Λατινικά Γ΄Λυκείου. Μάθημα 2. Διδώ και Αινείας

.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:

Ο Αινείας  είναι γιός του Αγχίση.Η Τροία είναι πατρίδα  του Αινεία.Οι Έλληνες πολιορκούν την Τροία και την κυριεύουν με δόλο. Ο Αινείας πλέει προς την Ιταλία με τον Αγχίση με τον γιό και τους συντρόφους . Αλλά οι άνεμοι ταράζουν την θάλασσα και φέρνουν τον Αινεία στην Αφρική. Η ΔΙδώ η βασίλισσα ιδρύει νέα πατρίδα εκεί.Ο Αινείας αφηγείται από την αρχή στη βασίλισσα το τέχνασμα των Ελλήνων. Η βασίλισσα αγαπά τον Αινεία και ο Αινείας τη βασίλισσα.Ο Αινείας πλέει προς την Ιταλία τελικά και η βασίλισσα πεθαίνει.

ΑΣΚΗΣΕΙΣ.

1.Μεταφράστε στα Λατινικά:

Α.Η βασίλισσα αγαπά τον Αινεία.

Β.Η Διδώ χτίζει στην Αφρική νέα πατρίδα.

Γ.Οι Τρώες πλέουν με τους συμμάχους τους στην Ιταλία.

Δ.Ο Αινείας πλέει προς τη νέα πατρίδα και η βασίλισσα πεθαίνει.

2.Να μεταφέρετε στον πληθυντικό τις προτάσεις;

a.Ego filius reginae sum.

b.Incola dolum Graeci narrat.

c.Ventum adversus Troianum in terram barbari incolae portat.

d.Graecus Troiam oppugnat et dolo expugnat.

e.Socius novam patriam in terra Barbara fundat.

Λατινικά Γ΄Λυκείου. Κείμενο 1.

Μετάφραση:

Ο Οβίδιος ο ποιητής είναι εξόριστος στην Ποντιακή γή.Γράφει συχνά επιστολές στη Ρώμη.Οι επιστολές είναι γεμάτες παράπονα.Eπιθυμεί τη Ρώμη και κλαίει για την κακή τύχη. Διηγείται για τους βάρβαρους  κατοίκους και την παγωμένη γή.Οι έγνοιες και οι δυστυχίες βασανίζουν τον ποιητή.Μάχεται ενάντια στην αδικία με τις  επιστολές. Η Μούσα είναι η μοναδική φίλη του ποιητή.

Ασκήσεις:

1.Να μεταφραστούν οι προτάσεις:

Α)Ovidius poeta est.

b)Epistulas Romam scriptitat.

c)Curas et miserias narrat.

d)Romam desiderat et terram Ponticam , in qua(= στην οποία) exulat,non amat.

e)In terra Pontica incola barbarus est.

f)amica poetae non est in terra gelida.

2.Να μεταφέρετε στον πληθυντικό τις προτάσεις:

a.Poeta sum

b.Terram gelidam non desidero.

c.Incola terrae est

d.Cura et miseria poetam excruciat.

e.Epistula contra injuriam repugnant

f.Musa amica poetae est.

Λατινικά Γ΄Λυκείου. Επαναληπτικό διαγώνισμα.

Μαθήματα XVI-XX.

Κείμενο.

.Postero die ad Caesarem legati mittuntur.Caesar iubet arma trade ac principes produci.

.Horum vocibus ac timore paulatim etiam ii, qui rei militaris periti habebantur,perturbabantur.

.Tum Cacus pastor,fretus viribus,boves quosdam in speluncam  caudis trahit aversos.

.Catilina a Cicerone ex urbe expulsus est. Socii eius deprehensi sunt et in carcere strangulati sunt.

.Ab his in castra delatus est tristis et trepidus, dum obvia turba quasi moriturum eum miseratur.Postero die Claudius imperator factus est.

Παρατηρήσεις:

1.Να μεταφρασθούν τα κείμενα.

