Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Θεωρία Νέας Ελληνικής Γλώσσας.. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Θεωρία Νέας Ελληνικής Γλώσσας.. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Το επικοινωνιακό πλαίσιο στην έκθεση Έκθεση - Έκφραση: Το επικοινωνιακό πλαίσιο





Σύμφωνα με τις νέες απαιτήσεις των εξετάσεων το κείμενο που πρόκειται να συνθέσουμε, πρέπει να είναι ενταγμένο στο κατάλληλο επικοινωνιακό πλαίσιο.
Είναι αναγκαίο, επομένως, όταν εξετάζουμε τον προφορικό ή γραπτό λόγο κάποιου, να λαμβάνουμε, πάντοτε υπόψη μας:
•      τον πομπό: ποιος μιλάει ή γράφει
•      το δέκτη: σε ποιον απευθύνεται
•      το σκοπό: για ποιο σκοπό μιλάει ή γράφει
•      το μήνυμα: ποιο μήνυμα απευθύνει ο πομπός στο δέκτη και πως το διατυπώνει
Οι ιδιαίτερες, λοιπόν, περιστάσεις –συνθήκες κατά τις οποίες εκφωνείται ένας λόγος ή για τις οποίες γράφεται ένα κείμενο, συνιστούν το επικοινωνιακό πλαίσιο. Λαμβάνοντας, συνεπώς, υπόψη μας της επικοινωνιακή περίσταση, συνθέτουμε το περιεχόμενο ενός κειμένου και, κυρίως, χρησιμοποιούμε την κατάλληλη γλώσσα, το ανάλογο ύφος, τις αναγκαίες προσφωνήσεις, τον τίτλο του κ.λπ.

•   Άρθρο
Τίτλος: σύντομος, περιεκτικός, χιουμοριστικός, ειρωνικός κ.λπ.
Περιεχόμενο: το άρθρο έχει επικαιρικό χαρακτήρα, δηλαδή αφορμάται πάντα από ένα επίκαιρο γεγονός, το ποίο σχολιάζει ή ερμηνεύει. Τέτοια κείμενα αναφέρονται σε επίκαιρα θέματα –προβλήματα, όπως είναι:η βία και η εγκληματικότητα, τα ναρκωτικά, οι αρνητικές επιδράσεις της διαφήμισης, η μοναξιά, η καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος κ.λπ.
Γλώσσα: αναφορική λειτουργία (χρήση γ΄ προσώπου), γιατί το άρθρο απέχει σαφώς από τη λογοτεχνία και κινείται στο χώρο της ερμηνευτικής δημοσιογραφίας. Για αυτό δεν έχει προσωπικό και οικείο τόνο.
Ύφος: σοβαρό, επίσημο, απρόσωπο.

. Δύο είδη σχέσεων – δύο άξονες Ο συνταγματικός και ο παραδειγματικός


. Δύο είδη σχέσεων – δύο άξονες
Ο συνταγματικός και ο παραδειγματικός είναι οι βασικοί άξονες που διατρέχουν τογλωσσικό σύστημα . Είναι βασικό να συνειδητοποιήσουμε ότι κάθε φορά που παράγουμεή κατανοούμε ως ομιλητές μια πρόταση, δουλεύουμε παράλληλα και στους δύο άξονες:·           Στον συνταγματικό, βάζοντας σε σωστή σειρά ή μορφή τις λέξεις ανάλογα με το τι προηγείται ή ακολουθεί·           Στον παραδειγματικό, διαλέγοντας τις λέξεις ανάμεσα από άλλες που θα μπορούσαν να έχουν χρησιμοποιηθεί.Για παράδειγμα, στην πρόταση
Άφησε τον χάρακαη αιτιατική πτώση είναι υποχρεωτική, αφού η λέξη χάρακας έχει τον ρόλο του αντικειμένου του μεταβατικού αφήνω. Και ένας τρόπος που η πρόταση μπορεί να επεκταθεί είναι ως
Άφησε τον χάρακα στο τραπέζι
αφού το ρήμα επιτρέπει, εμπρόθετο προσδιορισμό του τόπου (συνταγματικός άξονας).
 Από την άλλη, στη θέση των λέξεων που εμφανίζονται στην πρόταση θα μπορούσαν να έχουμε άλλες: π.χ.
ακουμπάω, ακούμπησα, βάζω, έβαλα (αντί για το άφησε),
γόμα, ξύστρα (αντί για το χάρακα) κλπ. (παραδειγματικός άξονας).
3.1 Συνταγματικός άξοναςΌλες οι σχέσεις που
 αφορούν τη συνεμφάνιση στοιχείων στον λόγο και χαρακτηρίζουν τον τρόπο με τον οποίο το κάθε φώνημα ακολουθεί το άλλο, η κάθε λέξη την προηγούμενη κλπ. είναι συνταγματικές σχέσεις. Γι’ αυτό ο συνταγματικός άξονας λέγεται και οριζόντιος άξονας.