Ανακαλύπτοντας το Υποκείμενο στη Λογοτεχνία.

 

Δίδεται το παρακάτω ποίημα:

Άρης  Αλεξάνδρου (1922-1978) : Το μαχαίρι.

 

Όπως αργεί τ΄ατσάλι να  γίνει κοφτερό και χρήσιμο

   Μαχαίρι,

Έτσι  αργούν και  οι λέξεις ν΄ακονιστούν σε λόγο

Στο μεταξύ

Όσο δουλεύεις στον τροχό

Πρόσεχε μην παρασυρθείς

                                           μην ξιππασθείς

απ΄τη λαμπρή  αλληλουχία  των σπινθήρων

Σκοπός σου εσένα τα μαχαίρι.

Άρης Αλεξάνδρου, Ποιήματα, (1941-1974), εκδ.Καστανιώτη, Αθήνα 1981, σελ. 99.

Βήμα 1^ο  Φιλο-σοφική εκτίμηση του ποιήματος.

Από τον ξυνόν λόγον του Ηρακλείτου, έως τον Λόγον του Θεού (Ιησούς) ο Λόγος ως Ομιλία η οποία κυριαρχεί στο Ανθρώπινο μυαλό και δημιουργεί την Ηθική συμπεριφορά, είναι το μέγεθος εκείνο το οποίο εδημούργησε τον Άνθρωπο, τον πολιτισμό, την πορεία, το νόστο, τη θρησκεία, την Πόλιν, την εξέλιξιν, την Επιστήμην. Ο Λόγος ως διά των λέξεων εξωτερίκευση των σκέψεων αποτελεί τη διαχρονική επιταγή : οι άνθρωποι πρέπει να εφαρμόσουν εκείνες τις σκέψεις και εκείνες τις Ηθικές , οι οποίες υπο του λόγου επιτάσσονται.

Δημιουργική γραφή στο ποίημα του Καβάφη «πόλις». Κ.Π. Καβάφης,

Η Πόλις

 Είπες· «Θα πάγω σ’ άλλη γη, θα πάγω σ’ άλλη θάλασσα. Μια πόλις άλλη θα βρεθεί καλλίτερη από αυτή. Κάθε προσπάθεια μου μια καταδίκη είναι γραφτή· κ’ είν’ η καρδιά μου –σαν νεκρός– θαμένη. Ο νους μου ως πότε μες στον μαρασμόν αυτόν θα μένει. Όπου το μάτι μου γυρίσω, όπου κι αν δω ερείπια μαύρα της ζωής μου βλέπω εδώ, που τόσα χρόνια πέρασα και ρήμαξα και χάλασα.»

Καινούριους τόπους δεν θα βρεις, δεν θάβρεις άλλες θάλασσες. Η πόλις θα σε ακολουθεί. Στους δρόμους θα γυρνάς τους ίδιους. Και στες γειτονιές τες ίδιες θα γερνάς· και μες στα ίδια σπίτια αυτά θ’ ασπρίζεις. Πάντα στην πόλι αυτή θα φθάνεις. Για τα αλλού –μη ελπίζεις– δεν έχει πλοίο για σε, δεν έχει οδό. Έτσι που τη ζωή σου ρήμαξες εδώ στην κώχη τούτη την μικρή, σ’ όλην την γη την χάλασες. [Καβάφης 2015: 216-217]

Εκφώνηση: Να μεταγράψετε σε πεζό το ποίημα του Καβάφη δίδοντας συγχρόνως  μία άλλη εξέλιξη στην όλη υπόθεση.

Θα ήθελα πολύ να ταξιδέψω σε άλλη πόλη.Όχι ότι αυτή η οποία τώρα μένω με στενοχωρεί.Προσπαθώ να τα περιμένω όλα από τον εαυτό μου και να μην αναμένω όλοι οι άλλοι να αλλάξουν μαζί και η πόλη.

Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας,Γ΄Λυκείου. Το πρόβλημα της αποσπασματικότητος στον «Κρητικό»του Διονυσίου Σολωμού.

