Eίναι ο Πελοποννησιακός πόλεμος το οριακό τέλος του Ελληνισμού;

 

Θεωρούμε ότι ο Πελοποννησιακός πόλεμος σηματοδοτεί το ορατό όριο της Ελληνικότητας πρίν αυτή κρυβεί και αλλοιωθεί σε νοησιοκρατικές και εμπειρικές φιλοσοφίες, σε δυαλιστικές θρησκείες και σε απλές πρακτικές βίου, οι οποίες είναι παρασάγγας μακριά από τον προαιώνιο συμπαντικό και διαιώνιο Ελληνισμό. Θεωρούμε ότι αγνοούμε το μεγαλύτερο κομμάτι το οποίο μετέφερε προς τη Γαία τους Έλληνες και τη συμπαντική πρακτική τους, απλά αναγωγικά και αντανακλαστικά προσπαθούμε να την υποθέσουμε μέσα από ελάχιστα διασωθέντα κείμενα (έπη, ορφικά κείμενα, κ.λ.π).

Όπως ήδη αναφέραμε ο Πελοποννησιακός πόλεμος σηματοδοτεί το όριο της Ελληνικής συμπαντικής κουλτούρας και την απαρχή της μίξης και οικουμενικής αλλοίωσης του υπερκοσμικού Ελληνικού τρόπου μέσα από την προσγείωσή του στον κόσμο αυτό και στην προσπάθεια ο ΕΛληνισμός να δημιουργήσει τύπους ανθρώπους ελεύθερους ικανούς να ζήσουν αξιοπρεπώς στην πόλη τους, στον κόσμο τους. Η Ελληνιστική εποχή είναι το καλύτερο δείγμα της συγκρητικής αλλοίωσης του πανάρχαιου Ελληνισμού, ο οποίος περιορίσθηκε σε λέξεις και αλλοιωμένες ιδέες και ψευτοηθικές.

Θεωρούμε ότι από τον Πλάτωνα και μετέπειτα αλλοιώθηκε το αγνό συμπαντικό Ελληνικό προαιώνιο πνεύμα, από τον Αριστοτέλη και έπειτα, και οι άνθρωποι αποκομμένοι από το συμπαντικό περιβάλλον του Ελληνισμού, από τη διονυσιακή του πρωτολειακή μέθεξη, προσπάθησαν με ιδεατά και εμπειρικά κόλπα να ξεγελάσουν το χάος και την πορεία τους. Όμως ο Οδυσσέας και οι πανάρχαιοι Έλληνες ούτε σκέπτονταν ούτε έπρατταν έτσι απλά ως  άνθρωποι, ήταν πολλά παραπάνω, βυθισμένοι στο Όν ως μέγεθος συνεχές δυναμικά προχωρούσαν ως Ένα με την οντική οδό και περιβάλλον,χωρίς τις πολλές σκέψεις και τις διαφορετικές πράξεις αλλά ακολουθώντας τη μία οντολογική δύναμι.

Ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης μεγαλούργησαν μετά τον Πελοποννησιακό πόλεμο ο οποίος εξηφάνισε κάθε ψευδαίσθηση των Ελλήνων περί την Ανθρώπινη φύση, η οποία κινείται ανάμεσα στο απλό ζώον, στους θεούς και στην ανθρώπινη εξισορρόπηση αυτών. Βιαστικά-βιαστικά, και μέσα από την είσοδο της ανατολής στα Ελληνικά δρώμενα, ο Πλάτωνας και ο Αριστοτέλης επιστρατεύθηκαν ώστε να φτιάξουν κατά νοερό και ανύπαρκτο οντολογικά τρόπο ένα μοντέλο ανθρώπου ο οποίος πλέον δεν θα υπόκειται στην αισχρά φύση του ανθρώπου όπως αυτή ανεδείχθη στον Πεολοποννησιακό πόλεμο. Αναλογικά είναι το ίδιο εγχείρημα με σήμερα όπου γίνεται προσπάθεια κατασκευής ενός μηχανικού ανθρώπου: όμως όλα αυτά δεν υπακούουν σε καμμία Ελληνική συνέχεια, ο Οδυσσέας ως δύναμις πέρα από σκέψεις και πράξεις υπερνικά τις δοκιμασίες και φθάνει στην Ιθάκη: διαδοχικά η Αντιγόνη και ο Οιδίποδας διαλύουν τα ανθρώπινα όρια και επικοινωνούν πρακτικά και δυναμικά με το σύμπαν χωρίς σκέψεις και πολύπλοκες ηθικές και φιλοσοφίες: η Αντιγόνη δυναμικά κινουμένη κατά οντικό τρόπο ζεί σε ένα ευρύτερο σύμπαν όπως και ο Οιδίποδας ο οποίος αρχίζει τη συμπαντική του αναχώρηση αυτοτυφλώνοντας τον εαυτό του χωρίς να ψάξει την άνεση ενός παραδείσιου ψεύτικου περιβάλλοντος, σαν και αυτό που προσπάθησε να φτιάξει ο Πλάτωνας (κόσμος των ιδεών) και ο Αριστοτέλης (ο φυσικός κόσμος των μορφών και των ουσιών).

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1 Η ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ ( Ι. Μ. Παναγιωτόπουλος, Ο Σύγχρονος Άνθρωπος. Δοκίμια. Οι Εκδόσεις των Φίλων, Αθήνα,Διασκευή )(με δικές μας απαντήσεις).

 

Ανάμεσα στ’ άλλα που έχουν χαθεί στη σύγχρονη εποχή είναι και η

συνομιλία. Χρειάζεται κάποια γαλήνη και μια ιδιαίτερη αγωγή νου και ψυχής

για να υπάρξει ο αληθινός διάλογος, η προσφορά και η αντιπροσφορά.

Ανήκουμε στους λαούς που έχουν μιλήσει πολύ, που και σήμερα ακόμη μιλούν

πολύ. Ο κλασικός ελληνικός κόσμος ανύψωσε την έμφυτη ροπή των λαών της

μεσογειακής μεσημβρίας∗ σε μια δύσκολη και θαυμαστή τέχνη. Θα μπορούσε

κανείς να υποστηρίξει πως πρώτος αυτός ανακάλυψε ή εφεύρε τη συνομιλία

και την επροίκισε με τόσο περιεχόμενο, με τέτοια περιωπή, ώστε τα πρότυπα

που μας άφησε απομένουν ανεπανάληπτα. Οι πλατωνικοί διάλογοι αποτελούν

πραγματική αποθέωση της συνομιλίας. Φυσικά, εδώ πρόκειται για μια

οργανωμένη και προσχεδιασμένη συνομιλία. Ο διάλογος ξεκινάει από την απλή

ανταπόκριση ανάμεσα σε δυο ή σε περισσότερους ανθρώπους, για να γίνει μια

μορφή τέχνης. ΄Εχει χάρη, κομψότητα, ευγένεια, είναι «παιγνιώδης» και

συνάμα βαθύς. Αισθάνεται κανείς ότι τον κινεί η μεγάλη χαρά της δημιουργίας.

Γίνεται αισθητική απόλαυση και ψυχική λύτρωση και πνευματική ανάταση.

O λόγος όμως, τώρα, δεν είναι γι’ αυτή την καλλιτεχνική μορφή του

διαλόγου, αλλά για την ικανότητα των ανθρώπων να συνομιλούν. Εκείνο που

έχει σήμερα χαθεί είναι η χαρά της συνομιλίας. Μπορεί να εξακολουθούμε να

συζητούμε, να

∗ Εννοεί τους λαούς του σημερινού Ευρωπαϊκού Νότου.

