νεοελληνική γλώσσα, β΄γυμνασίου; Ασκήσεις εκμάθησης Ενεργητικής και Παθητικής φωνής,νεοελληνική γλώσσα Β΄Γυμνασίου.

 

 

Α. θεωρία.

 

Μετατροπή της ενεργητικής  σύνταξης σε παθητική σύνταξη.

 

Α) το αντικείμενο μετατρέπεται σε υποκείμενο, και το υποκείμενο σε ποιητικό αίτιο, το ρήμα στον αντίστοιχο τύπο της παθητικής φωνής:

Οι μαθητές έλυσαν την άσκηση, η άσκηση λύθηκε από τους μαθητές.

Β) Εάν υπάρχουν ομοιόπτωοι προσδιορισμοί αυτοί προσαρμόζονται στις νέες πτώσεις υποκειμένων και αντικειμένων:

Οι καλοί μαθητές έλυσαν τη δύσκολη άσκηση: η δύσκολη άσκηση λύθηκε από τους καλούς μαθητές.

Γ) Εάν το ρήμα έχει δύο αντικείμενα τότε μετατρέπεται στην παθητική φωνή μόνον το άμεσο, το έμμεσο παραμένει ως έχει; Ο Πέτρος διδάσκει το Βασίλη κιθάρα; Ο Βασίλης διδάσκεται από τον Πέτρο κιθάρα.

Δ) Η πρόταση με συνδετικό ρήμα και κατηγορούμενο κανονικά μετατρέπεται σε παθητική σύνταξη και το κατηγορούμενο ακολουθεί τη νέα πτώση του όρου που προσδιορίζει:

Ο Νίκος χειροτονεί τον Κώστα ιερέα; Ο Κώστας χειροτονείται από το Νίκο ιερέας.

 

Αποθετικά ρήματα;

Νεοελληνική γλώσσα β΄γυμνασίου. Δίδεται το παρακάτω κείμενο:

 

«Το επίδομα θέρμανσης θα έχει πληρωθεί έως τις 10 Δεκεμβρίου, σε όσους υποβάλλουν αίτηση έως το τέλος Νοεμβρίου και ταυτόχρονα ήταν δικαιούχοι του επιδόματος θέρμανσης και κατά τη χειμερινή περίοδο 2020/2021.Οι νέοι δικαιούχοι, που προέκυψαν είτε από την διεύρυνση των κριτηρίων, εισοδηματικών και περιουσιακών, είτε λόγω της χορήγησης του επιδόματος σε νέες κατηγορίες πολιτών που χρησιμοποιούν άλλες μορφές θέρμανσης, όπως φυσικό αέριο, τηλεθέρμανση ή καυσόξυλα (σε περιοχές πάνω από 2.500 κατοίκους και κάτω από 3.500 κατοίκους που πέρυσι δεν περιλαμβανόταν στην σχετική λίστα των δικαιούχων), θα πληρωθούν την προκαταβολή έως το τέλος του Δεκεμβρίου, υπό την προϋπόθεση βέβαια, ότι και αυτοί θα κάνουν την αίτηση έως το τέλος Νοεμβρίου.Το ποσό που θα προκαταβάλλεται, σύμφωνα με τις οδηγίες θα αφαιρείται από τις αμέσως επόμενες καταβολές του επιδόματος.αα) Έως την 30ή Δεκεμβρίου 2021 για το σύνολο των αγορών που θα τιμολογηθούν έως την 30ή Νοεμβρίου 2021 και υπό την προϋπόθεση καταχώρισης των απαιτούμενων στοιχείων έως και την 15η Δεκεμβρίου 2021.αβ) Έως την 28η Φεβρουαρίου 2022 για το σύνολο των αγορών που θα τιμολογηθούν έως την 31η Ιανουαρίου 2022 και υπό την προϋπόθεση καταχώρισης των απαιτούμενων στοιχείων έως και την 15η Φεβρουαρίου 2022.αγ) Έως την 29η Απριλίου 2022 για το σύνολο των αγορών που θα τιμολογηθούν έως την 31η Μαρτίου 2022 και υπό την προϋπόθεση καταχώρισης των απαιτούμενων στοιχείων έως και την 15η Απριλίου 2022. Ειδικά για το φυσικό αέριο θα καταχωρούνται έως την 31η Μαΐου 2022 δικαιολογητικά αγορών της περιόδου 1.10.2021 έως 31.03.2022 με ημερομηνία έκδοσης του παραστατικού πληρωμής έως την 16η Μαΐου 2022 και το αντίστοιχο ποσό επιδόματος θα καταβάλλεται έως την 15η Ιουνίου 2022.Η καταβολή των ανωτέρω δόσεων πραγματοποιείται μετά την αφαίρεση της καταβληθείσας προκαταβολής.

Ασκήσεις :

Νεοελληνική γλώσσα β΄γυμνασίου. Ασκήσεις ενότητα 8η βιβλίου (μετοχές και παρασύνθετα).