2.Να κλιθούν μαζί :

Urbem Romam

Boves quosdam

3.Nα γίνει χρονική αντικατάσταση στους παρακάτω ρηματικούς τύπους:

Expulsus est

Λατινικά Γ΄Λυκείου ,Ενότητα 4η. ΕΝΟΤΗΤΑ 4. Τα ήθη των αρχαίων Ρωμαίων

ΚΕΙΜΕΝΟ:
Apud antiquos Romanos concordia maxima sed avaritia minima erat. Romani in suppliciis deorum magnifici sed domi parci erant. Iustitia inter se certabant et patriam curabant. In bello pericula audacia propulsabant et beneficiis amicitias parabant. Delecti consultabant patriae; eis corpus ex annis infirmum sed ingenium propter sapientiam validum erat.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:

Τους αρχαίους Ρωμαίους διέκρινε πάρα πολύ μεγάλη ομόνοια κι ελάχιστη πλεονεξία (= Στους αρχαίους Ρωμαίους υπήρχε…). Οι Ρωμαίοι ήσαν γενναιόδωροι στη λατρεία των θεών αλλά οικονόμοι στην ιδιωτική τους ζωή. Παράβγαιναν μεταξύ τους στη δικαιοσύνη και φρόντιζαν την πατρίδα τους. Στον πόλεμο απομάκρυναν τους κινδύνους με το θάρρος τους κι αποκτούσαν συμμαχίες με τις ευεργεσίες τους. Εκλεγμένοι άντρες φρόντιζαν για το κράτος· σ’ αυτούς το σώμα ήταν αδύναμο από τα χρόνια αλλά το πνεύμα δυνατό εξ αιτίας της σοφίας τους .

Παρατηρήσεις.

Maxima-minima: Κατηγορούμενα στο Concordia –avaritia  από το est (συνδετικό)ή επιθετικός προσδιορισμός  από το est (υπαρκτικό).

Deorum :  γενική αντικειμενική στο in suppliciis.

Domi :  επιρρηματική γενική που δηλώνει στάση σε τόπο.

Inter se: δηλώνει αλληλοπάθεια.

In bello : εμπρόθετος προσδιορισμός που δηλώνει κατάσταση ή χρόνο.

Eis : δοτική προσωπική κτητική  από το erat.

Ex annis: εμπρόθετος προσδιορισμός της αιτίας.

Propter sapientiam :  εμπρόθετος προσδιορισμός του εξωτερικού αναγκαστικού αιτίου.

Magnificus-magnificentior-magnificentissimus.

Magnifice (magnificenter) : Επίρρημα θετικού βαθμού.

Λατινικά,Ενότητα 3η. Θεωρία και ασκήσεις.

Α.Κείμενο.

Cēpheus et Cassiope Andromedam filiam habent. Cassiope, superba formā suā, cum Nymphis se comparat. Neptūnus irārtus ad oram Aethiopiae urget beluam marīnam, quae incolis nocet. Oraculum incolis respondet: «regia hostia deo placet!» Tum Cēpheus Andromedam ad scopulum adligat; belua ad Andromedam se movet. Repente Perseus calceis pennātis advolat; puellam videt et stupet formā puellae. Perseus hastā beluam delet et Andromedam liberat. Cēpheus, Cassiope et incolae Aethiopiae valde gaudent.

Μετάφραση:

Ο Κηφέας και η Κασσιόπη έχουν μια κόρη, την Ανδρομέδα. Η Κασσιόπη, περήφανη για την ομορφιά της, συγκρίνει τον εαυτό της με τις Νηρηίδες. Ο Ποσειδώνας θυμωμένος στέλνει στην ακτή της Αιθιοπίας ένα θαλάσσιο κήτος, που αφανίζει τους κατοίκους. Το μαντείο απαντά στους κατοίκους: «Στο θεό αρέσει βασιλικό σφάγιο». Τότε ο Κηφέας δένει την Ανδρομέδα πάνω σε ένα βράχο. Το κήτος κατευθύνεται προς την Ανδρομέδα. Ξαφνικά καταφτάνει πετώντας ο Περσέας με τα φτερωτά σανδάλια του· βλέπει την κόρη και θαμπώνεται από την ομορφιά της. Ο Περσέας σκοτώνει το κήτος με το δόρυ και απελευθερώνει την Ανδρομέδα. Ο Κηφέας, η Κασσιόπη και οι κάτοικοι της Αιθιοπίας χαίρονται πάρα πολύ.

