Το πρόβλημα της Ζωής σύμφωνα με τον Πλωτίνο.

 

Σύμφωνα με την άποψη του Πλωτίνου η εξωτερική ζωή έχει πολύ ολίγη σημασία εν σχέσει προς την εσωτερική ζωή. Αυτό σημαίνει ότι η πραγματική ζωή οικοδομείται επάνω στην εσωτερική συγκέντρωση και την εγρήγορση της έλλογης ψυχής, που δεν την αφήνουν να εκβάλει, να εκχυθεί στην αισθητικότητα, σημαίνει ακόμη ότι η ζωή του «εις εαυτόν συνηγμένου» πνεύματος είναι η ύψιστη πραγματικότης. Ο Πλωτίνος άλλωστε μετουσίωσε όπως και μερικοί από το περιβάλλον του, σε πράξη τη διδασκαλία του, και ενώθηκε με το Θείον  όπως βεβαιώνει ο Πορφύριος: « έτυχε δε τετράκις πού, ότε αυτώ συνήμην, του σκοπού αυτού ενεργεία αρρήτω» ( και κάπου τέσσαρες περίπου φορές επέτυχεν τον σκοπόν αυτόν μέσω μίας μη δυναμένης να περιγραφεί ενεργοποιήσεως, κατά το διάστημα που ήμουν κοντά του) (VI,[10[,8). Η απόλυτη αυτή συνέπεια και ενότητα μεταξύ λόγου και έργου, θεωρίας και πράξεως, είναι ένα πρόσθετο στοιχείο από τα πολλά εκείνα που κάνουν τη φιλοσοφία του συναρπαστική και πάντοτε επίκαιρη.

Η ζωή ιεραρχείται αυστηρά σύμφωνα με τις επικρατούσες αξίες: πρώτη μορφή ζωής είναι αναμφίβολα η σωματική και η φυσική.  Τη δεύτερη βαθμίδα καταλαμβάνει η ψυχική. Και στην τρίτη ανώτατη βαθμίδα ευρίσκεται η ζωή του πνεύματος, η ζωή της αιωνιότητας. Αδυναμία της ψυχής να ζήσει αυτή την κλιμακωτή πραγματικότητα, δηλαδή η αδυναμία της ψυχής να βιώσει την εσωτερική συγκέντρωση και εγρήγορση, αυτή η αδυναμία προδίδεται από κάθε πρακτική ενασχόληση και κάθε εξωτερική δραστηριότητα η οποία αποσυντονίζει τη συμπαντική προς το Έν πορεία του Ελλόγου Υποκειμένου. Κάθε εξωτερική δραστηριότητα ταυτίζεται και συγχρονίζεται με την πραγμάτωση της εμπειρικής ροπής της ψυχής.

Έκφραση- Έκθεση, Γ΄Λυκείου. Θέμα προς ανάπτυξη : Η εποικοδομητική φύση του διαλόγου.

Πολλές είναι οι πνευματικές κατακτήσεις του ανθρώπου οι οποίες τον οδήγησαν σε ηθικές και πολιτιστικές κατακτήσεις. Μία από τις πλέον σημαντικότερες είναι αυτή του διαλόγου. Ο Ηράκλειτος τη θεωρεί ως μητέρα της γνώσης, ενώ ο Κίρκεγγωρ τη βλέπει ως οδό προς την αλήθεια. Αναμφίβολα στον αιώνα της πληροφορίας και του καταιγισμού γνώσεων και μηνυμάτων μέσα από την τεχνολογία  ο διάλογος επαναπροσδιορίζεται ως  η απαραίτητη εκείνη συνθήκη κριτικής και ασφαλούς απόκτησης γνώσης και παιδείας.

Πόσοι άραγε από εμάς δεν έχουμε ακούσει ή δεν έχουμε διαβάσει τους περίφημους Πλατωνικούς διαλόγους; Αναρωτηθήκαμε άραγε γιατί ο μεγάλος φιλόσοφος έγραψε υπό μορφή διαλόγου; Αλλά και η Καινή Διαθήκη είναι δομημένη διαλογικά. Ο Ιησούς συνεχώς συνδιαλέγεται είτε με τους μαθητές του είτε με τους άλλους  από το πλήθος ή από τους Φαρισαίους. Ο διάλογος αποκαλύπτει  πολλές σκέψεις και διαθέσεις πολλών και διαφορετικών ανθρώπων. Ένα από τα μεγαλύτερα ανθρώπινα πνευματικά επιτεύγματα, το οποίο ερευνά την ηθική πορεία του ανθρώπου προς την αλήθεια, η τραγωδία, είναι δομημένη επίσης επάνω στο διάλογο ανάμεσα στους πρωταγωνιστές και στο χορό διότι μόνον με αυτόν τον τρόπο γίνεται ανταλλαγή απόψεων και πλησιάζεται η αλήθεια των γεγονότων και  των πραγμάτων.

Ο διάλογος σημαίνει ότι ο άνθρωπος, κανείς άνθρωπος δεν είναι παντογνώστης. Μέσα από τη διαλεκτική συζήτηση όλοι οι  άνθρωποι αποκτούν αξία, διότι όλοι παρέχουν μέρος των όσων γνωρίζουν και έχουν ανακαλύψει στην πορεία της ζωής τους. Εάν σκεφθούμε ότι όλοι οι άνθρωποι κάτι γνωρίζουν, περισσότερο ή λιγότερο, τότε είναι αναγκαιότητα η προσφορά όλων των πληροφοριών από άνθρωπο σε άνθρωπο προκειμένου ο κόσμος να προχωρήσει σε νέες ανακαλύψεις, εφευρέσεις, σε νέα πολιτιστικά και τεχνολογικά άλματα. Ας μην ξεχνούμε τον πατέρα της μαιευτικής, το Σωκράτη ο οποίος με την περίφημη φράση του «ένα γνωρίζω ότι τίποτε δεν γνωρίζω»σηματοδότησε το διάλογο ως το πηδάλιο στην δύσκολη πορεία προς την αλήθεια.

Γιατί οι Έλληνες έθαβαν τους νεκρούς τους;

 

Η Ελληνική Μυθολογία αντιπροσωπεύει το σύνολο του Ελληνικού Εσωτερισμού. Μυστικές και ασύλληπτης δυναμικότητας χατικές δυνάμεις κρύβονται σε εξωτερικές μορφές και συνεχίζουν διά της Γής και των Ανθρώπων την πορεία τους. Νωρίς – νωρίς η Γαία και ο Ουρανός υιοθέτησαν τον Ανθρώπινο τρόπο σύλληψης, κύησης και γένεσης. Η Γαία με τον Ουρανό εγέννησαν τους Τιτάνες, τους Γίγαντες, τους Κύκλωπες και άλλες οντότητες. Επί της εσωτερικής ουσίας η δύναμις εσωτερικά διά των μορφών τίκτεται και φέρει μορφές στην Ζωή. Ο τρόπος είναι ιερός: Η Μήτρα της Γαίας, είτε η Γαία είναι αχανής δύναμη, είτε Φύση, είτε σωματική Γυναίκα, η Ζωή ως συνέχεια παράγεται αδιαλείπτως με τον ιερό τρόπο της εσωτερικότητας της Μήτρας της Μητρός: η δύναμις εσωτερικοποιείται, και διά της κοιλίας της γυναικός παράγει μορφές σε όλα τα είδη των κόσμων: το παιχνίδι της εσωτερικότητας της μήτρας και της εξωτερικότητας της ζωής, είναι αυτό το οποίο γεννά τη ζωή.

