Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Θεωρία έκθεσης Γ΄Λυκείου.. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Θεωρία έκθεσης Γ΄Λυκείου.. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Συνεπτυγμένη θεωρία για την έκθεση έκφραση στο λύκειο.

 


Συνεπτυγμένη θεωρία για την έκθεση έκφραση στο λύκειο.

1.Περίληψη.

Περίληψη.

Σημειώσεις – Περίληψη.

Ο μαθητής ο οποίος    έχει μελετήσει την  ενότητα  «Σημειώσεις-Περίληψη» θα πρέπει :Να

1) Να έχει κατανοήσει ότι η περίληψη είναι ένα δικό του κείμενο που δεν προδίδει όμως το πνεύμα του συγγραφέα.

2)Να έχει αντιληφθεί ότι η περίληψη είναι μία αφαιρετική διαδικασία και συνεπώς πρέπει να εντοπίζει το καίριο με τις σημαντικές λεπτομερειεςτους πλαγιοτίτλους των παραγράφων, τις λέξεις-κλειδιά.

3)Να έχει εντοπίσει τα βασικά στοιχεία που πρέπει να προσέχει στη σύνταξη  της περίληψης.

4)Να έχει ασκηθεί σε ένα λόγο σαφή και νοηματικά πυκνό,οξύνοντας ταυτόχρονα και την κριτική του ικανότητα.

Περιεχόμενο-μεθοδολογία.

Περίληψη και έκταση.

Αν η περίληψη που πρόκειται να γράψει είναι εκτενής τότε βασίζεται στη θεματική περίοδο και στις σημαντικές λεπτομέρειες κάθε παραγράφου του κειμένου, από το οποίο θα προέλθει η περίληψη(όπως και στις σημειώσεις από μία παράγραφο).

Αν η περίληψη είναι συνοπτική τότε βασίζεται στα θεματικά κέντρα των παραγράφων ή των ευρυτέρων νοηματικών ενοτήτων του κειμένου.

Προετοιμάζω την περίληψη.

1) Κατανοώ το κείμενο.

Α) το διαβάζω μία φορά με τους εξής σκοπούς:

Να βρώ το θέμα  του κειμένου

Να αντιληφθώ ποια είναι  η στάση ή η άποψη του συγγραφέα για το θέμα.

Β) το διαβάζω δεύτερη φορά με τους εξής σκοπούς:

Να επιβεβαιώσω αυτά που κατάλαβα με την πρώτη ανάγνωση.

Έκθεση Έκφραση γ΄λυκείου. Απάντηση στην ερώτηση: ποια είναι η πρόθεση του συγγραφέα και με ποιους τρόπους επιτυγχάνει το σκοπό του;

 



Α. Ο σκοπός του δοκιμιογράφου είναι:

Α1.Στο αποδεικτικό δοκίμιο: α)να πείσει με επιχειρήματα και τεκμήρια

                                                    Β)να πληροφορήσει (δίδοντας πληροφορίες για το θέμα του)

                                                    Γ)να διδάξει έμμεσα (προτροπές με υποτακτική : να πράξετε ή προστατική : γράψετε.

Α2.Στο στοχαστικό δοκίμιο : α) να συγκινήσει (λογοτεχνικό ύφος, συναισθηματικά ή ιδεολογικά φορτισμένες λέξεις).

                                                          Β)να τέρψει (το στοχαστικό δοκίμιο πλησιάζει σε πολλά το λογοτεχνικό κείμενο).

                                                         Γ) να εκφράσει ιδέες, να προβληματίσει (απουσιάζει η προσπάθεια τεκμηρίωσης).

 

Β. Ο σκοπός του αρθρογράφου είναι:

B1: πληροφόρηση και ενημέρωση των αναγνωστών για τα καθημερινά γεγονότα.

Β2: διαμόρφωση γνώμης και άποψης των αναγνωστών για την επικαιρότητα.

 

Γ)Ποια πρόθεση εξυπηρετεί η συγγραφή του κειμένου;

Η συγγραφή του κειμένου μπορεί να υπηρετεί:

1.Τον προβληματισμό, τον στοχασμό, την τέρψη.

2.Τη διαφώτιση , την πειθώ.

3. Την ενημέρωση και την διαμόρφωση άποψης.

Η απάντηση πρέπει να περιλαμβάνει:

Α. την πρόθεση του συγγραφέα

Ερμηνεύοντας την Έκθεση Έκφραση...

 


Ερμηνεύοντας την Έκθεση Έκφραση γ΄λυκείου.

α) Διαδικασίες κατανόησης του νοήματος, της οργάνωσης και της μορφής των κειμένων:

1. Εντοπισμός και αναγνώριση του θέματος, της θέσης του πομπού, της πρόθεσής του

2. Εντοπισμός και δικαιολόγηση στοιχείων που συνθέτουν τη δομή του κειμένου σε επίπεδο παραγράφου, συνοχής και συνεκτικότητας (αλληλουχία νοημάτων)

3. Εντοπισμός και δικαιολόγηση γλωσσικών επιλογών του πομπού με τις οποίες αναδεικνύονται ιδέες, στάσεις, θέσεις και διαμορφώνεται το εκάστοτε υφολογικό επίπεδο λόγου

Έστω λοιπόν ότι παραδίδεται το παρακάτω κείμενο:

Κείμενο 1

 

Το  κείμενο  που  ακολουθεί  είναι  διασκευή  άρθρου  γνώμης,  το  οποίο   δημοσι-εύθηκε στον       ημερήσιο τύπο, σχετικά με τον ρόλο της παιδείας στη σύγχρονη κοινωνία.