Παρατηρήσεις:

Superba : επιρρηματικό κατηγορούμενο του τρόπου ή κατηγορηματικός προσδιορισμός στο Cassiope.

ΛΑΤΙΝΙΚΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ 2η

-->II. Διδώ και Αινείας 

Aeneas filius Anchisae est. Patria Aeneae Troia est. Graeci Troiam oppugnant et dolo expugnant. Aeneas cum Anchisa, cum nato et cum sociis ad Italiam navigat. Sed venti pontum turbant et Aenean in Africam portant. Ibi Dido regina novam patriam fundat. Aeneas reginae insidias Graecorum renarrat. Regina Aenean amat et Aeneas reginam. Denique Aeneas in Italiam navigat et regina exspirat.

-->

Μετάφραση

Ο Αινείας είναι γιος του Αγχίση. Πατρίδα του Αινεία είναι η Τροία. Οι Έλληνες πολιορκούν την Τροία και την κυριεύουν με δόλο. Ο Αινείας πλέει προς την Ιταλία με τον Αγχίση, με το γιο του και με τους συντρόφους του. Οι άνεμοι όμως αναταράζουν το πέλαγος και φέρ­νουν τον Αινεία στην Αφρική. Εκεί η βασίλισσα Διδώ θεμελιώνει μια καινούρια πατρίδα. Ο Αινείας διηγείται στη βασίλισσα από την αρχήτους δόλους των Ελλήνων. Η βασίλισσα ερωτεύεται τον Αινεία και ο Αινείας τη βασίλισσα. Τελικά ο Αινείας πλέει στην Ιταλία και η βασί­λισσα ξεψυχάει.

Ταξινόμηση λέξεων

Ουσιαστικά

Α' Κλίση

Aeneas, Aeneae (αρσ., χωρίς πληθ.) regina -ae (θηλ.)

Anchises, Anchisae (αρσ., χωρίς πληθ.) Troia -ae (θηλ., χωρίς πληθ.)

patria -ae (θηλ.) Italia -ae (θηλ., χωρίς πληθ.)

Africa -ae (θηλ., χωρίς πληθ.) insidiae -arum (θηλ., χωρίς ενικό)

Λατινικά,επαναληπτικές ασκήσεις.

Na συμπληρώσετε τους παρακάτω πίνακες:

terra
	ddomini	agri	pueri
				urbi	animali
						civem

Να συμπληρώσετε τους παρακάτω πίνακες:

Λατινικά Γ΄ Λυκείου: Οι χρήσεις των πτώσεων

Γενική

Η γενική πτώση ενός ουσιαστικού δηλώνει, όπως και στα ελληνικά, τη σχέση του α) με άλλο ουσιαστικό (ή άλλη λέξη που ισοδυναμεί με ουσιαστικό) β) με ρήμα γ) με επίθετο ή επίρρημα (ή άλλη λέξη που ισοδυναμεί με επίθετο ή επίρρημα).

Η γενική με ουσιαστικά περιλαμβάνει διάφορα είδη:

α) Υποκειμενική ή Αντικειμενική π.χ. cruciatus corporis (τα βάσανα του σώματος) = γενική αντικειμενική / finem stipendiorum (το τέλος της θητείας) = γενική υποκειμενική

β) Επεξηγηματική π.χ. Asiae nomen (το όνομα Ασία) / pericula mortis (οι θανάσιμοι κίνδυνοι)

γ) Κτητική π.χ. postes ianuae (παραστάδες της πόρτας)

δ) της Ιδιότητας π.χ. cerva alba eximiae pulchritudinis (ένα άσπρο ελάφι εξαιρετικής ομορφιάς)

ε) Διαιρετική π.χ. pars exercitus (μέρος του στρατού) / praesidium domesticorum (φρουρά από οικιακούς δούλους) [Στο συγκεκριμένο παράδειγμα η γενική μπορεί να χαρακτηριστεί και ως του Περιεχομένου]

Η γενική με ρήματα:

Γερουνδιακό – Παθητική Περιφραστική Συζυγία – Μετατροπή σε σύνταξη debeo + απαρέμφατο

Το γερουνδιακό είναι ρηματικό επίθετο με παθητική σημασία. Σχηματίζεται από το ενεστωτικό θέμα με την προσθήκη των καταλήξεων: ndus, nda, ndum και κλίνεται όπως τα δευτερόκλιτα επίθετα. Αντιστοιχεί στα ρηματικά επίθετα της ελληνικής σε –τέος.