Άρα η Γή, είτε ως αχανής δύναμις, είτε ως φύσις δυνάμεων, είτε ως γυναικεία ενέργεια, δέχεται τις δυνάμεις του ουρανού, είτε αυτές είναι χαοτικές, φυσικές, είτε ανδρικές, και εσωτερικά τίκτει τη δύναμη και παράγει μορφές εξωτερικότητας ικανές να ζήσουν σε όλες τις συμπαντικές διαστάσεις: άρα η γονιμοποίηση στο επίπεδο της απλής δύναμης ανάμεσα στον Ουρανό και τη Γή είναι όμοια με τη συνουσία ανάμεσα σε άνδρα και γυναίκα, άρα πέρα από τη ζωή και το θάνατο η μυθολογία αποκαλύπτει μία ξεχασμένη αλήθεια: δεν υπάρχει ζωή και θάνατος αλλά μία συνεχής συνουσιαστική παραγωγή ζωής και νέων μορφών ασωμάτων ή ενσωμάτων. Άρα ο Ουρανός ως χαοτική δύναμη διά της Γής ως μορφοποιητικού παράγοντος γεννά οντότητες: αυτές όταν «πεθάνουν» διά του Ανδρός κλείνονται στη Μήτρα της Γυναικός και ζούν ως Άνθρωποι: για αυτό και οι Ήρωες είναι διογενείς: όταν ο άνθρωπος «πεθαίνει» συλλαμβάνεται στη Μήτρα της Γαίας από τις δυνάμεις που τον συνέλαβαν και τον ταξιδεύουν και τον γεννούν σε ένα νέο συμπαντικό περιβάλλον: άρα οι Έλληνες έθαβαν τους νεκρούς τους διότι θεωρούσαν ότι όλο αυτό αποτελεί σύλληψη: ο νεκρός θαπτόμενος συλλαμβάνεται στη μήτρα της Γαίας, εκεί τίκτεται ωριμάζει οντικά και γεννάται σε ένα νέο επόμενο κόσμο, και όλα αυτά ες συνέχειαν επ΄άπειρον: ο άταφος νεκρός είναι μία νεκρή δύναμη η οποία άγονα χάνει τη συνέχειά της και νεκρώνεται ως άγονη ασυνεχής και ατελέσφορη, σαν κάτι το οποίο εκτός της γυναικείας μήτρας νεκρώνεται και αποβάλλεται.

Amphinoein:Περιοδικό Λόγου-Νόησης.: “Οι έννοιες της κληρονομικότητας και της περιβαλλο...

Amphinoein:Περιοδικό Λόγου-Νόησης.: “Οι έννοιες της κληρονομικότητας και της περιβαλλο...:    Αναμφίβολα θα μπορούσαμε να υποστηρίξουμε ότι η Ελληνική Φιλοσοφία έθεσε τις βάσεις για ένα μεγάλο αριθμό θεμάτων,τα οποία δείχνο...

Αρχαία Ελληνικά από μετάφραση: Οδύσσεια Ομήρου. π, 185-336. Φύλλο εργασίας:

 

Σύνδεση με τα προηγούμενα:

Ο Τηλέμαχος φθάνει στο καλύβι του Εύμαιου, όπου συναντά και τον Οδυσσέα ζητιάνο. Μετά την υποδοχή του από τον Εύμαιο και τη φιλοξενία που του προσφέρει ο Τηλέμαχος στέλνει τον πιστό χοιρόβοσκό του στο παλάτι για να ανακοινώσει κρυφά στην Πηνελόπη την άφιξή του. Ο Εύμαιος φεύγει, ο Τηλέμαχος και ο Οδυσσέας ζητιάνος μένουν μόνοι τους.

Δομή:

1^η ενότητα: 185-260= Αναγνώριση του Οδυσσέα από τον Τηλέμαχο.

2^η ενότητα: 261-336= Κατάστρωση του σχεδίου εξόντωσης των μνηστήρων.

Πολιτιστικά στοιχεία:

Σπαθιά (324) δόρατα (324) σκουτάρια (ασπίδα) (325).

Ιδεολογικά στοιχεία:

Η επιφάνεια της Θεάς Αθηνάς δίπλα στον Οδυσσέα, οι ομηρικοί άνθρωποι πιστεύουν ότι οι Θεοί αναμιγνύονται στη ζωή τους. Οι θεοί διαθέτουν υπερφυσικές δυνάμεις.

Η διαδικασία αναγνώρισης Οδυσσέα και Τηλεμάχου:

1)Ο Εύμαιος φεύγει και ο Τηλέμαχος με τον Οδυσσέα μένουν μόνοι τους.

2)Ο Οδυσσέας μεταμορφώνεται και πάλι στην κανονική του μορφή.

3)Ανανεωμένος ο Οδυσσέας μπαίνει στην καλύβα.

Συμβολή στην κατανόηση της Οδύσσειας. Από την τριτοπρόσωπη αφήγηση στην πρωτοπρόσωπη εξομολόγηση.

 

Η Οδύσσεια είναι η μεταφορά τόσων πολλών και σημαντικών συμπαντικών δυνάμεων από το σύμπαν, τον ανοικτό κόσμο, προς τον Άνθρωπο. Εάν προσέξουμε θα διαπιστώσουμε ότι συνολικά στο έπος η δύναμις του Όλου (Δίας) η Σοφία του Όλου (Αθηνά) και τα μηνύματα αυτών (Ερμής) μεταφέρονται και καθίστανται κτήμα του Οδυσσέως, του καινού Ανθρώπου του προοιωνίζοντος τον Ελληνικό Λόγο.

Αυτή η κίνηση σε μορφολογικό επίπεδο επιτυγχάνεται από την πορεία της τριτοπρόσωπης αφήγησης προς την πρωτοπρόσωπη αφήγηση, μία παρατήρηση η οποία σηματοδοτεί τη στροφή του Ποιητού από το αχανές σύμπαν και τις θείες δυνάμεις του προς την εστερικοποίηση και πραξιακή υιοθέτηση αυτών από το Οδυσσεϊκό Υποκείμενο. Πράγματι 20 περίπου από τις 24 ραψωδίες παραδόθηκαν σε γ΄πρόσωπο ενώ οι υπόλοιπες σε α΄πρόσωπο: σε α΄πρόσωπο είναι γραμμένοι οι Απόλογοι του Οδυσσέα στη νησί των Φαιάκων όπου ο Ήρωας Βασιλέας της Ιθάκης θυμάται τις περιπέτειές του, τις οποίες και εξιστορεί στον Αλκίνοο, στην Αρήτη και στους λοιπούς Φαίακες.

Έχοντας όμως κατά νού τα όσα ενδιαφέροντα αναφέρει ο Αριστοτέλης στην Ποιητική του, αναφερόμενος στα έπη και την επική ποίηση, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι η Οδύσσεια δεν είναι σημαντική τόσο ως γραπτό και αναγνωστέο κείμενο όσο ως κείμενο απαγγελίας. Από τα τρία είδη κειμένου του Αριστοτέλους (ακουστικά, αναγνωστέα, θεατρικά) η Οδύσσεια είναι σημαντική ως ακουστικό κείμενο κατόπιν απαγγελίας. Αυτό ας το μεταφέρουμε στην παρατήρησή μας για την πρωτοπρόσωπη και τριτοπρόσωπη αφήγηση: Αυτοί οι οποίοι απήγγειλαν την Οδύσσεια, αυτοί οι οποίοι εδημιούργησαν τα πρόσωπο του Ανθρώπου Οδυσσέα (ως πολυτρόπου, πολυπείρου, ευστρόφου, έχοντος Νόστο) είδαν τον Άνθρωπο-Οδυσσέα και από την πλευρά των Συμπαντικών δυνάμεων (γ΄πρόσωπο) αλλά και από την πλευρά του αυτοσυνειδητοποιημένου Υποκειμένου Οδυσσέως (α΄πρόσωπο).