 

Άποψη: Παιδεία, κοινωνία και ανάπτυξη!

 

Η παιδεία και η εκπαίδευση είναι ο τομέας στον οποίο η Ελλάδα παρουσιάζει ένα  από τα σημαντικότερα ελλείμματα συγκριτικά με τις άλλες προηγμένες χώρες της Ευρώπης και αυτό δεν μπορεί κανείς να το υποβαθμίσει, με τον οποιοδήποτε τρόπο, ό,τι είδους ιδεοληψία και να κουβαλάει πάνω του. Η παιδεία είναι προτεραιότητα επιβίωσης, πλέον, για  τον τόπο μας και ως τέτοια επιβάλλεται να την αξιολογήσει και να την αναβαθμίσει, επειγόντως μάλιστα, το σύνολο της κοινωνίας. Η παιδεία σήμερα είναι ένα πολύ σημαντικό οικονομικό θέμα, αλλά και ένα μείζον κοινωνικό ζήτημα για την ταλαιπωρημένη από τη δεκαετή κρίση Ελλάδα.

Η παιδεία, πράγματι, είναι ένα κολοσσιαίας σημασίας ζητούμενο για την ελληνική κοινωνία και το μέλλον της νέας γενιάς, καθώς αποτελεί το βασικό          μοτέρ  εξέλιξης της κοινωνικής δομής, των επιστημών και του πολιτισμού. Παράλληλα είναι εργαλείο βασικό για την αναβάθμιση της οικονομίας και της τεχνολογίας. Η παιδεία, μαζί με την ελευθερία και τη δημοκρατία, έννοιες αναπόσπαστες άλλωστε και μεταξύ τους ανατροφοδοτούμενες, αποτελούν το ύψιστο δημόσιο αγαθό στον σύγχρονο κόσμο. Η πρόσβαση στην παιδεία αφορά ή πρέπει να αφορά όλες σχεδόν τις κοινωνικές ομάδες και αυτή ήταν η επιτυχία του μεταπολεμικού συστήματος της Δύσης. Η περίφημη μεσαία τάξη, η οποία λειτούργησε όντως  ως η ραχοκοκαλιά του μεταπολεμικού μοντέλου, ήταν το αποτέλεσμα αυτής της ευρύτερης πρόσβασης στην παιδεία γενικότερα και της τριτοβάθμιας                       εκπαίδευσης ειδικότερα.

Διδάσκοντσς το επιχείρημα στην Έκθεση-έκφραση.

 



Το επιχείρημα είναι –ως διατυπωθείσα αρχή- συνδυασμός θεωρίας και πράξης. Επί της ουσίας  το επιχείρημα γεννάται όταν γεννώνται θεωρητικές αρχές οι οποίες πρέπει νααποδειχθούν βιωματικά, μέσω της πράξης και των φαινομένων. Άρα όλες οι θεωρητικές αρχές που διέπουν τον πολιτισμό μας επιβεβαιώνονται μέσω των φαινομένων και όλα τα φαινόμενα κλείονται σε θεωρητικές αρχές.

Το επιχείρημα απαιτεί τρείς μεταβλητές; Μία θεωρητική αρχή , μία βιωματική πραγματικότητα και έναν ενδιάμεσο νού. Ο Νούς αποδεικνύει όσα σκέπτεται και όσα πράττει ενώνοντας με το επιχείρημα τις σκέψεις του και τις πράξεις του.

Ας συζητήσουμε αυτό:

Η φύση είναι μητέρα όλων, πρέπει να την προστατεύουμε διότι πεθαίνοντας η φύση πεθαίνουμε και εμείς.

Προσέχουμε ότι σε αυτή την επιχειρηματολογουμένη διατύπωση υπάρχουν τα παρακάτω μεγέθη:

1. Η πανάρχαια θεωρητική αρχή: η φύση είναι μητέρα όλων (αυτό δεν αποτελεί επιχείρημα εάν δεν συνδυασθεί με βιωματικές αρχές).

2. Παρατηρώ στον εαυτό μου και στους άλλους ότι χωρίς τις φυσικές δυνάμεις η ζωή μου χάνει την ποιότητά της.

3.(γένεση του επιχειρήματος ως συνδυασμού θεωρίας και βιώματος): απομακρυνόμενος ο άνθρωπος από τη φύση εξασθενίζει τον εαυτό του.

Καταλαβαίνουμε λοιπόν ότι το επιχείρημα είναι ο συνδυασμός της νόησης και της εμπειρίας; Εάν δεν υπάρχει το ένα από τα δύο επιχείρημα πειθούς δεν υφίσταται. Εάν υπάρχουν μόνον θεωρητικές αρχές συζητούμε για πίστη, εάν υπάρχουν μόνον εμπειρικές αρχές ομιλούμε για απομονωμένη εμπειρία χωρίς καθολική ισχύ.