απόσπασμα από το ετοιμαζόμενο βιβλίο μου: "πέρα από τη ζωή και το θάνατο".

 

Ο Πλάτωνας με τη νοησιοκρατική του φιλοσοφία και ο Αριστοτέλης με την εμπειριοκρατική του αντίστοιχη, φυλακίζουν το συμπαντικό Άνθρωπο σε μία σειρά νοητικών και ηθικών θεωρημάτων και αξιωμάτων: αυτό δεν θα μπορούσε να ισχύσει εάν δεν διαχωρίζαμε τον άνθρωπο του σώματος από τον άνθρωπο του μη-σώματος. Μειώνοντας τις πνευματικές ικανότητες του ενσώματου ανθρώπου, αποθεώνοντας το θάνατο με τον τρόπο του Φαίδρου και του Φαίδωνος ο Σωκράτης αντιφάσκει κατά πλήρως αντιοντολογικό τρόπο: δεν μπορεί ο σωματικός άνθρωπος να είναι εδώ αδύναμος και με τις ίδιες δυνάμεις να ενώνεται με το σύμπαν  και να δυναμώνει μεταθανατίως αφημένος στη συμπαντική μεγαλοπρέπεια: ο άνθρωπος ούτε ζεί ούτε πεθαίνει και έχει διαρκώς τις ίδιες δυνάμεις απλά μεταλλάσσεται ο τρόπος εμφάνισης και κατανομής των. Όταν ο Σωκράτης στο Φαίδωνα συζητεί ότι η ζωή είναι μελέτη θανάτου προσπαθεί μυστικά να υπερκεράσει αυτή τη σημειωθείσα αντίφαση διότι ουσιαστικά προσπαθεί να μας πεί ότι επειδή ο άνθρωπος εν σώματι είναι ο ίδιος με τον άνθρωπο χωρίς σώμα μάθετε από τώρα ποιες δυνάμεις θα σας οδηγήσουν στη συμπαντική μεγαλοπρέπεια της μεταθανάτιας ζωής, διότι ήδη όλα υπάρχουν. Όμως αυτή η Σωκρατική αντίφαση επειδή ακριβώς δεν λύνεται ευθέως με συμπαντικούς όρους οδηγεί σε μία μεγαλύτερη αντίφαση αυτή της αθανασίας της ψυχής όπως αναφέρεται σε πλήθος πλατωνικών διαλόγων (Μένων, Φαίδων, Φαίδρος κ.λ.π). Αν και ο Σοφοκλής στην Αντιγόνη κατά πλήρη βιωματικό τρόπο έχει επιλύσει την αντίφαση της αθανασίας της ψυχής ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης κατά τρόπο αντιοντολογικό αλλά πλήρως νοησιοκρατικό, οδηγούν τον άνθρωπο σε ένα νέο ανθρώπινο κεφάλαιο, αποκρύπτοντας ουσιαστικά όλα τα επιτεύγματα της Ομηρικής και Δραματικής Ποίησης. Για αυτό και θα πρέπει να αποδεχθούμε ότι ο Ελληνισμός τελειώνει με τον Πελοποννησιακό πόλεμο, έπειτα από τον Πελοποννησιακό πόλεμο ξεκινά η Ελληνιστική εποχή αρχής γενομένης από τη διεθνιστική φιλοσοφία του Πλάτωνος και του Αριστοτέλους( η οποία ουδεμία σχέση έχει με την υπερβατική βιωματική δραματική ποίηση ανάδειξης του οντικού ατομικού υποκειμένου συγχρόνως του τόσο συλλογικού). Με την Αντιγόνη τελειώνει το γένος των ηρώων και ξεκινά η εποχή όπου η ποιότητα αφήνει τη θέση της στην ποιότητα, και αυτό τόσο έκδηλα διαφαίνεται και στο θέμα θανάτου και ζωής. Τώρα πλέον οι ολίγοι φεύγουν προς τον ουρανό του ηρωϊσμού τους και ξεκινά η εποχή όπου οι πολλοί θα πρέπει να κληρονομήσουν ψήγματα των ηρώων μιάς και η γή θα πρέπει να προχωρήσει σε ένα τελικό απαξιωτικό στάδιο πτώσης ώστε να επέλθη η επόμενη οντολογική στιγμή.

Θεωρία έκθεσης-έκφρασης λυκείου. Τεκμήρια (με παραδείγματα).

 

1) Αυθεντίες:

Παράδειγμα: Αν θέλετε το παιδί σας να γίνει έξυπνο διαβάστε του παραμύθια. Αν θέλετε να γίνει πιο έξυπνο διαβάστε του περισσότερα παραμύθια, είχε πεί ο Αϊνστάϊν.

2) Παραδείγματα:

Παράδειγμα: Ο εθελοντισμός είναι μία κίνηση καλής θέλησης και οι τομείς που μπορεί να δραστηριοποιηθεί κάποιος είναι απεριόριστοι αρχίζοντας για παράδειγμα από μία απλή προσφορά ρούχων μέχρι τη στελέχωση της πυροσβεστικής υπηρεσίας ως εθελοντής πυροσβέστης.

3) Αλήθειες:

Παράδειγμα: Ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος είναι η φοβερότερη πολεμική αναμέτρηση που γνώρισε η ανθρωπότητα έως σήμερα.

4) Γεγονότα:

Παράδειγμα:  Σε εξέλιξη βρίσκεται μεγάλη φωτιά που ξέσπασε σε πευκοδάσος στη Σκόπελο. Σύμφωνα με την Πυροσβεστική υπηρεσία από την πυρκαγιά δεν κινδυνεύει τυχόν κατοικημένη περιοχή ωστόσο έχει γίνει μεγάλη κινητοποίηση κυρίως από εναέρια μέσα σε μία προσπάθεια να την περιορίσουν το συντομότερο δυνατό.

Ποια ήταν η θεά Εστία;

 

Σύμφωνα με την Ελληνική Μυθολογία η Εστία είναι η θεά της οικιακής ζωής και της οικογένειας, ή οποία μάλιστα λάμβανε την πρώτη προσφορά σε κάθε θυσία η οποία ελάμβανε χώρα σε μία οικία. Είναι η μεγαλύτερη κόρη της Ρέας και του Κρόνου, αδελφή της Ήρας και του Δία του Άδη και του Ποσειδώνος και της Δήμητρας. Αρχικώς εντασσόταν στους 12 θεούς του Ολύμπου όμως αργότερα προσέφερε το θρόνο της στο Διόνυσο προκειμένου να εκλείψουν οι αψιμαχίες και οι λοιπές έριδες μεταξύ των θεών. Φρόντιζε μάλιστα την ιερά φλόγα στον Όλυμπο. Οι βωμοί της υπήρχαν σε κάθε οικογενειακή εστία. Ας αναφέρουμε ότι η Εστία ορκίσθηκε να παραμείνει για πάντα παρθένα, αρνούμενη καλέσματα θεών (Ποσειδώνος και Απόλλωνος).