 

1. Να σχηματίσετε τις μετοχές παθητικού παρακειμένου των παρακάτω ρημάτων:

Βασανίζομαι

Ερωτεύομαι

Χάνομαι

Πεθαίνω

Προετοιμάζομαι

Εγκρίνομαι

Μετρώ

2.Να σημειώσετε τις μετοχές του ενεργητικού ενεστώτα και του παθητικού παρακειμένου των παρακάτω ρημάτων:

Γυρίζω

Σπάζω

Πιέζω

Νεοελληνική γλώσσα β΄γυμνασίου: Ασκήσεις εκμάθησης μετοχών:

 

1.Να σχηματίσετε τις μετοχές των παρακάτω ρημάτων (ενργητικός ενεστώτας, παθητικός ενεστώτας και παρακείμενος)( όπου αυτό είναι δυνατόν):

Εργάζομαι

Περιποιούμαι

Σέβομαι

Δανείζω

Κόβω

Ξεριζώνω

2.Να μετατρέψετε τα παρακάτω ρήματα των παρακάτω προτάσεων σε μετοχές ενεστώτα ξαναγράφοντας τις προτάσεις:

Γράφω το γράμμα

Νεοελληνική γλώσσα β΄γυμνασίου: Οι μετοχές στην Νεοελληνική γλώσσα (8η ενότητα).

 

Θεωρία και ασκήσεις:

Σχηματισμός:

1. Ενεστώτας ενεργητικής φωνής:

Λύνω-λύνοντας (-ο) , κατάληξη –οντας επειδή το ρήμα δεν τονίζεται στη λήγουσα.

Τραγουδώ – τραγουδώντας (ω), κατάληξη –ωντας επειδή το ρήμα τονίζεται στη λήγουσα.

2. Παρακείμενος ενεργητικής φωνής:

Περιφραστικός σχηματισμός:

Έχοντας + απαρέμφατο αορίστου:

Έχοντας λύσει (μετοχή ενεργητικού παρακειμένου).

3. Ενεστώτας παθητικής φωνής (ανά συζυγία):

Λύνομαι- λυνόμενος η – ο (ομενος , η , ο)

Θεωρούμαι-θεωρούμενος – η – ο (ούμενος , η, ο).

Κοιμάμαι –κοιμάμενος –η –ο (άμενος , η, ο).

4.Παθητικός παρακείμενος: (μενος – η – ο).

Νεοελληνική γλώσσα β΄γυμνασίου: Επιστολή προς το Δήμαρχο της τοπικής περιοχής, μαθητών, οι οποίοι διαμαρτύρονται για παρατημένες και γεμάτες σκουπίδια παραλίες του τόπου τους. 7η ενότητα.

 

Αξιότιμε κ.Δήμαρχε:

Πρίν από λίγες ημέρες επισκεφθήκαμε με τους καθηγητές μας την παραλία της περιοχής όπου πηγαίνουμε στο σχολείο, όπου μένουμε με τις οικογένειές μας. Θέλαμε να απολαύσουμε το θαλασσινό τοπίο που μας είχε λείψει από το καλοκαίρι. Δυστυχώς λόγω του θεάματος που αντικρύσαμε το μόνο που δεν αισθανθήκαμε είναι η απόλαυση που περιμέναμε.

Η εικόνα που παρουσιάζει η έρημη παραλία ήταν πραγματικά αποκαρδιωτική: παντού μπορούσε κανείς να δεί πεταμένα χαρτιά, κουτιά από τσιγάρα, σακούλες νάιλον, κουτάκια από αναψυτκικά και μπύρες, και κάθε είδους σκουπίδια σκορπισμένα σε όλο το μήκος και πλάτος της ακτής. Εκτός από όλα αυτά είδαμε διάφορα διάσπαρτα άχρηστα αντικείμενα, στρώματα, σκισμένα, σίδερα σκουριασμένα, σακούλες γεμάτα σκουπίδια, πεταμένες πρόσφατα από ασυνείδητους κατοίκους της περιοχής σκισμένες από πεινασμένους σκύλους, σκορπισμένα παντού κονσερβοκούτια παλιόχαρτα και αποφάγια.

Γλωσσικά στοιχεία για το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας β΄γυμνασίου. Ι. Το κατηγορούμενο.

 Α. Η έννοια του κατηγορουμένου.

-Όπως είναι γνωστό τα ρήματα φανερώνουν ότι το υποκείμενο ενεργεί, δέχεται μία ενέργεια, ή βρίσκεται σε κάποια κατάσταση. Υπάρχουν όμως μερικά ρήματα που δεν φανερώνουν τίποτε από τα παραπάνω αλλά έχουν άλλο ρόλο: μεσολαβούν για να αποδοθεί στο υποκείμενό τους μία ιδιότητα, ένα γνώρισμα: Παράδειγμα:

Ο Γιώργος είναι επιμελής.

-Σε αυτό το παράδειγμα η ιδιότητα της επιμέλειας που εκφράζεται με το επίθετο επιμελής αποδίδεται με τη μεσολάβηση του ρήματος είναι στο υποκείμενο αυτού του ρήματος. Το επίθετο ή το ουσιαστικό κ.λ.π. που φανερώνει μία ιδιότητα ή ένα γνώρισμα που αποδίδει το ρήμα στο υποκείμενό του ονομάζεται: κατηγορούμενο.

