Υιού αποτελεί την παραβολή του Ιησού με τα περισσότερα οντολογικά μηνύματα καθοριστικά για το δομικό  στήσιμο και κτίσιμο του χριστιανισμού. Επίσης η παραβολή αυτή αποφασιστικά καθορίζει το μοντέλο Ανθρώπου και Θεού τα οποία αναπτύσσονται και εξελίσσονται στην θρησκεία του ναζωραίου. Ένα μοντέλο ανθρώπου το οποίο απουσιάζει εντελώς από την αρχαία Ελληνική ανθρωποθέαση.

Ο Άσωτος Υιός φεύγει μακριά από την πατρική Εστία. Αποτυγχάνει όμως στο να  φτιάξει μία πραγματικά ανεξάρτητη και επιτυχημένη ζωή αλλού. Για αυτό το λόγο επιστρέφει στον Πατέρα του ο οποίος  τον  δέχεται με  ανοικτές αγκάλες παρά τις δικαιολογημένες διαμαρτυρίες του  άλλου Υιού ο οποίος υπήρξε πάντοτε πιστός Υιός και ποτέ δεν στενοχώρησε τον Πατέρα του. Τι θα ήθελε πραγματικά ο  άλλος Υιός ο οποίος ποτέ δεν έφυγε από την Πατρική Εστία;  Ίση και δικαία μεταχείριση κατά την προσφορά του κάθε ενός: αντιθέτως παρατηρούμε ότι ο Πατέρας έπραξε χωρίς τη λογική της ισόρροπης δικαιοσύνης αλλά με την ανισορροπία του συναισθήματος: αρκεί να ικανοποιηθεί ο Υιός ο Άσωτος ώστε να μην ξαναφύγει να νοιώσει καλά και να μείνει εδώ, και όλα είναι καλά.

Άρα βλέπουμε και διαπιστώνουμε τα εξής: αποθεώνεται η βούληση του Πατέρα, σμικρύνεται η προσφορά των ανθρώπων η  οποία γεννά και την έννοια της δικαιοσύνης: σε πραγματικά αποσυμβολοποιητικά επίπεδα υιοθετείται ένας θεός ο οποίος δεν αντιμετωπίζει τους ανθρώπους ως πραγματική προσφορά, εργασία, συνέπεια και τιμιότητα, αλλά αντιθέτως αυτός ο θεός αποσπά δυνάμεις και εμφανίζεται ως ο παντεπόπτης και παντοδύναμος κριτής ο οποίος ασχέτως των ανθρωπίνων έργων αρκεί μία πράξη μετανοίας ώστε να αλλάξει την μεταχείριση του ανθρώπου. Διότι ο Άσωτος υιός δεν έπραξε τίποτε ώστε να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη του Πατρός του, αντιθέτως μόνον η παρουσία του έπαιξε ρόλο ώστε να τον αποδεχθεί ο Πατέρας του. Άρα ο Θεός των χριστιανών δεν κοιτάζει πραγματικά τον Άνθρωπο ως Πολιτικό νοήμον και ηθικό όν σε συνέχεια προσφοράς εξέλιξης και προοδευτικής δόμησης αλλά εν στιγμή κατά την οποία αντιθέτως σε κάθε τι που προηγήθηκε φαίνεται ότι αυτός ο θεός έχει την δύναμη εν στιγμή να κρίνει τον άνθρωπο ως παρουσία και μόνον άσχετα με τα έργα του και τα λόγια του.

Σε καθαρά οντολογικά λοιπόν πλαίσια προτείνεται το μοντέλο του Ανθρώπου ως απλή εσωτερική δύναμη αποδοχής εν στιγμή του Θεού και αυτό αρκεί: άρα γεννάται μέσω αυτής της παραβολής ένα Υποκείμενο το οποίο ως απόλυτη Εσωτερικότητα αρκεί Εσωτερικώς να είναι θετικά διακείμενος με το θεό (χωρίς έργα και ημέρες, σκέψεις και ήθος, γνώση και επαναληπτική έξη) και όλα καλά: άρα εμφανίζεται ο μηδενικός άνθρωπος της απολύτου Εσωτερικότητος ο οποίος απλά ως παρουσία χωρίς τίποτε άλλο σώζεται στην Πατρική Εστία του Θεού. Ο Άνθρωπος λοιπόν μετατρέπεται σε μία απλή απλουστάτη Εσωτερική Παρουσία χωρίς την ανάγκη έργου και λόγου απλά ως Εσωτερική συγκατάνευση σώζεται στους κόλπους του θεού: άρα γεννάται και ξεκινά μία εποχή κατά την οποία η εξουσιαστική αρχή του θεού ελέγχει τα πάντα και τους ανθρώπους και έχει την δύναμη να ελέγχει Εσωτερικότητες αποδίδοντας ό,τι πρέπει: ο Άσωτος έχει ελεγχθεί, εσωτερικώς είναι θετικός και πάλι προς το θεό άρα μπορεί να μείνει στην Εστία του Θεού: την έσχατη πορεία αυτού του Ανθρώπου την βλέπουμε σταδιακά στην μετέπειτα ανθρωπίνη ιστορία, είναι η νοοτροπία η οποία μετέτρεψε τους ανθρώπους σε άβουλο και κατευθυνόμενο Λαό, τον οποίο χίλιες όσες θεολογίες κοσμοθεωρίες και πολιτικοθεωρίες προσπάθησαν να ελέγξουν. Αυτός ο τύπος του Ασώτου υιού είναι ο αδύναμος άνθρωπος ο οποίος  χρειάσθηκε το δάσκαλο για να τον κατευθύνει, τον επιστήμονα για να τον θεραπεύσει, τον τεχνολόγο για να του δείξει το life style:σταδιακά ο Άσωτος έγινε ο ορισμός του Ανθρωπάκου ο οποίος απλά υπάρχει περιμένοντας την ευμένεια κάθε εξουσίας ώστε να απολαύσει όσα η πολιτική και κοινωνική ζωή προσφέρει.

