Φιλολογικός Κήπος: Σχολείο διά Βίου Μάθησης Λόγου. : Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Β΄Γυμνασίου.

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Β΄Γυμνασίου.. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Nέα Ελληνικά κείμενα, β΄γυμνασίου. Δημητρίου Χατζή: Ο Κάσπαρ Χάουζερ στην έρημη χώρα.

Nέα Ελληνικά κείμενα, β΄γυμνασίου.

Δημητρίου Χατζή: Ο Κάσπαρ Χάουζερ στην έρημη χώρα.

Σύνδεση με το έργο του συγγραφέα: Το απόσπασμα του σχολικού βιβλίου προέρχεται από το τρίτο κεφάλαιο του μυθιστορήματος «το διπλό βιβλίο» (1976) στο οποίο ο συγγραφέας παρουσιάζει τις εμπειρίες του από τα είκοσι χρόνια που έζησε στο εξωτερικό (Γερμανία).

Συγκείμενο: Η Ελλάδα στο δεύτερο μισό του 20^ου αι, έπειτα από τον β΄παγκόσμιο πόλεμο, αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες. Η μετανάστευση προς τις χώρες της ευρώπης αλλά και προς την αμερική είναι σύνηθες φαινόμενο.

Ιστορικές συνδέσεις:

Α΄και β΄αποικισμοί

Μεταναστεύσεις κατά την οθωμανική κατοχή.

Εξήγηση του φαινομένου:

Η απομάκρυνση του ανθρώπου από τη φύση (φυσική οικονομία) η έναρξη της βιομηχανικής εποχής, σήμανε την πολιτική σύνδεση με την οικονομία: αυτή η σύνδεση απαιτεί πόλεις, εργατικό δυναμικό, μέσα παραγωγής,προϊόντα και κέρδος. Η αποθέωση του χρήματος ως χρηματιστηριακού μέσου πάσης φύσεως ανταλλαγών, κατέστησε τα κράτη να έχουν ως κοινό παρονομαστή τη δυνατότητα παροχής ή όχι αμειβομένης εργασίας και των καταλλήλων συνθηκών παροχής εργασίας και καλού επιπέδου ζωής. Άρα ως συνέπεια της βιομηχανικής εποχής παραδίδεται η οικονομική μετανάστευση προς χώρες με ισχυρή βιομηχανία άρα ισχυρή οικονομία και με τη δυνατότητα παροχής θέσεων εργασίας.

Υπόρρητη έννοια:

Επανέρχεται το πανάρχαιο πρόβλημα (το είχαν θέσει οι σοφιστές στον α΄ΝεοΕλληνικό διαφωτισμό) της διχοτόμησης του ανθρωπίνου εαυτού σε φυσικό και πολιτικό. Ο άνθρωπος απολλύει την Ελευθερία της Φύσεως χάριν της Πολιτικής εξέλιξης: όπως λέγει ο Αριστοτέλης ο άνθρωπος προσφέρει μέρος του εαυτού του ώστε όλοι οι άνθρωποι να παράξουν αυτάρκη και ευδαίμονα πόλη.

Θα πρέπει όμως να αναφερθεί ότι οι πόλεις πολιτικά μιμούνται τη φύση, η οικονομία (όπως η φυσις διαχειρίζεται τις δυνάμεις της με σύνεση) είναι ο τρόπος διαχείρισης των πολιτικών δυνάμεων: Θα πρέπει να αναφερθεί ότι προκειμένου να προχωρήσει αυτό το οποίο εννοείται ως πρόοδος και πολιτισμός και επιστήμη υποβιβάζεται πνευματικά και ηθικά και αξιολογικά ο άνθρωπος , ο ξεχωριστός άνθρωπος ο οποίος έρχεται αντιμέτωπος με την αλλοίωση του φυσικού πρωταρχικού εαυτού του, ο οποίος ενώ έχει μία τόσο ανεξάρτητη και αυτοτελή θέση στη φύση, στην Πόλη τίθεται συχνά κάτω από την ανάγκη συλλογικής προόδου, προοόδου δομών (όπως είναι η επιστήμη, η οικονομία κ.λ.π).

Νέα Ελληνικά κείμενα β ΄γυμνασίου. Άντον Τσέχοφ, Ένας αριθμός.

Ο συγγραφέας: σύνδεση με τη φιλοσοφική κίνηση της εποχής του.

Ο Άντον Τσέχοφ (νότια Ρωσία 1860-Γερμανία 1904), είναι ρώσος πεζογράφος και θεατρικός συγγραφέας, από τους κορυφαίους της παγκόσμιας λογοτεχνίας και δραματουργίας των νεωτέρων χρόνων. Ευρίσκεται στην ίδια υπαρξιακή γραμμή η οποία σημαδεύει υπαρξιστές φιλοσόφους του διαμετρήματος του Κίρκεγγωρ, Σάρτρ, Γιάσπερς. Επίσης ευρίσκεται στην ίδια ηθογραφική γραμμή (απότοκη συνέπεια της υπαρξιακής φιλοσοφίας) η οποία εγέννησε τον Ντοστογιέφσκι, στην Ελλάδα μάλιστα τον Παπαδιαμάντη και τον Βιζυηνό.