Β.Μορφές Κατηγορουμένου:

Το κατηγορούμενο συνήθως είναι όνομα (ουσιαστικό ή επίθετο) αλλά και κάθε άλλη λέξη ή λεκτικό σύνολο που κάποιος το εκλαμβάνει ως όνομα. Άρα λοιπόν μπορεί να είναι:

1. επίθετο   (ο τραγουδιστής είναι καλλίφωνος)

2.ουσιαστικό  (ο θείος εκλέχθηκε βουλευτής)

3.αριθμητικό  (οι ληστές ήταν τρείς)

4.μετοχή  (ο πατέρας φαίνεται λυπημένος)

5.αντωνυμία (αυτό δεν είναι τίποτε)

6.προθετικό σύνολο  (η καρδιά της έγινε από πέτρα)

7.πρόταση  (Ο Πέτρος έγινε ό,τι ονειρευόταν).

(Το κατηγορούμενο κάποιες φορές συνοδεύεται από τα μόρια ως, για, σαν.

Υπηρετώ ως αξιωματικός

Ο Γιάννης περνιέται για έξυπνος

Ο Πέτρος παρουσιάσθηκε σαν σωτήρας).

Νεοελληνική γλώσσα Β΄Γυμνασίου. Οι χρόνοι του ρήματος.

 

Χρόνοι είναι οι ξεχωριστές μορφές, οι ξεχωριστοί τύποι του ρήματος που φανερώνουν πότε και με ποιο τρόπο γίνεται αυτό το οποίο σημαίνει το ρήμα.

Οι χρόνοι του ρήματος είναι οκτώ: ο ενεστώτας, ο παρατατικός, ο εξακολουθητικός μέλλοντας, ο στιγμιαίος μέλλοντας, ο αόριστος, ο παρακείμενος, ο υπερσυντέλικος, ο συντελεσμένος μέλλοντας.

Τους χρόνους του ρήματος μπορούμε να τους χωρίσουμε σε κατηγορίες όπως παρακάτω :

Α. Ως προς τη χρονική βαθμίδα, ανάλογα δηλαδή με το αν φανερώνουν παρόν, παρελθόν, μέλλον οι χρόνοι είναι :

1.Παροντικοί:

Α) ο ενεστώτας που φανερώνει ότι κάτι γίνεται στο παρόν.

Εξακολουθητικά: διαβάζω από το πρωΐ.

Επαναληπτικά: διαβάζω τρείς ώρες κάθε ημέρα.

Β) ο παρακείμενος:  που φανερώνει ότι κάτι έχει γίνει στο παρελθόν και είναι τελειωμένο στο παρόν.

Έχω διαβάσει όλα τα βιβλία του  Νίκου Καζαντζάκη.

2.Παρελθοντικοί.

Νεοελληνική γλώσσα Β΄γυμνασίου. Ασκήσεις στη σύνθεση των λέξεων:

 

Α) Να δώσετε τη σημασία των παρακάτω συνθέτων λέξεων:

Αδωροδόκητος, αμεταχείριστος, αναζωπύρωση, ακατόρθωτος, αναποφάσιστος, ανυποχώρητος, ανυπεράσπιστος, ανυποψίαστος, ανώνυμος, άστεγος, αφιλόξενος, αφορολόγητος, ανεργία, αναιμία, ξεθεμελιώνω, ξεμυαλίζομαι, ξετρελλαίνομαι, ξέφραγος, ξεφορτώνω, ξεκουφαίνω.

Β) Να σχηματίσετε σύνθετα με τις παρακάτω λέξεις επιλέγοντας το αχώριστο μόριο που ταιριάζει στην κάθε μία από αυτές: ακρίβεια, επάρκεια, προσαρμογή, υπάκουος, ζωογονώ, αξιόπιστος, καλύπτω, οικοδόμηση, θεωρώ, νοικιάζω, διπλώνω, δυνατός, διαβλητός, βεβαιότητα, κατάλληλος, μπαρκάρω, διαλέγω, προβάλλω , τρυπώνω, ειλικρίνεια, αρμόδιος, επιτρεπτός.

Γ) Να σχηματίσετε παράγωγα και σύνθετα με τις λέξεις:

Διάστημα και σελήνη,  τις νέες λέξεις να τις συνδυάσετε με άλλες λέξεις ώστε να σχηματιστούν νέα λεκτικά σύνολα.

Δ) Να συνθέσετε προτάσεις ή περιόδους σε κάθεμιά από τις οποίες θα χρησιμοποιηθεί μία από τις παρακάτω λέξεις ώστε να φαίνεται η ακριβής σημασία της : α) επανδρώνω, β) εξοπλίζω,γ) αστρονομία, δ) αστρολογία, ε) μεσουρανώ, στ) μεσουράνημα, ζ) ακτινοβολώ.

Νεοελληνική Γλώσσα β΄Γυμνασίου. Ασκήσεις στους τρόπους ανάπτυξης παραγράφου.

 

 

1)Να σημειώσετε τον τρόπο ανάπτυξης των παρακάτω παραγράφων.

