Περίληψη. Σημειώσεις – Περίληψη.

Ο μαθητής ο οποίος    έχει μελετήσει την  ενότητα  «Σημειώσεις-Περίληψη» θα πρέπει :Να

1) Να έχει κατανοήσει ότι η περίληψη είναι ένα δικό του κείμενο που δεν προδίδει όμως το πνεύμα του συγγραφέα.

2)Να έχει αντιληφθεί ότι η περίληψη είναι μία αφαιρετική διαδικασία και συνεπώς πρέπει να εντοπίζει το καίριο με τις σημαντικές λεπτομερειες τους πλαγιοτίτλους των παραγράφων, τις λέξεις-κλειδιά.

3)Να έχει εντοπίσει τα βασικά στοιχεία που πρέπει να προσέχει στη σύνταξη  της περίληψης.

4)Να έχει ασκηθεί σε ένα λόγο σαφή και νοηματικά πυκνό,οξύνοντας ταυτόχρονα και την κριτική του ικανότητα.

Περιεχόμενο-μεθοδολογία.

Περίληψη και έκταση.

Αν η περίληψη που πρόκειται να γράψει είναι εκτενής τότε βασίζεται στη θεματική περίοδο και στις σημαντικές λεπτομέρειες κάθε παραγράφου του κειμένου, από το οποίο θα προέλθει η περίληψη(όπως και στις σημειώσεις από μία παράγραφο).

Αν η περίληψη είναι συνοπτική τότε βασίζεται στα θεματικά κέντρα των παραγράφων ή των ευρυτέρων νοηματικών ενοτήτων του κειμένου.

Προετοιμάζω την περίληψη.

Έκθεση-Έκφραση Β΄Λυκείου. Είδη Βιβλιοκριτικής.

Α.Λογοτεχνική κριτική:

Περιλαμβάνει:

Το στόχο του συγγραφέα

Τον τίτλο του έργου

Την υπόθεση του έργου

Την πρωτοτυπία και έλξη του βιβλίου

Τη σχέση  της αφήγησης με την πραγματικότητα

Τη σύνθεση και πλοκή (αφηγηματικός τρόπος)

Τα κύρια πρόσωπα

Τα μέσα που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας (αφήγηση, περιγραφή, διάλογος, γλώσσα, ύφος)

Πληροφορίες για το συγγραφέα

Διαπιστώσεις και αξιολογικές κρίσεις.

Έκφραση-Έκθεση Β΄Λυκείου Ασκήσεις εμπέδωσης θεωρίας.

1. Στην παρακάτω πρόταση: «Ο άνθρωπος καταστρέφει το περιβάλλον» να προσδώσετε:

Α) χρονικό προσδιορισμό

Β) τρόπο

Γ) το βαθμό της χρονικής διάρκειας

Δ) το χρόνο κατά τον οποίο επαναλαμβάνεται κάτι

Ε) χρονική σχέση γεγονότων (προτερόχρονο, σύγχρονο, υστερόχρονο).

2.Να διατυπώσετε μία είδηση,πληροφορία, ερμηνεία, συλλογισμό, ο οποίος θα έχει τα παρακάτω χαρακτηριστικά:

Επικαιρότητα

Έκθεση-Έκφραση Β΄Λυκείου. Ασκήσεις εμπέδωσης της θεωρίας.

1. Να ολοκληρώσεις τις παρακάτω δοθείσες  θεματικές  προτάσεις με τη γραφή παραγράφων:

Α)Η καταπάτηση των δικαιωμάτων του παιδιού συνιστά φαινόμενο με ανησυχητικές διαστάσεις  στις  ημέρες μας.

Β) Τα προγράμματα της τηλεόρασης με βάση το περιεχόμενό τους διακρίνονται σε ενημερωτικά και σε ψυχαγωγικά.

2. Να σημειώσεις τη μέθοδο ανάπτυξης της παρακάτω παραγράφου:

Η επιφυλλίδα είναι τύπος κειμένου που αναφέρεται σε διάφορα θέματα όπως φιλολογικά, επιστημονικά, κοινωνικά, καλλιτεχνικά, και γράφεται από πρόσωπα τα οποία δηλώνουν ειδικοί στα θέματα αυτά.  Δημοσιεύεται σε εφημερίδα σε ορισμένη θέση και χωρίζεται συνήθως από την υπόλοιπη  ύλη με ολοσέλιδη ή μικρή γραμμή. Ο επιφυλλιδογράφος μπορεί να ξεκινήσει από ένα επίκαιρο θέμα αλλά δεν μένει προσκολλημένος στην επικαιρότητα. Προχωρεί σε παρατηρήσεις και σκέψεις διαχρονικού χαρακτήρα και γενικοτέρου ενδιαφέροντος. Το κειμενικό αυτό είδος λόγω του περιεχομένου του απευθύνεται σε ένα περιορισμένο  κοινό το οποίο έχει ειδική γνώση και ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το διαπραγματευόμενο θέμα.