Θα μπορούσαμε να δώσουμε τουλάχιστον 3 χαρακτηριστικά του υπαρξισμού (ο οποίος διέπει το έργο του Τσέχοφ):

1.Η ύπαρξη προηγείται κάθε ουσίας

2.Η υποκειμενικότητα ως εσωτερικότητα είναι η Αλήθεια (έστω η δική μου Αλήθεια)

3.Ο άνθρωπος δεν θα πρέπει να υποτάσσεται σε οργανωμένα πλαίσια θεωρητικών αρχών.

Σε αυτό το έργο του Άντον Τσέχοφ, εφαρμόζονται και οι τρείς αυτές αρχές του υπαρξισμού (ο οποίος γιγαντώνεται στην απαρχή της αστικής και βιομηχανικής ευρώπης του 18^ου αι.).

1.Η δασκάλα δεν θα πρέπει να υποταχθεί σε κανένα δήθεν ηθικό σύστημα, θα πρέπει να διεκδικήσει αυτά τα οποία της αξίζουν.

2.Η δασκάλα γνωρίζει μέσα της ποια είναι η αλήθεια και πόση είναι ακριβώς η αμοιβή της.

3. Η δασκάλα επιβάλλεται να αντιπαρατεθεί ως ίση προς ίσον στον πατέρα των μαθητών της.

Η συναισθηματική κατάσταση της δασκάλας, η δυνητική υπαρξιακή αφύπνισή της, η εννοιακή καθολικοποίηση της δασκάλας.

Η αποσυμβολοποίηση της δασκάλας είναι δεδομένη: μας φέρει στο νού μας κάθε άνθρωπο ο οποίος προσέφερε γνώση αλλά αδικήθηκε: από το Σωκράτη έως τον Πλάτωνα και το Μπρούνο, οι τιτάνες της σκέψης αντιπαρατέθηκαν προς την ανθρώπινη αδικία: η γνώση μετρείται πολλές φορές με ηθικές αξίες και όχι τόσο με υλικούς υπολογισμούς.

Η δασκάλα ως εννοιακό Υποκείμενο είναι η Ωραία Ελένη η οποία παρέχει τη Γνώση αλλά δεν εκτιμάται πάντα, διότι ο κόσμος ως χειραγώγηση φοβείται (μαζί με τους εξουσιαστές του) τους φορείς της γνώσης. Ο Πατέρας των παιδιών δύσκολα θα έκανε τέτοια φάρσα σε κάποιον άλλο επαγγελματία: όμως οι άνθρωποι της γνώσης είναι πάντα κοινωνικά αδύναμοι διότι η γνώση αφυπνίζει σταδιακά τους ανθρώπους: άρα η δασκάλα νοιώθει όλα όσα ένοιωσε και εσκέφθη ο Σωκράτης πίοντας το κώνειο: οι πνευματικοί άνθρωποι είναι δέσμιοι των αρχών των: είναι δέσμιοι των πνευματικών εννοιών και των ηθικών αξιών εις τις οποίες έχουν καθυποτάξει τη ζωή τους. Μέσα σε αυτό το σπήλαιο δεν κινούνται όπως κάθε άλλος άνθρωπος: θεωρούν κάλλιον το αδικείσθαι ή το αδικείν. Ο Τσέχοφ παραδίδει πολύ ωραία το συναισθηματικό κόσμο του πνευματικού ανθρώπου ο οποίος γνωρίζει ότι οι πνευματικές αξίες καλούνται να υπερβούν την υλική αδικία: όμως ο άνθρωπος χρειάζεται τα χρήματα, ούκ επ άρτω μόνον ζήσεται ο άνθρωπος.

Αναδύεται το υποκείμενο το οποίο πνευματικά μπορεί να νικήσει όλες τις δύσκολες καταστάσεις: κατά τον τρόπο του Ιησού ο οποίος πνευματικώς ενίκησε την έπαρση, την ύλη, τις ψευδαισθήσεις, διά των τριών πειρασμών.

ΤΑΞΗ:Β΄ γυμνασίου, ΜΑΘΗΜΑ:ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ:ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ(ΑΛΚΗ ΖΕΗ)

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

1.Πώς περιγράφει η Κωνσταντίνα την τάξη, τη δασκάλα και τους συμμαθητές της; Ποιους από αυτούς ξεχώρισε από την πρώτη μέρα και γιατί στη συνέχεια τους έκανε φίλους της;

Η Κωνσταντίνα εντυπωσιάσθηκε από την εσωτερική διακόσμηση και τις παραστάσεις στην τάξη της. Η δασκάλα της την υποδέχθηκε με αγάπη,της έκαναν μάλιστα εντύπωση το μαυράκι (ο ΔΙαγόρας) και η κοκκινομάλλα η Σϊγκριντ γιατί και τα δύο αυτά παιδιά προέρχονταν από άλλη χώρα.

2.Να αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με αυτά της στήλης Β.

Α Β

1.Θα έμοιαζα με λειψανάκι α. μεταφορά

2.όταν χιόνιζε, στραφτάλιζαν οι νιφάδες β. παρομοίωση

στο φως των φαναριών

3.βουλιάζω στη στεριά γ. εικόνα

4.το γερμανικό σχολείο δεν αστειεύεται δ. παρομοίωση

5.με μαλλιά κόκκινα σαν φλόγες ε. προσωποποίηση

5-δ, 1-β,2-γ,4—ε,3-α.