Κ.Καβάφης: τα κεριά...

 

Του μέλλοντος οι μέρες στέκοντ’ εμπροστά μας

σα μια σειρά κεράκια αναμένα –

χρυσά, ζεστά, και ζωηρά κεράκια.

Οι περασμένες μέρες πίσω μένουν,

μια θλιβερή γραμμή κεριών σβυσμένων∙

τα πιο κοντά βγάζουν καπνόν ακόμη,

κρύα κεριά, λυωμένα, και κυρτά.

Δεν θέλω να τα βλέπω∙με λυπεί η μορφή των,

και με λυπεί το πρώτο φως των να θυμούμαι.

Εμπρός κυττάζω τ’ αναμένα μου κεριά.

Δεν θέλω να γυρίσω να μη διω και φρίξω

τι γρήγορα που η σκοτεινή γραμμή μακραίνει,

τι γρήγορα που τα σβυστά κεριά πληθαίνουν.

Νεοελληνική γλώσσα β΄γυμνασίου. Η επιστολή. Ποια είναι η δομή της επιστολής;

 

Η δομή της επιστολής είναι τυπική και λογική. Τα στοιχεία που συνθέτουν τη δομή της είναι:

Ο τόπος και η ημερομηνία

Το πρόσωπο προς το οποίο απευθύνεται

Το θέμα της.

Η προσφώνηση ανάλογα με τον αποδέκτη

Το περιεχόμενο.

Ο πρόλογος: εκεί αναφέρεται η αφορμή για τη σύνταξη της επιστολής και ο στόχος του επιστολογράφου.

Το κύριο μέρος στο οποίο περιέχεται τεκμηριωμένα η έκθεση του θέματος στο οποίο αναφέρεται ο επιστολογράφος.

Ο επίλογος, μία σύντομη συνήθως ανακεφαλαίωση στην οποία ο επιστολογράφος εκφράζει συμπερασματικά τις σκέψεις του και καλεί τον αποδέκτη της επιστολής να ευαισθητοποιηθεί και να δράσει.

νεοελληνική γλώσσα α΄γυμνασίου, φύλλο εργασίας 5ης ενότητος.

 

Νεοελληνική γλώσσα α΄γυμνασίου:

Τι προσέχω;

 

1)Ανάλυση κειμένου: ποιος μιλάει

                                       Τι λέει

                                       Πού

                                       Πώς

                                       Τι περιγράφει

                                       Τι αφηγείται

                                       Αίτια, αποτελέσματα, σκοπός.

 

2)Αναγνώριση ρήματος: (τεχνική αναγνώριση ρήματος):πρόσωπο, αριθμός, συζυγία, φωνή, διάθεση, χρόνος (χρονική βαθμίδα, ποιόν ενεργείας).

Π.χ. Να αναγνωρίσετε το ρήμα: χτυπήθηκα:

Α΄πρόσωπο

Ενικός αριθμός

Β΄αυζυγία (χτυπώ)

Κριτήριο αξιολόγησης γ΄λυκείου, συνεξέταση έκθεσης –έκφρασης και λογοτεχνικών κειμένων (παραδίδονται λύσεις).

 

Α. Μη λογοτεχνικό κείμενο.

«Ο ελεύθερος χρόνος των εφήβων».

Ο ελεύθερος χρόνος των εφήβων αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά πεδία για την κοινωνικοποίησή τους, την ανάπτυξη των δεξιοτήτων και την διαμόρφωση της ταυτότητάς τους. Ο τρόπος ωστόσο με τον οποίο οι έφηβοι αξιοποιούν τον ελεύθερο χρόνο τους συνδέεται ποικιλοτρόπως με την ψυχική αλλά και τη σωματική τους ανάπτυξη και υγεία.

Οι έφηβοι αφιερώνουν τον ελεύθερο χρόνο τους σε δραστηριότητες που απαιτούν φυσική άσκηση (π.χ ποδόσφαιρο, ποδήλατο, μπαλέτο) ή σε καθιστικές δραστηριότητες (π.χ τηλεόραση,ηλεκτρονικός υπολογιστής, ηλεκτρονικά παιχνίδια, βιβλία κ.λ.π). Ο χρόνος που αφιερώνουν οι έφηβοι σε κάθε έναν από αυτούς τους δύο τύπους δραστηριοτήτων απασχολεί τα τελευταία χρόνια τους επαγγελματίες υγείας αφού φαίνεται πώς οι έφηβοι τείνουν να ασχολούνται λιγότερο με φυσικές και περισσότερο με καθιστικές δραστηριότητες.

Σημαντικό ρόλο στις δραστηριότητες που επιλέγουν οι έφηβοι στον ελεύθερο χρόνο τους διαδραματίζουν οι γονείς. Οι κοινές δραστηριότητες με τα παιδιά και οι θετικές για την υγεία συνήθειες των γονιών, όπως αυτή της σωματικής άσκσησης, λειτουργούν ως πρότυπα για τα παιδιά ενισχύοντας σε αυτά την υιοθέτηση ενός πιο υγιεινού τρόπου ζωής. Οι κοινές δραστηριότητες με την οικογένεια είναι για τους περισσοτέρους εφήβους στη χώρα μας τα κοινά γεύματα, οι συζητήσεις και η παρακολούθηση τηλεόρασης, ενώ σπάνια παίζουν, αθλούνται ή πάνε κάποιον περίπατο όλοι μαζί.

Όσον αφορά την τηλεόραση, αυτή φαίνεται να αποτελεί μία από τις δημοφιλέστερες ασχολίες των εφήβων στον ελεύθερό τους χρόνο τόσο τις ημέρες του σχολείου όσο και το Σαββατοκύριακο κυρίως των μεγαλυτέρων σε ηλικία. Ωστόσο τα παιδιά και οι έφηβοι σήμερα δεν απασχολούνται μόνο με την τηλεόραση, αλλά αφιερώνουν πολύ χρόνο και σε άλλες ηλεκτρονικές συσκευές (π.χ ηλεκτρονικός υπολογιστής). Παράλληλα, πολλές μελέτες έχουν εστιάσει στις επιπτώσεις που έχει στην υγεία τους ο χρόνος που βρίσκονται συνολικά μπροστά στην οθόνη ηλεκτρονικών συσκευών (screen time) και έχουν δείξει ότι σχετίζεται με την αύξηση του βάρους και την παχυσαρκία, βίαιες και επιθετικές συμπεριφορές.

Νεοελληνική γλώσσα Α΄γυμνασίου: Αφηγούμαι την εμπειρία μου από κάποια θεατρική παράσταση:(5η ενότητα).

Γειά σου Αγγελική.

Σου γράφω για να σου πώ πώς πήγε η θεατρική μας παράσταση. Θυμάσαι ότι όλο το χρόνο τρέξαμε, ιδρώσαμε, ξενυχτήσαμε, αγχωθήκαμε, απογοητευθήκαμε πολλές φορές, για να κατορθώσουμε να φέρουμε σε πέρας το μεγαλεπήβολο σχέδιό μας, να ανεβάσουμε στο τέλος της χρονιάς το θεατρικό έργο «Ιστορίες του παππού Αριστοφάνη» του Δημήτρη Ποταμίτη.

Έφθασε λοιπόν η μεγάλη ώρα. Το απόγευμα του Σαββάτου θα παίζαμε το έργο στο αμφιθέατρο του σχολείου μας. Καλεσμένοι οι γονείς μας, οι μαθητές και οι καθηγητές του σχολείου αλλά και διάφοροι επίσημοι. Όλοι όσοι είχαμε λάβει μέρος στην οργάνωση είχαμε πολύ άγχος. Η αίθουσα φίσκα, εμείς πίσω από τη σκηνή να τρέχουμε σαν τρελλοί, η καθηγήτρια που έκανε την σκηνοθέτρια να φωνάζει υστερικά «ψυχραιμία, ψυχραιμία» πιο αγχωμένη και από εμάς. Τι να σου λέω; Και ξαφνικά όλα σταμάτησαν, χτυπάει το κουδούνι και αρχίζει το χάος.