Έκφραση-Έκθεση Β΄Λυκείου. Βιογραφικά είδη.

Η Αφήγηση περιλαμβάνει:

1.Την είδηση

2.Τις διηγήσεις και τις μαρτυρίες (προφορικές ή γραπτές). Τέτοιες είναι οι

Βιογραφίες και οι

Αυτοβιογραφίες.

Τα βιογραφικά είδη είναι :

βίος – συναξάρια- μυθιστορηματική βιογραφία- βιογραφικό σημείωμα-συστατική επιστολή-απομνημονεύματα- ημερολόγια-μυθιστόρημα με αυτοβιογραφικά στοιχεία-αυτοβιογραφικό σημείωμα.

Στόχοι:

Έκφραση- Έκθεση Γ΄Λυκείου. Ασκήσεις εκμάθησης του σχολίου στην είδηση.

1.Να διαμορφώσετε τις ειδήσεις που ακολουθούν προσθέτοντας κάθε φορά ένα δικό σας σχόλιο (αρνητικό) το οποίο ανάλογα με το περιεχόμενο της είδησης μπορεί να εκφράζει από απλή αποδοκιμασία έως πλήρη αγανάκτηση.

Α)300.000  ανθρώπινες ζωές θα χαθούν μέσα σε δύο μήνες από το λιμό που πλήττει το Σουδάν, αν οι συνομιλίες που αρχίζουν σήμερα ανάμεσα στη σουδανική κυβέρνηση και  τους αντάρτες δεν καταλήξουν σε ειρηνευτική συμφωνία.

Β) Η Παγκόσμια ημέρα ελευθερίας του Τύπου βρίσκει 138 δημοσιογράφους στις φυλακές. Δεν βρίσκει στη ζωή 26 δημοσιογράφους που δολοφονήθηκαν σε 14 χώρες μέσα στο 1997.

Γ) Σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες το 43% των Γάλλων που ζούν σε αστικά κέντρα σε  περιοχές που διασχίζουν αυτοκινητόδρομοι υποφέρουν από την ηχορύπανση. Παρ΄όλα αυτά κανένα ειδικό μέτρο δεν λαμβάνεται για την αντιμετώπιση της κατάστασης.

Δ) 4 οικολόγοι ακτιβιστές της Green Peace καταδικάστηκαν  στο Βανκούβερ σε ποινή φυλάκισης 3 εβδομάδων επειδή συμμετείχαν σε αποκλεισμό δρόμου που οδηγεί  στο δάσος , διαμαρτυρόμενοι για τα σχέδια της κυβέρνησης του Καναδά που οδηγούν σε καταστροφή μία σημαντική δασική περιοχή της χώρας.

Eίδη γραπτού λόγου.

1.Άρθρο.

Τίτλος: σύντομος , περιεκτικός, χιουμοριστικός,ειρωνικός κ.λ.π.

Περιεχόμενο: Το άρθρο έχει επικαιρικό χαρακτήρα , δηλαδη αφορμάται πάντα από ένα επίκαιρο γεγονός , το οποίο σχολιάζει ή ερμηνεύει. Τέτοια κείμενα αναφέρονται σε επίκαιρα θέματα /προβλήματα, όπως είναι: η βία και η εγκληματικότητα,τα ναρκωτικά,οι αρνητικές επιδράσεις της διαφήμισης,η μοναξιά , η καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος κ.λ.π.

Γλώσσα: αναφορική λειτουργία (χρήση γ΄ προσώπου) γιατί το άρθρο απέχει σαφώς από τη λογοτεχνία και κινείται στο χώρος της ερμηνευτικής δημοσιογραφίας.Γι αυτό και δεν έχει προσωπικό και οικείο τόνο.

Ύφος: σοβαρό, επίσημο και απρόσωπο.

2.Εισήγηση.