Ο Πλάτων στους Νόμους του, είναι σαφής για τη σημαντικότητα εν τη πόλει, της θεάς Εστίας. Αναφέρει σχετικά: (Νόμοι, 745b) « Εκείνο που έρχεται πρώτο μετά το παραπάνω είναι το ότι ο νομοθέτης πρέπει να φροντίσει να κτισθεί η πόλις όσο μπορεί πιο κοντά στο κέντρο της χώρας…έπειτα πρέπει να τη χωρίσει σε δώδεκα μέρη αφού κτίσει ναό της Εστίας του Διός και της Αθηνάς που θα ονομασθούν ακρόπολη και θα τα περιβάλη με τείχος…».

Αυτές είναι οι πληροφορίες που έχουμε για τη θεά Εστία. Αν ξεκινήσουμε μία αποκρυπτογράφηση της προσωπικότητάς της θα ξεκινούσαμε από την ενδιαφέρουσα ετυμολογία του ονόματός της. Ανάμεσα σε άλλες οι οποίες έχουν προταθεί, θεωρούμε ότι από το ρήμα «ειμί» εξάγεται το όνομα Εστία, και μάλιστα ως ακολούθως: Εσ-μι (υπάρχω για εμένα) εσ-τι (υπάρχει κάτι για τους άλλους). Η Εστία αντιπροσωπεύει την υπάρχουσα δύναμη  για τους ανθρώπους, μία δύναμη του Είναι η οποία καθορίζει συγκεκριμένες πλευρές της ανθρώπινης ζωής.

δημιουργίες των ρημάτων: βαίνω και βάλλω.

 

Το ρήμα Βαίνω:

Βαίνω- 

ἐβαινον-

βήσομαι- 

ἐβην-

βέβηκα- 

ἐβεβήκειν.

 

Παράγωγες λέξεις:

ἄβατον 

βάσις

βωμός

Βασιλέας

Βάτος

Βατός. 

αξιολόγηση μαθημάτων γυμνασίου.

αξιολόγηση μαθημάτων στις προαγωγικές και απολυτήριες εξετάσεις γυμνασίου. 

πατήσθε στο σύνδεσμο.

τρόπος εξέτασης μαθημάτων του Λυκείου.

τρόπος εξέτασης μαθημάτων λυκείου 

πατήσθε στο σύνδεσμο.

Προαγωγικές και απολυτήριες εξετάσεις.2021-2022.

 Προαγωγικές και Απολυτήριες Εξετάσεις

 Γυμνασίου: Μαθήματα, βαθμολογία 

 και όροι προαγωγής | Alfavita   (Πατήσθε στο σύνδεσμο).

Ήταν ποιητής ο Όμηρος;

 

 

Ο Όμηρος δεν ήταν ποιητής υπό την έννοια ότι δεν ήταν συνειδητά τιτλοφόρος «ποιητής». Δεν έφερε τέτοιον τίτλο υπό την έννοια ότι ήταν βυθισμένος στο Είναι και στις δυνάμεις οι οποίες μέσα στο Ώδε-Είναι κινούν την ύπαρξη, την ενδυναμώνουν και της δίνουν σκοπό. Ας προσέξουμε ότι οι ετικέτες (ποιητής, φιλόσοφος κ.λ.π) δόθηκαν όταν οι άνθρωποι διαχωρίσθηκαν από το Όν ως Όλον και εγκαινίασαν μία εξωτερική σχέση του Εγώ και Εκείνο σε σχέση με το Είναι. Βυθισμένος ο Όμηρος μέσα στην πορεία του Όλου δεν ήταν τίποτε ως τίτλος διότι ήταν τα πάντα ως γνώση και βίωμα.

Ο Όμηρος ως μύστης βίωνε το πέρασμα των ζωοποιών δυνάμεων του Όλου, όπως αυτό διαμοιραζόταν ανάμεσα στους Ολυμπίους Θεούς, στους θεούς της Γής και της Θάλασσας, τους ήρωες και λοιπούς ανθρώπους. Στην προσπάθειά του να ανακαλύψει τον κόσμο της Τροίας και του Δουρείου Ίππου, των Λαιστρυγόνων και των Κυκλώπων, ο επονομαζόμενος ποιητής δεν είχε κανένα κατηγορούμενο, δεν ήταν τίποτε, διότι ως μέρος της εσωτερικής Αληθείας δεν ξεχώριζε σε Εγώ και το Άλλο αλλά βίωνε την ενότητα της ενιαίας δυνάμεως. Αυτής που τον οδηγούσε στο να ανακαλύψει την ύπαρξη μπροστά στα τείχη της Τροίας, ώστε να συζητήσει ότι η ύπαρξη είναι ενιαία όπως και η πρώτη φορά όπου οι Έλληνες ενώθηκαν μπροστά στα τείχη της Τροίας.

Αυτής που τον κατηύθυνε στο να κατανοήσει ότι Ενός η Αληθείη , Ένας θα φθάσει στην Ιθάκη, από το Έν όλα εκκινούν και διά του Ενός Εκεί καταλήγουν. Ο τίτλος σηματοδοτεί αποκόλληση του Ανθρώπου από το Είναι, μερικοποίηση άρα αρχή έρευνας και μικράς γνώσεως, αντικειμενοποίηση του Είναι.Άρα αποθέωση της επιστήμης, της ταξιθέτησης και της φαινομενικής γνώσεως.

Κριτήριο συνεξέτασης γ΄λυκείου έκφρασης- έκθεσης( με προτεινόμενες απαντήσεις): Τεχνολογική πρόοδος.

 

Α)μη λογοτεχνικό κείμενο.

«Τεχνολογική πρόοδος: σκέψεις για τις συνέπειες» Οι εξελίξεις στην τεχνολογία υπήρξαν πάντοτε ένας καθοριστικός παράγοντας που σηματοδοτούσε σημαντικές αλλαγές στην πορεία της ανθρωπότητας, με πολλαπλές επιδράσεις σε μία σειρά τομέων της ζωής των ανθρώπων.

Οι παλαιότερες γενιές, που είναι ακόμα κοινωνικά και οικονομικά ενεργές, έχουν γίνει μάρτυρες μίας σειράς εξελίξεων, οι οποίες επηρέασαν καθοριστικά την καθημερινότητά μας. Αρκεί να αναλογιστεί κανείς ότι η επανάσταση των προσωπικών υπολογιστών άρχισε τη δεκαετία του 1980 με την εξέλιξή τους, αλλά και γενικότερα την εξέλιξη της τεχνολογίας της πληροφορικής, να κινείται με ρυθμούς γεωμετρικής προόδου μέσα σε διάστημα τεσσάρων δεκαετιών. Η εμφάνιση του διαδικτύου γκρέμισε τα στεγανά στην πληροφόρηση και στη γνώση, ενώ η εξάπλωση των κινητών τηλεφώνων και πιο πρόσφατα των έξυπνων κινητών τηλεφώνων, έφερε επανάσταση στον τρόπο επικοινωνίας και κοινωνικής δικτύωσης.

Πέρα από τα παραπάνω, οι εξελίξεις στην τεχνολογία είναι ραγδαίες σε πολλούς τομείς της ανθρώπινης δημιουργίας, από την ιατρική, την τεχνολογία τροφίμων έως τη γενετική, τη διαστημική τεχνολογία, την τεχνολογία των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τόσους άλλους τομείς, που κάποιος ειδικότερος θα μπορούσε να μνημονεύσει.