Ο Ανδρέας βγαίνει στη σκηνή και ανακοινώνει την πρώτη ιστορία  που θα παρουσιάσουμε, την «Ειρήνη». Φεύγει και στη σκηνή μπαίνουν οι δύο που έκαναν τους υπηρέτες. Ενώ όμως είχαμε διαλέξει προσεκτικά τη μουσική για κάθε μέρος και την είχαμε γράψει σε ένα CD, ο Γιώργος, «υπεύθυνος ήχου»,τρομάρα του, βάζει κατά λάθος το τελευταίο cd του Έμινεμ που μόλις του είχε φέρει ένας φίλος του. Όλοι μείναμε άφωνοι, οι θεατές κοκκάλωσαν στις θέσεις τους. Πολύ μοντέρνα θα τους φάνηκε η επιλογή μας. Ο Γιώργος πανικόβλητος κόβει απότομα τη μουσική, οι άλλοι δύο στη σκηνή δεν ξέρουν τι να κάνουν, η κυρία Αντωνίου σώζει την κατάσταση κλείνοντας την αυλαία. Από κάτω τα παιδιά γελούν μέχρις δακρύων. Επιτέλους η παράσταση ξεκίνησε αφού πέρασε αρκετή ώρα για να ηρεμήσουν τα πνεύματα. Εγώ με την ψυχή στο στόμα – Ειρήνη βλέπεις – αλλά πάνω στη σκηνή νιώθω καλά, ξεχνάω τον κόσμο που μας παρακολουθεί σκέφτομαι μόνον το έργο και όλα πάνε καλά.

Αρχαία Ελληνικά από μετάφραση, α΄γυμνασίου: Οδύσσεια Ομήρου. Ασκήσεις επαναληπτικές:

 

 

1) Τι ακριβώς σημαίνουν τα παρακάτω επίθετα που αποδίδονται στον Οδυσσέα;

Κατροκατακτητής

Πολύπειρος

Πολύπαθος

Φιλέταιρος

Πολύτροπος.

 

2)Ποιο ήταν το διπλό σχέδιο των Θεών για τον Οδυσσέα και τον Τηλέμαχο;

 

3)Συνδυάζω τις δύο παρακάτω στήλες:

        Οδυσσέας                                               αγενείς

        Τηλέμαχος                                              αγγελιαφόρος

        Αθηνά                                                      έφηβος γιός

        Ερμής                                                        σοφόσ

       Μνηστήρες                                               πολύτροπος.

Γιατί είναι η Ελένη τραγική;

 

Θα προσπαθήσουμε να προσεγγίσουμε διαχρονικά την τραγικότητα της Ελένης, συνδέοντάς την με την Ορφική, Προσωκρατική και Ομηρική φιλοσοφία-θεοσοφία: Ο Ευριπίδης στη συγκεκριμένη τραγωδία του αποδεικνύεται μέγας γνώστης της προαιώνιας Ελληνικής φιλοσοφίας – θεοσοφίας, προσπαθεί μάλιστα τις συμπαντικές δυνάμεις των Ορφικών, όπως αυτές λογικοποιήθηκαν από τους Προσωκρατικούς και βιώθηκαν από τους Ήρωες του Ομήρου, να τις περάσει στην εικόνα του Ωραίου, στην Ελένη.

Η Ελένη του Ευριπίδη, σε κάθε περίπτωση, συστήνει τον Επίλογο των Ομηρικών Επών, είναι το τέλος και η ολοκλήρωση της Ομηρικής Έρευνας περί του Ωραίου του Ανθρωπίνου Χαρακτήρος. Θα πρέπει να υποστηρίξουμε ότι η Ελένη του Ευριπίδη είναι η λύσις των Ομηρικών Επών και η τελική κατάληξις και ειρήνευση του Τρωϊκού πολέμου. Ο Αθηναίος σοφός πιστεύει ότι Ωραίος είναι ο Άνθρωπος ο οποίος πρεσβεύει την Αλήθεια, ξεφεύγει από κάθε Φαίνεσθαι, λογικά αναλύει τα δεδομένα, και οδηγείται στον προσωπικό του Νόστο: η Ωραιότητα αποκόπτεται από κάθε μορφή: η Ελένη ως Φαίνεσθαι προκάλεσε τον Τρωϊκό πόλεμο, άρα δεν ήταν η πραγματική Ωραία Ελένη αλλά μία άλλη Ελένη, άρα η άλλη Ελένη δεν είναι Ωραία ως Φαίνεσθαι, άρα η πραγματική Ελένη είναι Ωραία ως Αλήθεια Σκέψη και Πράξη. Άρα η Ελένη συνδέει την Ωραιότητα με τα πνευματικά και ψυχικά χαρίσματα: ο σοφιστής Ευριπίδης αποδεικνύει ότι είναι λάτρης του Παρμενίδου διότι η Ελένη καθορίζει τα Ανθρώπινα, είναι το μέτρο της ανθρωπίνης ύπαρξης και των χαρισμάτων της.

‘Ώστε λοιπόν η μακρά πορεία από τα Ορφικά κείμενα έως την Ελένη του Ευριπίδου τελειώνει στη σχέση του Νοός με το Ωραίο, ο Νούς είναι το Ωραίο, και η Ελένη παρουσιάζεται να σκέφτεται και να επιτυγχάνει την έξοδο από την τραγικότητά της: η Ελένη είναι τραγική διότι ενώ Είναι ήδη αυτό το Είναι καθυστερεί να της αποδώσει την ευτυχία που της αξίζει: ο Ευριπίδης το γνωρίζει αυτό, για αυτό και σε όλη την τραγωδία μεταφέρει απίστευτες δυνάμεις των Θεών στην Ελένη: θέτει την Ελένη ανάμεσα σε Θεούς και χάος όταν λέει ότι τι είναι ή τι δεν είναι Θεός, συγκεκριμενοποιεί το Θεό θέτοντας την Ελένη ανάμεσα σε Θεούς και χάος: ανάμεσα στο Θεό και στο χάος είναι το Ωραίο το οποίο επιλέγει δυνάμεις θεών τις καλλιεργεί και απλώνει την ανθρώπινη προσωπικότητα: για αυτό και αναφέρει ο χορός ότι μόνον στα λόγια των θεών ευρίσκεται η Αλήθεια. Ο Άνθρωπος πλέον έχοντας τον Ωραίο Νού δεν ακολουθεί το θεϊκό χάος ούτε το μη Θεϊκό χάος αλλά ίσταται ανάμεσα: επιλέγει όσες δυνάμεις θείες επιθυμεί ως Αρετές της Ελένης και από εκεί και πέρα ο Άνθρωπος, ο εχέφρων άνθρωπος ξεφεύγει από την τραγικότητα της αγνοίας της χαοτικότητας του Φαίνεσθαι και οργανώνει τη Ζωή του το Νόστο του την Πατρίδα του.

Έκφραση-Έκθεση Α΄λυκείου: Θέμα: «Η συμβολή του συνεργατικού περιβάλλοντος στην καλλιέργεια του διαλόγου και της γλωσσικής καλλιέργειας των μαθητών είναι σπουδαία. Ποια είναι ωστόσο η σημασία του διαλόγου για την ευρύτερη καλλιέργεια του ατόμου που επιβάλλει την αξιοποίησή του στην εκπαίδευση; Να αναπτύξετε τις απόψεις σας σχετικά με το θέμα αυτό σε ένα κείμενο 400 περίπου λέξεων που πρόκειται να συμπεριληφθεί σε ερευνητική εργασία της τάξης σας με θέμα: «Λόγος και διάλογος».