π.χ σε συνέδριο, συνέλευση, εκδήλωση, δημοτικό συμβούλιο κ.λ.π.

Προσφώνηση: "Κύριοι σύνεδροι,Κυρίες και κύριοι".

Γλώσσα; αναφορική λειτουργία.Χρήση κατά βάση του γ΄προσώπου στο μεγαλύτερο μέρος της εισήγησης για να αποδοθεί με αντικειμενικό τρόπο το σοβαρό περιεχόμενό της και να μην αποβεί μία συναισθηματική τύπου επικοινωνία.Επειδή η εισήγηση γράφεται για να διαβασθεί σε ένα ακροατήριο πρέπει μετά την προσφώνηση να ξεκινήσουμε χρησιμοποιώντας το α΄ενικό και το β΄πληθυντικό πρόσωπο(μαζευθήκαμε εδώ, και συνεχίζουμε με το θεματικό κέντρο).

Ύφος: επίσημο και σοβαρό.

Έκφραση-Έκθεση Λυκείου. Η τεχνική της περίληψης(άρθρου, δοκιμίου,κ.λ.π).

Προεργασία:

1)Διαβάζουμε ολόκληρο το κείμενο προσεκτικά ώστε να κατανοήσουμε το περιεχόμενό του και να επισημάνουμε  το θεματικό του κέντρο.

2)Σημειώνουμε τις θεματικές προτάσεις των παραγράφων και τις σημαντικότερες λεπτομέρειές τους για να προσδιορίσουμε τους νοηματικούς τους άξονες.

3)Αν δεν υπάρχει θεματική πρόταση τότε βρίσκουμε πλαγιότιτλο.

4)Εντοπίζουμε την πορεία της σκέψης του συγγραφέα.

Γραφή/σύνθεση.

1) Στην αρχή επισημαίνουμε το θεματικό κέντρο του κειμένου και το καταγράφουμε σε μία θεματική πρόταση (ή περίοδο).

Το κείμενο αναφέρεται ή αναλύει ή προσεγγίζει ή διερευνά κ.ο.κ. π.χ στις αρνητικές συνέπειες του καταναλωτισμού στις σύγχρονες κοινωνίες.

2)Επιδιώκουμε να υπάρχει ενότητα λόγου αλληλουχία νοημάτων  και συνοχή. Γι αυτό χρησιμοποιούμε τις κατάλληλες λέξεις/φράσεις.Έτσι μετά την πρώτη περίοδο γράφουμε:

Αρχικά (ή πρώτα πρώτα ) ο συγγραφέας επισημαίνει (ή υποστηρίζει, διαπιστώνει, εκτιμά,θεωρεί, κ.ο.κ)και καταγράφουμε συνοπτικά το περιεχόμενο της πρώτης παραγράφου.

3) Συνεχίζουμε τη λέξη/φράση:

Στη συνέχεια (ή κατόπιν κ.ο.κ) παραθέτει (ή καταγράφει, σχολιάζει κ.ο.κ) και γράφουμε το περιεχόμενο της επομένης ή των δύο επομένων παραγράφων. Συνεχίζουμε με το περιεχόμενο των υπολοίπων παραγράφων πλήν της τελευταίας.

4) Φθάνοντας στην τελευταία παράγραφο κλείνουμε με τη φράση:

Τέλος (ή καταλήγοντας ) ο αρθογράφος (ή συγγραφέας κ.ο.κ) αναφέρει ότι….και παραθέτουμε συνοπτικά το περιεχόμενό της.

Υπόψιν:

1)Γράφουμε πάντοτε σε γ΄πρόσωπο ( εκτός και αν το επικοινωνιακό πλαίσιο επιβάλλει διαφορετικό πρόσωπο ή συνδυασμό προσώπων).

Έκφραση-Έκθεση Β΄Λυκείου. Μετατροπή Ενεργητικής φωνής σε Παθητική.