Νέα Ελληνικά κείμενα β΄γυμνασίου. Μαργαρίτα Λυμπεράκη: Οι Κυριακές στη θάλασσα. Φύλλο εργασίας:

1) Να χαρακτηρίσετε ως Σωστές (Σ) ή Λάθος (Λ) τις παρακάτω προτάσεις αναφέροντας και τα σχετικά χωρία του κειμένου:

Α) οι γονείς των κοριτσιών δεν έχουν χωρίσει.

Β) η Κατερίνα δεν είχε καλές σχέσεις με την Έλλη.

Γ) ο θείος Αγησίλαος ήταν αγαπητός στα κορίτσια.

Δ) η θάλασσα δεν προβλημάτιζε τα κορίτσια.

Ε) ο θείος Αγησίλαος ήταν πάντα σιωπηλός στη θάλασσα.

2) Ποιον ρόλο φαίνεται ότι κατείχε ο πατέρας στη ζωή των κοριτσιών;

3) Να δώσετε δύο εκφραστικούς τρόπους του κειμένου.

4) ποιο είναι το συγκείμενο του κειμένου;

5)Γιατί πιστεύετε ότι οι οικογενειακές εκδρομές είναι σημαντικές για τα μέλη μιάς οικογένειας; Σημειώνετε στο προσωπικό σας ημερολόγιο τις εντυπώσεις σας έπειτα από μία οικογενειακή εκδρομή στη θάλασσα κοντά στο σπίτι σας.

Νέα ελληνικά κείμενα β΄γυμνασίου: Δ.Χατζής: ο Κάσπαρ Χάουζερ στην έρημη χώρα. Ερωτήσεις εμπέδωσης του κειμένου:

1) Γιατί στον τίτλο αναφέρεται η «έρημη χώρα;». Πότε μία χώρα θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως έρημη;

2) Γιατί ο αφηγητής του κειμένου είναι δραματοποιημένος-ομοδιηγητικός; Τι προσφέρει αυτή η επιλογή του συγγραφέα στο κείμενο;

3) Κάποια χαρακτηριστικά της μεταπολεμικής πεζογραφίας (όπου ανήκει η Δ.Χατζής) είναι και τα εξής:

Α) ρεαλιστική απεικόνιση της πραγματικότητας

Β) συχνή χρήση της αυτοαναφορικότητας

Γ) κάποια φυγή από την κοινωνική πραγματικότητα

Nέα Ελληνικά Κείμενα Β΄Γυμνασίου. Αντουάν Ντε Σαίντ Εξυπερύ: Ο μικρός πρίγκιπας και η αλεπού.Φύλλο εργασίας.

Θέμα του κειμένου: Ο τρόπος σύμφωνα με τον οποίο δημιουργείται η βαθύτερη φιλία και γνωριμία ανάμεσα στους ανθρώπους. Το περιεχόμενο είναι στοχαστικό και αλληγορικό.

Ερμηνευτικές επισημάνσεις:

1.Και οι δρόμοι πάνε όλοι στους ανθρώπους: Η φράση θυμίζει τη θεωρία του ανθρωποκεντρισμού σύμφωνα με την οποία ο άνθρωπος είναι το κέντρο και ο απώτερος σκοπός του σύμπαντος.

2.Γυρεύω τους ανθρώπους: Οι φράσεις αυτές του μικρού πρίγκιπα σε συνδυασμό με την επίμονη παράκληση της αλεπούς να την ημερώσει ο πρίγκιπας φανερώνουν την ανάγκη των ανθρώπων για επικοινωνία και φιλία.

3.Οι άνθρωποι, είπε η αλεπού, έχουν ντουφέκια και κυνηγούν: Αυτή είναι η βασική γνώμη της αλεπούς για τους ανθρώπους, αυτό γνωρίζει. Η φράση όμως έχει και αλληγορικό περιεχόμενο υπαινίσσεται την αγριότερη και πιο απάνθρωπη δραστηριότητα του ανθρώπου τον πόλεμο.Και υπενθυμίζει ότι ο συγγραφέας γράφει το έργο του κατά τη διάρκεια του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου.

3.Τα λόγια είναι που κάνουν τις παρεξηγήσεις: Ένας συνετός άνθρωπος προσέχει βέβαια τα λόγια του ώστε να μην θίξει και να μην προσβάλλει τους άλλους, πρόκειται για τα λόγια στα οποία αναφέρεται και η παροιμία: «η γλώσσα κόκκαλ δεν έχει και κόκκαλα τσακίζει».

Το ημέρωμα:

Νεοελληνικά κείμενα β΄γυμνασίου, διαγώνισμα. Γ.Ιωάννου: Να΄σαι καλά δάσκαλε.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ

Να 'σαι καλά, δάσκαλε!

Το παρακάτω διήγημα, που πρωτοδημοσιεύτηκε το 1979 και προέρχεται από τη συλλογή Εφήβων και μη (1982), συνδέεται στενά με τις σχολικές εμπειρίες. Αναφέρεται στην αγάπη του φιλολόγου για τη λαϊκή παράδοση, στη διδακτική μεθοδολογία του και στις δραστηριότητες που αναθέτει στους μαθητές του με σκοπό να εφαρμόσουν στην πράξη τις θεωρητικές γνώσεις του μαθήματος, να έρθουν σε επαφή με την τοπική λαϊκή τους παράδοση και να την αγαπήσουν και εκείνοι.