Η δόμηση της Οδύσσειας.

 

Η δόμηση της Οδύσσειας.

Διαβάζοντας την Οδύσσεια  ως αφηγηματικό έπος 41 ημερών  (αυτό επέλεξε ο Όμηρος) κατανοούμε την λογική πλέον ικανότητα του Ανθρώπου να περικλείει σκέψεις και πράξεις στα πλαίσια του χρόνου ώστε να τα σμιλεύει, να τα εννοιοποιεί και να τα ηθικοποιεί σύμφωνα με τις ιδέες του, τις αξίες του, το σκοπό του (βέβαια ο Ανθρωποκεντρισμός , η γένεσις του νοήμονος και ηθικού ανθρώπου ο οποίος με γνώμονα την Δύναμιν νοός (Δίας) την Επικοινωνία με τα Όντα (Ερμής) και την αποκτηθείσα Σοφία (Αθηνά) είναι ικανός να επιπλεύσει επί του Χάους (Ποσειδών) επιστρέφοντας ή κτίζοντας την δική του Πολιτεία (Ιθάκη (προετοιμασία της Ιδανικής Πολιτείας του Πλάτωνος και της Ιδανικής civitatis dei του Αυγουστίνου, της ιδανικής πολιτείας τόσων και τόσων κοινωνικών φιλοσόφων) .

Άρα το κλείσιμο του δεοντολογικού ανθρώπου στο Χρόνο (ως Αρχή Μέση  και Τέλος (σκοπό)  είναι το μεγάλο Ανθρωποκεντρικού κατόρθωμα του Ομήρου: πλέον ο Χρόνος γίγνεται (ως στιγμή, διάρκεια, συνέχεια) η οδός επί της οποίας εξελίσσεται ο Άνθρωπος και η Κοινωνία (δεν είναι τυχαίο ότι η χριστιανική θεολογία δίδει τόση έμφαση στο χρόνο (νυν και αεί και εις τους αιώνας…) δεν είναι τυχαίο τα τόσο συγγράμματα κορυφαίων φιλοσόφων προκειμένου να εξηγήσουν και να ερμηνεύσουν την σχέση του νοήμονος και ηθικού ανθρώπου με το χρόνο (Μ.Χάϊντεγγερ: Είναι και Χρόνος ). Ο Χρόνος είναι η διάρκεια που έχει ο άνθρωπος ώστε να εκτυλίξει τις σκέψεις του και πράξεις του.

Δημιουργεί λοιπόν ο Όμηρος τον Ανθρώπινο Αιώνα. Η Οδύσσεια όμως (όπως εννοείται άλλωστε) έχει δύο είδη κινητικού χρόνου: τον πραγματικό και τον αφηγηματικό: ο πρώτος είναι 10 ολόκληρα χρόνια (όσα χρειάσθηκε δηλαδή ο Βασιλέας της Ιθάκης να επιστρέψει στην Πατρίδα του την Ιθάκη): ο δεύτερος είναι ο χρόνος ο σμιλευμένος και επιτηδευμένος από τον ποιητή προκειμένου να αφηγηθεί την επιστροφή (νόστο) αυτή ( είναι βέβαια 41 ημέρες).

Ας ξεκινήσουμε την έρευνά μας σε σχέση με τον αφηγηματικό χρόνο των 41 ημερών. Ο χρόνος αυτός είναι διαμοιρασμένος στην α) τηλεμάχεια, β) νόστο, γ) μνηστηροφονία. Άρα σε μία πρώτη εκτίμηση ο Άνθρωπος εξελίσσεται και προοδεύει πνευματικά και ηθικά όταν ξοδεύει και αναλύει το χρόνο του στην ατομική πνευματική, συναισθηματική, ηθική αφύπνιση και πράξη (Τηλέμαχος συνειδητοποιημένος διά της Αθηνάς Σοφίας) όταν κινείται επιλέγοντας το λόγο (ο λόγος ως συνειδητό ταξείδι εκεί όπου ανήκω ενάντια σε κάθε χάος (Ποσειδών(ανάμνηση τούτου η Πλωτινική Εννεάδα ως επιστροφή του ανθρώπου στην Πατρίδα την κοινή του Ενός) άρα ο νόστος ως έλλογη πράξη σκοποθετημένης κίνησης , στο συνδυασμό σκέψης και πράξης (ό,τι σκέπτεται ο Οδυσσέας το πραγματοποιεί σκοτώνοντας τους μνηστήρες (κάθε αντιξοότητα πνευματική ή ηθική σε σχέση με τη φύση μου και τον προορισμό μου (Πηνελόπη-η Γυναίκα ως Μοίρα Φύση προορισμός).