 

 

Διάλογος ….ώρα μηδέν.

 

«Αναμφίβολα ο διάλογος απαιτεί και χρειάζεται το ανάλογο συνεργατικό περιβάλλον διότι σε κάθε άλλη περίπτωση θα είναι αδύνατη η ομαλή και επιτυχής διεξαγωγή ενός «αγώνα λόγων». Ας σκεφθούμε και μόνον πόσο δύσκολο είναι να εξελιχθεί κάποιος διάλογος με επιχειρήματα όταν οι συνομιλητές πιέζονται ή απειλούνται από μία σειρά αντίξοων συνθηκών. Σε κάθε περίπτωση είναι ανάγκη η ύπαρξη ενός κατάλληλου περιβάλλοντος διότι ο διάλογος είναι η πεμπτουσία του Λόγου και της συνεπαγομένης ατομικής και κοινωνικής εξέλιξης διότι μέσω της ανταλλαγής επιχειρημάτων φανερώνονται πολλές πτυχές πολλών πραγμάτων. Χρειάζεται λοιπόν να υπενθυμίζονται συνεχώς οι λόγοι που καθιστούν αναγκαίο το διάλογο, αυτό το θείο και έλλογο στους ανθρώπους δώρο.

Μέσω της ανταλλαγής επιχειρημάτων διευρύνονται οι πνευματικοί ορίζοντες  αλλά και η κριτική-αντιληπτική ικανότητα των ανθρώπων. Συνεπεία αυτού του γεγονότος συμβαίνει η εξαιρετική ανάπτυξη των επιστημών, των γραμμάτων και των τεχνών. Μέσα από την ανταλλαγή γνωμών, συλλήψεων και σκέψεων, οι ιδέες και οι εμπνεύσεις ως σκυτάλη μεταβιβάζονται από άνθρωπο σε άνθρωπο, από γενεά σε γενεά, ώστε προκύπτουν έξοχα πνευματικά και πολιτιστικά δημιουργήματα, όπως ένα αρχαίο Ελληνικό άγαλμα το οποίο αποτελεί γέννημα του διαλόγου για το ποιος άνθρωπος είναι καλός και αγαθός.

Περί του Τανζιμάτ....

 

Ο όρος Τανζιμάτ περιγράφει μια σειρά από μεταρρυθμίσεις με στόχο την αναδιοργάνωση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, σε επίπεδο διοίκησης, οικονομίας και σχέσεών της με τους υπηκόους της. Τοποθετείται χρονικά στο διάστημα 1839-1876. Η λέξη τανζιμάτ, στην οθωμανική διάλεκτο σημαίνει αναδιοργάνωση, ενώ για τους δυτικούς ερμηνεύτηκε ως εκσυγχρονισμός. Πρωτοπόροι του Τανζιμάτ θεωρούνται οι Σουλτάνοι: Σελήμ Γ΄, Μουσταφά Δ΄, ο Μέγας Βεζίρης Μουσταφά Ρεσίτ πασάς, επίσης ο Αμπντούλ Μετζίτ Α΄, ο Αμπντούλ Χαμίτ Β΄ καθώς και ο Πατριάρχης Γρηγόριος ΣΤ΄, το έργο των οποίων συνέχισε βεβαίως ο Κεμάλ Ατατούρκ, στη νεοσύστατη Τουρκία. Βασικά διατάγματα (φιρμάνια) του Τανζιμάτ ήταν το Αυτοκρατορικό Διάταγμα του Ροδώνα (1839), και το Διάταγμα της Εμπέδωσης των Μεταρρυθμίσεων (Ισλαχάτ Φεμανί ή Χαττ-ι-Χουμαγιούν) του 1856

Η κίνηση αυτή για την αναδιοργάνωση του καταρρέοντος οθωμανικού κράτους προερχόταν από δύο διαφορετικές και ίσως με αλληλο-συγκρουόμενα συμφέροντα ομάδες. Η μια ήταν "εσωτερική" που την κατεύθυναν αυτοί που επιδίωκαν να αναδιοργανώσουν το κράτος, προκειμένου αυτό να μπορεί να ανακτήσει την παλιά στρατιωτική και οικονομική του ισχύ και έτσι να ανεξαρτητοποιηθεί από τις Μεγάλες Δυνάμεις. Η δε άλλη ήταν "εξωτερική" που κατευθύνονταν από τις ίδιες τις Μεγάλες Δυνάμεις, βεβαίως με τους υποστηρικτές της πολιτικής τους εντός του οθωμανικού κράτους, που επεδίωκαν τις μεταρρυθμίσεις αυτές προκειμένου να φιλελευθεροποιήσουν τις δομές του κράτους, να εξαλείψουν τις θρησκευτικές διακρίσεις και να διευκολύνουν έτσι την διείσδυση των ευρωπαϊκών κεφαλαίων, θεωρώντας πως η εδαφική ακεραιότητα του κράτους ήταν εξασφαλισμένη από τις ίδιες. Οι διαφορές αυτές που θα μείνουν σε επίπεδο υψηλόβαθμων αξιωματούχων κατά την πρώτη περίοδο θα γίνουν εντονότερες στα τελευταία χρόνια του Τανζιμάτ και στην περίοδο που θα ακολουθήσει. Αλλά και αυτό ακόμη το κίνημα των Νεοτούρκων το 1908 στη Θεσσαλονίκη δεν αποτελεί παρά εκδήλωση των μεταρρυθμιστικών εκείνων ομάδων που συνέχισαν να υφίστανται και μετά το τέλος του φιλελεύθερου διαλείμματος.

Μετά τη συντριβή του οθωμανικού στόλου (τουρκοαιγυπτιακού) από τον ενωμένο στόλο των Μεγάλων Δυνάμεων στο Ναυαρίνο το 1827, τη Συνθήκη της Αδριανούπολης το 1829, το "Συνέδριο του Λονδίνου" όπου αναγνωρίσθηκε το ανεξάρτητο Βασίλειο της Ελλάδος αφενός, καθώς και η συντριβή των οθωμανικών στρατευμάτων από τις επαναστατικές δυνάμεις του Μωχάμετ Αλή της Αιγύπτου, (1831), και τη Συνθήκη των Δαρδανελίων (1841) αφετέρου, απέδειξαν πως αν το κράτος δεν προχωρούσε σε αναδιοργάνωση των στρατιωτικών και διοικητικών δομών του θα κατέρρεε πολύ γρήγορα. Όταν μάλιστα οι Αιγύπτιοι εισέβαλλαν στη Μικρά Ασία, απειλώντας την έδρα της Οσμανλικής δυναστείας, ο Σουλτάνος Μαχμούτ Β' αναγκάστηκε τότε, για να εξασφαλίσει τη διπλωματική υποστήριξη των Μεγάλων Δυνάμεων, να υποσχεθεί ότι θα προέβαινε σε μεταρρυθμίσεις και θα καταργούσε τις διακρίσεις σε βάρος των Χριστιανών υπηκόων του.

Έτσι μετά την επέμβαση των Μεγάλων Δυνάμεων άρχισε η προετοιμασία του εκσυχρονισμού που έλαβε την ονομασία "Τανζιμάτ", που τελικά όμως, λόγω του θανάτου του Σουλτάνου, αυτή θα αναληφθεί από το διάδοχό του, Αμπντούλ Μετζίτ Α΄, ο οποίος λίγο μετά την ανάρρησή του στο θρόνο υπό την πίεση κυρίως των Ρώσων, θα εκδόσει στις 2 Νοεμβρίου 1839 το Διάταγμα του Ροδώνα.