Για αυτούς τους λόγους οι παρακάτω προτάσεις:

Έκθεση-έκφραση . Για το δεύτερο θέμα διευκρινίζονται τα εξής:

 



α. Με τα ερωτήματα που περιέχονται στο δεύτερο θέμα οι μαθητές και οι μαθήτριες καλούνται να εντοπίσουν, να συσχετίσουν, να ερμηνεύσουν ή και να αξιολογήσουν κειμενικούς δείκτες, στοιχεία του κειμένου (περιεχόμενο-νόημα, δομή και ύφος/γλώσσα), στη μεταξύ τους συνάφεια και στη σχέση τους με το περικείμενο (εισαγωγικό σημείωμα του κειμένου, τίτλο, συγγραφέα, χρόνο έκδοσης κ.λπ.), την επικοινωνιακή περίσταση και το συγκείμενο του/της συγγραφέα και του/της αναγνώστη/τριας. (βλ. Διδακτικά εργαλεία σελ.20-24).

 β. Δε δίνονται ερωτήματα που στηρίζονται σε μεταγλωσσικούς όρους ή ζητούν την αναπαραγωγή τους (π.χ. τρόποι ανάπτυξης παραγράφου, χαρακτηρισμούς συλλογισμών ως προς τη μορφή ή τη συλλογιστική πορεία, χαρακτηριστικά κειμενικού είδους, τροπικότητα κ.ά).

 γ. Το γλωσσάρι όρων δεν είναι αντικείμενο εξέτασης αλλά αξιοποιείται διδακτικά. - Το γλωσσάρι όρων περιέχει βασικές λεξικογραμματικές γνώσεις, τις οποίες οι μαθητές και οι μαθήτριες ήδη γνωρίζουν από προηγούμενες τάξεις και τις αξιοποιούν με σκοπό αφενός να διαβάζουν (κατανοούν, ερμηνεύουν, κρίνουν) και αφετέρου να παράγουν αποτελεσματικά κείμενα. Οι μαθητές και οι μαθήτριες χρήσιμο είναι να εξοικειωθούν με τις γνώσεις που περιέχονται στο γλωσσάρι, να τις χρησιμοποιούν λειτουργικά ως εργαλεία ανάλυσης των κειμένων, προκειμένου να αντιλαμβάνονται τον ρόλο που έχουν στη διαμόρφωση του νοήματος. Για παράδειγμα στην ερώτηση: «Με ποιους τρόπους νομίζετε ότι ο συγγραφέας επιχειρεί να πείσει ή να επηρεάσει τους αναγνώστες του;», δεν απαιτείται οι μαθητές και οι μαθήτριες να κάνουν λόγο για τρόπους και για μέσα πειθούς (ανακαλώντας τυπικά τη σχετική ορολογία), αλλά να αποδείξουν πώς ο συγγραφέας χρησιμοποιεί επιχειρήματα, στατιστικές, μελέτες, παραδείγματα, απόψεις ειδικών, περιγραφή και αφήγηση γεγονότων ή/και κατάλληλες γλωσσικές επιλογές, προκειμένου να πληροφορήσει/ να συγκινήσει/ να προβληματίσει/ να διαμαρτυρηθεί κ.ά.

Η ομιλία, έκφραση-έκθεση θεωρία (λυκείου).

 


Έκφραση-Έκθεση Λυκείου.

Ομιλία.

Η ομιλία είναι λόγος με συγκεκριμένο θέμα, ο οποίος εκφωνείται σε δημόσια συγκέντρωση ενώπιον ακροατηρίου.

Η ομιλία μπορεί να αναφέρεται σε θέμα/θέματα πολιτικής επιστήμης, τεχνολογίας, εκπαίδευσης, υγείας, οικολογίας, οικονομίας, και σε οποιοδήποτε άλλο αξιολόγο και ενδιαφέρον θέμα.

Οι σκοποί για τους οποίους εκφωνείται μία ομιλία μπορεί να είναι πολλοί και ποικίλοι. Ο ομιλητής μπορεί κατά περίπτωση να επιδιώκει να πληροφορήσει το ακροατήριο στο οποίο απευθύνεται να δώσει την προσωπική του εμπεριστατωμένη και τεκμηριωμένη ερμηνεία για ένα θέμα, να προβληματίσει, να προτείνει  και να πείσει για την ορθότητα των απόψεών του.

Η δομή της ομιλίας είναι λογική και τυπική. Τα στοιχεία που συνθέτουν τη δομή της είναι:

1. Η προσφώνηση: Επιλέγεται ανάλογα με το κοινό στο οποίο απευθύνεται ο ομιλητής: π.χ Κυρίες και κύριοι, απλώς ή προστίθεται και η ιδιότητα αυτών προς τους οποίους απευθύνεται: π.χ συνάδελφοι, σύνεδροι, βουλευτές (επισημότητα) ή αγαπητοί συμμαθητές, συνάδελφοι, ή απλώς Φίλες και Φίλοι (οικειότητα) κ.α.