Πρόπερσι που φοιτούσα σ' ένα Γυμνάσιο της επαρχίας μάς είχε έρθει ένας νέος φιλόλογος με πολλή όρεξη για δουλειά. Αγαπούσε πολύ το σχολείο και τους μαθητές και βλέπαμε ότι ήθελε να γνωρίσει όχι μονάχα τους κατοίκους του τόπου και τα ζητήματά τους, αλλά και καθετί που είχε συμβεί στον τόπο από παλιά. Με λίγα λόγια, ήταν ένας ζωντανός και αξιαγάπητος άνθρωπος και οι εντόπιοι αμέσως τον αγάπησαν.
Καμιά φορά, όταν πηγαίναμε εκδρομή, έβαζε τα παιδιά που τον περιτριγύριζαν -και πάντοτε τον περιτριγύριζαν παιδιά- να λένε ιστορίες διάφορες από τον τόπο και κυρίως ιστορίες για το μέρος όπου είχαμε πάει εκδρομή. Ήταν ωραία μέσα στον καθαρό αέρα, στα λουλούδια και στα φυτά, ν' ακούς τις ιστορίες αυτές. Έλεγαν τα διάφορα ονόματα των χωραφιών, των βράχων, των πηγών, ακόμα και των μεγάλων δέντρων, κι εγώ τα άκουγα κατάπληκτος. Έλεγαν ιστορίες, παραμύθια, όμορφα ανέκδοτα, και προπάντων τραγουδούσαν δημοτικά τραγούδια. Αυτοί, φίλε μου, ξέρανε τη ρίζα τους και τη φύτρα* τους πάππου προς πάππου, ενώ εμείς καλά καλά ούτε τον παππού μας δεν ξέραμε. Και ο καθηγητής μέσα σ' όλα, κι ας έλεγε ότι είναι απ' την Αθήνα. Πώς τα ήξερε τόσα πράγματα; Ακόμα και τα ίδια τα παιδιά απορούσαν με τον εαυτό τους. Πώς έγινε και τα θυμήθηκαν όλα αυτά, από πού τα βγάζαν, πότε τα είχαν μάθει και δεν το ξέραν;

Nέα Ελληνικά Κείμενα Β΄Γυμνασίου. Φύλλο Εργασίας. Μαρία Ιορδανίδου: Στην εποχή του τσιμέντου και της πολυκατοικίας.

Ερωτήσεις:

1)Ποιο είναι κατά τη γνώμη σας το θέμα το οποίο το θέτει το συγκεκριμένο κείμενο; Να αναπτύξετε τις σκέψεις σας σε 100 λέξεις.

2) Είναι αξιόπιστη η αφηγήτρια; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.

3)Να χαρακτηρίσετε ως σωστή ή λάθος τις παρακάτω προτάσεις:

Α) η αφηγήτρια είναι ενθουσιασμένη με το διαμέρισμα στο οποίο διαμένει.

Β) η αφηγήτρια λυπάται το παιδάκι της διπλανής πόρτας.

Γ) Η αφηγήτρια θεωρεί πώς οι Έλληνες έχουν την παραδοσιακή Ελληνικότητά τους.

Δ) Τα διαμερίσματα σύμφωνα με το κείμενο είναι ξένα προς τους ενοίκους και γιατί άλλοι τα έχουν κτίσει.

4) Διαβάζετε την επιστολή την οποία σας έστειλε ένας φίλος(φίλη) στην οποία διαμαρτύρετε για τις άθλιες συνθήκες που επικρατούν στο διαμέρισμα της μεγαλούπολης στο οποίο διαμένει.Να αναπτύξετε την επιστολή σε 200 λέξεις.

Βασίλειος Μακρυπούλιας, φιλόλογος.

Διαγώνισμα τετραμήνου στο μάθημα Νέων Ελληνικών κειμένων: Γρηγορίου Ξενοπούλου: Κάποια Χριστούγεννα.

Α.Κείμενο.