Με βάση αυτό το διάταγμα καταργούνταν οι διακρίσεις εις βάρος των Χριστιανών, παρέχονταν εγγυήσεις για τη ζωή, την τιμή και την περιουσία τους και έδινε τη δυνατότητα ισότιμης συμμετοχής των χριστιανών στο στρατό και στη διοίκηση του κράτους. Βέβαια σε μεγάλο βαθμό αυτές οι εγγυήσεις έμεναν στα χαρτιά και οι διακρίσεις σε βάρος των Χριστιανών συνεχίζονταν. Με αφορμή αυτές τις διακρίσεις η Ρωσία άρχισε να ασκεί πρόσθετες πιέσεις για επέμβαση στο εσωτερικό της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, η οποία όμως με την υποστήριξη των Αγγλογάλλων αρνήθηκε να υποχωρήσει με συνέπεια να ξεσπάσει ο Κριμαϊκός πόλεμος. Είχε γίνει όμως σαφές στους Οθωμανούς πως οι διακρίσεις αυτές θα αποτελούσαν πάντοτε για τις Μ. Δυνάμεις αιτία επέμβασης στα εσωτερικά της Χώρας τους. Όταν όμως αντιλήφθηκαν πως οι Μ. Δυνάμεις σχεδίαζαν συλλογική επέμβαση για την εξάλειψη των διακρίσεων αποφάσισαν να δράσουν πρώτοι, και έτσι το 1856 δημοσιεύτηκε το διάταγμα του Χαττ-ι Χουμαγιούν, που επαναλάμβανε με ρητό τρόπο τις προηγούμενες ρυθμίσεις και καλούσε τους Οθωμανούς αξιωματούχους να σέβονται απόλυτα τις σχετικές αποφάσεις.

Την περίοδο αυτή μάλιστα θα κυριαρχήσουν πολιτικοί που υποστήριζαν αυτές τις μεταρρυθμίσεις και επιδίωκαν τον εξευρωπαϊσμό του κράτους. Μάλιστα το 1869 με νομοθετική πράξη παραχωρούνταν σε όλους τους πολίτες, ανεξαρτήτως θρησκείας, η Οθωμανική υπηκοότητα. Η μεταρρυθμιστική κίνηση θα κορυφωθεί το 1876 με την ανακήρυξη του πρώτου Τουρκικού Συντάγματος. Η άνοδος όμως στο θρόνο του απολυταρχικού Αμπντούλ Χαμίτ Β' και το ξέσπασμα του Ρωσο-Τουρκικού πολέμου του 1877-1878 ανέστειλαν τη διαδικασία φιλελευθεροποίησης και οδήγησαν στην επιστροφή του παλιού απολυταρχικού καθεστώτος.

 

Παράδειγμα και υλικό έκθεσης νεοελληνικής γλώσσας α΄γυμνασίου: περπατώντας στο δάσος.

Περπατωντας στο δασος

Μετά την συνάντηση της ομάδας την Τετάρτη 24 Οκτωβρίου όπου τα παιδιά "περπάτησαν" με την βοήθεια του video στα δάση του Φρακτού και της Πίνδου τους ζητήθηκε να γράψουν μια εργασία με τίτλο "Περπατώντας στο δάσος".
Κάποια παιδιά προσπάθησαν πολύ και ευχαριστήθηκαν τον περίπατό τους, κάποια άλλα ήταν πολύ "βιαστικοί" επισκέπτες. Ας δούμε όμως τι είδαν αυτοί που ευχαριστήθηκαν τον περίπατό τους!

Αθανασία Συρόγιαννη Β3

    ΠΕΡΠΑΤΩΝΤΑΣ  ΣΤΟ  ΔΑΣΟΣ !!!

     Αποφασίσαμε να κάνουμε έναν περίπατο στο δάσος και να απολαύσουμε τη φύση. Ξεκινάμε  λοιπόν νωρίς το πρωί πριν καλά καλά ξημερώσει. Είναι μια φθινοπωρινή μέρα  και δεδομένου ότι το χθεσινό βράδυ ήταν υγρό, το χώμα είναι νωπό. Η υπέροχη μυρωδιά της βροχής σε συνδυασμό με τις σταγόνες που στάζουν από τα φύλλα των δέντρων, μας βοηθούν να καταλάβουμε τι έγινε τη νύχτα που προηγήθηκε. Ο δροσερός αέρας που περνάει ανάμεσα από τις φυλλωσιές δημιουργεί έναν γαλήνιο ήχο που σε ηρεμεί.

     Προχωρώντας βαθύτερα στο δάσος βλέπουμε διάφορα ζώα και έντομα, πολύχρωμες πεταλούδες και πουλιά με παράξενα χρώματα. Οι χρυσές ακτίνες του ήλιου, στεγνώνουν τα βρεγμένα φύλλα, δημιουργώντας ένα καλοκαιρινό τοπίο. Περνάει η ώρα και η ζέστη γίνεται κουραστική, όμως πώς να αντισταθείς σε αυτό το εξωτικό θέαμα; Είναι όμως ώρα να φύγουμε. Κατηφορίζουμε μέσα από το μονοπάτι και βγαίνουμε από το δάσος. Ήταν ένας ωραίος περίπατος και ήρθαμε πολύ κοντά στη φύση!

Ασκήσεις Έκφρασης – ‘Εκθεσης Γ΄λυκείου:

 

1) Ποια είναι η θεματική πρόταση και ποιο το θέμα της παρακάτω παραγράφου; Να το σημειώσετε με πλαγιότιτλο.

…Κατ΄αρχάς, τι θα σήμαινε και ποιος θα χαρακτηριζόταν «ιδανικός ομιλητής», θα ήταν νομίζω αυτόνόητα αυτός που κατέχει πλήρως τη μητρική του γλώσσα σε όλα τα επίπεδα και που τη χρησιμοποιεί άψογα στον προφορικό και τον γραπτό του λόγο. Τι σημαίνει όμως αυτό στην πράξη; Ότι γνωρίζει άριστα όλον τον λεξιλογικό θησαυρό μιάς γλώσσας, όλον τον γραμματικό μηχανισμό και όλες τις δυνατές συντακτικές λειτουργίες της γλώσσας. Ακόμη ότι γνωρίζει την ιστορική γραφή (ορθογραφία) όλων των λέξεων και τύπων, και το κυριότερο ότι γνωρίζει όλο το φάσμα εφαρμογής των χρήσεων λέξεων, τύπων και συντακτικών δομών στα διάφορα επίπεδα της πραγματικής επικοινωνίας…

(Γ.Μπαμπινιώτης, εφ: το Βήμα, 1/3/2014).

2) Να αναπτύξετε τη θεματική πρόταση: «Οι συνομιλίες μέσω του διαδικτύου επηρεάζουν το γραπτό λόγο» σε μία παράγραφο με παραδείγματα.

3) Να βρείτε και να σημειώσετε τα δομικά μέρη της παρακάτω παραγράφου:

…Το επίπεδο και η ποιότητα της επικοινωνίας μεταξύ των γονέων επηρεάζουν άμεσα την συναισθηματική και κοινωνική έκφραση των εφήβων. Η εκτίμηση και ο σεβασμός μεταξύ των γονέων έχουν σημαντικό αντίκτυπο και στον τρόπο έκφρασης της εκτίμησης και του σεβασμού των εφήβων, τόσο προς τους γονείς τους, όσο και προς τους άλλους συγγενείς και το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον. Ειδικότερα έχει παρατηρηθεί ότι η θετική συμπεριφορά του πατέρα προς τη μητέρα προσφέρει ιδιαίτερη ικανοποίηση στους εφήβους. Επομένως αναδεικνύεται ιδιαίτερα σημαντικός ο ρόλος των γονέων στη δόμηση μιάς υγιούς και δημιουργικής σχέσης με τον επαναστατημένο και σαστισμένο έφηβο των ημερών μας…

Ανάλυση της φράσης της Ελένης του Ευριπίδου: «δυσκολονόητος ο Θεός παιδί μου, ολοένα αλλάζει…».

