Λατινικά Γ΄Λυκείου,μάθημα 43.

Θεωρία και ασκήσεις.

Μετάφραση του κειμένου.

Η οργή της μάνας.

Μήπως ήλθα σε εχθρό και είμαι αιχμάλωτη στο στρατόπεδό σου; Η μακρά ζωή και τα δυστυχισμένα γηρατειά  με οδήγησαν σε τέτοιο σημείο ώστε να σε δώ αρχικά εξόριστο και ύστερα εχθρό. Πώς μπόρεσες να ερημώσεις αυτή  τη  χώρα που σε γέννησε και σε ανέθρεψε;Δεν σου πέρασε η οργή τη στιγμή που περνούσες τα σύνορα της πατρίδος; Με όσο εχθρική και απειλητική διάθεση και αν είχες φτάσει , γιατί όταν η Ρώμη ήταν ενώπιόν  σου δεν πέρασε από το μυαλό σου η σκέψη: «Το σπίτι μου και οι θεοί μου , η μητέρα μου η σύζυγος και τα παιδιά μου βρίσκονται σε εκείνα τα τείχη. Αν λοιπόν εγώ δεν σε είχα γεννήσει η Ρώμη δεν θα επολιορκείτο . Αν δεν είχα γιό θα πέθαινα ελεύθερη σε ελεύθερη πατρίδα.Εγώ τίποτε πιά δεν μπορώ να πάθω ούτε θα είμαι δυστυχέστατη για πολύ χρόνο. Αλλά ή πρόωρος θάνατος ή μακρόχρονη δουλεία περιμένει αυτούς εάν συνεχίσεις.

Λεξιλόγιο του κειμένου.

Num= ερωτηματικό μόριο, μήπως.

Captivus-a-um=(επίθετο β κλ)αιχμάλωτος.

Infelix-icis=(επίθετο γ κλ) δυστυχής.

Senecta-ae = (θηλ,α κλ)γηρατειά.

Exsul-is = (αρς,γ κλ) εξόριστος.

Qui = (ερωτ.επίρρ) πώς.

Λατινικά , Γ΄Λυκείου, μάθημα 44. Μετάφραση, γραμματικά & συντακτικά φαινόμενα-Ασκήσεις. Η ζωή των τυράννων.

Μετάφραση.

Η ζωή των τυράννων είναι τέτοια ώστε σε αυτή δεν  μπορεί να υπάρξει καμμία εμπιστοσύνη, καμμία αγάπη, καμμία πίστη σε σταθερή φιλία. Όλα είναι πάντα ύποπτα και πηγή ανησυχίας για τους τυράννους.  Καμμία θέση για φιλία δεν υπάρχει σε αυτούς. Πράγματι δεν γνωρίζω ποιος μπορεί να αγαπά αυτόν τον οποίο φοβάται, ή αυτόν  στον οποίο νομίζει ότι εμπνέει φόβο. Εντούτοις οι τύραννοι τυγχάνουν σεβασμού , υποκριτικά τουλάχιστον , για κάποιο χρονικό διάστημα. Αν τυχόν όμως, όπως γίνεται συνήθως, πέσουν (=χάσουν την εξουσία) τότε γίνεται κατανοητό πόσο στερημένοι από φίλους ήταν. Λένε ότι αυτό το οποίο είπε ο Ταρκύνιος όταν ήταν εξόριστος είναι το εξής: «Τότε κατανόησα ποιους είχα πιστούς φίλους και ποιους ψεύτικους, όταν πλέον δεν μπορούσα να ανταποδώσω τις χάρες ούτε σε αυτούς ούτε σε εκείνους.

Λεξιλόγιο.

Tyrannus-i =αρς,β,τύραννος

Fides-ei =θηλ,ε,πίστη, εμπιστοσύνη

Caritas-atis =θηλ,γ, αγάπη

Benevolentia-ae =θηλ,α, ευμένεια, καλή θέληση

Stabilis-is-e = επίθετο, γ, σταθερός

Suspectus-a-um = (επιθετικοποιημένη μετοχή του suspicior) ύποπτος.