Το γερουνδιακό, όπως και κάθε επίθετο χρησιμεύει:

1. Ως επιθετικός προσδιορισμός
2. Ως κατηγορούμενο, όπου μαζί με το sum σχηματίζει τη λεγόμενη παθητική περιφραστική συζυγία (μεταφράζουμε με το «πρέπει να»). Σ’ αυτή την περίπτωση γίνεται χρήση δύο συντάξεων:

α) Προσωπική σύνταξη, όταν το γερουνδιακό ανήκει σε ρήμα ενεργητικό μεταβατικό που συντάσσεται με αιτιατική. Το γερουνδιακό συμφωνεί με το υποκείμενο του sum στο γένος, στον αριθμό και στην πτώση.

Λατινικά Γ΄ Λυκείου: Μετατροπή δευτερεύουσας πρότασης σε μετοχή

David Talley 

[Σύμφωνα με το νέο πρόγραμμα σπουδών 2015-2016]

Οι δευτερεύουσες προτάσεις μπορούν να τραπούν στο αντίστοιχο είδος μετοχής (όπου υπάρχει αντιστοιχία). Κατά τη διαδικασία της μετατροπής λαμβάνουμε υπόψη τα ακόλουθα:

• Προσέχουμε ποιο είναι το υποκείμενο του ρήματος της δευτερεύουσας που θα τρέψουμε σε μετοχή. Αν το υποκείμενό του ταυτίζεται με το υποκείμενο ή το αντικείμενο του ρήματος της κύριας πρότασης, τότε η μετοχή που θα προκύψει θα είναι συνημμένη (σε πτώση ονομαστική, αν είναι συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος, στην πτώση του αντικειμένου, αν είναι συνημμένη σε αυτό).
• Αν το υποκείμενο του ρήματος της δευτερεύουσας δεν έχει σχέση με το υποκείμενο ή το αντικείμενο του ρήματος της κύριας, τότε η μετοχή θα είναι απόλυτη και θα τεθεί σε πτώση αφαιρετική.
• Προσέχουμε επίσης το χρόνο του ρήματος της δευτερεύουσας πρότασης. Αν βρίσκεται σε χρόνο Ενεστώτα ή Παρατατικό (σύγχρονο), τότε τρέπεται σε μετοχή Ενεστώτα. Αν βρίσκεται σε χρόνο Παρακείμενο ή Υπερσυντέλικο (προτερόχρονο), τότε τρέπεται σε μετοχή Παρακειμένου [παθητικής φωνής, καθώς δεν υπάρχει μετοχή Παρακειμένου ενεργητικής φωνής]. Αν βρίσκεται σε χρόνο Μέλλοντα (υστερόχρονο), τότε τρέπεται σε μετοχή Μέλλοντα.

Λατινικά Γ΄ Λυκείου: Απόλυτη αφαιρετική (ablativus absolutus)

[Σύμφωνα με το νέο πρόγραμμα σπουδών 2015-2016]

Όταν το υποκείμενο της μετοχής δεν έχει καμία σχέση με το υποκείμενο ή το αντικείμενο του ρήματος, τότε η μετοχή και το υποκείμενό της τίθενται σε πτώση αφαιρετική που ονομάζεται απόλυτη αφαιρετική.

Η μετοχή διατηρεί και στην περίπτωση αυτή την επιρρηματική της χρήση (χρονική, αιτιολογική κτλ.).

Υπάρχουν τρία είδη απόλυτης αφαιρετικής:

Λατινικά Γ Λυκείου: Απαγόρευση

Η απαγόρευση στα λατινικά εκφράζεται με τους εξής δύο τρόπους:

α) noli, nolite + Απαρέμφατο Ενεστώτα (οι τύποι αυτοί αποτελούν την Προστακτική του nolo = δε θέλω) [noli: B ενικό πρόσωπο, nolite: Β πληθυντικό πρόσωπο]

β) ne + Υποτακτική του Παρακειμένου (αντί του ne χρησιμοποιούνται διάφορες αρνητικές λέξεις, όπως nemo, numquam κτλ.)