Ενεργητική Σύνταξη	Παθητική Σύνταξη.
Το αντικείμενο του μονόπτωτου  μεταβατικού ρήματος → Π.χ.Ο γεωργός οργώνει το χωράφι.	Υποκείμενο του Παθητικού. Π.χ. το χωράφι οργώνεται από το γεωργό.
Το υποκείμενο του ενεργητικού ρήματος → Π.χ. Ο υπουργός υπέγραψε την απόφαση.	Ποιητικό αίτιο του παθητικού. Π.χ.Η απόφαση υπογράφηκε  από τον υπουργό.
Το ρήμα της ενεργητικής →	Παθητικής φωνής στον ίδιο χρόνο.
Αν το ενεργητικό ρήμα είναι δίπτωτο:→ Π.χ.α.το σχολείο του έδωσε βραβείο.       Β.Ο καθηγητής εξέτασε το μαθητή αρχαία.	Το έμμεσο αντικείμενο συνήθως διατηρείται,μπορεί όμως και να γίνει εμπρόθετος προσδιορισμός. Π.χ.α)του δόθηκε βραβείο από το σχολείο.       Β)Ο μαθητής εξετάσθηκε από τον καθηγητή στα αρχαία.
Αν το ενεργητικό ρήμα παίρνει δύο αιτιατικές, τη μία αντικείμενο και την άλλη κατηγορούμενο αντικειμένου → Π.χ.Οι πολίτες εξέλεξαν το Χ βουλευτή.	Το αντικείμενο του ενεργητικού ρήματος γίνεται υποκείμενο του παθητικού σε πτώση ονομαστική, ενώ το κατηγορούμενο αντικειμένου γίνεται κατηγορούμενο υποκειμένου σε ονομαστική πτώση. Π.χ. Ο Χ εκλέχτηκε από τους πολίτες βουλευτής.

Θεωρία έκθεσης . Γραφή παραγράφου.

Το υλικό των παραγράφων.

Το υλικό που χρειάζεται για να γράψουμε μία παράγραφο ή μία μεγαλύτερη βέβαια έκθεση ευρίσκεται αποθηκευμένο στην πνευματική απόθήκη του μυαλού μας.Επειδή όμως είναι σκόρπιο και αταχτοποίητο θα πρέπει  κάθε φορά να κάνουμε τη σωστή και πρέπουσα επιλογή.Να διαλέξουμε εκείνο που εξυπηρετεί το σκοπό, να παραμερίσουμε ό,τι είναι άσχετο,να ταχτοποιήσουμε το επιλεγέν υλικό με βάση τους μορφοσυντακτικούς κανόνες.

Π.χ. «Η μητέρα μου πηγαίνει συχνά στο μεγάλο κατάστημα υπέρ-αγορά της γειτονιάς μας».

Εάν επιλέξουμε να γράψουμε μία παράγραφο με αυτόν τον τίτλο  με τη μέθοδο της αιτίας και του αποτελέσματος θα πρέπει να επιλέξουμε με τη σειρά τις αιτίες από την πλέον πνευματική έως την πλέον υλική, από την πλέον σημαντική έως τη λιγότερο σημαντική.

1^η αιτία: Η μητέρα σκέφτεται ότι το μεγάλο κατάστημα τα έχει όλα.

2^η αιτία: Η μητέρα νοιώθει ασφάλεια στο μεγάλο κατάστημα διότι τα βρίσκει όλα τα πράγματα που θέλει.

3^η αιτία: Η μητέρα χαίρεται διότι στο μεγάλο κατάστημα χαιρετά και συζητά με γνωστούς της.

Το ακατέργαστο υλικό στην πνευματική αποθήκη  του μυαλού μας το οποίο θα μετουσιωθεί σε παράγραφο αποτελείται:

1.Από διάφορες συγκεκριμένες εμπειρίες.

Π.χ σε τίτλο που θα πρέπει να αναπτυχθεί ως παράγραφος «η τέχνη εμποδίζει τον άνθρωπο να είναι μόνος του» οι συγκεκριμένες εμπειρίες αντλούνται από:

Τις γνώσεις μας, τις ιστορικές μας γνώσεις, τις φιλοσοφικές μας γνώσεις, την κοινωνική κατάσταση που ζούμε, την κοινωνία  που επιθυμούμε και την κοσμοθεωρία που πρεσβεύουμε:

Ως εκ τούτου γράφουμε:

Η Είδηση.Η Είδηση και το σχόλιο.

Το γεγονός και το σχόλιο στην είδηση.
Είδηση είναι οτιδήποτε αναγγέλεται, οτιδήποτε πληροφορείται  κάποιος με κάθε μέσο (εφημερίδες,περιοδικό,τηλεόραση, ραδιόφωνο,κ.λ.π).Η είδηση είναι εφήμερη.