Μπορεί η εξέλιξη της τεχνολογίας να εμφανίζεται σε διαφόρους τομείς της ανθρώπινης ζωής με διαφορετικά τεχνικά χαρακτηριστικά και εφαρμογές, οι επιπτώσεις της όμως έχουν κάποια κοινά χαρακτηριστικά. Καταρχήν, παρατηρούμε ότι, στις μέρες μας, ο ρυθμός εξέλιξης της τεχνολογίας επιταχύνεται θεαματικά, κυριολεκτικά με ρυθμούς γεωμετρικής προόδου. Έπειτα παρατηρούμε ότι οι εξελίξεις στην τεχνολογία επηρεάζουν σημαντικά την οικονομία είτε από την πλευρά της παραγωγής (με την αύξηση της παραγωγικότητας) είτε μέσω των αλλαγών στην καταναλωτική συμπεριφορά. Επιπλέον, επηρεάζονται οι κοινωνικές σχέσεις και συμπεριφορές και μέσω της παγκοσμιοποίησης υπάρχουν σοβαρές ανακατατάξεις και σε επίπεδο πολιτικών δομών και κρατικών καθεστώτων. Οι εξελίξεις που δημιουργούνται από την τεχνολογία απαιτούν και γρήγορα αντανακλαστικά από τις ρυθμιστικές αρχές και τους νομοθέτες. Διαχρονικά, ωστόσο, 4 παρατηρούμε ότι υπάρχει μεγάλη υστέρηση από την πλευρά των ρυθμιστικών αρχών στην αντιμετώπιση των θεμάτων που προκύπτουν από τις ραγδαίες εξελίξεις στην τεχνολογία.

Αρχαία Ελληνικά από μετάφραση. Ομήρου Οδύσσεια. Προτεινόμενο διαγώνισμα. ε , 465-494 (σε μετάφραση Αρ.Εφταλιώτη):

 

 

Κείμενο:

 

“Αλίς μου, τι θα πάθω εδώ, και που θα καταντήσω;
Τη νύχτα την ανήσυχη στον ποταμό αν περάσω,
η κακή πάχνη κι η ψιλή δροσιά μπορεί να σβήσουν
ολότελα το πνέμα μου τ΄ αχνό και θολωμένο,
τι αγέρι την αυγή ψυχρό φυσάει απ΄ το ποτάμι.
Στη ράχη πάλε αν ανεβώ, και στου δασιού τους ίσκιους,
και μέσα στα πυκνά δεντριά αν πλαγιάσω, να ξεκάμω
το σύγκρυο και την κούραση, κι ύπνος γλυκός με πάρει,
θεριά φοβάμαι μη με βρουν και θύμα τους με κάμουν.”
και αυτό να κάνει φάνηκε στο νου του πιο συφέρο·
σε δάσο γυροθώρητο που ηύρε σιμά στο ρέμα,
μπήκε και χώθηκε σε δυο χαμόδεντρ΄ αποκάτω,
που από μια ρίζα βγαίνανε· ελιά ΄τανε κι αγρίλι.
Μήτ΄ οι ανέμοι οι σύνυγροι εκεί πέρα αγριοφυσούσαν,
μήτε του ήλιου οι φωτερές αχτίδες κατεβαίναν,

O Ήλιος Απόλλωνας εις την Ορφικήν Διδασκαλίαν.

 

Οι πληροφορίες τις οποίες εδώ θα προσκομίσουμε τις αντλεί ο ερευνητής από τον 8^ο και 34^ο Ορφικόν Ύμνον είς Ήλιον Απόλλωνα. Η πλέον σημαντική πληροφορία είναι ότι εις την Ορφικήν διδασκαλίαν ο Ήλιος ταυτίζεται με το Θεό Απόλλωνα, και εδώ θα πρέπει να κατανοήσουμε το γιατί ο  Όμηρος, θέτει τον Οδυσσέα να μένει μόνος του στο νησί του Ηλίου. Ο Άνθρωπος (ο πολύτροπος και νοστίζων Οδυσσέας) φθάνει στη Μεγάλη Είσοδο του κόσμου μας όπου μαθαίνει τη Μεγάλη Αλήθεια. Ο  Ένας περνά την Πύλην προς την Καλυψώ και τους Φαίακες και την Μεγάλη Πατρίδα Ιθάκη. Οι πολλοί δεν χρειάζονται είναι όλα θέμα ποιότητας. Θα πρέπει βέβαια να επανεξετασθούν τα όσα μας λέγει ο Πλάτων αλλά κυρίως ο Αριστοτέλης για το ότι όλοι οι άνθρωποι χρειάζονται διότι όλοι έχουν κνίσμα αληθείας ώστε η  πόλις είναι το μέγιστο αγαθό μιάς και αποκαλύπτεται το ανθρώπινο δυναμικό ολοκληρωμένο. Ο Οδυσσέας στον Ήλιο Απόλλωνα ανακαλύπτει την Πύλη του κόσμου μας, την περνά και φθάνει στην κόρη αυτού που ήξερε το όλον κρατώντας στον ώμο του τον Ουρανό (ως Ουρανό θα θεωρήσουμε ουρανό και γή μαζί εξάλλου ως ζεύγος παραδίδονται). Άρα η Αλήθεια είναι το Ενός , ο Ένας κατέχει την Αλήθεια, αυτός και περνά την Πύλη προς τη μεγάλη πατρίδα του όντος. Αποκαθιστά ο Μέγας Όμηρος την έννοια του Ανθρώπου κάτι που μόνον ο Χάϊντεγγερ το υποψιάσθηκε όταν φώναξε ότι ο θάνατός μου είναι ο δικός μου θάνατος ενάντια στο μαζοποιητικό θάνατο των μονοθεϊστών, στην κοινή κρίση και στα λοιπά φληναφηματικά.

Νεοελληνική γλώσσα γ΄γυμνασίου: προτεινόμενο διαγώνισμα.

 

 

ΚΕΙΜΕΝΟ: Ειρήνη

Η ειρήνη είναι μια από τις πιο παρεξηγημένες και ταλαιπωρημένες έννοιες απ' όσες χρησιμοποίησε ο άνθρωπος μέχρι σήμερα. Θεωρήθηκε ανακωχή, το μεσοδιάστημα δύο πολέμων, ονομάστηκε ‘ένοπλη’ ή φάνηκε πως είναι η απαρχή για έναν καινούργιο πόλεμο. Πάντοτε δηλαδή συνδεόταν το περιεχόμενό της με τον πόλεμο, όχι τόσο για να φανεί η αντίθεσή της μ' αυτόν, όσο για να υποτιμηθεί η αξία της και ο ρόλος της στη ζωή του ανθρώπου.‘Είρω’ σημαίνει ‘ενώνω’. Η ειρήνη δηλαδή εκφράζει την ενότητα, τη συμφιλίωση των ανθρώπων, τη θέλησή τους για επικράτηση ενός τρόπου ζωής απαλλαγμένου από τις συγκρούσεις ανάμεσα στα έθνη και τους ανταγωνισμούς στο επίπεδο της καθημερινής ζωής.