Nescio-sci(v)i-scitum-ire (ne+scio)=(4) αγνοώ).

Metuo-metui-metutum-metuere = (3) φοβάμαι.

Simulatio-onis = (θηλ,γ) , υποκρισία.

Dumtaxat = (ποσοτικό επίρρημα) μόνο.

Quodsi = (υποθετικός σύνδεσμος) εάν όμως.

Inops-opis = (επιθ,γ) στερημένος

Fidus-a-um =(επίθ,β) πιστός

Infidus-a-um= (επίθ,β) μη πιστός

Neuter-tra-trum =(αντων,επίθετο) ούτε ο  ένας ούτε ο άλλος.

Gratia-ae = (θηλ,α) χάρη, ευγνωμοσύνη.

Συντακτική ανάλυση.

Λατινικά Γ΄ Λυκείου. Μάθημα 45. Μετάφραση- Γραμματικά και Συντακτικά στοιχεία-Ασκήσεις.

Α.Μετάφραση:

Ο Καίσαρας πληροφορείται από τους αιχμαλώτους αυτά που γίνονται στο στρατόπεδο του Κικέρωνα,και σε πόσο μεγάλο κίνδυνο ευρίσκονται τα πράγματα. Τότε πείθει κάποιον από τους Γαλάτες ιππείς να μεταφέρει μία επιστολή στον Κικέρωνα. Φροντίζει και προνοεί να μη μαθευτούν από τους εχθρούς τα σχέδιά μας αν πέσει στα χέρια τους η επιστολή. Γι αυτό το λόγο στέλνει επιστολή γραμμένη με ελληνικά στοιχεία. Συμβουλεύει τον αγγελιαφόρο αν δεν μπορέσει να πλησιάσει να δέσει το γράμμα στον ιμάντα του ακοντίου και να το ρίξει μέσα στο στρατόπεδο. Γράφει στην επιστολή ότι θα έλθει γρήγορα με τις λεγεώνες του. Ο Γαλάτης επειδή φοβήθηκε τον κίνδυνο αποφάσισε να ρίξει το ακόντιο. Το ακόντιο καρφώθηκε τυχαία σε ένα  πύργο και γίνεται αντιληπτό τρείς ημέρες αργότερα από έναν στρατιώτη και μεταφέρεται στον Κικέρωνα. Εκείνος διαβάζει όλο το γράμμα και παρακινεί τους στρατιώτες να ελπίζουν στη σωτηρία τους.

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ και Δ΄ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ- Δ ΄ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 14 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3)

Α1. Να μεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω αποσπάσματα:
 Tandem puella, longa mora standi fessa, rogavit materteram, ut
sibi paulisper loco cederet. Tum Caecilia puellae dixit: «ego libenter
tibi mea sede cedo». Hoc dictum paulo post res ipsa confirmavit.
Nam mortua est Caecilia, quam Metellus, dum vixit, multum amavit;
postea is puellam in matrimonium duxit.
………………………………………………………………………………………
Curius et Fabricius, antiquissimi viri, et his antiquiores Horatii
plane ac dilucide cum suis locuti sunt; non Sicanorum aut
Pelasgorum, qui primi coluisse Italiam dicuntur, sed aetatis suae
verbis utebantur. Tu autem, proinde quasi cum matre Evandri nunc
loquaris, sermone abhinc multis annis iam obsoleto uteris, quod
neminem scire atque intellegere vis, quae dicas.

ΛΑΤΙΝΙΚΑ,γ’ Λυκείου, Θεωρητική κατεύθυνση. ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΤΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑΣ ΥΛΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ (Μετασχηματισμοί: Αναλύσεις μετοχών, Συμπτύξεις προτάσεων σε μετοχές, Πλάγιος Λόγος, Ενεργητική-Παθητική σύνταξη, Προσδιορισμός του Σκοπού, και πολλά άλλα…)

Επιμέλεια:Μυρτώ Αυγέρου

Φιλόλογος

   LECTIO PRIMA et VICESIMA (21)

▪ Brenno duce: ιδιόμορφη αφαιρετική απόλυτη, Brenno: «υποκείμενο», duce: κατηγορηματικός προσδιορισμός  (ουσιαστικό που δηλώνει αξίωμα).