 

Α)Στην έκθεση της Διεθνούς Επιτροπής της UNESCO για την εκπαίδευση στον 21ο αιώνα τονίζεται ότι η διά βίου εκπαίδευση πρέπει να στηρίζεται στους παρακάτω τέσσερις πυλώνες, που αποτελούν διαφορετικά είδη μάθησης: 1. Μαθαίνω πώς να αποκτώ τη γνώση, συνδυάζοντας ικανοποιητικά μια ευρύτατη γενική παιδεία με τη δυνατότητα εμβάθυνσης   σε   ορισμένα θέματα. 2. Μαθαίνω να ενεργώ με τέτοιον τρόπο, ώστε να αποκτώ όχι μόνο επαγγελματική κατάρτιση αλλά και γενικότερα τη δυνατότητα να αντιμετωπίζω διάφορες καταστάσεις και να εργάζομαι αρμονικά σε ομάδες. 3. Μαθαίνω να συμβιώνω, κατανοώντας τους άλλους και έχοντας επίγνωση των κοινωνικών αλληλεξαρτήσεων -συμβάλλοντας στην πραγματοποίηση κοινών δράσεων και στη διευθέτηση των συγκρούσεων-, με σεβασμό στις αξίες του πλουραλισμού, της αμοιβαίας κατανόησης και της ειρήνης. 4. Μαθαίνω να ζω με τέτοιον τρόπο, ώστε να αναπτύσσω την προσωπικότητά μου και να μπορώ να ενεργώ με μεγαλύτερη αυτονομία και περισσότερη κρίση και προσωπική υπευθυνότητα. Για τον λόγο αυτόν η εκπαίδευση δεν πρέπει να παραμελεί την ανάπτυξη των ατομικών δυνατοτήτων, τη μνήμη, τη λογική κρίση, την αίσθηση του ωραίου, τις φυσικές ικανότητες του ατόμου και τη δεξιότητα της επικοινωνίας, με παράλληλη ευαισθησία στη χρήση της μητρικής γλώσσας.

Nεοελληνική γλώσσα Β΄γυμνασίου. Διαθέσεις ρημάτων. Ασκήσεις.

1.Να αναγνωρίσετε τη διάθεση των παρακάτω ρημάτων:

1.     Ο Πέτρος ζωγραφίζει  όλη μέρα.

2.     Σε λίγα λεπτά το διαστημόπλοιο εκτοξεύεται.

3.     Η Ελένη γυμνάζεται καθημερινά.

4.     Ο Στέφανος τώρα αναπαύεται.

5.     Βασανίζεται συνεχώς από τύψεις.

6.     Η Νίκη υπέφερε πολύ στα παιδικά της χρόνια.

7.     Ο Στέλιος ντύθηκε με γρήγορες κινήσεις.

8.     Ο αστροναύτης εργάζεται με πολλή προσοχή.

9.     Η Μαρία δέχτηκε συγχαρητήρια για την ερμηνεία της.

10.            Η Φωτεινή έραψε το νυφικό της σε γνωστό οίκο μόδας.

11.            Σήμερα ο καθηγητής απουσιάζει.

12.            Φυσικά, εφοδιαζόμαστε με τον απαραίτητο εξοπλισμό για τις εκδρομές μας.

13.            Ο Μανώλης έλιωσε από τον πυρετό.

14.            Το λάστιχο του αυτοκινήτου τρύπησε από τα γιαλιά.

15.            Ο Θωμάς ξυρίζεται.

16.            Η Βάσω φιλοξενείται από μια φίλη της,

17.            Όλοι οι ηθοποιοί του θιάσου μοιράστηκαν την επιτυχία.

18.            Η εντολή υπογράφτηκε από τον διοικητή.

19.            Οι αστροναύτες ζουν για λίγες μέρες στο διάστημα.

20.            Ο μηχανικός έλεγξε προσεχτικά τη λειτουργία της μηχανής.

Ασκήσεις νεοελληνικής γλώσσας β΄γυμνασίου επαναληπτικές.

1) Στις παρακάτω προτάσεις να βρείτε το υποκείμενο των υπογραμμισμένων ρημάτων και να δηλώσετε την μορφή τους.

·        Αυτή την εικόνα παρουσιάζει σήμερα το φοιτητικό κίνημα.

·        Πολλοί ξένοι κατακλύζουν κάθε καλοκαίρι τις ελληνικές παραλίες.

·        Εμείς παρακολουθούσαμε σιωπηλοί το μάθημα του καθηγητή.

·        Ήταν βέβαια ξεκάθαρο ότι απαγορευόταν να έχουμε ανοιχτά βιβλία κατά τη διάρκεια της εξέτασης.

·        Οι εκπαιδευμένοι φυσικά μπορούσαν να εκτελούν με μεγαλύτερη ακρίβεια τις ασκήσεις.

2) Στις παρακάτω λέξεις να διακρίνετε τα αχώριστα μόρια: διχοτόμος, αμφιλεγόμενος, ημισφαίριο, ένδοξος, δυσεύρετος, επιμόρφωση, υπολοχαγός, συνεργάτης, περιστρέφω, αρχιλογιστής, εκλαμβάνω, διαλέγω.

3) Να σημειώσετε την έγκλιση των παρακάτω υπογραμμισμένων ρημάτων.