 

Στο β΄επεισόδιο και ειδικότερα στη β΄σκηνή (στ.786 κ.ε) αναφέρονται οι εξής στίχοι (στην περίφημη τραγωδία του Ευριπίδου «Ελένη»): «δυσκολονόητος ο Θεός παιδί μου, ολοένα αλλάζει, εδώθε εκείθε σέρνει, πότε ψηλά…». Η φράση αυτή κρίνεται ως κομβική στην ιστορία του ανθρωπίνου πνεύματος, θέτοντας την πρέπουσα σχέση ανάμεσα στον Ανθρώπινο Νού και στην Έννοια του Θεού.

Κατ΄αρχάς ο σοφιστής νοήμων Ευριπίδης συνδέει το μέγεθος του Θεού με το μέγεθος του Νοός. Το βήμα αυτό κρίνεται ως σημαντικότατο διότι έχει δύο απολήξεις: ο Θεός αντανακλά τις ανθρώπινες σκέψεις, ο Θεός προέρχεται από τα βάθη του Ανθρωπίνου Νοός, από την ίδια συμπαντική δύναμη, ώστε εύκολα ή δύσκολα είναι ικανόν ο Θεός να συλληφθεί εκ του ανθρωπίνου Νοός. Εάν επίσης σκεφθούμε ότι ο Νούς ετυμολογείται από το ρήμα: νέομαι (κινούμαι) ο Ευριπίδης συνδέει την κίνηση του Νοός με την κίνηση του Θεού, θεωρεί ότι ο Θεός είναι δυσκολονόητος επειδή κινείται, αλλά και ο Νούς κινείται, άρα θέτει ως κριτήριο νόησης την ικανότητα της σκεπτικής και ηθικής κίνησης, εξάλλου μην ξεχνούμε τον Οδυσσέα ο οποίος επί της θαλασσίας κινήσεως επέτυχε το Νόστο του.

Η Θεία κίνηση η οποία δυσκολεύει τον Ανθρώπινο Νού (η θεολογία του Ευριπίδη τίθεται στη βάση της συμπαντικής κίνησης, εάν κινηθεί ο Νούς τότε και μόνον τότε θα κατανοήσει την θεία κίνηση και θα επιτύχει την ανάλογη μέθεξη, ο τραγικός ποιητής αρνείται την ηρεμία της διασκεπτικής ή διαλογιστικής σκέψης και γνώσης του θεού, ο νούς πρέπει να κινηθεί διότι ο θεός παραδίδεται ως κίνηση (…ολοένα αλλάζει…) μόνον κινούμενος ως σκέψη και πράξη ο Νούς θα κατανοήσει την κίνηση του συμπαντικού θεού) θα λυθεί μόνον μέσα από την κίνηση του Ανθρωπίνου Νοός: όμως η κίνηση αυτή καμμία σχέση δεν έχει με τον πλατωνικό ή τον εγελιανό νοησιοκρατισμό: η Ελένη και ο Μενέλαος μέσα από την πραξιακή κίνησή τους, μέσα από την επίτευξη του δικού τους νόστου θα καταστήσουν ευκολονόητο το θεό μόνον μέσα από πράξεις: ο Νούς κινείται ως πράξη και καθιστά ευκολονόητο το θεό, ως συνέχεια των Ομηρικών επών όπου η πραγματική κίνηση του Οδυσσέα καθορίζει το Νόστο και όχι οι σκέψεις, οι πράξεις και όχι οι έννοιες.

Νεοελληνική γλώσσα,Γ Γυμνασίου,Σχ. Επιρρηματικές προτάσεις.

Α)Αιτιολογικές προτάσεις.

Αιτιολογικές λέγονται οι προτάσεις οι δευτερεύουσες που εισάγονται με τους αιτιολογικούς συνδέσμους ή με λέξεις και εκφράσεις που χρησιμοποιούνται ως αιτιολογικοί σύνδεσμοι(γιατί,επειδή,αφού,ή που,καθώς,μια και ,μια που,σαν..που κ.α).Φανερώνουν την αιτία για την οποία γίνεται αυτό που δηλώνει η πρόταση που προσδιορίζεται,είναι δηλαδή επιρρηματικός προσδιορισμός της αιτίας στο ρήμα της κύριας πρότασης.Λαμβάνουν άρνηση δε(ν).

Οι αιτιολογικές προτάσεις ανάλογα με το περιεχόμενό τους εκφέρονται με απλή οριστική-για το πραγματικό-με δυνητική οριστική-για το δυνατό-με πιθανολογική οριστική-για το πιθανό.

Αιτιολογικές προτάσεις εισάγονται και με το για να (=επειδή)και εκφέρονται με υποτακτική –σύνδεση εσωτερική με κύρια πρόταση-άρνηση μην.

Ως αιτιολογικός σύνδεσμος χρησιμοποιείται κάποτε και ο σύνδεσμος και.Ο σύνδεσμος γιατί στην αρχή περιόδου ή ημιπεριόδου εισάγει κύρια πρόταση.

Π.χΗ νεράιδα λυπόταν γιατί δεν ήταν όμορφη.

Ο αδελφός μου,για να μην διαβάζει όσο πρέπει ,απορρίφθηκε στις εξετάσεις.

Φύγε τώρα, και δεν έχω καιρό.

Δεν μπορώ να σε συνοδεύσω στον περίπατό σου.Γιατί είμαι κουρασμένος και θέλω να ξεκουρασθώ.

Συντακτική θεώρηση των αιτιολογικών προτάσεων.

Π.χΗ νεράιδα λυπόταν,γιατί δεν ήταν όμορφη. «Γιατί δεν ήταν όμορφη».Δευτερεύουσα αιτιολογική πρόταση,εισάγεται με τον αιτιολογικό σύνδεσμο γιατί,εκφέρεται με οριστική παρατατικού-γιατί δηλώνει το πραγματικό-είναι επιρρηματικός προσδιορισμός της αιτίας στο λυπόταν,το οποίο ως ρήμα ψυχικού πάθους θέλει αιτιολογική πρόταση διακαιολόγησης.

Η Ελένη του Ευριπίδου ως το ενδιάμεσο ανάμεσα σε Θεούς και Ανθρώπους.

 

Ο χορός στους στίχους του Α΄στασίμου (1254-1255) αναφέρεται και λέει ότι: «τι΄ναι θεός, τι μη θεός, και τι’ ναι ανάμεσά τους;». Πρόκειται πράγματι περί βαθυθστοχάστων στίχων,η νοηματοδότηση των οποίων μπορεί να βοηθήσει να καταλάβουμε σε ποιο τύπο Ανθρώπου καταλήγει ο Ευριπίδης. Διότι οι τραγωδίες είναι σημαντικές και για την πλοκή αλλά κυρίως για το ποιο μοντέλο ανθρώπου προτείνουν, πώς δηλαδή μεταπλάθουν ανθρωποκεντρικά τους μύθους.

Θεωρούμε λοιπόν ότι η Ελένη κάθεται στον θρόνο της ανάμεσα στους Θεούς και σε μία χαώδη κατάσταση η οποία δεν υπακούει σε Θεούς. Εάν σκεφθούμε ότι ο Θεός είναι η τάξη, η συμπαντική τάξη σε συμπαντικές χαώδεις δυνάμεις, η Ελένη αντιπροσωπεύει την τελική αρμονική τεθείσα τάξη υπέρ της τάξης των αρμονικών Θεών και κατά της αταξίας του χάους.