Η κατανομή του αφηγηματικού χρόνου σίγουρα μας προκαλεί εντύπωση:

6 ημέρες ανήκουν στην Τηλεμάχεια

30 ημέρες στον Νόστο

6 ημέρες στην μνηστηροφονία.

Διδασκαλία Ιστορίας γ΄γυμνασίου στο 6ο γυμνάσιο Μυτιλήνης:

Διδασκαλία Ιστορίας γ΄γυμνασίου στο 6ο γυμνάσιο Μυτιλήνης: αντιγράψτε και "πατήσθε" στον σύνδεσμο ο οποίος έχει αντιγραφεί:

file:///E:/%CE%A4%CE%BF%20%CE%AD%CF%81%CE%B3%CE%BF%20%CE%BC%CE%BF%CF%85/%CE%B5%CF%81%CE%B3%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%B5%CF%82%20%CF%83%CF%87%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%AD%CF%82/%CE%99%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1%20%CE%B3%CE%84%CE%B3%CF%85%CE%BC%CE%BD%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%BF%CF%85.pdf 

Τα 6 σημεία στη συμφωνία της Μαδρίτης.

 

Τα 6 σημεία στη συμφωνία της Μαδρίτης.

Ησυμφωνία της Μαδρίτης που υπογράφτηκε τον Ιούλιο του 1997 μεταξύ του τότε πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη και του Τούρκου προέδρου Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ έγινε στον απόηχο της τεταμένης κατάστασης στο Αιγαίο και αφού ενάμιση χρόνο πριν είχε συμβεί η κρίση των Ιμίων, όπου για πρώτη φορά γινόταν λόγος για «γκρίζες» ζώνες στο Αιγαίο.

Από αρκετούς αναλυτές θεωρείται η συμφωνία που έδωσε θάρρος στην Τουρκία να την ερμηνεύει κατά το δοκούν και κατά καιρούς να προβαίνει σε ανάλογες πράξεις βασιζόμενη σ’ αυτήν. Αξίζει να σημειωθεί πως οι συνομιλίες έγιναν λίγο μετά την αγορά από την Κύπρο του ρωσικού συστήματος S-300 αλλά και της απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εισηγηθεί την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Κυπριακή Δημοκρατία τον ερχόμενο χρόνο. Υπήρχε αυξημένη ένταση, αλλά και κινητικότητα.

Η συμφωνία περιλάμβανε έξι σημεία, εκ των οποίων το τέταρτο αποτελούσε το σημείο αντιδικίας που ξεκίνησε από τότε μεταξύ των κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ., φτάνοντας στο σήμερα, στο άρθρο Σημίτη, την απάντηση του Κώστα Καραμανλή και την ανταπάντηση Σημίτη.

 

Ας συζητήσουμε για τα  Ίμια.

Τα ιστορικά γεγονότα στην βραχονησίδα των Ιμίων συνέβησαν τέλη του Ιανουαρίου 1996. Εάν προσέξουμε τις ημερομηνίες θα δούμε ότι πρίν το 1996 η πλέον πολεμική σοβαρή εμπλοκή με την τουρκία ευρίσκεται στην  τουρκική εισβολή στην Κύπρο (και στην επιγενομένη παράνομη αυτής κατοχή έκτοτε), συζητούμε για 22 χρόνια πρίν, το 1974. Επίσης εάν προσέξουμε θα δούμε ότι δεν ξανασυνέβη κανένα άλλο παρόμοιο και σημαντικό πολεμικό γεγονός έκτοτε, από το 1996 έως σήμερα. Άρα η βασική σημαντική έννοια της περιοδολόγησης φανερώνει ότι τα  γεγονότα των Ιμίων δεν αποτελούν συνέχεια ούτε επίλογο ούτε λόγο συνεχείας κάποιων πολεμικών γεγονότων και ιστορικού πολέμου ανάμεσα στην Ελλάδα και στην  τουρκία. Συζητούμε λοιπόν για ένα μεμονωμένο ιστορικό γεγονός το οποίο γεννήθηκε λόγω κάποιων συμβάντων εκείνης της εποχής χωρίς να υπάρχει προηγούμενο ιστορικό και μετέπειτα ιστορικό παρομοίας δυναμικής: δεν παραβλέπουμε βέβαια τις λεκτικές, διπλωματικές, ή άλλες εμπλοκές ανάμεσα στα δύο κράτη (συνεχείς παραβιάσεις της τουρκίας του Ελληνικού εναερίου χώρου, τα γεγονότα περί της υφαλοκρηπίδας κ.λ.π): συζητούμε για γεγονότα όμοια των Ιμίων σημαντικής πολεμικής αρχής διεξαγωγής και έκβασης.