Αγαπητοί μου,
         Έναν καιρό στη ζωή μου, τα Χριστούγεννα τα γιόρταζα... την Πρωτοχρονιά. Πώς; Ακολουθούσα κανένα δικό μου καλαντάρι*, ή είχα προσηλυτισθεί σε καμιά αίρεση;... Τίποτ' απ' αυτά. Μόνο που τον καιρό εκείνο, νιόφερτος στην Αθήνα, φοιτητούδι, σχεδόν παιδί, δεν μπορούσα να καταλάβω Χριστούγεννα χωρίς... κουλούρα.
         Στη Ζάκυθο, βλέπετε, όπου είχα μεγαλώσει, την παραμονή των Χριστουγέννων το βράδυ, κόβουν με πομπή* κάποια κουλούρα. Αντιστοιχεί με τη βασιλόπιτα που κόβουν εδώ την Πρωτοχρονιά -κομμάτι ονομαστικό για τον καθένα, φλουρί για τον τυχερό, και καθεξής, -αλλά δε μοιάζει και καθόλου. Άλλη πάστα, άλλη ζύμη, άλλη όψη, άλλη γεύση, άλλη μυρωδιά. Φανταστείτε ένα ωραίο ψωμί σιμιγδαλένιο, πιασμένο με λάδι, βαμμένο κίτρινο με ζαφουράνα,* σπαρμένο μέσα με σταφίδες άσπρες και μαύρες, με κουκουνάρια, πορτοκαλόφλουδες κι ένα σωρό μπαχαρικά, και με μια κρούστα όλο σουσάμι και πυκνά φυτεμένα καρύδια, κάποτε μάλιστα και πασπαλισμένη με ψιλή ζάχαρη χρωματιστή. Αυτή είναι η ζακυθινή κουλούρα. Πώς να καταλάβαινα Χριστούγεννα χωρίς το «κομμάτι μου» απ' αυτήν; Και πού να 'βρισκα τέτοιο πράμα εδώ, στο βραδινό τραπέζι της παραμονής;
         - Χριστούγεννα αύριο, μου 'λεγαν. Και του χρόνου!
         - Πού είναι τα; Απαντούσα. Δεν τα βλέπω!...
         Και δεν τα 'βλεπα πραγματικώς. Ή, να πω καλύτερα, τα 'βλεπα, αλλά με τη φαντασία μου, μακρινά, αμυδρά, νοσταλγικά, λυπημένα - τα 'βλεπα εκεί κάτω, στην πατρίδα, στο πατρικό μου σπίτι, στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι με την κουλούρα στη μέση, με τους δικούς μου ολόγυρα και -αλίμονο!- με τη θέση μου σε μιαν άκρη αδειανή... Ήταν γιορτή αυτή για μένα; Αν δεν έκλαψαν τα μάτια μου, έκλαψε όμως η ψυχή μου, - ψυχή παιδιού που για πρώτη φορά ξενιτεύεται...
         Συνέβαινε όμως να βγάζουν εκεί και το δικό μου το κομμάτι, -ε, φυσικά, τι κι αν έλειπα; Δεν είχα κιόλα πεθάνει!- και, μαζί μ' ένα χριστόψωμο κι ένα τενεκεδένιο κουτί μαντολάτο, να μου το στέλνουν εδώ με κανένα επιβάτη ή με το ταχυδρομείο. Αλλά αργούσε. Δεν είχε εφευρεθεί, βλέπετε, ούτε εφευρέθηκε ακόμα και κανένας τηλέγραφος για δέματα. (Αχ, κι αυτός ο Έδισσον! Τι κάνει;...) Και το δέμα έφτανε μόλις την παραμονή της Πρωτοχρονιάς. Έτσι, με το κομμάτι εκείνο της κουλούρας, που το λάβαινα και το 'τρωγα με τόση χαρά, με τόση συγκίνηση, με τόση αγάπη, έκανα κι εγώ τα Χριστούγεννά μου πρωτοχρονιάτικα.
         Αυτό βάσταξε κάμποσα χρόνια. Είναι αλήθεια ότι και στην Αθήνα, αργότερα, γνωρίστηκα με ζακυθινά σπίτια που έκοβαν την παραμονή ζακυθινή κουλούρα και με προσκαλούσαν και μένα στην τελετή. Αλλά δεν ήταν το ίδιο! Εγώ ήθελα το κομμάτι μου από την κουλούρα του σπιτιού μας. Και πάλι περίμενα σαν και τι το δέμα που θα ξεκινούσε από κει πέρα μετά την παραμονή, για να το λάβω... κατόπιν εορτής.

Διαγώνισμα τετραμήνου στο μάθημα Νέων Ελληνικών κειμένων:B' Γυμνασίου... Γρηγορίου Ξενοπούλου: Κάποια Χριστούγεννα.

Α.Κείμενο.

ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΞΕΝΟΠΟΥΛΟΣ Κάποια Χριστούγεννα

Η παρακάτω επιστολή του Γρηγόριου Ξενόπουλου γράφτηκε τα Χριστούγεννα του 1925 και απευθυνόταν στους μικρούς αναγνώστες της Διάπλασης των παίδων, περιοδικού που διεύθυνε με επιτυχία για 50 χρόνια (1896-1944, 1946-1948). O Ζακυνθινός λογοτέχνης και θεατρικός συγγραφέας αναπολεί, με νοσταλγία αλλά και χιούμορ, τα παιδικά του χρόνια και την οικογενειακή ατμόσφαιρα των Χριστουγέννων, σε συνδυασμό με τα έθιμα και τις παραδοσιακές συνήθειες του τόπου του.

Αθήνα, 26 Δεκεμβρίου 1925

Αγαπητοί μου,

Έναν καιρό στη ζωή μου, τα Χριστούγεννα τα γιόρταζα... την Πρωτοχρονιά. Πώς; Ακολουθούσα κανένα δικό μου καλαντάρι*, ή είχα προσηλυτισθεί σε καμιά αίρεση;... Τίποτ' απ' αυτά. Μόνο που τον καιρό εκείνο, νιόφερτος στην Αθήνα, φοιτητούδι, σχεδόν παιδί, δεν μπορούσα να καταλάβω Χριστούγεννα χωρίς... κουλούρα.