(...) Είπαμε πως ειρήνη είναι η συμφιλίωση των ανθρώπων. Συμφιλίωση που δεν έχει τυπικό χαρακτήρα ούτε ξεκάθαρο νομικό περιεχόμενο· δεν πρόκειται για μια σύμβαση μικρής ή μεγάλης διάρκειας. Αν συνέβαινε εύκολα κάτι τέτοιο θα ήταν αρκετό να πούμε πως οι άνθρωποι είναι ‘ενωμένοι’ ή ‘συμφιλιωμένοι’, αφού είναι όντα κοινωνικά. Η ειρήνη όμως δεν είναι η προϋπόθεση της κοινωνικότητας αλλά ο σκοπός της· είναι η συνεκτική δύναμη των κοινωνιών. Επομένως η ειρήνη δεν είναι η φυσική κατάσταση του ανθρώπου (στη φύση ο ανταγωνισμός των ειδών είναι κανόνας) αλλά η δικαίωσή του ως όντος κοινωνικού, που εξασφαλίζεται με την αναζήτηση της ποιότητας της ζωής.

ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ –ΤΟ ΓΛΩΣΣΑΡΙ ΤΗΣ ΙΛΙΑΔΑΣ

 

Αναδρομική αφήγηση	ο ποιητής διακόπτει την κανονική ροή των γεγονότων και αφηγείται κάτι που συνέβη στο παρελθόν
αναχρονισμός	προβολή στοιχείων πολιτισμού (συνήθειες, ήθη, έθιμα…)της εποχής του Ομήρου σε παλαιότερη εποχή
ανθρωποκεντρισμός	η θεωρία που υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος είναι το σημαντικότερο ον του σύμπαντος, το κέντρο και ο σκοπός του κόσμου και δίνει έμφαση στις σωματικές και πνευματικές του ικανότητες
ανθρωπομορφισμός	η απόδοση στους θεούς ανθρώπινων γνωρισμάτων τόσο στην εξωτερική μορφή όσο και στη συμπεριφορά (συναισθήματα, αντιδράσεις, σκέψεις, συνήθειες..)
αποστροφή	αφηγηματική τεχνική κατά την οποία ο ποιητής απευθύνεται σε β ενικό πρόσωπο σε κάποιο πρόσωπο του έργου εκφράζοντας έτσι τη συμπάθεια του προς τον ήρωα αλλά και τη συναισθηματική φόρτιση του ίδιου του ποιητή π.χ. ραψωδία Π
άστοχα ερωτήματα	ερωτήματα – υποθέσεις ανάμεσα σε δύο πρόσωπα : το πρώτο απορεί για κάτι και προτείνει με τη μορφή διαζευτικών ερωτημάτων κάποιες εύλογες λύσεις . Επειδή όμως καμία δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα , έρχεται η σειρά του δεύτερου προσώπου να δώσει τη σωστή απάντηση , αφού αναιρέσει μια μια με τα ίδια λόγια τις λύσεις που πρότεινε ο άλλος . Με αυτόν τον τρόπο η σωστή λύση του προβλήματος ακούγεται στο τέλος και αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα.

Οι οδηγίες του ΙΕΠ για το μάθημα της έκφρασης - έκθεσης: παραδειγματικά κριτήρια και λύσεις. 

Πατήσθε στο σύνδεσμο.

Νεοελληνική γλώσσα γ΄γυμνασίου: διαγώνισμα προτεινόμενο.

 

Α΄Κείμενο.

Το νερό.

α)Υγρότοποι:πηγή ζωής.

 

Όπως δέχονται οι περισσότεροι επιστήμονες,η ζωή ξεκίνησε μέσα στο νερό και σε μεγάλο βαθμό εξαρτάται από αυτό.Κανένας οργανισμός δεν μπορεί ναεπιβιώσει χωρίς καθόλου νερό.Δεν είναι λίγα τα είδη που περνούν ολόκληρητη ζωή τους μέσα σ’ αυτό και άλλα που αναπαράγονται κοντά σε υδάτινα πε-ριβάλλοντα.

Ο άνθρωπος ακόμα και σήμερα εξαρτάται άμεσα από τα οικοσυστήματα,πουτο βασικό τους χαρακτηριστικό είναι το νερό.Μεγάλος αριθμός ζώων,φυτών καιπουλιών με πολύπλοκα δίκτυα βιολογικών σχέσεων ζει μέσα στους υγρότοπους.Τα οφέλη τους είναι τεράστια.Προστατεύουν τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις απότις πλημμύρες,αφού έχουν την ικανότητα να συγκρατούν τα εποχιακά βρόχινα νερά.Η βλάστηση που υπάρχει σε αυτούς εμποδίζει τη διάβρωση στις ακτές

Ο λόγος του Θρασύβουλου πρός τους Αθηναίους.

 «Θυμηθείτε, πολίτες —κι όσοι δεν το ξέρετε, μάθετέ το— ότι στο δεξιό εκείνων που πλησιάζουν βρίσκονται αυτοί που εδώ και τέσσερεις μέρες νικήσατε και πήρατε στο κυνήγι. Στο άκρο αριστερό τους πάλι είναι οι ίδιοι οι Τριάντα —αυτοί που δίχως σε τίποτα νάχουμε φταίξει μας εξόριζαν από την πόλη, μας έδιωχναν από τα σπίτια μας κ’ έκαναν προγραφές των αγαπημένων μας. Να όμως που τώρα τους έλαχε κάτι που αυτοί ποτέ δεν περίμεναν, ενώ εμείς πάντα το ευχόμασταν— τους αντικρύζουμε με τα όπλα στα χέρια! Κάποτε μας έπιαναν την ώρα που τρώγαμε, την ώρα που κοιμόμασταν, την ώρα που ήμασταν στην Αγορά· άλλοι εξοριστήκαμε όχι μόνο αναίτια, αλλά δίχως να βρισκόμαστε καν στην πόλη. Γι’ αυτό κ’ οι θεοί παίρνουν τώρα φανερά το μέρος μας: μέσα στην καλοκαιρία προκαλούνε θύελλα την ώρα που μας συμφέρει· όταν κάνουμε επιχείρηση, λίγοι εμείς εναντίον πολλών εχθρών, θριαμβεύουμε χάρη στην εύνοιά τους· και να τώρα που μας έφεραν σε τοποθεσία όπου οι εχθροί έχουν ν’ ανέβουν ανήφορο κ’ έτσι δεν μπορούν ούτε δόρατα, ούτε ακόντια να ρίξουν πάνω από τα κεφάλια των μπροστινών τους, ενώ εμείς από ψηλά θα τους φτάνουμε και με δόρατα και μ’ ακόντια και με πέτρες και θα χτυπήσουμε πολλούς. Θα νόμιζε κανένας ότι με τις πρώτες σειρές τους τουλάχιστον θα χρειαστεί να πολεμήσουμε σαν ίσοι προς ίσους· αν όμως εσείς ρίχνετε τα βέλη σας πυκνά-πυκνά, όπως πρέπει, κανένας σας δε θ’ αστοχήσει — γεμάτος καθώς είν’ ο δρόμος από δαύτους. Αυτοί πάλι θα κρύβονται όλη την ώρα κάτω από τις ασπίδες τους για να προφυλαχτούν— έτσι θα μπορούμε να τους χτυπάμε όπου θέλουμε, σα νάναι τυφλοί, αλλά και να ορμάμε καταπάνω τους και να τους γκρεμίζουμε.  Εμπρός λοιπόν, άνδρες, αγωνιστείτε με τέτοιο τρόπο, που ο καθένας σας να νιώσει ότι σ’ αυτόν χρωστάμε το πιο πολύ τη νίκη! Γιατί αυτή, αν θέλει ο θεός, θα μας δώσει πίσω πατρίδα, σπίτια, ελευθερία, τιμές, παιδιά —σ’ όσους έχουν— και γυναίκες. Τρισευτυχισμένοι θάναι στ’ αλήθεια όσοι από μας, νικητές, ζήσουν για να δουν τη γλυκύτατη εκείνη μέρα! Ευτυχισμένος όμως κι όποιος σκοτωθεί, γιατί σε κανένα —και πλούσιος νάναι— δε θα στηθεί μνημείο λαμπρό σαν το δικό του! Όταν λοιπόν έρθει η στιγμή θ’ αρχίσω εγώ να τραγουδάω τον παιάνα- και μόλις επικαλεστούμε τον Ενυάλιο ας ορμήσουμε όλοι με μια καρδιά, να ξεπληρώσουμε σ' αυτούς τους ανθρώπους τις προσβολές που μας έκαναν!»