Άρα έπρεπε το 1996 και συγκεκριμένα εκείνη την εποχή να συμβούν τα γεγονότα των Ιμίων.  Για να επικαλυφθεί κάτι που συνέβαινε, για να προληφθεί κάτι, ή για να ξεκινήσει κατι: άρα κάτι  επετεύχθη εκείνη την εποχή με τα γεγονότα των Ιμίων και δεν ξαναείχαμε παρόμοια γεγονότα εδώ και 30 ολόκληρα χρόνια.

Άρα πρέπει να εξετασθεί προσεκτικά η εποχή: τι συνέβαινε στην Ελλάδα, τι συνέβαινε στην τουρκία εκείνη την στιγμή; Σαφέστατα σημαντικοτάτη είναι και η εμπλοκή των αμερικανών διότι ως τρίτη δύναμη είναι αυτή η οποία επιχειρηματικώς οικονομικώς και άλλως ελέγχει την Ελλάδα και την τουρκία.

Στην Ελλάδα την στιγμή των Ιμίων τελείωνε η διακυβέρνηση της χώρας από τον Ανδρέα Παπανδρέου. Η ιστορική αξία αυτού του γεγονότος είναι σημαντική και δικαιολογεί την δημιουργία παρομοίου γεγονότος με αυτό των Ιμίων (πάμπολλες φορές κράτη και αυτοκρατορίες επετέθησαν σε άλλες όταν καταλάβαιναν κυβερνητικές ανωμαλίες, αλλαγές ή αδυναμίες). Συγκεκριμένα: Στις 18 Ιανουαρίου 1996 εξελέγη Πρωθυπουργός  ο Κώστας Σημίτης από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑ.ΣΟ.Κ. λίγες μέρες μετά την παραίτηση του Ανδρέα Παπανδρέου από το αξίωμα για λόγους υγείας.

Στις 30 Ιουνίου 1996, στο 4ο Συνέδριο του ΠΑ.ΣΟ.Κ., λίγες μέρες μετά τον θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου, αναδείχθηκε  ο Κώστας Σημίτης πρόεδρος του κινήματος και με τη νίκη του ΠΑ.ΣΟ.Κ. στις κοινοβουλευτικές εκλογές της 22 Σεπτεμβρίου 1996 ανακηρύχθηκε πρωθυπουργός. Ως αρχηγός του ΠΑ.ΣΟ.Κ. κέρδισε και την επόμενη εκλογική αναμέτρηση στις 9 Απριλίου 2000.

Σε κάθε περίπτωση λοιπόν θα πρέπει να σημειωθούν τα εξής: Αφ΄ής στιγμής το ΠΑΣΟΚ ενίκησε στις εκλογές  του Σεπτεμβρίου του 1996 (συζητούμε για τις αλήστου μνήμες εκείνες εκλογές όπου αρχικά προηγείτο η Νέα Δημοκρατία και τελικά ενίκησε το ΠΑΣΟΚ (και αυτό για τον ιστορικό του μέλλοντος είναι κάτι το σημαντικό (και σε σχέση με τα γεγονότα των Ιμίων) ο Ελληνικός λαός (το ΠΑΣΟΚ έλαβε περίπου το 42% των ψήφων) δεν επηρεάσθηκε καθόλου σχεδόν από τα γεγονότα των Ιμίων (τους 3 νεκρούς αξιωματικούς, την τρωθείσα Εθνική αξιοπρέπεια  κ.λ.π): Αντιθέτως έδωσε ψήφο εμπιστοσύνης στον πρωθυπουργό ο οποίος όχι μόνον δεν προχώρησε σε συγκεκριμένες κινήσεις υπεράσπισης της Εθνικής  Τιμής και Αξιοπρεπείας αλλά αντιθέτως ευχαρίστησε τον Μπίλ Κλίντον για την ειρηνευτική του επέμβαση. Άρα ο Ελληνικός λαός είναι συνυπεύθυνος για την πορεία, την Ιστορική πορεία της Ελλάδος.

Απόσπασμα από το ετοιμαζόμενο βιβλίο μου: Είναι και Συνέχεια.

1δ. Το Είναι και οι λέξεις.

Αναμφίβολα οι λέξεις ως όργανα της γλώσσας αποτελούν τον μετέπειτα άγρυπνο φρουρό και δεσμοφύλακα  του ανθρωπίνου Νοός και της Ανθρωπίνης πράξης. Δεν είναι τυχαίο ότι η γλώσσα ως σύνολο σημείων δεν προέκυψε από τον «αμόρφωτο» κόσμο (ο οποίος κόσμος όσο δεν υπήρχε η γλώσσα δεν ήταν ούτε μορφωμένος ούτε αμόρφωτος αλλά όλοι οι άνθρωποι ήταν συμπαντικώς καλλιεργημένοι) αλλά ξεκίνησε από τα ανάκτορα, ως λογική σημείων τα οποία θα διαβάζονται από την άρχουσα τάξη: το σκεπτικό ήταν απλό και σήμερα μπορούμε να το κατανοήσουμε όσο το δυνατόν καλύτερα (εάν θέλουμε, εάν θέλουμε να πούμε αλήθειες για τη γλώσσα ώστε να σταματήσουμε να είμαστε ανοήτως γλωσσόπληκτοι).