Στη Ζάκυθο, βλέπετε, όπου είχα μεγαλώσει, την παραμονή των Χριστουγέννων το βράδυ, κόβουν με πομπή* κάποια κουλούρα. Αντιστοιχεί με τη βασιλόπιτα που κόβουν εδώ την Πρωτοχρονιά -κομμάτι ονομαστικό για τον καθένα, φλουρί για τον τυχερό, και καθεξής, -αλλά δε μοιάζει και καθόλου. Άλλη πάστα, άλλη ζύμη, άλλη όψη, άλλη γεύση, άλλη μυρωδιά. Φανταστείτε ένα ωραίο ψωμί σιμιγδαλένιο, πιασμένο με λάδι, βαμμένο κίτρινο με ζαφουράνα,* σπαρμένο μέσα με σταφίδες άσπρες και μαύρες, με κουκουνάρια, πορτοκαλόφλουδες κι ένα σωρό μπαχαρικά, και με μια κρούστα όλο σουσάμι και πυκνά φυτεμένα καρύδια, κάποτε μάλιστα και πασπαλισμένη με ψιλή ζάχαρη χρωματιστή. Αυτή είναι η ζακυθινή κουλούρα. Πώς να καταλάβαινα Χριστούγεννα χωρίς το «κομμάτι μου» απ' αυτήν; Και πού να 'βρισκα τέτοιο πράμα εδώ, στο βραδινό τραπέζι της παραμονής;

- Χριστούγεννα αύριο, μου 'λεγαν. Και του χρόνου!

- Πού είναι τα; Απαντούσα. Δεν τα βλέπω!...

Και δεν τα 'βλεπα πραγματικώς. Ή, να πω καλύτερα, τα 'βλεπα, αλλά με τη φαντασία μου, μακρινά, αμυδρά, νοσταλγικά, λυπημένα - τα 'βλεπα εκεί κάτω, στην πατρίδα, στο πατρικό μου σπίτι, στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι με την κουλούρα στη μέση,

Nέα Ελληνικά κείμενα Β΄Γυμνασίου. Γρηγόριος Ξενόπουλος, Κάποια Χριστούγεννα.

Θέμα: Θέμα του κειμένου είναι η νοσταλγία του αφηγητή για τη χριστουγεννιάτικη κουλούρα των παιδικών του χρόνων και η αποξένωσή του αργότερα από το έθιμο αυτό.Το περιεχόμενο του κειμένου είναι λαογραφικό και θεολογικό.

Δομή του κειμένου:

1^η ενότητα: « Ένα καιρό στη ζωή μου….δεν τα βλέπω»: η ζακυνθινή κουλούρα και η σύνδεσή της με τα χριστούγεννα.

2^η ενότητα: «και δεν τα έβλεπα πραγματικώς…κατόπιν εορτής» : Η νοσταλγία του εορταστικού οικογενειακού τραπεζιού και ο εορτασμός των χριστουγέννων πρωτοχρονιάτικα.

3^η ενότητα: « αλλά ήλθαν και χριστούγεννα… τα θεοφάνεια» : Η απομάκρυνση από το έθιμο της κουλούρας λόγω πένθους.

4^η ενότητα: « κάποιο χρόνο όμως…και να μένει στη Ζάκυθο» : Η απομυθοποίηση της κουλούρας εξαιτίας της χαλάρωσης των συναισθηματικών δεσμών με το νησί.

5^η ενότητα: « έτσι εξήγησα…τα χριστούγεννα η μητέρα του» : το ζακυθινό έθιμο της κουλούρας σε συσχετισμό με το μέλανα ζωμό των Σπαρτιατών.

Ερμηνευτικές παρατηρήσεις:

1.Δεν μπορούσα να καταλάβω χριστούγεννα χωρίς την κουλούρα: Δεν μπορούσα να νοιώσω ότι είναι χριστούγεννα αφού δεν υπήρχε κουλούρα με την οποία είχα συσχετίσει την ατμόσφαιρα αυτής της μεγάλης εορτής.

2. κάθε πράγμα ταιριάζει στον τόπο του: Κάθε πράγμα ταιριάζει να υπάρχει στον τόπο όπου συνήθισαν οι άνθρωποι να το έχουν ή να το χρησιμοποιούν.

3.Η ζακυνθινή κουλούρα και τα χριστούγεννα:

Nέα Ελληνική Λογοτεχνία Β΄Γυμνασίου. Διδώ Σωτηρίου: Όταν πρωτοκατέβηκα στη Σμύρνη. Φύλλο εργασίας.

Θέμα: Η πρώτη επαφή του αφηγητή με την κοσμοπολίτικη Σμύρνη, το κέντρο του Μικρασιατικού Ελληνισμού( εντυπώσεις, εμπειρίες και συναισθήματα).

Εντυπώσεις και συναισθήματα στην προκυμαία της Σμύρνης: Οι ιστορίες που άκουγε ο αφηγητής για τη Σμύρνη από το δάσκαλό του στο σχολείο, και από το Χρίστο (τον οργανοπαίχτη) στα πανηγύρια, είχαν εξάψει τη λαχτάρα του να γνωρίσει αυτή την πόλη: (…και μείς τα παιδιά λαχταρούσαμε «Αχ πότε θα τη γνωρίσουμε τούτη την πολιτεία;»).

Οι μνήμες του αφηγητή στο αντίκρισμα της Σμύρνης: Ο ήρωας είχε ακούσει τόσα πολλά για τη Σμύρνη μέσα από όλα όσα του έλεγε ο δάσκαλός του. Μόλις λοιπόν βρέθηκε σε αυτή την πόλη που λαχταρούσε από κοντά να γνωρίσει θυμήθηκε το δάσκαλό του και όλες τις ιστορίες που είχε ακούσει από αυτόν: καθαρές, στρωτές, όπως ήταν ακριβώς γραμμένες στη Χρηστομάθεια.

