Αναλύοντας το λογοτεχνικό κείμενο (Γ΄λυκείου) σύμφωνα με τις προσφερόμενες ρουμπρίκες.
Ας δώσουμε το παρακάτω κείμενο του
Κ.Καβάφη.
Τείχη
|
Χωρίς
περίσκεψιν, χωρίς λύπην, χωρίς αιδώ μεγάλα κι υψηλά τριγύρω μου έκτισαν
τείχη. Και κάθομαι
και απελπίζομαι τώρα εδώ. Άλλο δεν σκέπτομαι: τον νουν μου τρώγει αυτή η
τύχη· 5διότι πράγματα πολλά έξω να κάμω είχον.Α όταν έκτιζαν τα τείχη πώς να μην
προσέξω. Αλλά δεν
άκουσα ποτέ κρότον κτιστών ή ήχον.Ανεπαισθήτως μ’ έκλεισαν από τον κόσμον έξω. [1896, 1897*] Ας δώσουμε την
παρακάτω εκφώνηση. Ποιος είναι
ο ηθικός σκοπός του ποιητού και με ποιους κειμενικούς δείκτες εκδιπλώνει το
ποιητικό του ταλέντο επιτυγχάνοτας το σκοπό του αυτό; Ποια είναι η δική σου
θέση στο ηθικό πρόβλημα το οποίο παραθέτει ο Καβάφης; Α. Κατανόηση και
ερμηνεία του λογοτεχνικού κειμένου: Α1. Κατανόηση του βασικού θέματος/ιδέας/ιδεών και του συναισθηματικού
κλίματος του κειμένου: Η κυρία ιδέα του Καβαφικού αυτού ποιήματος είναι η αν-ήθικος άγνοια, η
μη συνειδητή άρα μη συγχωρητέα άγνοια η οποία οδηγεί στο μεγάλο ηθικό
πρόβλημα της ετεροεξουσιότητος: Ο ποιητής παραδίδει την έννοια της κατάστασης
κατά την οποία ο αγνοών άνθρωπος ετεροεξουσιάζεται διότι κάποιοι άλλοι
κατάφεραν να τον κυβερνήσουν. Α2. Ερμηνεία του βασικού θέματος/ιδέας/ιδεών και του συναισθηματικού κλίματος του κειμένου: Εν αγνοία του υποκειμένου υψώθηκαν τα τείχη, η πνευματική δηλαδή και ηθική σκλαβιά. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Καβάφης (μέγας γνώστης της ΑρχαιοΕλληνικής γραμματείας) καταφεύγει στο διπολισμό του ανοικτου και κλειστού χώρου: τα τείχη συμβολίζουν το πλατωνικό σπήλαιο, το Αναξιμάνδρειο σπέαρ, τα τρωϊκά τείχη όπου κρύπτεται το μυστικό της Ωραιότητος της Ελένης, αλλά και τα πατερικά τείχη των παθών, τα τείχη του τάφου όπου ο Ιησούς ετάφη. Άρα επειδή ο άνθρωπος ανήκει στην ανοικτή οντολογική συνέχεα (στο μεγάλο ξέφωτο της ύπαρξης του Χάϊντεγγερ) κάθε κλειστότητα είναι άγνοια, ηθική καθοδήγηση, απώλεια του οντολογικού ανοικτού Εγώ, ετεροεξουσιότητα. Επίσης κάθε τείχος (όπως το σώμα όπως ορίζεται στη σωκρατική Απολογία και στον Κριτία) κάθε τι το οποίο κλείνει τους ανοικτούς οντολογικούς ορίζοντες του ανθρώπου είναι το εμπόδιο ανάμεσα στον Άνθρωπο της γνώσης κα του ήθους εν ελευθερία και στον άνθρωπο της εξάρτησης. |