Αυτό το οποίο πραγματικά θα πρέπει να μας προβληματίσει  είναι το ότι δεν υπήρχε πάντοτε η γλώσσα ως λεκτική επικοινωνία, ως σύνολο φωνημάτων τα οποία απαιτούν το σύνολο των ανθρωπίνων αισθήσεων προκειμένου να  υπάρξει νοηματική επαφή ανάμεσα  στους ανθρώπους. Η γλώσσα ως σύνολο λεκτικής επικοινωνίας εγκαινιάζει την καθαρά αισθητική εποχή της ανθρωπίνης επικοινωνίας, την καθαρά σωματική επαφή ανθρωπίνης επικοινωνίας, όταν οι άνθρωποι ανεκάλυψαν την δύναμη του μεταποιημένου πνεύματος ως σώματος το οποίο μπορεί να λάβει την αποστολή ως σώμα να εγκαινιάσει την εποχή της επικοινωνίας. Πότε πραγματικά ξεκινά αυτή η εποχή.

Ας προσέξουμε: πότε ξεκινά η σωματική εποχή των ανθρώπων: πότε η σωματική επαφή καθορίζει την εξέλιξη των ανθρώπων; Θα μπορούσαμε να αναφέρουμε την Γιγαντομαχία και την Τιτανομαχία, σίγουρα τα Ομηρικά και Ησιόδεια Έπη στηρίζονται στην πλήρη σωματική άρα και λεκτική επαφή όχι μόνον μεταξύ των ανθρώπων αλλά και μεταξύ θεών και ανθρώπων. Ειδικά στο διάλογο του Αισχυλικού Προμηθέως παρατηρούμε την έλλειψη πνευματικής επαφής και την απαρχή σωματικής πρακτικής επαφής ανάμεσα σε θεούς και ανθρώπους, κάτι το οποίο απαιτεί ένα νέο επικοινωνιακό εργαλείο όπως είναι οι λέξεις.

Ας γίνουμε πιο συγκεκριμένοι: μέσα στο χαοτικό Σύμπαν, σε αυτό που έχουμε πλήρως ξεχάσει αλλά και σε αυτό το οποίο ενθυμούμεθα διότι εμείς ως γενεά ανθρώπων το έχουμε δημιουργήσει συμβαίνουν και θα συμβαίνουν όλα: σταδιακά και κλιμακούμενα. Υπήρχε εποχή κατά την οποία η μεταφορά δυνάμεως ως τέτοια από το ένα όν στο άλλο ήταν η επικοινωνία των.Μετέπειτα αυτή η επικοινωνία μετουσιώθηκε σε επαφή μέσω ενεργειών: δηλαδή: εκμεταλλευόταν τα σημεία φωτιάς που θα μπορούσαν να σταλούν: επίσης: ο νούς ως μεταφορά μηνυμάτων ως τέτοιων ήταν τρόπος ομιλίας ανάμεσα στα όντα: Ας αναφέρουμε ως παράδειγμα τις θεότητες των Γνωστικών (Επίνοια, Σοφία κ.λ.π) δυνάμεις οι οποίες επικοινωνούσαν χωρίς λέξεις αλλά διά των ήδη υπαρχουσών πνευματικών δυνάμεων. Επίσης όσο περισσότερο επικρατούσε η σωματική φύση των όντων εκέρδιζε έδαφος η φωνηματική επαφή: κραυγές αρθρώσεις φωνών διά της εκμετάλλευσης του αέρος στο φάρυγγα.

Ας συνδυάσουμε την προσωκρατική φιλοσοφία με όλα αυτά: τι έκαναν πραγματικά οι προσωκρατικοί φιλόσοφοι; Οι προσωκρατικοί φιλόσοφοι εισήγαγαν την δύναμη των υλικών στοιχείων στην ανθρώπινη ζωή: και ακόμα: εισήγαγον την δύναμη η οποία κρύπτεται εντός των φυσικών στοιχείων (ύδατος, πυρός, αέρος, γαίας) στην ανθρώπινη ζωή ως δύναμη ζωής, δημιουργίας, εξέλιξης και προόδου: άρα διέκριναν το κάθε στοιχείο σε εξωτερική δύναμη και σε εσωτερική δύναμη: άρα διά αυτού του τρόπου τα στοιχεία της φύσης ( ο αέρας επί τω προκειμένω) εισήλθαν στην ανθρώπινη ζωή: άρα ο άνθρωπος έμαθε ότι θα πρέπει να ζήσει σε σχέση με τη φύση, με την εκμετάλλευση των στοιχείων της φύσης: είχε ήδη ξεκινήσει ο υλικός πολιτισμός όπως πολύ καλά βλέπουμε στην Γεωμετρική, Αρχαϊκή και μεταΟμηρική εποχή.