Δημοσιογραφία ονομάζεται η συγκέντρωση και η διάδοση των ειδήσεων που σκοπό έχουν την ενημέρωση του πολίτη.Τη διακρίνουμε σε:

α.Ειδησεογραφία  : Ασχολείται ειδικά με την αναγραφή των ειδήσεων, δηλαδή ανακοινώνει ό,τι ενδιαφέρει τον άνθρωπο και επηρεάζει τη ζωή του.
β.Ερμηνευτική ειδησεογραφία: άρθρο, σχόλιο,χρονογράφημα, γελοιογραφία: Ερμηνεύει και σχολιάζει τα γεγονότα και τις ειδήσεις.

H Tέχνη της Περίληψης.

Περίληψη γραπτού λόγου:

Τι είναι η περίληψη, χαρακτηριστικά της περίληψης:

Συνήθως η  σχολική περίληψη εκτείνεται σε μία παράγραφο και  αναλογεί στο 1/3 του αρχικού μας κειμένου (100-150 λέξεις). Η συνοπτική περίληψη έχει ακόμη μικρότερη έκταση και περιορίζεται στο 1/5  ή 1/6 του κειμένου (70-80 λέξεις).

Η περίληψη δεν πρέπει να περιλαμβάνει προσωπικά σχόλια ούτε να παραλείπει τα νοήματα (πρωτεύοντα και δευτερεύοντα) που περιέχονται στο κείμενο του συγγραφέα.Μία επιτυχημένη περίληψη αναπαραγάγει το περιεχόμενο του κειμένου μας χωρίς όμως να το επαναλαμβάνει αυτούσιο.

Θα πρέπει να μεταφέρεται η συλλογιστική πορεία και τα συμπεράσματα αλλά και τα επιχειρήματα του συγγραφέα. Επίσης η περίληψη θα πρέπει να στολίζεται και να διανθίζεται με τις κατάλληλες διαρθρωτικές λέξεις, οι οποίες όμως θα πρέπει ορθά να αποδίδουν τα νοήματα και τις σκέψεις και όλα τα υπόλοιπα του συγγραφέα.

Έκφραση-Έκθεση Γ΄Λυκείου. Η τέχνη της περιλήψεως.

Α.Κείμενο.

Πάνω από 86,7 εκατομμύρια παιδιά, κάτω των 7 ετών, έχουν περάσει ολόκληρη τη ζωή τους σε ζώνες συγκρούσεων, θέτοντας την ανάπτυξη του εγκεφάλου τους σε κίνδυνο, ανακοίνωσε η UNICEF.

Ένα παιδί γεννιέται με 253 εκατομμύρια ενεργούς νευρώνες, αλλά το αν ο εγκέφαλος θα φθάσει την πλήρη ενήλικη ικανότητα των περίπου ενός δισεκατομμυρίου συνδεόμενων νευρώνων, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ανάπτυξη στην πρώιμη παιδική ηλικία, τονίζει η UNICEF. Αυτό περιλαμβάνει το μητρικό θηλασμό και τη διατροφή στην πρώιμη παιδική ηλικία, τα πρώτα ερεθίσματα που θα δεχθεί από εκείνους που το φροντίζουν, τις πρώτες ευκαιρίες για μάθηση και τη δυνατότητα να μεγαλώσει και να παίξει σε ένα ασφαλές και υγιές περιβάλλον. Κατά τη διάρκεια των πρώτων επτά ετών της ζωής, ο εγκέφαλος ενός παιδιού έχει τη δυνατότητα να ενεργοποιεί 1.000 εγκεφαλικά κύτταρα κάθε δευτερόλεπτο. Κάθε ένα από αυτά τα κύτταρα, γνωστά ως νευρώνες, έχει τη δύναμη να συνδέεται με άλλους 10.000 νευρώνες χιλιάδες φορές ανά δευτερόλεπτο. Οι εγκεφαλικές συνδέσεις χρησιμεύουν ως δομικά στοιχεία του μέλλοντος του παιδιού, καθορίζοντας την υγεία του, τη συναισθηματική ευεξία και την ικανότητα μάθησης, περιγράφει η UNICEF. Τα παιδιά όμως που ζουν μέσα σε συγκρούσεις, συχνά εκτίθενται σε ακραία ψυχικά τραύματα, που τα θέτουν σε κίνδυνο διαβίωσης σε συνθήκες τοξικού στρες, μια κατάσταση που αναστέλλει τις συνδέσεις των κυττάρων του εγκεφάλου – με σημαντικές συνέπειες στη γνωστική, κοινωνική και σωματική τους ανάπτυξη σε ολόκληρη τη ζωή τους, συνεχίζει η ανακοίνωση.