2. Ο πρόλογος: Στον πρόλογο δηλώνεται η ιδιότητα του ομιλητή, το θέμα της ομιλίας του, ενδεχομένως και οι νοηματικές ενότητες οι οποίες τη συνθέτουν: π.χ  Ως εκπρόσωπος της μαθητικής κοινότητας του σχολείου μας, θα ήθελα εκφράζοντας τις απόψεις μας για το ενδιαφέρον / επίκαιρο / επίμαχο / φλέγον θέμα / πρόβλημα της/ του…να συμμεριστώ το ενδιαφέρον / την ανησυχία / την αγωνία σας για αυτό . Πρόθεσή μας /σκοπός της εισήγησής μας / της ομιλίας μας είναι να συμβάλουμε στην ανάπτυξη ενός γόνιμου / εποικοδομητικού προβληματισμού όχι μόνον (προσαρμογή του α΄ζητουμένου του θέματος ) για να κατανοήσουμε σε όλη του την έκταση / βάθος /μέγεθος το θέμα / ζήτημα / πρόβλημα που μας απασχολεί / εξετάζουμε, αλλά και (προσαρμογή του β΄ζητουμένου αν υπάρχει) για να  καταλήξουμε σε χρήσιμα συμπεράσματα /προτάσεις τα οποία θα μας βοηθήσουν στην αποτελεσματική αντιμετώπισή του.

Έκφραση-έκθεση γ΄λυκείου. Τρόποι και μέσα πειθούς: Επίκληση στην αυθεντία:

 



Η τεκμηρίωση και η υποστήριξη των απόψεων του πομπού μπορεί να πραγματοποιηθεί και με την επίκληση των λόγων ή των γραπτών κειμένων κάποιου ειδικού επιστήμονα, αναλυτού ή ατόμου καταξιωμένου στον χώρο του, που έχει καθολική αποδοχή και αναγνώριση. Πρόκειται για πρόσωπο του οποίου η αξία των λόγων του και η ορθότητα της σκέψης του αποτελούν αδιάσειστα, αξιόπιστα και αναμφίβολα στοιχεία. Σε επιστημονικά κείμενα υπάρχουν πολλές φορές παραπομπές, βιβλιογραφικές αναφορές, παραθέσεις αποσπασμάτων, που αποτελούν τέτοιου είδους επίκληση προς κατοχύρωση των απόψεων εκείνου που τα επικαλείται. Συχνά γίνεται παράθεση γνωμικών ρητών, αποφθεγμάτων και παροιμιών, υποστήριξη των απόψεων με αναφορά στο Σύνταγμα και στους νόμους.

Σκοπός:

1.Ο πομπός υποστηρίζει τη γνώμη του μεταχειριζόμενος την αξιοπιστία και το κύρος ενός προσώπου αναμφισβήτου αξίας.

2.Ενδυναμώνει την ισχύ των θέσεων του χάρη στην αναλογία τους με εκείνες της αυθεντίας.

3.Αναδεικνύει την ευρυμάθειά του και την επιστημονική του κατάρτιση.

Μέσα πειθούς:

1.Αυτούσια παράθεση των απόψεων της αυθεντίας με χρήση εισαγωγικών και δήλωση του ονόματος του ειδικού ή της ιδιότητος του επιστήμονος, διανοουμένου μελετητού, στοχαστού ή πνευματικού ανθρώπου, καταξιωμένου επαγγελματία, ή αναφορά σε ειδικότητες (αστροφυσικού, νομπελίστες, μελετητές, αναλυτές, επιστήμονες) κ.λ.π.

2.Νοηματική απόδοση (παράφραση λεγομένων) των απόψεων της αυθεντίας με δήλωση του ονόματος του ειδικού και απουσία εισαγωγικών.

Περίληψη. Σημειώσεις – Περίληψη.

 Από τις σημειώσεις μου για το μάθημα της έκθεσης-έκφρασης.



Ο μαθητής ο οποίος    έχει μελετήσει την  ενότητα  «Σημειώσεις-Περίληψη» θα πρέπει :Να

1) Να έχει κατανοήσει ότι η περίληψη είναι ένα δικό του κείμενο που δεν προδίδει όμως το πνεύμα του συγγραφέα.

2)Να έχει αντιληφθεί ότι η περίληψη είναι μία αφαιρετική διαδικασία και συνεπώς πρέπει να εντοπίζει το καίριο με τις σημαντικές λεπτομερειεςτους πλαγιοτίτλους των παραγράφων, τις λέξεις-κλειδιά.

3)Να έχει εντοπίσει τα βασικά στοιχεία που πρέπει να προσέχει στη σύνταξη  της περίληψης.

4)Να έχει ασκηθεί σε ένα λόγο σαφή και νοηματικά πυκνό,οξύνοντας ταυτόχρονα και την κριτική του ικανότητα.

Περιεχόμενο-μεθοδολογία.

Περίληψη και έκταση.

Έκφραση-έκθεση γ΄λυκείου. Θεωρία. Επίκληση στο ήθος του πομπού.

 



Ο πομπός επιδιώκει να αποδείξει την αξιοπιστία και την ακεραιότητά του ώστε να προσεταιρισθεί την εμπιστοσύνη του ακροατηρίου-δέκτη. Έτσι αναδεικνύει τις αρετές του χαρακτήρα του, το ήθος του, την εμπειρία του, τις δεξιότητές του, την κατάρτισή του διότι δεν διαθέτει μάλλον τα επιχειρήματα τα οποία απαιτούνται. Υποστηρίζει τη γνώμη του αναδεικνύοντας την αξιοπιστία, τη φερεγγυότητα και το κύρος του από τη μέχρι τώρα πορεία του στη ζωή και τον πρότερο έντιμο και ηθικό βίο του.