 

Ο Λόγος του Λυσία: υπέρ Μαντιθέουμέσα στη διαδοχή του Ελληνικού Λόγου.

Ο λόγος του Λυσία υπέρ Μαντιθέου εγράφη περίπου το 392-389 π.Χ. Παράλληλα με το σύνολο των Πλατωνικών διαλόγων. Άρα θα πρέπει να επισημανθεί η κλιμάκωση του Λόγου (γραπτού  και προφορικού λόγου)  στην Αθήνα. Εν αρχή ήν ο θεολογικός λόγος (εδιδάσκοντο τα τέκνα των Αθηναίων τα Ομηρικά έπη όπου καθιερώθηκε η θεολογία του Ολύμπου της Γής και του Άδου, ο Ανθρωπομορφισμός των Θεών άρα η Ανθρωποκεντρικότητα  στηρίχθηκε στην μεταβίβαση θείων δυνάμεων και ενεργειών στον ανθρώπινο χαρακτήρα).

Ακολούθησε ο καθαρά νοητικός φιλοσοφικός λόγος. Αυτός ο οποίος ξεκίνησε ως ο περί την φύσιν ασχοληθείς προσωκρατικός λόγος (η πνευματική προσπάθεια του Ανθρώπου να ορίσει την Αρχή και το Σκοπό αλλά και τον τρόπο της συμπάσης Φύσεως την οποία αντιμετώπισαν οι Μιλήσιοι και άλλοι φιλόσοφοι ως σύνολο δυνάμεων και ενεργειών). Ο Σωκράτης αυτό το οποίο έπραξε  είναι μέσω της Ανθρωπιστικής καθαρά φιλοσοφίας του να μετουσιώσει την προσωκρατική φιλοσοφία σε Ανθρωποκεντρική: με κέντρο το Νούο Σωκρατικός  Λόγος εσωτερικοποιεί (μέσα από το περίπλοκο Πλατωνικό σύστημα αρετών) τις δυνάμεις της Φύσεως και τις μετατρέπει σε ιδέες: ο Ήλιος ως Σοφία, το ύδωρ ως κίνηση συναισθήματος,  ο αήρ ως σκέψη, το πύρ ως βούληση: μέσα από την ηθική πραγμάτωση όλων αυτών οι ιδέες μετατρέπονται σε αρετές πράξης:  η σοφία δίδει την σύνεση και οσιότητα, η ενσυναίσθηση την ανδρεία και η βούληση την σωφροσύνη.  Η ισορροπία όλων αυτών προσφέρει (Πλατωνική Πολιτεία) την μεγίστη αρετή της δικαιοσύνης.

Ο Σωκράτης κατενόησε ότι έφερε στο φώς  του Λόγου ένα νέο μέγεθος : τον νοητικά τιτάνα και γίγαντα Άνθρωπο του Λόγου: οι Τιτάνες και οι Γίγαντες πλέον είναι οι Άνθρωποι οι οποίοι αντλούν την δύναμίν των εκ του Νοός και της Ηθικής πράξης: για αυτό το λόγο ξεκίνησε με το Σωκράτη και ολοκληρώθηκε με το διδάσκαλό του Πλάτωνα η μετατροπή του Σωκρατικού ανθρώπου σε Πολίτη και η μετατροπή της Φύσης σε Πόλη.Προκειμένου να οριοθετηθεί η άπειρος πνευματική και ηθική δύναμις η οποία μεταβιβάσθηκε στον Άνθρωπο του λόγου.

Υπό αυτές τις προϋποθέσεις οδηγούμεθα στον ιδρυτή της Πολιτικής φιλοσοφίας, στον Θουκυδίδη. Ο Θουκυδίδης συνέλαβε όσο κανείς άλλος τη διάσταση και διάκριση ανάμεσα στην άλογο ανθρωπίνη φύση και στην έλλογη δόμηση αυτής: ο Πελοποννησιακός πόλεμος ήταν το ασφαλές κοσμικό και ανθρώπινο κριτήριο γεγονός ώστε να σημειώσει ότι μόνον ο Ανθρώπινος Λόγος μπορεί να προσφέρει τον Πολίτη του Καλού και την Πόλη της δημιουργικότητας. Ο Επιτάφιος του Περικλέους ήταν  η πολιτική κληρονομιά  του (ες αεί) προκειμένου να δειχθεί ότι μόνον ο Νούς ο παράγων καθολικές αρχές ηθικής και αισθητικής και γνωσιακής ένωσης όλων των ανθρώπων δύναται να οδηγήσει στον κλασσικό και αιώνιο άνθρωπο στην κλασσική και δικαία και ευδαίμονα πόλη. Ο Θουκυδίδης νοείται μόνον εντός πόλεως  και εντός ελλόγου πολιτικής συνείδησης: είναι ο άνθρωπος ο οποίος διέλυσε κάθε ψευδαίσθηση περί της σχέσης του ανθρώπου με την άλογον φύσιν:  ο νούς οργανώνει, μεταφέρει τις ιδέες και τις αξίες και με αυτές δομεί την Πόλιν και τον Πολίτην. Τίποτε καλό δεν υπάρχει στον Άνθρωπο και στην Πόλιν εάν πρώτα δεν έχει υπάρξει ως  Ιδέα και πράξη του καλού του αγαθού του δικαίου για τον Εαυτό τους Άλλους την Πόλη: παρατηρούμε ότι το σύμπαν μετεξελίχθηκε σε πόλιν και ο Άνθρωπος σε Πολίτη.