[Μετάφραση: Ρόδης Ρούφος]

Περί του σώματος και του πνεύματος.

 

Χωρίς το πνεύμα δεν υπάρχει σώμα, όπως και χωρίς το σώμα δεν υπάρχει πνεύμα. Χωρίς το νερό δεν υπάρχει πάγος όπως και χωρίς τον πάγο δεν υπάρχει νερό. Ο μέγας Ηράκλειτος μέσα από τον ορισμό του πολέμου τα προσδιόρισε τα αντίθετα κατά τρόπον οντολογικώς άρτιον: το ένα διαχωρίζεται σε δύο προκειμένου να αναπτυχθεί ολικά και επιτέλους διά της εμπύρου βουλήσεως να συνεχίσει το οντολογικό ταξείδι. Όσα σκέπτεται ο νούς αποτελούν χαρά του σώματος, όσα μπορεί το σώμα αποτελούν ανακούφιση του νοός. Ούτε το ένα είναι καλό ούτε το άλλο κακό. Εάν το πνεύμα είναι καλό έχει ανάγκη του κακού σώματος για να το αποδείξει, εάν το σώμα είναι καλό έχει ανάγκη το περιττό πνεύμα για να το αποδείξει.

Οδηγούμεθα λοιπόν στο ότι ο άνθρωπος δεν είναι πνεύμα και σώμα, αυτή η δυαλιστικότητα προσεχτικά σμιλεύθηκε στα πλατωνικά γραπτά, συνεχίσθηκε στον Αριστοτέλη (ο ορισμός της ουσίας ως μορφής και ύλης είναι ενδεικτικός) και αποθεώθηκε για τους γνωστούς ωφελιμιστικούς λόγους στους χριστιανούς. Ο άνθρωπος είναι η συνέχεια μιάς δυνάμεως οντικής πέρα από κάθε δυαλισμό, ειδικά εάν θεαθεί ως χθές (αήρ) ως παρών (γήϊνο στοιχείο) και αύριο (αιθέρας προς το επόμενο). Εξάλλου ο θεός-πνεύμα δεν μπορεί να κάνει όσα ο άνθρωπος και το αντίστροφο, διότι και οι δύο αυτές μεταβλητές αποτελούν εξ-όντωση της μιάς δυνάμεως του όντος Είναι. Ο θεός δεν μπορεί να «αμαρτήσει» αλλά  κάποιος πρέπει να προχωρήσει και αυτές τις δυνάμεις οντολογικά. Ο άνθρωπος δεν μπορεί να είναι «τέλειος» αλλά κάποιος πρέπει να είναι: Η αμαρτία μαζί με την τελειότητα όμως εξ-οντώνουν το όν και το προχωρούν στις επόμενες συνισταμένες του. Ώστε λοιπόν ο θεός και ο άνθρωπος είναι η συνέχεια της μιάς δυνάμεως, ώστε λοιπόν το πνεύμα και το σώμα αποτελούν ράγιες και οδό και συνέχεια της μιάς δυνάμεως.

Ποσειδωνιάται...Κωνσταντίνος Καβάφης.

 

Την γλώσσα την ελληνική οι Ποσειδωνιάται

εξέχασαν τόσους αιώνας ανακατευμένοι

με Τυρρηνούς, και με Λατίνους, κι άλλους ξένους.

Το μόνο που τους έμενε προγονικό

ήταν μια ελληνική γιορτή, με τελετές ωραίες,

με λύρες και με αυλούς, με αγώνας και στεφάνους.

Κι είχαν συνήθειο προς το τέλος της γιορτής

τα παλαιά τους έθιμα να διηγούνται,

και τα ελληνικά ονόματα να ξαναλένε,

που μόλις πια τα καταλάμβαναν ολίγοι.

Και πάντα μελαγχολικά τελείων’ η γιορτή τους.

Γιατί θυμούνταν που κι αυτοί ήσαν Έλληνες —

Ιταλιώται έναν καιρό κι αυτοί·

και τώρα πώς εξέπεσαν, πώς έγιναν,

να ζουν και να ομιλούν βαρβαρικά

βγαλμένοι — ω συμφορά! — απ’ τον Ελληνισμό.

Η επαφή των φύλων στη φιλοσοφία του Πλήθωνος (περί του θηλυκού και αρσενικού δυναμικού στοιχείου στη φιλοσοφία του Γεμιστού).

Εις το έργον του «περί νόμων συγγραφή» ο Γεώργιος Πλήθων ορθώτατα θέτει τη σχέση των φύλων(αρσενικού και θηλυκού) αλλά και στις σχέσεις τους  (έμφυλες σχέσεις) μέσα στο συμπαντικό πλαίσιό τους, θεωρώντας ότι η επαφή του αρσενικού με το θηλυκό στοιχείο, του ανδρός με τη γυναίκα εκτυλίσσεται σε τρία πεδία δράσης, χαράς και ηδονής αλλά και αποτελεσματικότητας:

Στο πεδίο του σώματος

Στο πεδίο της εσωτερικότητας

Στο πεδίο της συμπαντικής εν δυνάμει επαφής.

Τα όσα μας λέγει ο Έλλην σοφός για την επαφή του ανδρός και της γυναικός αποκαθιστούν πλήρως τη συμπαντική ισορροπία των Ολυμπίων θεών, αποκαθιστούν πλήρως τη συμπαντικότητα του ανθρώπου ως θηλείας και άρρενος οντότητος. Ανοίγει τους ορίζοντες της επαφής, η επαφή του ανδρός με τη γυναίκα ξεκινά από τις συμπαντικές δυνάμεις οι οποίες φέρουν τον άνδρα και τη γυναίκα στη γή, συνεχίζεται σε όσα αναπτύσσονται επί της γής, αλλά και συνεχίζονται προς ό,τι έχει κανονίσει το σύμπαν στο νού και στο σώμα του εκάστοτε ανδρός και γυναικός.

Μία μικρή αποτύπωση του Εθνομάρτυρος Ρήγα Φεραίου.