Σκοπός:

Επιδιώκεται:

1)άμεση ανάδειξη του ήθους του πομπού ως ακεραίου και των λεγομένων του ως αξιοπίστων.

2)απόκτηση εμπιστοσύνης του δέκτη και δημιουργία θετικής εντύπωσης.

3)ανάδειξη της φερεγγυότητας και του κύρους του από τη μέχρι τώρα πορεία του στη ζωή εξαιτίας έλλειψης επιχειρημάτων ή τεκμηρίων.

Μέσα πειθούς:

1)Κυρίως πρόκειται για ομιλία ή κείμενο γραμμένο σε α΄ενικό ή α΄πληθυντικό πρόσωπο (διαφημιστικός, πολιτικός και δικανικός λόγος).

2)Χρήση λέξεων που δηλώνουν ηθικές αρετές, εγκωμίων και επαίνων που συνοδεύονται από στοιχεία έπαρσης και θετικής αξιολόγησης.

3) Πομπώδεις εκφράσεις και μεγαλοστομίες, λανθάνοντες αξιολογικοί χαρακτηρισμοί.

4) Αναφορά σε πράξεις, επιλογές, αποφάσεις, ηθικές στάσεις, επιτυχίες, που αναδεικνύουν και αποδεικνύουν το ήθος του πομπού, τον ενάρετο χαρακτήρα του, την εμπειρία του, την κατάρτισή του.

Αξιολόγηση.

Έκφραση- έκθεση γ΄λυκείου: Παράδειγμα επίκλησης στο συναίσθημα.



Δίδεται απόσπασμα από την ιστορική ομιλία του Ουϊνστον Τσώρτσιλ ως νέου πρωθυπουργού στο βρεττανικό κοινοβούλιο στις 13 Μαΐου του 1940: να δικαιολογήσετε το γεγονός ότι επικαλείται ο βρεττανός πρωθυπουργός το συναίσθημα των ακροατών του.

«Χαιρετίζω την υποδοχή της βουλής στον σχηματισμό μιάς κυβέρνησης που αντιπροσωπεύει την ενωμένη και άκαμπτη επιθυμία του έθνους να οδηγήσουμε τον πόλεμο με τη Γερμανία σε μία νικηφόρο κατάληξη […]

Θα έλεγα στο κοινοβούλιο όπως είπα σε όσους συμμετέχουν σε αυτήν την κυβέρνηση : «δεν έχω τίποτε να σας προσφέρω εκτός από αίμα, μόχθο, δάκρυα και ιδρώτα […] .

Έχουμε μπροστά μας ένα μαρτύριο της πιο οδυνηρής μορφής. Έχουμε μπροστά μας πολλούς, πολλούς μήνες αγώνα και πόνου. Ρωτάτε: «ποια είναι η πολιτική μας». Μπορώ να πώ ότι είναι το να διεξαγάγουμε πόλεμο από θαλάσσης, ξηράς και αέρος, με όλες τις εσωτερικές μας δυνάμεις, και με όλη τη δύναμη που μπορεί να μας δώσει ο θεός. Να διεξαγάγουμε πόλεμο εναντίον μίας τερατώδους τυραννίας που κανείς ποτέ δεν την έχει υπερβεί στον σκοτεινό, αξιολύπητο κατάλογο της ανθρώπινης εγκληματικότητας. Αυτή είναι η πολιτική μας. Ρωτάτε: «ποιος είναι ο σκοπός». Μπορώ να απαντήσω με μία λέξη: είναι η νίκη. Νίκη με κάθε κόστος,  νίκη παρ΄όλο τον τρόμο , νίκη όσο μακρύς και δύσκολος και αν είναι ο δρόμος. Γιατί χωρίς τη νίκη δεν υπάρχει επιβίωση. Αυτό πρέπει να γίνει κατανοητό. Καμμία επιβίωση για τη βρεττανική αυτοκρατορία καμμία επιβίωση για όλα όσα αντιπροσωπεύει η βρεττανική αυτοκρατορία. Καμμία επιβίωση για την επιθυμία και την παρότρυνση των γενεών ότι η ανθρωπότητα θα προχωρήσει προς το στόχο της. Όμως αναλαμβάνω το έργο μου με αισιοδοξία και ελπίδα. Αισθάνομαι σίγουρος ότι ο σκοπός μας δεν είναι προορισμένος να αποτύχει μεταξύ των ανθρώπων. Αυτή τη στιγμή αισθάνομαι υποχρεωμένος να ζητήσω τη βοήθεια όλων και να πώ: «ελάτε να προχωρήσουμε μπροστά μαζί με την ενωμένη δύναμή μας».

 

Απάντηση:

Έκφραση-έκθεση γ΄λυκείου: Θεωρία: τεκμήρια.

 



Τεκμήρια είναι εκείνα τα στοιχεία που προσφέρουν πληροφορίες υλικές και απτές αποδείξεις, που δεν επιδέχονται αμφισβήτηση, και χρησιμοποιούνται για την υποστήριξη και ισχυροποίηση των θέσεων του πομπού. Προσφέρουν ερεθίσματα στη σκέψη του δέκτη ώστε να λειτουργήσει λογικά και να υιοθετήσει τις θέσεις και τις απόψεις του πομπού.

