Η Οντολογικότητα του Ομηρικού ρήματος (Ιλιάδα, ραψωδία: Α) σε διαρκή αναφορά με την νοησιοκρατικότητα του Πλατωνικού ρήματος (Απολογία Σωκράτους).
Η
δύναμις, η εξέλιξις, η ενέργεια, σε μία πρόταση, στο λόγο γενικότερα, επέρχεται
διά του ρήματος: το ρήμα κινεί τα υποκείμενα και τα αντικείμενα, και τους
λοιπούς όρους μίας πρότασης: το ρήμα ρέει την ενέργεια και τις δυνάμεις της Φύσης, της Ιδέας, του Ανθρώπου.
Σκοπός αυτής της εργασίας είναι να φανεί και ίσως να αποδειχθή ότι το Ομηρικό
Ρήμα κινείται και εξελίσσει έναν ευρύτερο κόσμο Όντων και Υποκειμένων επειδή
ακριβώς δεν έχει καταστή τόσο προσωπικό όσο το πλατωνικό υποκείμενο: ίσως η
εξήγηση να είναι απλή: ο Ομηρικός κόσμος προσπαθεί να εξέλθη του Μύθου και σε
αυτήν την μεταιχμιακή προσπάθεια όλα τα Όντα έχουν δύναμιν και ενέργεια ροής, πράξης, εξέλιξης.
Αντιθέτως
φαίνεται ότι στο νοησιοκρατικό πλατωνικό σύμπαν το ρήμα προσωποποιείται: το
υποκείμενο δεν μπορεί να είναι παρά το έλλογο υποκείμενο το οποίο δια του
ρήματος ρέει δυνάμεις λόγου, αρετής, ηθικής πράξης και ενδελεχούς εξέλιξης. Ένα
πρώτο παράδειγμα σε αυτή τη διαπίστωση είναι οι στίχοι του προοιμίου: ἣ μυρί᾽ Ἀχαιοῖς ἄλγε᾽ ἔθηκε (Α,2): Η Μῆνις
του Αχιλλέως έθεσε πολλά δεινά στους Αχαιούς: Παρατηρούμε ότι ο Όμηρος
Υποκειμενοποιεί το οργιώδες συναίσθημα του Βασιλέως της Φθίας προκειμένου να
τονίσει ότι αυτό εκίνησε τις εξελίξεις σε σχέση με τη ροή του Τρωϊκού πολέμου:
Ο Σωκράτης ανοίγει την Απολογία του με την περίφημον φράσιν: Ὅτι μὲν ὑμεῖς, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, πεπόνθατε ὑπὸ τῶν ἐμῶν
κατηγόρων (17a): Ας
προσέξουμε ότι ο Όμηρος διαχωρίζει την οργή από το πρόσωπο διότι πολύ απλά
ακόμη το πρόσωπο δεν είναι κατασταλαγμένο
ως έλλογος συνειδητή ύπαρξις σε
σχέση με τον εαυτόν του και τους άλλους:
ειδικά οι ήρωες είναι ελεύθεροι σε σχέση με τα συναισθήματά των και τις
πράξεις των σε σχέση με τον Εαυτόν των και τους Άλλους: ο Σωκράτης όμως δεν
θεωρεί ότι η οργή που ένοιωσαν κάποιοι
ακούγοντας τους κατηγόρους του είναι κάτι ξεχωριστό από την προσωπικότητά των:
για αυτό και ταυτίζει το όνομα κατήγορος ως συνειδητή έλλογον ύπαρξη με το
σύνολο των συναισθημάτων και σκέψεων και υποκειμενοποιεί τον κατήγορο και όχι
την οργή που αυτοί προξένησαν: Άρα οι κατήγοροι προκάλεσαν οργή αλλά το υποκείμενο (έστω ως ποιητικό αίτιο) πρέπει να
είναι οι κατήγοροι διότι πλέον στην προσωποπαγή έλλογον πολιτεία του Πλάτωνος ο
άνθρωπος είναι ένα με τα συναισθήματά του και τις σκέψεις του.
Ο στίχος (Α, 55) είναι εκπληκτικής για την Ιλιάδα συμπαντικής δυναμικής και σημασίας: τῷ γὰρ ἐπὶ φρεσὶ θῆκε θεὰ λευκώλενος Ἥρη·(εννοείται ἐπὶ φρεσὶ Αχιλλέως): η Ήρα προσπάθησε να λογικεύσει το όλο πράγμα με τον λοιμό ο οποίος έπληξε τους Αχαιούς, έθεσε λοιπόν στο Νού (τας φρένας) του Αχιλλεώς σκέψιν σύγκλησης συνέλευσης των Αχαιών όπου ο μάντις Κάλχας θα έπρεπε να εξηγήσει την πηγή του κακού: η Ήρα ως ροή δυνάμεων και ενεργειών είναι πηγή σκέψεως στον Αχιλλέα, στον Ομηρικό άνθρωπο γενικότερα: το ρήμα στον Όμηρο πηγάζει από τις συμπαντικές πηγές και καταλήγει στα ρείθρα των Ανθρώπων, μεταφέροντας σκέψεις και πράξεις ως απορροές συμπαντικών δυνάμεων: άρα το ρήμα εμπερικλείει στον Όμηρο ένα ολόκληρο σύμπαν στο οποίο ο άνθρωπος δεν σκέπτεται αλλά δέχεται σκέψεις: ο Αχιλλέας δεν εσκέφθη αυτός , εδέχθη την ροή της σκέψης εκ της Ήρας: το ρήμα στον Όμηρο παρουσιάζει τον Άνθρωπο ως αποδέκτη θείας σκέψης και προσφέρει όλη την οδό πορείας της σκέψης έως τα φρένας του Αχιλλέως.





.jpg)

.jpg)