·        Κλείσε, την πόρτα καθώς φεύγεις.·        Προσέξτε σ’ αυτό το σημείο του δρόμου, γιατί έχει απότομες στροφές.·        Ίσως να νιώσω καλύτερα, αν κάτσω μια μέρα στο σπίτι.·        Η ποδοσφαιρική ομάδα του σχολείου μας κέρδισε την δεύτερη θέση στο σχολικό πρωτάθλημα.·        Ετοιμάσου, γιατί θα φύγουμε σε πέντε λεπτά.·        Οι θεατές αποθέωσαν τους ηθοποιούς στο τέλος της

Ασκήσεις στους επιρρηματικούς προσδιορισμούς.Νεοελληνική Γλώσσα Β΄Γυμνασίου.

1.Να συμπληρώσετε τις παρακάτω φράσεις με τους επιρρηματικούς προσδιορισμούς που υπάρχουν μέσα στο πλαίσιο, ανάλογα με τις ερωτήσεις που βρίσκονται στη δεξιά στήλη.

1. Συνήθιζε να κάθεται………………………………………………………. πού;
2. Τα παιδιά μαθαίνουν γράμματα……………………………………… με ποιο σκοπό;
3. Όλα ήταν……………………………………………………………ωραία! πόσο;
4. Βλεπόμαστε………………………………………………………………….. πότε;
5. Θα σε βοηθήσω,……………………………………………………………. με ποια προϋπόθεση;
6. Περπατούσανε………………………………………………………………. πού, πώς;
7. Περάσαμε μια ευχάριστη βραδιά…………………………………….. πώς;
8. Όλα θα πάνε………………………………………………………………….. πώς, πότε; 

2. Στις παρακάτω προτάσεις να εντοπίσετε τους επιρρηματικούς

προσδιορισμούς και να βρείτε τι δηλώνουν σε κάθε περίπτωση

καθώς και τη µορφή τους.

α) Τα µαρτύρησε όλα από το φόβο του.

β) Μας υποδέχτηκε µε µεγάλη χαρά.

γ) Πήγε στο εξωτερικό για να σπουδάσει.

δ) Όπου και να πάει τον αναγνωρίζουν, γεγονός που τον ενοχλεί.

ε) Τους κοιτούσε όλους θυµωµένος. 

προσωπικές αντωνυμίες και ασκήσεις (http://anosis.gr/kkantas/dclass/GRAMMATIKH/d51.htm).

Οι αντωνυμίες είναι τα μέρη του λόγου (οι λέξεις) που χρησιμοποιούνται αντί των ονομάτων.
Χωρίζονται στις παρακάτω κατηγορίες:
1.Προσωπικές είναι οι αντωνυμίες που αντικαθιστούν τα τρία πρόσωπα του λόγου. Δηλαδή: εγώ – εσύ - αυτός, αυτή , αυτό. Κλίνονται ως εξής:

ΠΡΩΤΟ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟ ΠΡΟΣΩΠΟ
ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ			ΠΛΗΘΥΘΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
ονομ.	εγώ	εσύ	εμείς	εσείς
γεν.	εμένα (μου)	εσένα (σου)	εμάς (μας)	εσάς (σας)
αιτιατ.	εμένα (με)	εσένα (σε)	εμάς (μας)	εσάς (σας)
κλητ.	-	-	-	-

ΤΡΙΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ
ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ				ΠΛΗΘΥΘΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
ονομ.	αυτός (τος)	αυτή (τη)	αυτό (το)	αυτοί (τοι)	εσείς
γεν.	αυτού (του)	αυτής (της)	αυτού (του)	εμάς (μας)	εσάς (σας)
αιτιατ.	αυτόν (τον)	αυτήν (την)	αυτό (το)	εμάς (μας)	εσάς (σας)
κλητ.	-	-	-	-	-

Προσοχή: Δεν πρέπει να μπερδεύουμε τα άρθρα, με τους αδύνατους τύπους των προσωπικών

Το ρήμα και τα παρεπόμενά του (http://www.study4exams.gr/anc_greek/course/view.php?id=100).

Τα παρεπόμενα του ρήματος είναι οι διαθέσεις, οι φωνές, οι χρόνοι, οι εγκλίσεις, το ποιόν ενέργειας, οι αριθμοί και τα πρόσωπα. Στην ενότητα της Μορφολογίας του ρήματος (σσ. 74-77) παρουσιάζονται και αναλύονται στον βαθμό που εξυπηρετούν κυρίως την κατανόηση του σχηματισμού των μορφολογικών τύπων του ρήματος. Εδώ παρουσιάζονται και αναλύονται με σκοπό να γίνει κατανοητή η λειτουργία τους στη Σύνταξη.

α. Διαθέσεις και φωνές

Οι φωνές είναι οι ομάδες μορφολογικών τύπων των ρημάτων της νέας ελληνικής, ενώ η διάθεση ορίζεται ως η ιδιότητα του ρήματος με την οποία φαίνεται αν το υποκείμενο ενεργεί ή παθαίνει ή βρίσκεται απλώς σε μια κατάσταση. Οι φωνές είναι δύο (ενεργητική και παθητική), ενώ οι διαθέσεις είναι τέσσερις (ενεργητική, παθητική, μέση και ουδέτερη). Από τους ορισμούς αυτούς φαίνεται ότι οι μεν φωνές αποτελούν χαρακτηριστικό της Μορφολογίας του ρήματος, ενώ οι διαθέσεις χαρακτηριστικό της Σύνταξης και της Σημασιολογίας.