Στα τεκμήρια περιλαμβάνονται:

Αυθεντίες:

Π.χ: εάν θέλετε το παιδί σας να γίνει έξυπνο διαβάστε του παραμύθια. Αν θέλετε να γίνει πιο έξυπνο διαβάστε του περισσότερα παραμύθια, είχε πεί ο Αϊνστάιν.

Παραδείγματα:

Π.χ: ο εθελοντισμός είναι μία κίνηση καλής θέλησης και οι τομείς που μπορεί να δραστηριοποιηθεί κάποιος είναι απεριόριστοι αρχίζοντας για παράδειγμα από μία απλή προσφορά ρούχων μέχρι τη στελέχωση της πυροσβεστικής υπηρεσίας ως εθελοντής πυροσβέστης.

Αλήθειες:

Π.χ : Ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος είναι η φοβερότερη πολεμική αναμέτρηση που γνώρισε η ανθρωπότητα μέχρι σήμερα.

Γεγονότα:

Π.χ: σε εξέλιξη βρίσκεται μεγάλη φωτιά που ξέσπασε σε λεμονοδάσος στην Πελοπόννησο. Σύμφωνα με την πυροσβεστική υπηρεσία από την πυρκαγιά δεν κινδυνεύει τυχόν κατοικημένη περιοχή ωστόσο έχει γίνει μεγάλη κινητοποίηση κυρίως από εναέρια μέσα σε μία προσπάθεια να την περιορίσουν το συντομότερο δυνατόν.

Στατιστικά στοιχεία:

Π.χ : ο σύγχρονος πολιτισμός είναι πολιτισμός ο οποίος χαρακτηρίζεται από την ετερότητα και την πολυμορφία στη συγκρότηση των κοινωνιών. Ήδη στη χώρα μας υπάρχουν κάποιες χιλιάδες αλλοδαπών εκ των οποίων πολύ από αυτούς αποτελούν το 5% του μαθητικού πληθυσμού.

Ερευνητικά δεδομένα/ επιστημονικά πορίσματα:

Έκθεση-έκφραση γ΄λυκείου. Βασικές αρχές οργάνωσης παραγράφου.

 


 


Οι βασικές αρχές οργάνωσης της παραγράφου  είναι :

1.η επάρκεια

2.η ενότητα

3.η αλληλουχία

4. η συνεκτικότητα

5.η συνοχή.

 

Α. επάρκεια της παραγράφου :

Επάρκεια της παραγράφου σημαίνει να αναπτύσσεται η παράγραφος με αρκετές σε ποσότητα και ποιότητα λεπτομέρειες.

 

Β. ενότητα της παραγράφου:

Ενότητα της παραγράφου είναι η άμεση ή έμμεση νοηματική σχέση των λεπτομερειών της ανάπτυξης με την  κύρια ιδέα και τη θεματική πρόταση της παραγράφου.

 

Γ. Αλληλουχία της παραγράφου:

Αλληλουχία σημαίνει τη λογική σειρά με την οποία διατάσσονται οι ιδέες κατά την ανάπτυξη της θεματικής πρότασης της παραγράφου.

 

Δ. Συνεκτικότητα της παραγράφου:

Αξιολόγηση επαγωγικών συλλογισμών.

 



Η αξιολόγηση της αποδεικτικής αξίας των επιχειρημάτων συνίσταται:

Α) στον έλεγχο των προκειμένωμν:

1.Κατά πόσο αποτελούν γενικά αποδεκτές αλήθειες και ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.

2. Αν είναι απλώς προσωπικές κρίσεις. Π.χ Η άθληση προκαλεί προβλήματα στην υγεία, για παράδειγμα στα γόνατα (προσωπική άποψη, αυθαίρετη κρίση).

Β) Στον έλεγχο του συμπεράσματος κατά πόσο από αληθείς προκείμενες καταλήγουμε σε αυτό με λογική αναγκαιότητα:

Στην αξιολόγηση των επαγωγικών συλλογισμών ελέγχουμε τον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται, πώς δηλαδή μεταβαίνει ο συντάκτης από τις προκείμενες στο συμπέρασμα.

 

Α. Γενίκευση:Ο συλλογισμός στηρίζεται σε επιμέρους στοιχεία που βρίσκονται στις προκείμενες και γενικεύονται στο συμπέρασμα.

(Επαρκή δεδομένα , αποδεκτές αλήθειες, επιτρεπτή γενίκευση- βέβαιο συμπέρασμα, τελείαι επαγωγή).

(Ανεπαρκή, ελλιπή δεδομένα, βεβιασμένη, επισφαλής μη επιτρεπτή γενίκευση, πιθανολογικό συμπέρασμα- ατελής επαγωγή).

περί του κειμένου της εκθέσεως: οι αρετές του κειμένου.

 


Κειμενικές λειτουργίες.Οι βασικές  λειτουργίες που αναγνωρίζονται σε κάθε κείμενο(DeBeaugrande,  R., Dressler, W. 1981:5, Αρχάκης 2005:59-63, Ματσαγγούρας 2001:47), ανεξαρτήτως του είδους και του στόχου του,είναι:

α) Η συνοχή (cohesion): αναφέρεται στους γραμματικούς τρόπους σύνδεσης των δομικών στοιχείων του κειμένου. Γενικότερα αφορά στα ποικίλα γλωσσικά μέσα, με τα οποία οι προτάσεις συνδέονται μεταξύ τους, ώστε να αποτελέσουν μεγαλύτερες ενότητες λόγου.

