Όπως έχουμε είπει τρείς πόλεμοι καθόρισαν την ιστορική, πνευματική και αξιολογική πορεία του Ελληνισμού: ο Τρωϊκός, οι Περσικοί, ο Πελοποννησιακός πόλεμος. Οι τρείς αυτοί πόλεμοι προσέδωσαν στον Ελληνισμό τα στοιχεία τα οποία μετεξελίχθηκαν σε Πόλη, Πολιτισμό, Παιδεία και Εξέλιξη.
Σε οικουμενικό επίπεδο κάπως με αυτόν τον τρόπο προχώρησαν ιστορικά συλλήβδην οι λαοί και οι πολιτισμοί τους. Επειδή ακριβώς –σε αντίθεση με τη σημερινή εποχή- οι άνθρωποι δεν είχαν κοινές πληροφορίες, κοινές επιστημονικές και τεχνολογικές καταβολές να τους ενώνουν, ευρίσκοντο μάλλον σε ένα φυσικό περισσότερ περιβάλλον, διά του πολέμου επικρατούσαν τα στοιχεία της ιστορικής συνεχείας, όπως μέσα από κατακλυσμούς και φυσικές καταστροφές επιβίωναν και εξελίσσοντο νέες φυσικές και ανθρώπινες μορφές ζωής. Οι Κινέζοι πολέμησαν για την εξέλιξή τους, οι λαοί της θάλασσας, οι Ασσύριοι, οι Χετταίοι, οι Σημίτες. Παραδίδεται στην παλαιά διαθήκη το περιστατικό του πολέμου (μορφής πολέμου) ανάμεσα σε Εβραίους και Αιγυπτίους το οποίο ωδήγησε στο περιστατικό της Ερυθράς θαλάσσης, εκεί όπου (όπως λέγεται) ήνοιξε η θάλασσα σε δύο ώστε να περάσουν οι εκλεκτοί του θεού. Αυτό όμως απετέλεσε ισχυρό συμβολισμό για τους Εβραίους: σήμανε ότι ανάμεσα στο καλό και στο κακό αυτοί θα βαδίσουν το δρόμο της θείας μεσότητας. Επίσης οι πόλεμοι του Μεγάλου Αλεξάνδρου ωδήγησαν στο θέμα του γορδίου δεσμού ο οποίος ως συμβολισμός προσέφερε την ιδέα του νοός ο οποίος πάντα κάτι σκέπτεται ώστε να επιλύσει δύσκολες καταστάσεις.
Άρα σε κάθε πόλεμο αναδεικνύονται νέες πνευματικές και ηθικές αξίες οι οποίες συνεχίζουν όσα πρεσβεύει ο νικητής και όσα πρεσβεύει ο ηττημένος αλλά με τον τρόπο του νικητού: η ιστορία και οι πόλεμοι του Μεγάλου Αλεξάνδρου ανέδειξαν αυτή την οπτική πλευρά των πολέμων: οι Πέρσες ενικήθησαν όμως μέσα από την πολυπολιτισμική προοπρική του Μακεδόνος βασιλέως αναδείχθησαν όλες οι πλευρές του περσικού πολιτισμού: η φαινομενικότητα, η αλλαζονεία, ο πλούτος κ.λ.π. Σε συνδυασμό με τον Ελληνικό λόγο όλα αυτά ωδήγησαν στον Ελληνιστικό κόσμο.
Θα πρέπει πνευματικά να οδηγηθούμε στο μυκηναϊκό κόσμο: η Έννοια του Βασιλέως (Άνακτος) (διαφορετικά μεγέθη αλλά αξιολογικά ομοειδή) ήταν κάτι το πρωτόγνωρο για τις πρώτες πολιτισμικές κοινωνίες: ο θεσμός αυτός είχε ευδοκιμήσει στην Μινωϊκή Κρήτη, φαίνεται όμως ότι η Μυκηναϊκή εφαρμογή του είχε κάποιες ιδιαιτερότητες.