Κανονικά δεν αναλύεται. Αν ζητηθεί,  κατάλληλη ισοδύναμη έκφραση αποτελεί η δευτερεύουσα χρονική πρόταση « Cum Brennus dux esset» (σύγχρονο)

▪ deletis legionibus: χρονική μετοχή (προτερόχρονο), αφαιρετική απόλυτη («μη γνήσια»:το ποιητικό αίτιο που εννοείται - a Gallis- ταυτίζεται με το υποκείμενο της πρότασης). Ανάλυση σε δευτ. χρονική πρόταση: cum (Galli) delevissent legiones / postquam (Galli) deleverunt (deleverant) legiones

▪ non divisam: επιθετική μετοχή με υποκείμενο το praedam. Aνάλυση σε δευτ. αναφορική προσδιοριστική πρόταση: quae non aequo iure divisa erat.

▪ absens: εναντιωματική μετοχή, συνημμένη στο Camillus. Ανάλυση σε δευτερεύουσα εναντιωματική πρόταση: etsi (Camillus) aberat .

▪ abeuntes: χρονική μετοχή (σύγχρονο) , συνημμένη στο Gallos. Ανάλυση σε δευτ. χρονική πρόταση (συνεχιζόμενη πράξη): dum (Galli) abeunt / cum (Galli) abirent.

Λατινικά,ασκήσεις,Γ΄Λυκείου.

1.Να κλιθούν οι συνεκφορές:

Viri suo,aequo animo.

2.cognovisset,

  Vulneravit,

  Praeripuisset.

Να γραφούν οι ονοματικοί τύποι των παραπάνω ρηματικών τύπων.

3.certissimum

   Forte.

Να γραφούν τα παραθετικά των επιρρημάτων.

Λατινικά ,ασκήσεις ,μάθημα 48-50.

Ασκήσεις.

1.Να μετατρέψετε τον πλάγιο λόγο σε ευθύ(ο πλάγιος λόγος είναι μαυρισμένος).

A.Sertorius omnibus persuasit cervam ,instictam numine Dianae,conloqui se cum et docere,quae utilia factu essent.

b.Sertorius omnibus  persuasit cervam ,instictam  numine Dianae ,conloqui se cum et docere quae utilia factu essent.

c.Postridie ejus diei Sertorius,admissis amicis in cubiculum suum,dixit eis  visum in somno sibi esse cervam,quae perisset ,ad se reverti.

d.Ea cerva quodam die fugit et perisse credita est.

2.Στο μάθημα 48 να γραφούν όλοι οι βαθμοί των επιθέτων στην ίδια πτώση,γένος και αριθμό,αλλά και των επιρρημάτων.

Λατινικά ,ασκήσεις κείμενα 40-43.

1.Να μετατραπεί η παρακάτω μετοχή στη σχετική δευτερεύουσα πρόταση.

….urba occupata…..

2….ut C.Marius iudicaretur hostis quam celerrime.

Να γραφεί η τελική δευτερεύουσα πρόταση με δύο διαφορετικούς τρόπους.

3.celerrime:

Να γραφούν τα παραθετικά και του επιθέτου και του επιρρήματος.

Λατινικά ασκήσεις ,μάθημα 34-35.

1.Να κλιθούν οι παρακάτω συνεκφορές:

Complures duces

Clara voce

Sanctum templum.

2.Nα γραφούν οι ονοματικοί τύποι στα παρακάτω ρήματα:

Venerunt

Conlocavit

Osculati sunt.

Διαγώνισμα στο μάθημα των λατινικών. Κείμενα 32,34.

Α.Κείμενα.

Omnes libri sunt pleni ,voces sapientium plenae,vetustas plena exemplorum; Quae omnia iacerent in tenebris ,nisi lumen litterarum accederet .Quam multas  imagines fortissimorum virorum et Graeci et latini scriptores reliquerunt  nobis –non solum ad intuendum ,verum etiam ad imitandum.