β) Η συνεκτικότητα (coherence): αναφέρεται στις εννοιολογικές συνδέσεις των δομικών στοιχείων, τις οποίες προβάλλει στον αναγνώστη το κείμενο. Είναι η αλληλουχία σημασιών, που καθιστά ένα κομμάτι λόγου κατανοητό ως κείμενο.

γ) Η προθετικότητα (intentionality): είναι οι γενικότερες πεποιθήσεις, στάσεις και επιδιώξεις του δημιουργού (Μπαμπινιώτης 1984: 123). Η κωδικοποίηση ενός μηνύματος, η γλωσσική του δόμηση έχει ως σκοπό την αποκωδικοποίησή του από τον αναγνώστη στον οποίο απευθύνεται. Επομένως, η προθετικότητα είναι ο παράγοντας που μας υποδεικνύει ότι ο πομπός ενός κειμένου (προφορικού ή γραπτού) έχει συνειδητή πρόθεση επίτευξης συγκεκριμένων στόχων με την  παραγωγή του κειμένου του, δηλαδή η προθετικότητα αναφέρεται στην επικοινωνιακή λειτουργία και το μήνυμα που έχει κατά νου ο συγγραφέας.

δ)  Η πληροφορικότητα (informativity): είναι ο παράγοντας που μας υποδεικνύει ότι, για να είναι αποδεκτό ένα κείμενο, πρέπει να περιέχει καικαινούριες πληροφορίες για συγκεκριμένους αποδέκτες και, δηλαδή η πληροφορικότητα αναφέρεται στον τρόπο και στο βαθμό που το κείμενο επαληθεύει ή διαψεύδει τις κειμενικές προσδοκίες του αναγνώστη.

Θεωρία έκθεσης – έκφρασης Λυκείου. Διάκριση συλλογισμών.

 



Ως προς τη συλλογιστική πορεία.

1.Παραγωγικός: από μία γενική θέση στην αρχή της παραγράφου έχουμε μετάβαση σε μία ειδική στο τέλος της: βέβαιο συμπέρασμα.

Εφαρμογή:

Η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι σύμφυτη με τη δημοκρατία.

Η ελευθερία του λόγου και της έκφρασης αναγνωρίζεται ως ένα από τα θεμελιώδη δικαιώματα του ανθρώπου.

Άρα κάθε δημοκρατική πολιτεία προστατεύει την ελευθερία του λόγου και της έκφρασης των πολιτών της.

Εκτίμηση: Ο συλλογισμός βέβαια είναι παραγωγικός. Στην πρώτη (μείζονα) προκείμενη διατυπώνεται μία γενική θέση που αφορά τη σύνδεση της δημοκρατίας με την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η οποία στηρίζεται σε πραγματικά στοιχεία τα οποία και είναι αποδεκτά από όλους. Στην δεύτερη προκείμενη (ελάσσονα) γίνεται αναφορά σε μια  ειδικότερη έννοια δηλαδή την ελευθερία του λόγου και της έκφρασης ως ένα από τα προαναφερθέντα ανθρώπινη δικαιώματα. Τέλος καταλήγει σε ένα συμπέρασμα που αφορά σε αυτή την ειδικότερη έννοια της δεύτερης προκείμενης, την ελευθερία του λόγου και της έκφρασης.

Η πορεία βέβαια είναι από το γενικό προς το ειδικό.

 

2. Επαγωγικός: από μία ή περισσότερες ειδικές θέσεις στην αρχή της παραγράφου έχουμε μετάβαση σε μία γενική στο τέλος της παραγράφου. Πιθανόν συνήθως συμπέρασμα (ατελής επαγωγή). Όταν περιλαμβάνει όλες τις επιμέρους περιπτώσεις τότε η επαγωγή και το συμπέρασμά της είναι βέβαιο (τελεία επαγωγή).

Εφαρμογή:  

Θεωρία έκθεσης-έκφρασης λυκείου. Τεκμήρια (με παραδείγματα).

 



1) Αυθεντίες:

Παράδειγμα: Αν θέλετε το παιδί σας να γίνει έξυπνο διαβάστε του παραμύθια. Αν θέλετε να γίνει πιο έξυπνο διαβάστε του περισσότερα παραμύθια, είχε πεί ο Αϊνστάϊν.

2) Παραδείγματα:

Παράδειγμα: Ο εθελοντισμός είναι μία κίνηση καλής θέλησης και οι τομείς που μπορεί να δραστηριοποιηθεί κάποιος είναι απεριόριστοι αρχίζοντας για παράδειγμα από μία απλή προσφορά ρούχων μέχρι τη στελέχωση της πυροσβεστικής υπηρεσίας ως εθελοντής πυροσβέστης.

3) Αλήθειες:

Παράδειγμα: Ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος είναι η φοβερότερη πολεμική αναμέτρηση που γνώρισε η ανθρωπότητα έως σήμερα.

4) Γεγονότα:

Παράδειγμα:  Σε εξέλιξη βρίσκεται μεγάλη φωτιά που ξέσπασε σε πευκοδάσος στη Σκόπελο. Σύμφωνα με την Πυροσβεστική υπηρεσία από την πυρκαγιά δεν κινδυνεύει τυχόν κατοικημένη περιοχή ωστόσο έχει γίνει μεγάλη κινητοποίηση κυρίως από εναέρια μέσα σε μία προσπάθεια να την περιορίσουν το συντομότερο δυνατό.