Οι Σοφιστές αποτελούν το αντίπαλον δέος: θα πρέπει να προσέξουμε ότι αποτελούν το αντίπαλον δέος σε όλα αυτά ειδικά για έναν πολύ συγκεκριμένο λόγο: εάν ο Σωκράτης δεν έχει κανένα πρόβλημα να κλείσει την ανθρώπινη σκέψη και συμπεριφορά σε ένα πλέγμα καθολικών αρχών (τα πάντα είναι γνώση, ουδείς εκών κακός) ώστε να προσδώσει αντικειμενικότητα  στον απόλυτο Άνθρωπο Πολίτη  και στην απόλυτη Πόλη κράτος οι σοφιστές αρνούνται να περικλείσουν το άπειρο ανθρώπινο Είναι και Γίγνεσθαι υπό κάποιο σύνολο αρχών καθολικών και αϊδίων: Λέγοντας ο Πρωταγόρας ότι το μέτρο για όλα τα πράγματα είναι ο Άνθρωπος αφήνει πλήρως ανοικτό κάθε παράθυρο στην σχετικοκρατία η οποία μπορεί να προσλάβει διαστάσεις απολιτειότητας, αναρχίας, πολιτικής σχεςικοκρατίας, ατομικής επιβίωσης είς βάρος κάθε  πολιτικής επιβίωσης κ.λ.π. Άρα παρατηρούμε ότι ο λόγος του Λυσία «Υπέρ Μαντιθέου» μάλλον προσιδιάζει μάλλον στη σοφιστική υπό την έννοια ότι ο Μαντίθεος αποτελεί το μέτρο της δικής του  ζωής και προσπαθεί με βάση αυτή την ατομική εκτίμηση να λάβη το βουλευτικό αξίωμα. Εκλείπει η Σωκρατική καθολικότητα ότι αποκλειόταν ένας Αθηναίος Πολίτης να είχε ψευδώς λάβη πράγματα και καταστάσεις από την Αθηναϊκή Πόλη πράττοντας κάτι άδικο και ανήθικο. Άρα παρατηρούμε ότι ο Λόγος δεν ακολουθεί ενιαία πορεία αλλά αντιθέτως διακατέχεται από την ατομικότητα και την μη καθολική θέαση και εκτίμηση του Πολίτου και της Πόλης: ο Σωκρατικός ελλογισμός δεν ανιχνεύεται τόσο στον Υπέρ Μαντιθέου  λόγο του Λυσία όσο ο Σοφιστικός λόγος. Διότι δεν υπάρχει  η καθολικότητα της αληθείας (ότι ποτέ ένας Αθηναίος πολίτης δεν θα καταδεχόταν ψευδώς να λάβη το βουλευτικό αξίωμα) αντιθέτως ανιχνεύεται η σοφιστική υποκειμενικότητα (υπάρχει περίπτωση ένας άνθρωπος να προσπαθεί να βλάψη με τα ψεύδη του την Πόλιν Κράτος. Άρα η Σωκρατική καθολικότητα δεν είχε εισχωρήσει στο βάθος της Αθηναϊκής Κοινωνίας, η παντοκρατορία του Λόγου δεν είχε διαβρέξει την Πόλιν και τους Πολίτες, η Σωκρατική καθολική Πίστις ότι η Γνώσις ως Αρετή είναι η μόνη καθεαυτή υπάρχουσα ανθρωπίνη αξιακή κατάστασις μάλλον δεν είχε καθιερωθεί στο Αθηναϊκό γίγνεσθαι: ίσως για αυτό ο Ισοκράτης κάποια χρόνια αργότερα θεώρησε ότι η ποθητή διάχυση του Ελληνικού λόγου από τον Μεγάλο Αλέξανδρο  θα αποτελούσε μία νέα ευκαιρία αναβίβασης του λόγου και των ικανοτήτων του.

Μακιαβέλι: Λόγοι επάνω στα πρώτα 10 βιβλία του Τίτου Λιβίου. H μετάφρασή μου αυτού του βιβλίου.

 

Λόγοι επάνω στα πρώτα 10 βιβλία του Τίτου Λιβίου.

Προς τον:

Ζανόβιο Μπουενντελμόντι και στον Κόσιμο Ρουσελάι.

 

Γραμμένο από το: Νικολό Μακιαβέλι εν έτει 1517,

 

Από το Νικολό Μακιαβέλι προς τους : Ζανόβιο Μπουενντελμόντι και στον Κόσιμο Ρουσελάι.