Η σύνθεση του πληθυσμού της Σμύρνης: Ο πληθυσμός της Σμύρνης αποτελούνταν από Έλληνες, τούρκους, εβραίους.λεβαντίνους ή φραγκολεβαντίνους και αρμένιους. Ωστόσο το Ελληνικό στοιχείο φαίνεται ότι ήταν το πιο ανθηρό αφού όλοι τους μιλούσαν Ελληνικά. Ωστόσο ο αφηγητής επισημαίνει ότι στο Φραγκομιχαλά πολλά και μεγάλα καταστήματα είχαν ξενικά ονόματα.

Οι εντυπώσεις του αφηγητή από την κοινωνική ζωή της πόλης: Περιδιαβαίνοντας στα σοκάκια της Σμύρνης ο ήρωας διαπιστώνει ότι πρόκειται για μία πόλη με έντονη κοινωνική ζωή και κοσμοπολιτικό χαρακτήρα. Όσο ήταν μέρα αυτή η εντύπωση του δημιουργήθηκε: από τον κόσμο που μπαινόβγαινε στις λέσχες (1) τα μεγάλα καταστήματα του Φραγκομαχαλά(2).

Όταν έπεφτε η νύχτα είχε και πάλι την ευκαιρία να δεί την κοσμοπολιτική Σμύρνη μέσα από : «Ομορφοστολισμένες κυράδες, κοπέλες ξεντεκολτεδιασμένες, ζευγάρια εύθυμα…».

Nέα Ελληνικά κείμενα Β΄Γυμνασίου. Ζώρζ Σαρή «και πάλι στο σχολείο».

Θέμα του κειμένου είναι η επιστροφή στο σχολείο μετά τις καλοκαιρινές διακοπές και η πρώτη ανταλλαγή των εμπειριών του καλοκαιριού ανάμεσα στις συμμαθήτριες μιάς τάξης κάποιας σχολής θηλέων με οικοτροφείο.

Ενότητες του κειμένου:

1.Η τάξη γιορτάζει….και ήταν η πρώτη μέρα στο σχολείο πανηγύρι…(Η ανταλλαγή των πρώτων εντυπώσεων από τις καλοκαιρινές διακοπές).

2. Όταν μπήκε στην τάξη…που φτερούγιζαν γύρω τους…(Η πρώτη σχολική ώρα με την αγαπημένη καθηγήτρια).

Θεματικές ενότητες του έργου:

1.Οι σχέσεις των μαθητών μεταξύ τους με το σχολείο και τους καθηγητές τους.

-Σχέσεις των μαθητριών μεταξύ τους: Τα κορίτσια αποτελούν μία όμορφη παρέα παρόλο το γεγονός ότι υπάρχουν ανάμεσά τους πολλές διαφορές και διαφοροποιήσεις.

-Σχέσεις με το σχολείο και τους καθηγητές: Οι σχέσεις είναι άριστες και μάλιστα διέπονται από τον ανάλογο σεβασμό.

-το οικονομικό επίπεδο των μαθητριών: Οι μαθήτριες είναι γόνοι ιδιαιτέρως ευκατάστατων οικογενειών (πλουσιοκόριτσα).

Στόχος του συγγραφέως:

Nέα Ελληνικά κείμενα Β΄Γυμνασίου. Μένης Κουμανταρέας : « Γραφείον ευρέσεως εργασίας».

Το έργο:

Το κείμενο είναι απόσπασμα από το βιβλίο «τα μηχανάκια» (1962) μία συλλογή από τέσσαρα διηγήματα με την οποία πρωτοεμφανίσθηκε ο συγγραφέας στη λογοτεχνία.

Θέμα:

Το θέμα του αποσπάσματος είναι η προσπάθεια ενός νέου να βρεί δουλειά και η απογοήτευση που εισπράττει από την πνιγηρή ατμόσφαιρα στο γραφείο ευρέσεως εργασίας.

Δομή του κειμένου:

Ενότητες: 1) την άλλη μέρα….πάλευαν να κρατηθούν : Το πρωϊνό ξεκίνημα του Αναστάση με αισιόδοξη διάθεση.

2) κατέβηκε στην επομένη στάση…είναι απασχολημένος: Η άφιξη στο γραφείο ευρέσεως εργασίας και η απογοήτευση.

3) ξανάπιασε το γράψιμο…πετάχτηκε έξω: Οι οδυνηρές σωματικές και ψυχικές αντιδράσεις του Αναστάση.

Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Β΄Γυμνασίου. Ο Διγενής – Ακριτικό τραγούδι.

Το τραγούδι είναι ακριτικό με επικά χαρακτηριστικά.Ακριτικά ονομάζονται τα πολύ παλαιά εκείνα αφηγηματικά τραγούδια τα οποία αναφέρονται στα κατορθώματα και στις περιπέτειες,στη ζωή και στους έρωτες των ακριτών,των φρουρών δηλαδή των βυζαντινών συνόρων (άκρων).

Θέμα:

Θέμα του ποιήματος είναι η αντίδραση των αψύχων στο ψυχομαχητό του Διγενή και τα τελευταία περήφανα λόγια του ήρωα. Το περιεχόμενο είναι ηρωϊκό.

Η Αντίδραση των αψύχων στον επικείμενο θάνατο του Διγενή.