Το γεγονός ότι ο Κρητικός βρέθηκε στα κατάλοιπα του ποιητή με μορφή αποσπασμάτων αριθμημένων από τον ίδιο(18-22)και συνοδευόμενος από πλήθος ιταλικών σημειώσεων ,παραλλαγών μικροτέρων ενοτήτων και μεμονωμένων στίχων,δηλώνει ότι πολύ απλά ο μεγάλος ποιητής ποτέ δεν  έφθασε σε μία ολοκληρωμένη και δημοσιεύσιμη μορφή κατά τα κλασσικά πρότυπα.Το γεγονός ότι ο ίδιος ο ποιητής δεν έδωσε κάποιο τμήμα προς δημοσίευση (όπως π.χ έκανε με το Λάμπρο)δηλώνει ότι ποτέ δεν θεώρησε ως ολοκληρωμένη την επεξεργασία,έστω και κάποιου μεμονωμένου αποσπάσματος.

Παρ΄όλα αυτά το ποίημα με τη μορφή που εμφανίζεται στις διάφορες εκδόσεις απάντων παρουσιάζει ικανοποιητική ενότητα ,αυτοτέλεια και αφηγηματική ακολουθία.

Στο ερώτημα γιατί ο ποιητής ποτέ δεν ολοκλήρωσε το έργο αυτό(όπως και πολλά άλλα)έχουν κατά καιρούς δοθεί πάμπολλες όσες απαντήσεις.Ο Γ.Βελουδής σημειώνει: «Οι απαντήσεις που έδωσαν οι μελετητές αποτελούν μία μεγάλη κλίμακα αιτιολογικών προτάσεων που όλες όμως μπορούν να συνοψισθούν είτε σε ένα βιογραφικό μηχανισμό (η μακροχρόνια διαμάχη του ,η δικαστική του περιπέτεια με τον ετεροθαλή αδελφό του,η υποτιθέμενη οκνηρία του,ο θρυλούμενος αλκοολισμός του ηλικιωμένου Σολωμού)ειτε σε έναν απλοϊκό ψυχολογισμό (η φυσική ροπή του τον έριχνε ολότελα έξω από το στίβο της μεγάλης προσπάθειας)είτε τέλος σε έναν γυμνό και γλωσσικά επικεντρωμένο φορμαλισμό (η ανεπάρκεια της δημοτικής γλώσσας της εποχής του ή η γλωσσική ανεπάρκεια του ίδιου του Σολωμού»)…

Προτεινόμενο θέμα για τον Δαρείο του Καβάφη

Κωνσταντίνος Μάντης | Προτεινόμενα Θέματα για τη Λογοτεχνία Κατεύθυνσης

Konstantinos Kavafis, painting by Fabrizio Cassetta

Προτεινόμενο θέμα για το ποίημα Ο Δαρείος του Κωνσταντίνου Καβάφη

Κωνσταντίνος Καβάφης, Ο Δαρείος

Νεοελληνική λογοτεχνία θεωρητικής κατευθύνσως…. «Ο Δαρείος»του Κ.Καβάφη… Σχέδιο μαθήματος….

Νεοελληνική λογοτεχνία θεωρητικής κατευθύνσως….

«Ο Δαρείος»του Κ.Καβάφη…

Σχέδιο μαθήματος….

Αφόρμηση

Στην α΄ ενότητα-σκηνή ένας φανταστικός ποιητής κάτω από συγκεκριμένες ιστορικές συνθήκες δημιουργεί και προβληματίζεται αν θα πρέπει να είναι ειλικρινής προς τον αποδέκτη –εργοδότη του.Στην β ενότητα ανατρέπονται οι συνθήκες ασφαλείας που του επέτρεπαν να δημιουργεί.Στη γ΄ενότητα στοχάζεται τρομοκρατημένος πώς μάλλον ανατράπηκαν τα σχέδιά του…..

O Kρητικός του Σολωμού,Νεοελληνική Λογοτεχνία (κατεύθυνσης)Γ΄Λυκείου....

Σχέδιο μαθήματος:Θερμοπύλες,Κ.Καβάφη....

Γύρω από το ποιητικό έργο του Καβάφη...

Διδάσκοντας τον Καβάφη....