Cum Africanus esset in Literno ,complures duces praedonum venerunt forte ad eum  salutatum.Tum Scipio ,cum existimasset eos venisse captum se ipsum ,conlocavit praesidium domesticorum in tecto.Ut praedones animadverterunt id(=quod)armis abiectis appropinquaverunt  ianuae et nuntiaverunt Scipioni clara voce (incredibile auditu)venisse se admiratum virtutem eius.

Λατινικά ασκήσεις στα μαθήματα 29 και 30.

1.Να κλιθούν μαζί :homo quidam,viginti milibus sestertium,haec verba.

2.Να γράψετε τις προστακτικές  ενεστώτα και μέλλοντα ενεργητικής φωνής των ρημάτων: rediret,occurrit,dicere,incitavit,attulit,audio.

3.Να μετατρέψετε σε μετοχική την πρόταση με τα μαύρα γράμματα.

Cum Octavianus post victoriam Actiacam Romam rediret ,homo quidam ei occurrit corvum tenens.

4.Nα μετατραπεί η μετοχή με  τα μαύρα γράμματα σε   δευτερεύουσα πρόταση.

Cum Octavianus post victoriam Actiacam Romam rediret ,homo quidam ei occurrit corvum tenens.

5.Να μετατρέψετε τον ευθύ σε πλάγιο λόγο.

Quotienscumque  avis non respondebat ,sutor dicere solebat “Oleum et operam perdidi”.

Οι δευτερεύουσες προτάσεις στα Λατινικά.

1.Οι αιτιολογικές προτάσεις υπακούουν κανονικά στην ακολουθία των χρόνων όταν εκφέρονται με υποτακτική.

2.Οι τελικές προτάσεις  εκφέρονται με υποτακτική ενεστώτα από αρκτικό χρόνο και με υποτακτική παρατατικού από ιστορικό χρόνο.

Εισάγονται με το quo   όταν  ακολουθεί συγκριτικός βαθμός  επιθέτου ή επιρρήματος ,επίσης στην κύρια πρόταση προηγούνται φράσεις που σημαίνουν (ή επιρρήματα) «γι αυτό το σκοπό»κ.λ.π(eo consilio ) k.a.

3.Οι επιρρηματικές συμπερασματικές προτάσεις  εκφέρονται με υποτακτική ενεστώτα από ρήμα εξάρτησης αρκτικού χρόνου ή υποτακτική παρατατικού (με ρήμα εξάρτησης  ιστορικού χρόνου).Έχουμε υποτακτική παρακειμένου όταν το συμπέρασμα θεωρείται ολοκληρωμένο.

4.Οι χρονικές προτάσεις έχουν τις ιδιομορφίες όπως παρουσιάζονται στο μάθημα 38 του σχολικού βιβλίου.

5.Οι υποθετικές προτάσεις υπακούουν στα είδη των υποθετικών λόγων όπως αναλύονται στο μάθημα 39 του σχολικού βιβλίου.

Λατινικά Κλίσις αποθετικού ρήματος δ΄συζυγίας Molior-molitus sum-molitum-moliri(4)

Οριστική                                                                  υποτακτική

Ενεστώτας                                                               Eνεστώτας

Molior                                                                       moliar

Moliris                                                                       moliaris

Molitur                                                                      moliatur

Molimur                                                                    moliamur

Molimini                                                                   moliamini

Moliuntur                                                                 moliantur

Λατινικά Επαναληπτικές ασκήσεις μαθημάτων 23-24.

1.Να γραφούν οι παρακάτω τύποι των ονομάτων:

Maritus:  γενική πληθυντικού

Filius       γενική ενικού και  δοτική ενικού

Funus     ονομαστική  πληθυντικού

Puer      αφαιρετική ενικού

Siccis oculis η γενική πληθυντικού της συνεκφοράσ

Arma    γενική και δοτική πληθυντικού.

Λατινικά Γ΄Λυκείου. Επαναληπτικές ασκήσεις μαθημάτων:21-22.