 

Χαιρετισμοί:

Σας έστειλα ένα δώρο, το οποίο βέβαια δεν αντιστοιχεί σε όσα πολλά σας χρωστώ, είναι όμως το καλύτερο το οποίο εγώ ο Νικολό Μακιαβέλι θα μπορούσα να σας προσφέρω, τουλάχιστον προς το παρόν. Διότι αυτό το δώρο αντιπροσωπεύει  όλα όσα έχω μέχρι τώρα καταλάβει, όλα όσα έχω μάθει διαμέσου της μακράς μου εμπειρίας αλλά και της συνεχιζομένης σπουδής μου όσον αφορά τα πράγματα του κόσμου με τα οποία ασχολούμαι.  Ούτε βέβαια εσείς αλλά ούτε και κανένας άλλος δεν θα μπορούσε προς το παρόν να απαιτήσει περισσότερα από εμένα, ούτως ή άλλως ποτέ δεν σας έχω προσφέρει κάτι το περισσότερο. Λογικά έχετε  δίκαιο να εκφράζετε  τα παράπονά σας για την ελλιπή προσπάθειά μου η οποία συνοδεύεται από φτωχά αφηγήματα, αλλά και για την σφαλερή κρίση μου η οποία φαίνεται σε πολλά σημεία των συζητήσεών μου εκεί όπου προσπαθώ να ξεγελάσω τον εαυτό μου. Μιας και έτσι έχουν τα πράγματα δεν μπορώ να γνωρίζω ποιος θα οφείλει περισσότερα σε ποιόν, αυτό έχει ισχύ και σε εμένα προς εσάς αφ΄ής στιγμής εσείς με παροτρύνατε να γράψω όσα ποτέ δεν θα έγραφα εάν ήμουν μόνος μου, αλλά ισχύει και από εσάς προς εμένα, δεν ξέρω αν θα πρέπει να νοιώθετε ικανοποιημένοι προς το άτομό μου μιάς και δεν νομίζω ότι σας ικανοποίησαν ιδιαιτέρως τα γραπτά μου. Δεχόμενοι λοιπόν όλοι μας, ότι το όλο θέμα έχει να κάνει ανάμεσα σε φίλους,  δεχόμαστε ότι η ποιότητα του αποστολέα πάντα είναι κάτι πιο πολύ σε σχέση με αυτό το οποίο στέλνει ο αποστολέας. Πιστέψτε με ότι ικανοποιούμαι από όλο αυτό όταν σκέφτομαι ότι ακόμα και στην περίπτωση κατά την οποία εξαπατούμαι  σε αρκετές των περιπτώσεων από κάποιον ή κάτι, ξέρω ότι δεν παραπλανώμαι  σε σχέση με αυτό το οποίο έχει σχέση με ζητήματα που αφορούν εσάς, ναι  εσάς τους Φίλους μου, στους οποίους μάλιστα αφιερώνω το σύνολο όλων αυτών των Λόγων μου. Η αφιέρωση αυτή είναι πράγματι μέσα από την καρδιά μου διότι με αυτόν τον τρόπο μπορώ και εφράζω την ευγνωμοσύνη μου για όλες τις ληφθείσες ευεργεσίες. Είναι γνωστό ότι έχω αποκοπεί από όλους αυτούς οι οποίοι συγγράφουν με ένα συνηθισμένο τρόπο και κοινότυπα αφιερώνουν τους καρπούς των εργασιών τους σε κάποιον πρίγκηπα κάθε φορά. Όλοι αυτοί τυφλωμένοι από τις φιλοδοξίες τους και κάθε είδους πλεονεξίας τον επαινούν για το σύνολο των ηθικών αρετών του αν και θα έπρεπε να τον μέμφονται για ένα σύνολο ασχήμων και ντροπιαστικών πλευρών που  διαθέτει. Εξαιτίας αυτού του δεδομένου, προκειμένου να μην υποπέσω και εγώ σε αυτό το λάθος, αναφέρομαι όχι σε όσους αποκαλούνται Πρίγκηπες, αλλά σε εκείνους οι οποίοι λόγω των αξιολόγων αρετών που διαθέτουν αξίζουν να φέρουν τον τίτλο του Άρχοντα. Δεν αναφέρομαι σε αυτούς οι οποίοι μπορούν  να μου αποδίδουν δόξες και τιμές, αξιώματα και πλούτη,αλλά σε αυτούς οι οποίοι αν και δεν μπορούν να τα διαθέσουν όλα αυτά παρά ταύτα πολύ θα το ήθελαν. Αφιερώνω τα γραπτά μου σε εκείνους τους άνδρες οι οποίοι επιθυμούν να έχουν ασφαλή κρίση για όσα συμβαίνουν, και για αυτό λαμβάνουν υπ΄όψιν αυτούς οι οποίοι είναι γενναιόδωροι και όχι σε αυτούς οι οποίοι προσποιούνται ότι είναι μεγαλόθυμοι επειδή ακριβώς μπορούν να υποκριθούν ότι είναι τέτοιοι. Παρομοίως τα προσφέρω σε όλους αυτούς οι οποίοι διοικούν κάποιο βασίλειο και όχι σε αυτούς οι οποίοι μπορούν να βασιλεύσουν αλλά δεν έχουν τη γνώση για αυτό.