Μολονότι οι όροι «ενεργητική» και «παθητική» συμπίπτουν στις διαθέσεις και τις φωνές, αυτό δε σημαίνει ότι συμπίπτουν πάντα και οι μορφολογικές με τις σημασιοσυντακτικές κατηγορίες. Έτσι, υπάρχουν ρήματα που εμπίπτουν στην ενεργητική φωνή, αλλά ανήκουν στην παθητική ή στη μέση διάθεση, π.χ. παθαίνω, λιώνω, ξαπλώνω, και άλλα που εμπίπτουν στην παθητική φωνή, αλλά ανήκουν στην ενεργητική διάθεση, π.χ. έρχομαι, ανέχομαι, δέχομαι κ.ά.

Kείμενο για τη φιλία με ασκήσεις (Νεοελληνική γλώσσα Β΄Γυμνασίου).

Η φιλία κατά τον Αριστοτέλη: Τρία τα είδη της, μόνο το ένα αξίζει πραγματικά.

Σε ηλικία 17 ετών, ο Αριστοτέλης γράφτηκε στην Ακαδημία του Πλάτωνα, στην οποία θα έμενε για 20 χρόνια.Ο νεαρός Αριστοτέλης θα γινόταν ο καλύτερος μαθητής της Ακαδημίας που ιδρύθηκε από τον άνθρωπο που έμεινε στην ιστορία ως ο πατέρας της φιλοσοφίας. Είχε, βλέπετε, την τάση να κάνει πολλές ερωτήσεις και να απαντά σε ακόμα περισσότερες.Remaining Time-0:00

Fullscreen

Mute

Η ακριβής χρονολογία της αναχώρησής του από την Ακαδημία είναι αμφιλεγόμενη, αλλά εικάζεται πως έφυγε λίγο μετά τον θάνατο του Πλάτωνα, καθώς δεν του άρεσε η νέα τάξη των πραγμάτων στη σχολή, μετά τη «φυγή» του δασκάλου του. Ωστόσο, στα χρόνια που ακολούθησαν, θα διαφωνούσε με πολλές από τις βασικές ιδέες του.Δεν μπορούμε να ξέρουμε πόσα ακριβώς έγραψε ο Αριστοτέλης, αλλά ακόμα και από αυτό το μέρος της δουλειάς του που έχει διασωθεί μέχρι σήμερα, είναι ασφαλές να συμπεράνουμε πως το εύρος των θεμάτων που ασχολήθηκε, είναι πραγματικά εντυπωσιακό. Όλα τα πεδία, επιστημονικά και μη, από την αστρονομία και τη φυσική, μέχρι την ηθική και τα οικονομικά, έχουν επηρεαστεί από τον Αριστοτέλη. Για παραπάνω από 2.000 χρόνια μετά τον θάνατό του, έχει κατορθώσει να παραμείνει ένας από τους πιο γνωστούς στοχαστές της ιστορίας.Ενώ, λοιπόν, η επιρροή του είναι φανερή σε πολλά θέματα της σημερινής εποχής, κάποιες από τις πιο εύστοχες παρατηρήσεις του σχετίζονται με τη φιλία. Έβλεπε τη φιλία ως μία από τις πραγματικές χαρές της ζωής και θεωρούσε πως για να ζήσει κάποιος μια ευτυχισμένη ζωή, χρειάζεται μια πραγματική φιλία. Με δικά του λόγια:«Η φιλία είναι ένα είδος αρετής ή τουλάχιστον συνυφασμένη με την αρετή. Εκτός όμως απ΄ αυτό, η φιλία είναι και πράγμα πάρα πολύ αναγκαίο στη ζωή του ανθρώπου, γιατί κανείς δεν θα προτιμούσε να ζει χωρίς φίλους, έστω κι αν έχει στην κατοχή του όλα τα άλλα αγαθά. Γι΄αυτό ακόμα και οι πλούσιοι και εκείνοι που κατέχουν αξιώματα και πολιτική εξουσία, πιστεύουν ότι η παρουσία φίλων είναι πολύ μεγάλη ανάγκη. Εξάλλου οι άνθρωποι στη φτώχεια και στις άλλες δυστυχίες τους, πιστεύουν ότι το μόνο καταφύγιο είναι οι φίλοι. Επιπλέον, οι φίλοι συνδράμουν τους νέους, ώστε να τους αποτρέψουν από τα λάθη, και, προκειμένου, για τους μεγάλους στην ηλικία, τους φροντίζουν και αναπληρώνουν τις δυνάμεις που τους λείπουν. Δύο πηγαίνουν μαζί, διότι και οι δυο είναι πιο ικανοί να κατανοήσουν από κοινού και ναενεργήσουν»

Νεοελληνική γλώσσα Β΄Γυμνασίου. Γραφή παραγράφου.

1^ος τρόπος ανάπτυξης:  Αιτιολόγηση.