1.Να συμπληρώσετε τις πτώσεις των ονομάτων που ζητούνται:

duce: αφ.πληθυντικού

flumen: δοτική πληθυντικού

exilio:δοτική πληθυντικού

iure:  αιτ.ενικού

nomen: γεν.ενικού

deorum:γεν. πληθυντικού

senatui: δοτ.πληθυντικού

hominum:δοτ.πληθυντικού

animi: αφ. πληθυντικού

virtutis: γεν.πληθυντικού.

Λατινικά Γ΄Λυκείου Συμπτύξεις δευτερευουσών προτάσεων σε μετοχές.

Κείμενο  20.

Dum obvia turba miseratur=miserante obvia turba eum quasi moriturum.

Kείμενο 21.

Quod illic aurum pensatum est =auro pensato illic…

Κείμενο  23.

Cum lacrimae suae vincerent prorumperentque=lacrimis suis vincentibus prorumperentibusque….

Κείμενο  24.

Cum te quaererem=ego quaerens te credidi…

cum  Ennius eum a ianua quaereret =Ennio eum a ianua quaerente…

κείμενο  29.

Λατινικά  Γ΄Λυκείου

Επαναληπτικό διαγώνισμα 32-38 μαθήματα.

Α.Κείμενο.

Manius  Curius Dentatus   maxima frugalitate utebatur ,quo facilius  divitias contemnere posset.Die quodam Samnitium legati ad eum venerunt.Ille se in scamno assidentem  apud focum et ex ligneo catillo cenantem eis spectandum praebuit.Samnitium divitias contempsit et Samnites paupertatem eius mirati sunt.

In eum locum res deducta est ,ut,nisi qui deus vel casus aliqui subvenerit ,salvi esse nequeamus.Equidem ,ut veni ad urbem ,non destiti omnia et sentire et dicere et facere ,quae ad concordiam pertinerent;sed tantus furor  omnes invaserat ,ut pugnare cuperent ,esti ego clamabam nihil esse  bello civili miserius.

Λατινικά ασκήσεις μαθήαματος 43.

1.Nα μεταφέρετε στον πληθυντικό τις παρακάτω  προτάσεις:

a.Num ad hostem  veni et captive  in castris tuis sum?

b.In hoc  me longa vita et infelix senecta traxit,ut primum exsulem deinde hostem te viderem.

c.Qui potuisti populari hanc terram,quae te genuit  atque  aluit?

d.Non tibi ingredienti  fines  terrae  ira cecidit?

2.Να κλιθούν οι συνεκφορές:

Castris tuis

Infelix senecta

Infesto  ac minaci animo

3.Να κάνετε χρονική αντικατάσταση στους παρακάτω ρηματικούς τύπους:

Traxit

Viderem

Cecidit

Peperissem

Λατινικά μάθημα …42…

Ασκήσεις.

1.Να κλιθούν   οι   παρακάτω συνεκφορές:

Hoc ordine

Mollibus  sententiis

Manliana  castra

Conjurationem  nascentem

2.Να γίνει χρονική αντικατάσταση των παρακάτω τύπων:

Videant

Dissimulent

Aluerunt

Nascentem

Pervenerit

Esse factam

Fateatur

Διαγώνισμα Λατινικών  Γ ΄Λυκείου.

Επαναληπτικό κείμενο  32-38.

Α.Κείμενα:

-Μanius Curius Dentatus maxima frugalitate  utebatur ,quo facilius  divitias contemnere posset.Die quodam Samnitium legati ad eum venerunt.Ille se in scamno  assidentem apud focum et ex ligneo catillo cenantem eis spectandum praebuit.Samnitium divitias  contempsit et Samnites paupertatem eius mirati sunt.

-Caecilia  ,uxor  Metelli,dum more prisco omen nuptiale petit filiae sororis ,ipsa fecit omen.Nam in sacello quodam  nocte cum sororis filia persedebat  expectabatque dum aliqua vox congruens proposito  audiretur.Tandem puella ,longa mora standi fessa,rogavit materteram ,ut sibi paulisper loco cederet.