Έκθεση-έκφραση γ΄λυκείου. Θεωρία του μαθήματος. Βασικές αρχές οργάνωσης της παραγράφου:

 


Οι βασικές αρχές οργάνωσης της παραγράφου είναι:

Η επάρκεια

Η ενότητα

Η αλληλουχία

Η συνεκτικότητα

Η συνοχή

 

Α. Η επάρκεια της παραγράφου:

Επάρκεια της παραγράφου σημαίνει να αναπτύσσεται η παράγραφος με αρκετές (ποσότητα) αλλά και ουσιώδεις (ποιότητα) λεπτομέρειες. Προτιμάται ο όρος επάρκεια και όχι ο όρος πληρότητα διότι η πλήρης ανάπτυξη μιάς παραγράφου, η παράδοση δηλαδή όλων των λεπτομερειών που σχετίζονται με τη θεματική της πρόταση, είναι στις περισσότερες των περιπτώσεων μάλλον ανέφικτη.

Β. Ενότητα της παραγράφου:

Με τον όρο ενότητα της παραγράφου εννοείται η άμεση ή έμμεση νοηματική σχέση των λεπτομερειών της ανάπτυξης με την κύρια ιδέα/θέμα της παραγράφου.

Γ.Αλληλουχία της παραγράφου:

Με τον όρο αλληλουχία αποδίδεται η λογική σειρά με την οποία διατάσσονται οι ιδέες κατά την ανάπτυξη της θεματικής πρότασης της παραγράφου.

Έκφραση- έκθεση γ΄λυκείου. Θεωρία: Πώς απαντάμε σε ερωτήσεις ανάπτυξης προσωπικής άποψης;

 


Είναι πιθανόν με αφορμή κάποια θέση του συγγραφέα στο κείμενο το οποίο μας δίδεται, να ζητηθεί η άποψη των μαθητών για την άποψη που εκφράζεται. Οι ερωτήσεις θα μπορούσαν να έχουν την ακόλουθη μορφή:

1.Συμφωνείτε με την άποψη του συγγραφέα ότι η αμάθεια είναι πιο καταστροφική για ένα λαό ακόμα και από τη φτώχεια;

2.Γιατί κατά τη γνώμη σας επιτυχημένη είναι μία διαφήμιση όταν ακούγεται και συζητιέται;

3.Πιστεύετε ότι το πολιτισμικό επίπεδο μιάς κοινωνίας είναι άμεσα συνδεδεμένο με τον τρόπο αντιμετώπισης των ατόμων που διαφέρουν ή μειονεκτούν; Να αιτιολογήσετε την άποψή σας.

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις η απάντηση δεν μπορεί να στηρίζεται μόνον στις πληροφορίες του κειμένου (αυτές βέβαια μπορούν να μας βοηθήσουν στο να κατευθυνθούμε προς τη σωστή άποψη) γιατί η απάντηση σε μεγάλο βαθμό έχει να κάνει με τις προσωπικές μας απόψεις και γνώμες. Εδώ βέβαια ισχύουν οι ακόλουθες περιπτώσεις:

Συνεξέταση έκφρασης- έκθεσης και νέων Ελληνικών κειμένων. Η φιλοσοφία των θεμάτων:

 


1) Ζητείται από τους  / τις  μαθητές / ιες να αποδώσουν περιληπτικά μέρος του κειμένου ή να παρουσιάσουν συνοπτικά συγκεκριμένες απόψεις του/της συγγραφέως.

Παραδείγματος χάριν:

Α) να γραφεί η περίληψη του συγκεκριμένου κειμένου: η περίληψη ξεκινά με το θεματικό κέντρο του κειμένου και στη συνέχεια γράφονται οι κυριώτερες ιδέες και έννοιες τηρουμένων των υφολογικών και άλλων τεχνικών πύκνωσης.

Β) ο συγγραφέας του κειμένου παραθέτει την τάδε  έννοια, να σημειώσετε τα κυριότερα χαρακτηριστικά της σύμφωνα με το κείμενο: Παρατηρούμε ότι σε αυτήν την περίπτωση δίδεται το θεματικό κέντρο της περιλήψεως θα πρέπει όμως να «ανακαλύψουμε» σε ποιες παραγράφους αναφέρεται το παραδοθέν θεματικό κέντρο ώστε να σημειώσουμε τα σωστά χαρακτηριστικά. Την εκφώνηση της ασκήσεως τη χρησιμοποιούμε ως θεματικό κέντρο στην περίληψη.

Π.χ παρατίθεται το κείμενο:

Το γιατρικό της αμόλυντης λογοτεχνίας (Πανελλαδικές εξετάσεις 2021).

Το διάβασμα είναι μία από τις πιο μοναχικές τέχνες. Προσωπικά το θεωρώ μία δημιουργική ενασχόληση. Να μπορείς να συγκεντρώνεσαι πάνω σε ένα κείμενο, να το αφουγκράζεσαι αλλά και να το κάνεις δικό σου. Η προσωπική ανάγνωση απαιτεί συνήθως μία εσωτερική απομόνωση και όχι να σου επιβάλλεται εξωτερικά.