Θεματική πρόταση: « Έχοντας επισκεφθεί το Πήλιο  θεωρώ ότι είναι ένας από τους πιο ελκυστικούς προορισμούς για κάθε ταξιδευτή. Το ωραίο τοπίο, οι φυσικές ομορφιές, τα ποτάμια και τα δένδρα, αποτελούν τον καλύτερο λόγο να εκδράμει κανείς πάλι και πάλι στο μαγευτικό αυτό τόπο. Οι άνθρωποι είναι φιλόξενοι,  επίσης υπάρχουν πολλά γραφικά και ωραία χωριά στα οποία μπορεί κανείς να καθίσει και να απολαύσει από τον καφέ έως νόστιμες τοπικές λιχουδιές.Το  Πήλιο σε ξεκουράζει και η μαγευτική διαδρομή σου υπόσχεται μία πραγματική απόδραση από τα προβλήματα της πόλης και της καθημερινότητας.».

2^ος τρόπος ανάπτυξης: Διαίρεση.

Θεματική πρόταση: «Υπάρχουν δύο μέρη για να επισκεφθεί κανείς στον Προυσσό, κοντά στο Καρπενήσι. Το πρώτο είναι το μοναστήρι της Παναγίας. Πανέμορφος τόπος, χαμένος μέσα στους γκρεμούς και στα βράχια, επιβλητικό όσο και μυσταγωγικό τοπίο. Η ομορφιά της φύσης μπερδεύεται με το σεβασμό που αποπνέει το πρόσωπο της Παναγίας. Το δεύτερο είναι τα πανέμορφα ποτάμια στα οποία μπορεί κανείς να περπατήσει, να φωτογραφίσει την άγρια φύση,να κάνει τα αγαπημένα του σπόρ. Τα ποτάμια μοιάζουν με αρτηρίες που σκορπούν ομορφιά και ζωή σε όλο τον τόπο. Τελικά είναι δύσκολο να επιλέξει κανείς και μάλλον θα πρέπει να επισκεφθεί κάθε σημείο του μαγευτικού αυτού τόπου.΄

Γραπτή δοκιμασία στη Νεοελληνική Γλώσσα Β΄Γυμνασίου. Ενότητα 3η. Α΄Κείμενο. ΔΑΜΩΝΑΣ (ΔΑΜΩΝ) ΚΑΙ Ο ΦΙΝΤΙΑΣ

Ο Δάμωνας (Δάμων) και ο Φιντίας ήταν δύο πυθαγόρειοι φιλόσοφοι και φίλοι που έμειναν στην ιστορία για την μέχρι θανάτου πιστή φιλία τους, η οποία έγινε πρότυπο και ενέπνευσε πολλά έργα ζωγραφικής, μουσικής, αλλά και κινηματογραφικές ταινίες. Οι δύο φιλόσοφοι ζούσαν ή βρέθηκαν στις Συρακούσες την εποχή που αυτές διοικούνταν απολυταρχικά από τον Διονύσιο τον Νεότερο (367-357 και πάλι 346-343)[3] και ο Φιντίας δίκαια ή μη, κατηγορήθηκε ότι σχεδίαζε την ανατροπή του τυράννου. Συνελήφθη και καταδικάστηκε σε θάνατο, αλλά του ικανοποίησαν την τελευταία επιθυμία να επισκεφθεί τους συγγενείς του ή να τακτοποιήσει κάποιες σοβαρές υποθέσεις υπό τον όρο -αν δεν επιστρέψει εγκαίρως - να εκτελεστεί αντ'αυτού ο φίλος του Δάμωνας, που προσφέρθηκε επί τούτου εθελοντικά. Σύμφωνα με όσα γράφτηκαν (από τον Κικέρωνα, τον Βαλέριο Μάξιμο, τον Ιάμβλιχο τον φιλόσοφο Αριστόξενο, τον Πορφύριο και τον Διόδωρο το Σικελό) μετά την απόφαση του Διονυσίου να εκτελέσει τον Φιντία, ο Δάμωνας ίσως προσπαθεί να εκμαιεύσει χάρη, όμως δεν εισακούγεται. Επειδή ο Φιντίας έχει σοβαρές εκκρεμότητες σχετικές με τις ευθύνες του και στον κύκλο των Πυθαγορείων (δεν ξέρουμε τι λογής) ο Δάμων μένει ως όμηρος, ανθρώπινο αμανάτι ή εγγύηση, και εκείνος φεύγει να τις τακτοποιήσει. Αν δεν επιστρέψει εγκαίρως, στη θέση του θα εκτελεστεί ο Δάμων. Δεν είναι βέβαιο πώς ακριβώς βρέθηκε ο Δάμων σε αυτή τη θέση αν και όλοι συμφωνούν ότι ήταν προθυμότατος. Πιθανόν να προσφέρθηκε μόνος του ώστε να τακτοποιήσει ο φίλος του τις υποθέσεις του, πιθανόν και να το πρότεινε ο Φιντίας σίγουρος ότι δεν θα αμφισβητείτο ο λόγος της τιμής του ότι θα επιστρέψει, ίσως και να ήταν ιδέα του Διονυσίου -όταν δηλαδή ο Φιντίας ζήτησε αναστολή εκτέλεσης της ποινής για λίγες ώρες ώστε να ρυθμίσει σοβαρά ζητήματα, πιθανόν ο Διονύσιος να του είπε "εντάξει, αλλά θα κρατήσω όμηρο τον Δάμωνα". Το μόνο βέβαιο είναι ότι ο Δάμων με φυσικότητα και εμπιστοσύνη αποδέχτηκε την ομηρία. Αν ο Φιντίας δεν επέστρεφε, θα σταύρωναν ή θα αποκεφάλιζαν εκείνον στη θέση του. Ο μυθιστορηματικές παραλλαγές του μύθου αναφέρουν ότι έφυγε με τα πόδια για το χωριό του που δεν ήταν ιδιαίτερα κοντά στις Συρακούσες και ότι αφού τακτοποίησε τα της μητέρας και της αδελφής του, την πάντρεψε δηλαδή, στο δρόμο της επιστροφής τον έπιασαν ληστές, ότι ξέφυγε αλλά βρέθηκε σε ένα φουσκωμένο ποτάμι και ταλαιπωρήθηκε να το διαβεί και ότι έβλεπε τον ήλιο να δύει και να πλησιάζει η ώρα της εκτέλεσης και να αγωνιά για το φίλο του. Όμως πιο τεκμηριωμένο φαίνεται πως έλειψε για λίγο και εκτός από τον Υγίνο κανείς δεν αναφέρεται σε γάμους, ληστές και ποτάμια. Στο μεταξύ ο Διονύσιος το έβρισκε διασκεδαστικό να λέει στο Δάμωνα ότι ήταν ανόητος να πιστέψει πως θα επέστρεφε ποτέ ο Φιντίας που "τώρα βρίσκεται κάπου πανευτυχής που γλίτωσε τη θανατική καταδίκη ενώ ο φίλος του είναι το ελάφι της υπόθεσης" -παραλληλίζοντας τις περιστάσεις με τη θυσία της Ιφιγένειας. Ο Δάμωνας υπερασπίζεται με σθένος τον Φιντία και λέει ότι σαν όλους τους πυθαγόρειους θα κρατήσει το λόγο του και ότι η μόνη περίπτωση να μην έρθει στην ώρα του, θα οφείλεται σε κάποιο απρόβλεπτο και μεγάλο εμπόδιο. Καθώς τον οδηγούν πια στο σταυρό ή στη λαιμητόμο της εποχής, παρακαλάει όντως

