Ο «περήφανος λόγος» ή η αποστομωτική απάντηση του Νικηφόρου Β΄ Φωκά....

 

Ο «περήφανος λόγος» ή η αποστομωτική απάντηση του Νικηφόρου Β΄ Φωκά αναφέρεται στην ιστορική και έντονη διπλωματική σύγκρουση που είχε ο Βυζαντινός αυτοκράτορας με τον Λιουτπράνδο, επίσκοπο της Κρεμόνας, ο οποίος είχε σταλεί το 968 μ.Χ. στην Κωνσταντινούπολη ως πρεσβευτής του Γερμανού ηγεμόνα Όθωνα Α΄.

Ο Όθων Α΄ είχε στεφθεί πρόσφατα στη Ρώμη ως «Αυτοκράτορας των Ρωμαίων», τίτλο που το Βυζάντιο θεωρούσε αποκλειστικά δικό του προνόμιο και οικουμενικό του δικαίωμα. Όταν ο Λιουτπράνδος μετέφερε τις προκλητικές αξιώσεις της Δύσης (ζητώντας βυζαντινά εδάφη στην Κάτω Ιταλία ως προίκα για έναν γάμο), ο Νικηφόρος Φωκάς έδωσε μια άκρως περήφανη και σκληρή απάντηση, υπερασπιζόμενος τη ρωμαϊκή/ελληνική ταυτότητα και τη στρατιωτική ισχύ της Αυτοκρατορίας του.

Το Ιστορικό Πλαίσιο & Η Απάντηση του Αυτοκράτορα

Όπως διασώζεται από τα ίδια τα κείμενα που έγραψε αργότερα ο εξοργισμένος Λιουτπράνδος (στην αναφορά του Relatio de Legatione Constantinopolitana), ο Νικηφόρος Φωκάς τον υποδέχθηκε με πλήρη περιφρόνηση και του είπε:

«Έπρεπε και μάλιστα θέλαμε να σε υποδεχτούμε φιλικά και μεγαλόπρεπα· αλλά δεν το επιτρέπει η ασέβεια του κυρίου σου...».

Όταν η δυτική πλευρά αποκάλεσε υποτιμητικά τους Βυζαντινούς «Έλληνες» αντί για «Ρωμαίους», ο Νικηφόρος Φωκάς αντέδρασε έντονα, τονίζοντας τη στρατιωτική υπεροχή και την οικουμενική ανωτερότητα της Κωνσταντινούπολης έναντι των Φράγκων.

Άλλες ιστορικές «περήφανες» αναφορές του Φωκά

Η φράση μπορεί επίσης να σχετίζεται με:

Η επιστολή προς τον Χαλίφη της Βαγδάτης: Ο Φωκάς (γνωστός και ως «Ο Λευκός Θάνατος των Σαρακηνών») έστειλε υπερήφανη επιστολή στον Μουσουλμάνο ηγέτη, λοιδορώντας τον αραβικό στρατό και προειδοποιώντας για την ανάκτηση των ρωμαϊκών εδαφών.

Η διακήρυξη στην Κρήτη και το Χαλέπι: Κατά τις εκστρατείες του, εμψύχωνε τον στρατό του διακηρύττοντας ότι οι περιοχές αυτές αποτελούσαν πατρική κατοικία της Ρώμης («Ῥώμης ὑπῆρχον πατρικῆς κατοικία καί δεσποτῶν γῆ»).

Σε κάθε περίπτωση, ο λόγος του αποτύπωνε την απόλυτη συνείδηση ισχύος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.