Έκφραση-έκθεση Ανάπτυξη παραγράφου με διαίρεση

Α.Τα συστατικά στοιχεία της διαίρεσης

Διαιρετέα έννοια(γένος)→  η έννοια που πρέπει να διαιρεθεί

Διαιρετική  βάση            →   τα γνωρίσματα συμφωνα με τα οποία γίνεται η διαίρεση                                                   ®το περιεχόμενο                                                   ®η ποιότητα                                                   ®η σχέση με τις άλλες                                                   ®η δομή της

Είδη(μέλη της διαίρεσης)→το αποτέλεσμα που προκύπτει από τη διαίρεση της διαιρετέας έννοιας με τη διαιρετική βάση.

 Β.Αναγκαίες προϋποθέσεις για μία σωστή διαίρεση

Για να είναι σωστή η διαίρεση πρέπει να είναι:

√ενιαία η διαιρετική της βάση:π.χ:οι εγκλίσεις των ρημάτων είναι η οριστική η υποτακτική η ευκτική και η προστακτική

√ τέλεια : να περιλαμβάνει όλα τα είδη του γένους: π.χ οι ονοματικοί ρηματικοί τύποι είναι το απαρέμφατο και η μετοχή

√ συνεχής :να μην γίνεται κάποιο άλμα στα είδη της :  π.χ τα είδη του ποιητικού λόγου είναι το έπος η δραματική ποίηση και η λυρική ποίηση

Nεοελληνική γλώσσα. Δομή της παραγράφου.

Η θέση της θεματικής πρότασης:Θεματική πρόταση είναι συνήθως η πρώτη πρόταση της παραγράφου.Υπάρχουν όμως περιπτώσεις που μπορεί να μπεί οπουδήποτε –στην αρχή ή στη μέση ή στο τέλος-μέσα στην παράγραφο. Μπορεί ακόμα και να επαναδιατυπώνεται μία και δύο φορές είτε βέβαια με τις ίδιες λέξεις είτε με διαφορετικές.Μερικές φορές κάποιοι συγγραφείς μπορεί να μη γράφουν μία ξεκάθαρη θεματική πρόταση και να  περιμένουν από τον αναγνώστη να την ανακαλύψει και να την ονοματοδοτήσει.

Σε κάθε περίπτωση η φυσική  θέση της θεματικής πρότασης είναι στην αρχή και έναρξη της παραγράφου μιάς και από εκεί ο συγγραφέας θα ξεκινήσει το ιδεολογικό του ταξείδι δηλώνοντας το όποιο αντικείμενο της έρευνάς του.

Ας παρακολουθήσουμε την παρακάτω παράγραφο:

Χωρίς λεωφορεία μένει από την Τρίτη 16 Αυγούστου η Θεσσαλονίκη, έπειτα από την επίσχεση εργασίας που θα πραγματοποιήσουν οι εργαζόμενοι του ΟΑΣΘ. Η επίσχεση θα συνεχιστεί την Τετάρτη και την Παρασκευή, οπότε έχει οριστεί νέα συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου, κατά τη διάρκεια του οποίου θα πάρουν απόφαση για την πορεία των κινητοποιήσεών τους.

Είναι ξεκάθαρο ότι η δήλωση του θέματος από την αρχή βοηθεί στη σαφήνεια και στην καλλίτερη ανάπτυξη της παραγράφου. Σε κάθε περίπτωση ξεκαθαρίζει το τι και το πώς της ανάλυσης.

Σε περίπτωση που απουσιάζει η θεματική πρόταση θα απουσιάζει ως συγκεκριμένη διατύπωση και θα πρέπει να την κατανοήσουμε καθαρά πνευματικά και να τη διατυπώσουμε.Ας δούμε το παρακάτω παράδειγμα:

Ξέρουμε ότι τα έντομα πολλές φορές καθοδηγούνται από ήχους,προκειμένου να κάνουν όσα επιτάσσει η φύση.Δεν είναι όμως μόνον τα έντομα.Ζώα ανωτέρας δομής και συμπεριφοράς πολλές φορές καθοδηγούνται από ήχους και άλλα αισθητηριακά δεδομένα προκειμένου να εκτελέσουν ενστικτώδεις εντολές.Αυτό σε κάθε περίπτωση μπορεί να ισχύει και για τον άνθρωπο ο οποίος πολλές φορές παρακινείται από την ακοή του να κάνει πράγματα που επιθυμεί.