Ο Ευριπίδης, ο νοησιοκρατικός και σοφιστής Ευριπίδης, αποκαθιστά κατά νοητικό τρόπο την έννοια του Ωραίου: Η Ελένη ως το τελικό νοερό Ωραίο τίθεται ανάμεσα στην συμπαντική τάξη και στην συμπαντική αταξία ως αρμονική συνένωση όλων των πνευματικών και αξιακών δυνάμεων οι οποίες τόσο απλόχερα παραδίδονται στην τραγωδία του Ευριπίδου «Ελένη». Η Ελένη ανάμεσα στη συμπαντική τάξη και στη συμπαντική αταξία, ανάμεσα σε Θεούς και μη θεούς, ουσιαστικά ανάμεσα σε κατάσταση με Θεούς και σε κατάσταση μη θεών προσφέρει τις δυνάμεις της Γνώσης ενάντια σε κάθε Φαίνεσθαι. Ο Άνθρωπος καθοδηγείται να γνωρίσει τι γύρω του τον ενώνει με τη συμπαντική του συνέχεια, με την εσωτερική συνέχεια, με τις πραγματικές δυνάμεις οι οποίες πίσω από τα φαινόμενα καθοδηγούν οντικά τον άνθρωπο.

Νεοελληνική γλώσσα β΄γυμνασίου. Ασκήσεις στο κεφάλαιο των αντωνυμιών.

 

1) Να συμπληρώσεις τα κενά στις παρακάτω προτάσεις με τον κατάλληλο τύπο των προσωπικών αντωνυμιών:

Α) ………..το έδωσε στο χέρι (εγώ)

Β)…………μιλάω και δεν ………..ακούς (εσύ, εγώ)

Γ) …………………..δένουμε τα σκοινιά και αναχωρούμε (εγώ)

Δ) Σε………………….το δώσαμε και φύγαμε (εσύ)

Ε) ………ζητούν στο τηλέφωνο (εσύ)

2) Να διακρίνεις στις παρακάτω προτάσεις τις προσωπικές αντωνυμίες από τις κτητικές αντωνυμίες:

Α)Μου ζητάτε να σας προσφέρω τα χρήματά μου;

Β)Το σπίτι μου μου ζήτησαν και τους είπα όχι.

Γ) Σου έλεγα να λές τα δικά σου.

Δ) Του έδωσε τα χρήματά του.

Ε) Μας χάρισε τα τετράδιά σας.

Σχολιασμός της φράσης: «…στων θεών μόνο τα λόγια βρήκα την αλήθεια…»(Ευριπίδου, Ελένη: στ.1268-1269).

 

Στο Α΄στάσιμο και στην Β΄στροφή της τραγωδίας  «Ελένη» ο χορός αναφέρεται στα όσα πέρασε η Ελένη και ο Μενέλαος, αναφέρεται βέβαια με ένα τρόπο καθαρτικό: πλέον όλοι μπορούν να συζητούν για το δύσκολο παρελθόν της Ελένης (το οποίο στηρίχθηκε στο ότι ως φαίνεσθαι δημιούργησε τον τρωϊκό πόλεμο και άλλες θλίψεις οικογενειακές για τις οποίες όμως δεν ευθύνεται) διότι πλέον τα βλέμματα όλων είναι στραμμένα στο σχέδιο της μεγάλης φυγής προς την Πατρίδα Σπάρτη: Η Ελένη σε μία αποστροφή του λόγου της ήδη έχει ταυτισθεί συναινετικά και με την Ήρα (ροή) και την Αφροδίτη (ερωτική πορεία).

Ο χορός στο τέλος όμως του λόγου του αναφέρει μία φράση η οποία προκαλεί κραδασμούς επειδή πολλοί παραξενεύονται πώς αυτή η φράση βγήκε από τη γραφίδα του σοφιστή, λογικού και σκεπτικιστή κάποιες φορές Ευριπίδη: « στων Θεών μόνο τα λόγια βρήκα την Αλήθεια». Κάποιοι μελετητές θεωρούν ότι αυτοί οι στίχοι ετέθησαν επίτηδες από τον Αθηναίο τραγικό προκειμένου να μην κατηγορηθεί για ασέβεια: Κάποιοι άλλοι θεωρούν ότι το κείμενο σε αυτό το σημείο ήταν φθαρμένο και για αυτό το λόγο επί της ουσίας αναφέρει : δυσκολονόητος ο Θεός  ή τουλάχιστον κάτι το παρεμφερές.

Θα μπορούσαμε όμως να προχωρήσουμε και σε μία ακόμη σκέψη, η οποία προτείνει κάποια άλλη εξήηγηση, καταργώντας τις παραπάνω εξηγήσεις, διότι θεωρούμε ότι η φράση αυτή του Ευριπίδου συνοψίζει άψογα τα τεκταινόμενα στην τραγωδία και έρχεται ως λογική συνέπεια (συμπέρασμα) εγκαινιάζοντας την λογική εξήγηση του παντός εκ μέρους του ανθρώπου:  Ο λόγος αυτός του Χορού έρχεται τη στιγμή κατά την οποία η Ελένη έχει ταυτισθεί με την Ήρα (ροή) και την Αφροδίτη (έρωτας ως ροή δυνάμεων). Η Ελένη προσευχομένη στην Ήρα την παρακαλεί να συνεχίσει τη συμπαντική απορροή δυνάμεων ώστε να φθάσει στην Πατρίδα της, επίσης αναφερομένη προς την Αφροδίτη αποκαθιστά τη σωστή ερωτική ροή δεχομένη ότι η Αφροδίτη όταν κρατεί το μέτρο αποτελεί παράγοντα προόδου και συμπαντικής αρμονίας.

Ώστε ο Ευριπίδης αντιμετωπίζει την Ελένη και τον Μενέλαο ως αφυπνισμένους νοητικά ανθρώπους, οι οποίοι βασισμένοι στο Νού σχεδιάζουν το δικό τους Νόστο προς την Σπάρτη Πατρίδα: ήδη το μήνυμα έχει ληφθεί: ο άνθρωπος διά της Σκέψεως ξεδιαλύνει το φαίνεσθαι από το Είναι και διά του Λόγου οδεύει προς τον ατρεκή (αληθή) δρόμο της επιστροφής: ήδη όλα είναι ροή επιστροφής και αυτό αποτελεί έργο ανθρωπίνης σκέψεως (και ο Μενέλαος και η Ελένη ξεκαθάρισαν το ψευδές από το αληθές, το φαίνεσθαι από το Είναι).

Οι περιπέτειες της προστακτικής (ανάλυση ενδελεχής όλων των προστακτικών όλων των χρόνων).

 

1.Oι προστακτικές  των ρημάτων της ενεργητικής φωνής της α’ συζυγίας, όταν τα ρήματα είναι σύνθετα, ανεβάζουν τον τόνο μία συλλαβή, όταν  υπάρξει έκθλιψη επίσης ανεβάζουν τον τόνο μία συλλαβή

Π.χ: λῦε: παράλυε

        ἄγε: πάραγε

(η πρόθεση /πρό/ δεν εκθλίβεται όταν ευρίσκεται σε σύνθετο ρήμα, αλλά δέχεται τον τόνο: π.χπρόαγε.

 

2. Οι προστακτικές των συνθέτων ρημάτων ( και στις δύο συζυγίες) στη μέση φωνή δεν ανεβάζουν τον τόνο:

π.χ: λύου: παραλύου.

 

3.Οι προστακτικές των συνθέτων ρημάτων του β΄αορίστου( και στις δύο συζυγίες)  ,  ανεβάζουν τον τόνο στην ενεργητική φωνή:

Π.χ: βάλε: παράβαλε, ἰδέ: πάριδε, σχές: παράσχες,

ἕς: ἄφες.