 

Ο Ρήγας ήταν Θεσσαλός στην καταγωγή, γεννήθηκε μάλιστα στις Φερρές από γονείς ορθοδόξους χριστιανούς. Στη Ζαγορά της Θεσσαλομαγνησίας υπήρξε Ελληνικό σχολείο στο οποίο εμαθήτευσε ο Ρήγας, ήταν μάλιστα τόσο ευφυής και επιμελής ώστε ξεπέρασε ακόμα και αυτόν τον δάσκαλό του τον περίφημο λόγιο Κωνσταντίνο. Ανέπτυξε όμως φιλελεύθερο χαρακτήρα και ιδέες επειδή δεν άντεχε την οθωμανική σκλαβιά, και σε αυτό το σημείο διαφοροποιήθηκε από τους δασκάλους του. Είναι πράγματι σημαντικό να σημειωθεί ότι  ο αέρας ελευθερίας που παρέσυρε το Ρήγα, μάλλον πήγαζε από το βαθύ χαρακτήρα του, τις δυνάμεις του μυαλού του και της ψυχής του, γιατί ο φιλελευθερισμός του ξεπέρασε όσα του δίδαξαν κατά καιρούς οι δάσκαλοί του. Αν και οι εκπαιδευτικές γνωριμίες του κατά καιρούς έπαιξαν σημαντικό ρόλο στο πλάσιμο των ιδεών του και των πράξεών του.

Ας αναφέρουμε το Δημήτριο Καταρτζή Βυζάντιο, ο οποίος σε προχωρημένη ηλικία γνωρίσθηκε με το Ρήγα και ενθουσιάσθηκε από το φρόνημά του.Από αυτόν το σοφό δικαστικό ο Ρήγας διδάχθηκε τη Γαλλική και την Αραβική γλώσσα, εμελέτησε σχετικές πηγές, από αυτόν τον ένθερμο πατριώτη έλαβε φλογερά πράγματι διδάγματα περί της ελευθερίας των Ελλήνων. Πάντως ο Ρήγας έφθασε στη Βλαχία περί το 1790, όταν ηγεμών τοποθετήθηκε ο Μαυρογένης. Μόλις αυτός ο ηγεμόνας έμαθε τα λόγια προσόντα του Ρήγα αμέσως τον προσέλαβε ως γραμματέα του, φαίνεται λοιπόν ότι από τη θέση αυτή ο Ρήγας απέκτησε σαφή άποψη περί των τεκταινομένων στην οθωμανική περιφέρεια και γενικά περί των εξελίξεων στη διεθνή γεωπολιτική σκηνή. Εξάλλου ο ηγεμόνας δεν ήταν τυχαίο πρόσωπο εάν σκεφθεί κανείς ότι ήταν διερμηνέας του οθωμανικού στόλου, του Καπετάν πασά,  με τη μεσιτεία του οποίου έλαβε την πολιτική θέση του στη Βλαχία.

Περί των Κυκλαδικών ειδωλίων.

 

Το εξαίρετο οντολογικό ρήμα οράω-ώ(βλέπω) αποτελεί την οντολογική βάση της Ελληνικής γλώσσης, επισημοποιεί την αντιληπτική σχέση των Ελλήνων –ενορατική κατά βάση-με το Όλον. Εκ του ρήματος αυτού προκύπτει το είδος (ιδέα) δηλαδή το οργανωμένο σχήμα το οποίο οι άνθρωποι είδον. Τα Κυκλαδικά ειδώλια σηματοδοτούν την ικανότητα των Ανθρώπων αυτών να ιδούν τον Άνθρωπο μέσα στο Όν ως είδος δηλαδή ως συγκεκριμένο οπτικό σύνολο (ίδω-ειδώλιο)το οποίο και αναπαρέστησαν στα περίφημα σωζόμενα αγαλματίδια.

Μας προξενούν εξαιρετική εντύπωση τα αγαλματίδια των Κυκλαδιτών. Σαφέστατα αντιπροσωπεύουν τον Οντικό Άνθρωπο μέσα στο σύμπαν το οποίο κινείται υπό τον Ήλιο και την πλήρη ενέργειά του.Λευκό φωτισμένο μάρμαρο, φωτισμένες μορφές, όμως δεν αποσπώνται οι μορφές των κυκλαδικών αγαλματιδίων από το φώς. Ζούν εντός του Οντικού φωτός, είναι ωλοκληρομένες μορφές διότι βιώνουν το Όλον ως συνέχεια του Ηλίου επί της γής, είναι προέκταση του Ηλίου και ως προέκταση του Φωτός βλέπουν, γνωρίζουν, αντιλαμβάνονται και εκπληρώνουν το Όλον εν στιγμή και διαρκεία. Οι μορφές αυτών των αγαλματιδίων μας θυμίζουν τον ξεχασμένο Έλληνα άνθρωπο τον εκτός εαυτού, αυτός ο οποίος ήταν δυναμική συνέχεια του Όλου και του Είναι του.

Έκθεση-έκφραση α' λυκείου. Θέμα έκθεσης: « Δεν θα πρέπει να ντυνόμαστε σύμφωνα με την τελευταία λέξη της μόδας ή να γινόμαστε θύματα της μόδας». Γιατί κατά τη γνώμη σας η παραπάνω διατύπωση είναι λογική; Ποιες επιπτώσεις μπορεί να έχει στον τρόπο σκέψης και στην ψυχολογία μας η προσκόλληση στις επιταγές της μόδας; Να παρουσιάσετε τις απόψεις σας σχετικά με το θέμα αυτό σε ένα κείμενο 300-350 λέξεων που πρόκειται να δημοσιεύσετε στο ηλεκτρονικό περιοδικό του σχολείου σας».

 

 

Μπορεί η μόδα του ντυσίματος να επηρεάζει τους ανθρώπους παλαιόθεν, όμως η εικονική εποχή σε συνδυασμό με την επικράτηση της υλιστικής κατανάλωσης έχει απογειώσει την επιρροή αυτή. Και μόνον το γεγονός ότι η τηλεόραση συνεχώς και αδιαλείπτως αποθεώνει κυριολεκτικά την εξωτερική εμφάνιση και δή το ντύσιμο, αποδεικνύει πόσο μαζικά και αποτελεσματικά χειραγωγείται στον τομέα αυτό ο άνθρωπος. Σε κάθε όμως περίπτωση ο άνθρωπος ως πνευματικό όν θα πρέπει να τιθασεύσει την εξωτερική ανάγκη του ντυσίματος δίδοντας επιτέλους προτεραιότητα σε ζωτικές για την εσωτερική του ανάπτυξη πνευματικές και ψυχικές ανάγκες.

Ειδικά στη σημερινή εποχή της εικόνας και της πληροφορίας, της άμετρης υλιστικής κατανάλωσης και των αμέτρων ατομικών επιδιώξεων ο άνθρωπος θα πρέπει να αποδείξει ότι ως πνευματικό όν μπορεί να ταξιθετήσει σωστά τις ανάγκες του. Η μόρφωσή του, η εσωτερική του εξέλιξη και καλλιέργεια θα πρέπει να αποτελέσει την πρώτη έννοια του ανθρώπου, διότι αυτά τα μεγέθη βοηθούν την κάθε ατομική και κοινωνική εξέλιξη και όχι η προσκόλληση σε εξωτερικότητες όπως είναι η μόδα.

Επίσης η σημερινή αγχωτική και απαιτητική εποχή, θα πρέπει να ελεγχθεί αποφασιστικά από τον άνθρωπο. Ο άνθρωπος επιβάλλεται να αναπτύξει ισχυρά συναισθήματα καλλιέργειας, συναισθηματικού ελέγχου και ψυχικής προόδου διότι εξελίσσοντας ευγενή συναισθήματα εγκράτειας, ολιγάρκειας και αυτοελέγχου, συγχρόνως θα προοδεύσει σε αρετές και σε εσωτερικές δυνάμεις αυτάρκειας και καθοδήγησης  των δυσκόλων σημερινών κοινωνικών συνθηκών. Με αυτόν τον τρόπο η ανθρώπινη προσωπικότητα θα καθοδηγεί και δεν θα καθοδηγείται από τη σημερινή δύσκολη και μηχανιστική εποχή.