Nεοελληνική Γλώσσα Β΄Γυμνασίου. Επιρρηματικοί προσδιορισμοί.

Τι είναι και πώς εκφέρονται:

Οι επιρρηματικοί προσδιορισμοί είναι επιρρήματα ή άλλα λεκτικά σύνολα που προσδιορίζουν κυρίως ρήματα.Οι επιρρηματικοί προσδιορισμοί εκφέρονται μονολεκτικά με:

Α.επιρρήματα : Θα φύγω αύριο.

Β.απλές άναρθρες πτώσεις:  θα ταξιδέψουμε νύχτα.

Γ.επίθετο ( επιρρηματικό κατηγορούμενο) : έφυγε σκεφτικός.

Δ.μετοχές με επιρρηματική σημασία:  Μιλούσε κλαίγοντας.

(περιφραστικά):

1. εμπρόθετα:  Πέρασα από την αγορά.

2.σύναρθρες πτώσεις: θα ξεκινήσουμε το βράδυ.

3.επιρρηματικές εκφράσεις:  δουλεύει μέρα-νύχτα.

4.ζεύγη επιρρημάτων: σιγά-σιγά θα συνηθίσεις.

5.διπλασιασμένες πτώσεις:  βάδιζε άκρη άκρη στο δρόμο.

6.επιρρήματα + εμπρόθετα : κρύφθηκε πίσω από την κουρτίνα.

7.επιρρηματικές προτάσεις:  θα ξενιτευτώ για να πλουτίσω.

Nεοελληνική Γλώσσα Β΄Γυμνασίου,εκμάθηση αντωνυμιών.

Ασκήσεις.

1. Να  χαρακτηρίσετε τις αντωνυμίες  που υπάρχουν στα παρακάτω παραδείγματα ( π. χ προσωπική, δεικτική κ.ο.κ).

Τους είπα να περιμένουν αλλά δεν με άκουσαν.
Δικά μου είναι τα χρήματα και τα κάνω ό,τι θέλω.
Αναγνώρισε το σφάλμα του και ανέλαβε τις ευθύνες του.
Τέτοιος μαθητής και να αποτύχει στις εξετάσεις.
'Ημουν ο ίδιος παρών και μπορώ να σας τα διηγηθώ.
Αυτό το παιχνίδι θέλω  και κανείς  δεν θα μου αλλάξει γνώμη.

2.Να χρησιμοποιήσετε στη θέση του αδυνάτου τύπου τον αντίστοιχο δυνατό τύπο της προσωπικής αντωνυμίας ( στη μετατροπή μπορείτε να χρησιμοποιήσετε και εμπρόθετο προσδιορισμό).

Δεν σου το συγχωρώ που δεν μας κάλεσες στα εγκαίνια του γραφείου σου.
Τον ρώτησα αλλά δεν ήξερε να μου απαντήσει.
Τους έβλεπα απασχολημένους με τη δουλειά τους και δεν τους  ενόχλησα για να τους πώ τα νέα μου.
Με έβλεπε ανήσυχο και σε ρώτησε τι μου συμβαίνει.
Παρέδωσαν τους βαθμούς μας στους κηδεμόνες μας και τους μίλησαν για την πρόοδό μας.