Ας προσέξουμε ότι η παραπάνω παράγραφος δεν έχει θεματική πρόταση.Ουσιαστικά δεν έχει διατυπωμένη θεματική πρόταση.Άρα θα πρέπει να κατανοήσουμε τις λεπτομέρειες και να διατυπώσουμε την κρυμμένη ουσιαστικά θεματική πρόταση: Η σημασία των ήχων στη ζωή των ζώων».

Διαθεματική διδασκαλία στο μάθημα της Νεοελληνικής γλώσσας.Το Υποκείμενο στη Νεοελληνική γλώσσα και στην Αγγλική γλώσσα.

Το Υποκείμενο είναι το πρόσωπο,ζώο ή πράγμα,η κατάσταση η ιδιότητα ,η σκέψη ή η αξία η οποία προκαλεί πράξει,συναισθήματα,σκέψεις,ή θέτει και μεταφέρει τις παραπάνω μεταβλητές(το πρόσωπο κ.λ.π)σε νέες καταστάσεις,σε νέες σκέψεις και συναισθήματα,σε καινούργιες πράξεις,ή βέβαια όλες οι παραπάνω μεταβλητές παθαίνουν και υφίστανται τις συνέπειες από κάποια πράξη ή σκέψη.

π.χ.Ο Κώστας παίζει μπάλλα,ο Κώστας ως πρόσωπο υπό-κείται πίσω από την κίνηση της μπάλλας,άρα προκαλεί πράξεις με τη μπάλλα,είναι το υποκείμενο.

Ο  Κώστας χτυπήθηκε από το ρεύμα,ο Κώστας υφίσταται τις ενέργειες του ρεύματος,άρα υπό-κείται κάτω από τις συνέπειες της ανθρώπινης αυτής ανακάλυψης.

Έκφραση-Έκθεση.Γραφή άρθρου.

Το άρθρο έχει τριμερή δομή:
α)Στην αρχή και στον πρόλογο,γίνεται η αναφορά και η παρουσίαση του θέματος,με τρόπο όμως που έλκει το ενδιαφέρον του ανγνώστη,με τα κατάλληλα γραμματικά και συντακτικά φαινόμενα και με τον ανάλογο λεκτικό πλούτο.
π.χ.Το θέμα των grieklich είναι ένα ιδιαίτερα παρακμιακό φαινόμενο το οποίο συνδέεται και με την τεχνολογία η οποία προβάλλει την εικόνα ενάντια στο παραδοσιακό βαθυστόχαστο βιβλίο,αλλά και με την αδυναμία του νεοέλληνα να μορφωθεί ιδιαίτερα ζώντας σε μία υλική εποχή η οποία τον γεμίζει πρωτίστως με την αγωνία του επιουσίου.

β).Στο β΄μέρος αναπτύσσονται οι απόψεις του αρθρογράφου:η θετική ή μη εστίασή του,κάποια παραδείγματα,παρατίθενται ιστορικά δεδομένα ,σκέψεις και συναισθήματα και κάποιες ηθικές πλευρές του όλου θέματος.Εάν σκεφθούμε ότι έχουμε τρία  είδη άρθρου(δημοσιιγραφικό-επιστημονικό-ποικίλο(λογοτεχνικό,αθλητικό,κοινωνικό,αθλητικό κ.λ.π)το άρθρο που ασχολείται με γλωσσικά θέματα σαφέστατα ανήκει σε μία κατηγορία που θα μπορούσαμε να την ονομάσουμε κοινωνική.Άρα το ύφος είναι απλό,δημοσιογραφικό,η γλώσσα προσιτή,το λεξιλόγιο καθημερινό εμπλουτισμένο με λέξεις από τον τομέα της γλωσσολογίας και της φιλολογικής επιστήμης,οι ιδέες προέρχονται από τον τομέα της ιστορίας,των κοινωνικών επιστημών και  της φιλοσοφικής γλωσσολογίας.

Διαρθρωτικές λέξεις και φράσεις,τι δηλώνουν.

Νεοελληνική γλώσσα

Διαρθρωτικές λέξεις και φράσεις,τι δηλώνουν.

έκφραση-έκθεση,τρόποι ανάπτυξης παραγράφου,ορισμός....

Έκφραση έκθεση,ανάπτυξη παραγράφων,τρόποι.....