Μόλις και χρειάζεται να συζητήσουμε ότι οι επιπτώσεις της πιστής τήρησης της μόδας είναι έως τραγικές για τον άνθρωπο: Το πρόσωπο μηχανοποιείται, αναπτύσσεται μονομερώς, και πέφτει θύμα της εικονικής καταναλωτικότητας της εποχής. Ο άνθρωπος καθίσταται ένα επιφανειακό μέγεθος, χωρίς πνευματικό βάθος, με κύριο αποτέλεσμα την απόρριψη κάθε ουσιαστικης ζωής και σε σχέση με την αυτοεξέλιξη αλλά και τις κοινωνικές του επαφές.

Μία δική μας μετάφραση εκτίμηση στην περίφημη φράση: πολλὰ τὰ δεινὰ κοὐδὲν ἀν- θρώπου δεινότερον πέλει…(Αντιγόνη Σοφοκλέους , στ.332-333).

 

Ο Σοφοκλής, αυτός ο ιερός μύστης των φοβερών και τρομερών συμπαντικών μυστικών, ηρεμεί με αυτούς τους συναισθηματικούς στίχους το φιλοθέαμον Αθηναϊκό, και όχι μόνον, κοινό: παύει για λίγο τη λογική της Αντιγόνης, τα ασίγαστα υπερκόσμια επιχειρήματά της, και δίδει βήμα στο χορό, σαν να λέμε σταματά το λόγο του Ενός, του υπερκοσμίου, του μεγάλου αναχωρητή ταξιδευτή, και προσφέρει βήμα στους πολλούς, οι οποίοι είναι προσκολλημένοι στο Εδώ, σταματά ο Λόγος και για λίγο επικρατεί το συναίσθημα των πολλών, αφαιρετικά όμως επεμβαίνει και σε αυτό το κομμάτι ο Φιλόσοφος ποιητής και τα συναισθήματα των πολλών του λαού κρύπτουν κάποιες συμπαντικές σημαντικές αλήθειες.

Ο Λαός, οι πολλοί, οι φοβισμένοι του κόσμου αυτού, οι αν-ίκανοι να κινηθούν πραγματικά, προχωρούν στο μόνο που μπορούν να κάνουν: βλέποντας τη Μία Αντιγόνη να προχωρεί προς το Όν και το Είναι της, εκτιμούν φοβισμένα και ως όχι λαός (όχλος) την ανθρώπινη κίνηση όχι από την ενεργό συμπαντική της κίνηση (αυτό το κάνει η Αντιγόνη) αλλά από το πρίσμα των πολλών οι οποίοι θέλουν την ησυχία τους και την καλή και ήρεμα καθημερινότητά τους. Πολλά τα δεινά: δεινόν, αναφέρεται και στον Λάχητα του Πλάτωνος, δεινόν είναι ό,τι το φοβερόν συμβαίνει πέραν των ανθρωπίνων δυνατοτήτων και ικανοτήτων το οποίον όμως θα πρέπει να ελεγχθεί από τον άνθρωπο. Ο Ηράκλειτος βέβαια δεν θα συμφωνούσε μαζί μας αλλά ούτε και με τον Πλάτωνα και το χορό του Σοφοκλέους: εάν είσαι βυθισμένος στο Όν τότε δεν υπάρχει τίποτε το δεινόν αλλά η ακολούθησις των εσωτερικών οδών του όντος.

Το δεινόν λοιπόν είναι προϊόν και απότοκο της λήθης: ο Χορός,οι Πολλοί βλέπουν ότι ο άνθρωπος έξω του Όντος ως Υποκείμενο που προσπαθεί να ελέγξει το Αντικείμενο Όν, αυτός ο άνθρωπος ονομάζει δεινά όλα όσα προσφέρει το Όν και ο Άνθρωπος επειδή έχει εξέλθει αυτού θα πρέπει να τα αφομοιώσει: η διαλεκτική του Σοφοκλέους είναι εξαιρετική: τα δώρα του Όντος φαίνονται απόκοσμα και δεινά, δηλαδή τρομερά και φοβερά επειδή έχουμε απαρνηθεί την οντική διαδοχή και έχουμε προσκολληθεί σε μία γήϊνη εμμένεια.

… κοὐδὲν ἀνθρώπου δεινότερον πέλει…στη συμπαντική αυτή πρόταση του Σοφοκλέους θα θέσουμε ως Υποκείμενο (σύμφωνα και με την Ομηρική συντακτική οντολογική τακτική) το Όν: το ρ.πέλω (συναναστρέφομαι) το οποίο μας δίδει την έσχατη συναναστροφή των ανθρώπων (πόλεμος) άρα το Όν ως Είναι τίποτε φοβερώτερο και τρομερότερο από τον Άνθρωπο δεν συναναστρέφεται: Μέσα στο Όν λοιπόν το φοβερώτερο και το τρομερότερο είναι ο Άνθρωπος, η ανοικειότητα αυτού όπως την προσδιόρισε στους ιδίους αυτούς στίχους ο πολύς Χάίντεγγερ.

Άρα γιατί ο λαός, οι άνθρωποι των Αθηνών, ο Σοφόκλειος Νούς, ονομάζει μέσα στο αχανές σύμπαν τον Άνθρωπο ως το τρομερότερο και φοβερώτερο όλων των όντων; Ολίγον καιρό αργότερα ο Σωκράτης (δυστυχώς) κατά τελείως υποκριτικό τρόπο θα αποκρύψει αυτή την οντολογία του ανθρωπίνου οντολογικά απροσδιορίστου, και θα ηρεμήσει το χορό λέγοντας ότι ο άνθρωπος εάν γνωρίσει θα είναι ήρεμος και προβλέψιμος και όχι δεινός, όχι τρομερός και φοβερός και απροσδιόριστος.

Αρχαία Ελληνικά από το πρωτότυπο, α΄γυμνασίου. Ασκήσεις.

 

Κάνουμε επανάληψη την ενότητα  7. 

Μετά απαντάμε στις παρακάτω ερωτήσεις:

	i) Ο χρόνος Παρατατικός  δηλώνει ……………………………………………………………………………… ii ) Ο χρόνος Αόριστος  δηλώνει ………………………………………………………………………………
	Τι παρατηρείτε στους τύπους ἐλυον και ἐπαίδευον   i) Ως προς τον αριθμό των συλλαβών τους; (τα ρήματα στον Ενεστώτα  είναι     λύω και  παιδεύω ) …………………………………………………………………………………… ii) Ως προς τη θέση της αύξησης; …………………………………………………………………………………… iii) Με ποιο γράμμα δηλώνεται η αύξηση; …………………………… Πώς ονομάζετα η αύξηση αυτή;…………………………………………….
	Τι παρατηρείτε στους τύπους  ἤθροιζε και  ὕβριζον i) Ως προς τον αριθμό των συλλαβών; (τα ρήματα στον Ενεστώτα είναι     ἀθροίζω και ὑβρίζω ) ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ii) Ως προς τη θέση της αύξησης; …………………………………………………………………………………… iii) Πώς ονομάζεται η αύξηση αυτή; …………………………………………………………………………………….