Αντίδραση της φύσης σεαυτή την παραλλαγή του τραγουδιού είναι μόνο η αντίδραση της γης γιατί η ταφόπλακα δεν είναι στοιχείο της φύσης, αλλά κατασκεύασμα του ανθρώπου (από φυσικά βέβαια στοιχεία).

Ο Διγενής ένας ήρωας με υπερφυσικές ιδιότητες και ξεχωριστή ανδρεία, δεν παύει να είναι άνθρωπος και κάποια στιγμή έρχεται αντιμέτωπος με το θάνατο ξέροντας ότι στην αναμέτρησή του με το θάνατο (Χάρο) θα ηττηθεί.

Εκτός από τη γή η οποία καταλαμβάνεται από τρόμο την ώρα που ο Διγενής χαροπαλεύει παρουσιάζεται και η αντίδραση της ταφόπλακας που πρόκειται να σκεπάσει τον τάφο του ήρωα.

Τα ανθρώπινα και υπερφυσικά γνωρίσματα του Διγενή.

Ο Διγενής είναι ένας θνητός ο οποίος έρχεται αντιμέτωπος με το θάνατο και γνωρίζει τη μοίρα του. Την ώρα που χαροπαλεύει είναι ένας αδύναμος άνθρωπος που καλείται να αποδεχθεί τη φθαρτή του φύση.

Το στοιχείο της υπερβολής.

Νέα Ελληνικά κείμενα Β΄Γυμνασίου «Ένα παλαιό μήνυμα για το σύγχρονο κόσμο» (κείμενο του Ινδιάνου φυλάρχου Σιάτλ).

Θέμα του κειμένου:

« Το θέμα του κειμένου είναι η υποχρέωση που έχει ο άνθρωπος να ζεί αρμονικά με το φυσικό περιβάλλον και να το σέβεται χωρίς να αδιαφορεί γι αυτό,και κυρίως χωρίς να το εκμεταλλεύεται με απληστία. Το περιεχόμενο είναι φυσιολατρικό αλλά παράλληλα στοχαστικό και διδακτικό».

Ερμηνευτικές επισημάνσεις:

Θα αφήσει πίσω του μία έρημο: Ο Ινδιάνος αρχηγός προφητεύει ποια θα είναι τα τραγικά αποτελέσματα της απληστίας με την οποία ο άνθρωπος εκμεταλλεύεται το περιβάλλον.

Ο ερυθρόδερμος είναι άγριος: Άγριος είναι αυτός ο οποίος ζεί κοντά στη φύση (στους αγρούς). Η λέξη η οποία αναφέρεται στο κείμενο τρείς φορές δεν έχει την υποτιμητική σημασία με την οποία σήμερα τη χρησιμοποιούν.

Θα βάλω έναν όρο: Στην αρχή ο Ινδιάνος αρχηγός δείχνει ότι ο λαός του είναι ανίσχυρος μπροστά στη στρατιωτική ισχύ των λευκών. Ωστόσο στην τέταρτη παράγραφο ζητά εγγυήσεις για να δεχθεί την πρόταση των λευκών.

Αν όλα τα ζώα φύγουν από τη μέση ο άνθρωπος θα πεθάνει από μεγάλη εσωτερική μοναξιά: Η απόδειξη της φράσης έρχεται μέσα από το μεγάλο αριθμό κατοικιδίων ζώων που πολλοί άνθρωποι των πόλεων έχουν στα σπίτια τους.

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Β’ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΤΟΥΑΝ ΝΤΕ ΣΑΙΝΤ-ΕΞΥΠΕΡΥ: «Ο μικρός πρίγκηπας και η αλεπού»

(Απ΄το σχολ. βιβλίο ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ σελ.184-189)

Διδακτικοί στόχοι:

Μέσα από την ανάγνωση του λογοτεχνικού έργου « Ο μικρός πρίγκηπας» επιδιώκεται όλες οι ομάδες:

1) Να προσεγγίσουν και να γνωρίσουν το γνωστό και λατρεμένο έργο της παγκόσμιας λογοτεχνίας, το « Μικρό Πρίγκηπα» καθώς και το Γάλλο συγγραφέα του Αντουάν Ντε Σαιντ-Εξυπερύ.

2)Να αναγνωρίζουν τα στοιχεία που συνδέουν τη ζωή του συγγραφέα με το περιεχόμενο του έργου του.

3)Να αντιληφθούν τα στοιχεία εκείνα στα οποία οφείλει τον επίκαιρο πάντα χαρακτήρα του και τη διάδοσή του σε όλες τις εποχές και σε όλες τις χώρες.

4) Να εντοπίζουν και να ερμηνεύουν τα σύμβολα που κρύβει ο δημιουργός του πίσω από μορφές ή στοιχεία ή φράσεις που χρησιμοποιεί καθώς και να κατανοούν τα διαχρονικά του μηνύματα.

Νεοελληνικά κείμενα Β ΄Γυμνασίου…. Ζώρζ Σαρή «Νινέτ».

Νεοελληνικά κείμενα Β ΄Γυμνασίου….

Ζώρζ Σαρή «Νινέτ».

Κείμενο

Σελ.47 «Αργά περπάτησε…..καλημέρα μανούλα»

Παρατηρήσεις

1.α)Ποιό μυστικό περίμενε να ανακαλύψει η Νινέτ;

Μον.2

β)Πώς λυτρώθηκε η μικρή Νινέτ;

Μον.2