Κείμενο 25

• Opibus urbis nolite confidere [εννοούμενο Υποκείμενο vos = εσείς] (Στις δυνάμεις της πόλης μην έχετε εμπιστοσύνη) [nolite + Απαρέμφατο Ενεστώτα]

Opibus urbis ne confisi sitis [ne + Υποτακτική Παρακειμένου του ημιαποθετικού confido – confisus sum – confisum – confidere]

Λατινικά Γ΄ Λυκείου: Απόλυτη αφαιρετική (ablativus absolutus)

[Σύμφωνα με το νέο πρόγραμμα σπουδών 2015-2016]

Όταν το υποκείμενο της μετοχής δεν έχει καμία σχέση με το υποκείμενο ή το αντικείμενο του ρήματος, τότε η μετοχή και το υποκείμενό της τίθενται σε πτώση αφαιρετική που ονομάζεται απόλυτη αφαιρετική.

Η μετοχή διατηρεί και στην περίπτωση αυτή την επιρρηματική της χρήση (χρονική, αιτιολογική κτλ.).

Υπάρχουν τρία είδη απόλυτης αφαιρετικής:

α) Η κανονική ή γνήσια αφαιρετική απόλυτη, το υποκείμενο της οποίας δεν έχει καμία συντακτική ή νοηματική σχέση με τους όρους της πρότασης. Η γνήσια αφαιρετική απόλυτη μετοχή μπορεί να είναι οποιουδήποτε χρόνου ενεργητικής (Ενεστώτα – Μέλλοντα) ή παθητικής φωνής (Παρακειμένου).

Στα κείμενα της ύλης συναντάμε δύο γνήσιες αφαιρετικές απόλυτες.

Κείμενο 45

Curat et providet ne, intercepta epistula, nostra consilia ab hostibus cognoscantur (Φροντίζει και προνοεί να μη μαθευτούν τα σχέδιά μας από τους εχθρούς, αν η επιστολή πέσει στα χέρια τους)

intercepta epistula: Υποθετική Μετοχή, Γνήσια Αφαιρετική Απόλυτη, Παρακειμένου, που σχηματίζει εξαρτημένο υποθετικό λόγο.

intercepta epistula – ne ... cognoscantur (Βουλητική Πρόταση)

Υποθετικοί Λόγοι (Λατινικά Γ΄ Λυκείου)

[Σύμφωνα με το νέο πρόγραμμα σπουδών 2015-2016]

Στα λατινικά υπάρχουν τρία είδη υποθετικών λόγων:

1^ο είδος: Υπόθεση: si (nisi) + Οριστική οποιουδήποτε χρόνου – Απόδοση: Οποιαδήποτε έγκλιση = Ανοικτή υπόθεση, χωρίς δηλαδή να δηλώνεται η αλήθεια της.

Ειδικότερα στο 1^ο είδος, μπορούμε να διακρίνουμε τον υποθετικό λόγο ανάλογα με τη χρονική του βαθμίδα, έτσι έχουμε:

Ανοικτή υπόθεση στο παρόν: si (nisi) + Οριστ. Ενεστώτα – Οριστ. Ενεστώτα

Ανοικτή υπόθεση στο παρελθόν: si (nisi) + Οριστ. Παρακειμένου ή Παρατατικού – Οριστ. Παρακειμένου ή Παρατατικού

Ανοικτή υπόθεση στο μέλλον: si (nisi) + Οριστ. Μέλλοντα – Οριστ. Μέλλοντα

2^ο είδος: Υπόθεση: si (nisi) + Υποτακτική ιστορικού χρόνου – Απόδοση: Υποτακτική ιστορικού χρόνου = Μη πραγματικό (ή απραγματοποίητο)

Ειδικότερα:

α) si (nisi) + Υποτ. Παρατατικού – Υποτ. Παρατατικού = Υπόθεση αντίθετη προς την πραγματικότητα στο παρόν

β) si (nisi) + Υποτ. Υπερσυντελίκου – Υποτ. Υπερσυντελίκου = Υπόθεση αντίθετη προς την πραγματικότητα στο παρελθόν