Αρχαία Ελληνικά από το πρωτότυπο, α΄γυμνασίου, β΄κλίση.

 

1. Θεωρία

1.      Η β’ κλίση ουσιαστικών

Η β’ κλίση ουσιαστικών περιλαμβάνει όλα τα αρσενικά και θηλυκά ουσιαστικά που στην ονομαστική ενικού λήγουν σε -ος και τα ουδέτερα που λήγουν σε -ον. Είναι η κλίση που παρουσιάζει τις περισσότερες ομοιότητες με τη ν.ε.

αρσενικό
	ενικός		πληθυντικός
πτώση	α.ε.	ν.ε.	α.ε.	ν.ε.
ονομ.	ἄνθρωπος	άνθρωπος	ἄνθρωποι	άνθρωποι
γεν.	ἀνθρώπου	ανθρώπου	ἀνθρώπων	ανθρώπων
δοτ.	ἀνθρώπῳ	―	ἀνθρώποις	―
αιτιατ.	ἄνθρωπον	ἀνθρωπο	ἀνθρώπους	ανθρώπους
κλητ.	ἄνθρωπε	άνθρωπε	ἄνθρωποι	άνθρωποι

 

Θηλυκό

Ουδέτερο

Αρχαία Ελληνικά από το πρωτότυπο, επανάληψη με ασκήσεις σε τονιμό.

 

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΤΟΝΙΣΜΟΥ

 

Κάνουμε επανάληψη την ενότητα ………. Σελ…….

Και ενότητα……………. Σελ………………

Μετά απαντάμε στις παρακάτω ερωτήσεις.

 

ΚΑΝΟΝΕΣΤΟΝΙΣΜΟΥ

 νέος, γένος, δόξα, σοφός, μητέρων

 

 

 

1.

(α) Η συλλαβή που τονίζεται στις παραπάνω λέξεις είναι βραχύχρονη ή

μακρόχρονη; ………………………………….…………………….

(β) Τι τόνο παίρνει; ………………………………………………..

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Η βραχύχρονη συλλαβή………………………………….

……………………………………………………………………….………..……

 

 

 νήπιον,κατήγορος, ἄνθρωπος

Νεοελληνική γλώσσα γ΄γυμνασίου. Ασκήσεις 1ης ενότητας.

1) Στις παρακάτω προτάσεις να αντικαταστήσετε τις υπογραμμισμένες λέξεις με άλλες συνώνυμες.

Α. Ως πολιτικός διακρίνεται για την ευστροφία του και την εντιμότητά του.

Β. Είναι τόσο υπερόπτης που τους θεωρεί όλους κατώτερούς του.

Γ.Η ξενομανία οδηγεί στην άκριτη μίμηση ξένων προτύπων.

Δ. Σε αυτή τη δύσκολη στιγμή έδειξε αξιοθαύμαστη καρτερικότητα και αντοχή.

Ε. Ο ραγιαδισμός είναι ένα μειονέκτημα των Ελλήνων που πρέπει να καταπολεμηθεί.

Στ.Πολέμησαν με αξιοθαύμαστη γενναιοψυχία και κατατρόπωσαν τους εχθρούς.

Ζ. Αποδέχθηκε τις αποτυχίες και τις αναποδιές που τον βρήκαν με μοιρολατρεία και δεν πάλεψε για μία καλύτερη ζωή.

2)Να αντιστοιχίσετε τις λέξεις της στήλης Α με τα συνώνυμά τους που δίνονται στη στήλη Β.

1. εγκάρδιος                                α.τσιγκούνης

2.έντιμος                                      β.συνετός

Έκφραση- έκθεση α΄λυκείου. Θέμα έκθεσης: « Ποια είναι η γνώμη σας για την ύπαρξη διαλέκτων στο πλαίσιο της εθνικής γλώσσας; Θα πρέπει να γίνονται σεβαστές και να διατηρούνται ή όχι και γιατί; Να αναπτύξετε τις απόψεις σας σε ένα κείμενο 300-350 λέξεων που πρόκεται να δημοσιεύσετε σε ειδικό αφιέρωμα της σχολικής σας εφημερίδας αναφορικά με ποικίλα γλωσσικά ζητήματα.».

Έχουν αξία οι διάλεκτοι ή όχι;

Η ύπαρξη των διαλέκτων είναι αναγκαία στα πλαίσια της εθνικής γλώσσας,όπως κάθε στολίδι σε κάθε εικόνα. Φυσικά στη μηχανοποιημένη και απόλυτη εποχή μας ίσως αυτό φαντάζει κάπως ρομαντικό αλλά σε καμμία των περιπτώσεων η γλώσσα δεν θα πρέπει να γίνει προβλέψιμη και ρηχή. Όσο και αν σήμερα οι άνθρωποι και ο γρήγορος ρυθμός ζωής έχουν επιβάλει την επιφανειακή επικοινωνία δεν χρειάζεται να χαθεί το βάθος της γλώσσας διότι οι πολλές διάλεκτοι αποτελούν πολλές σκέψεις, αναμνήσεις πολλών ιστοριών και πολιτισμών τους οποίους αναμφίβολα έχουμε ανάγκη.

Αναμφισβήτητα οι διάλεκτοι της γλώσσας αποτελούν έκφραση του πολιτισμού μιάς γεωγραφικής περιοχής. Γι αυτόν ακριβώς το λόγο συμβάλλουν στην ανάδειξη της πολιτισμικής ιδιαιτερότητας ενός τόπου και αποτρέπουν την πολιτιστική ισοπέδωση. Διασφαλίζεται με αυτόν τον τρόπο ο πολιτιστικός πλουραλισμός ο οποίος αποτελεί στοιχείο προόδου. Επιπροσθέτως οι γλωσσικές διάλεκτοι βοηθούν στην κατανόηση της ιστορικής προέλευσης και εξέλιξης της γλώσσας. Σε πολλά ιδιώματα διασώζονται γλωσσικά στοιχεία από παλαιότερες πολιτιστικές μορφές της γλώσσας. Π.χ στη διάλεκτο τσακώνικα εμπεριέχονται πολλά παλαιά δωρικά στοιχεία.

Σε κάθε περίπτωση οι γλωσσικές διάλεκτοι αποτελούν το συνεκτικό κοινωνικό κρίκο ανάμεσα στα μέλη κοινωνικών και πολιτιστικών ομάδων οι οποίες θα πρέπει να αντέξουν στο χρόνο. Συντελούν στον εμπλουτισμό της εθνικής γλώσσας την οποία καθιστούν πολύ πιο λειτουργική παρέχοντάς της ποικίλους εκφραστικούς τρόπους αναδεικνύοντας την πολυμορφία της. Έτσι κατ΄επέκταση από τη στιγμή που η γλώσσα αποτελεί κύριο στοιχείο του εθνικού πολιτισμού οι διάλεκτοι και τα ιδιώματα εμπλουτίζουν αυτόν τον εθνικό αναγκαίο στο χρόνο πολιτισμό.

Αρχαία Ελληνικά από το πρωτότυπο, α΄γυμνασίου, ασκήσεις πνευμάτων και τονισμού.

 

Αρχαία Α’ γυμνασίου

1.     Να τονίσετε τις λέξεις και να δικαιολογήσετε τον τονισμό:

λεων τρεφειν ρητορευω τεχνη ανθρωποι καμηλος τουτο γενναιος μνημην νησος ηυξατο νησου κορη ιερον δωροις κινδυνος θυμος λοιμος καμινος στρατιωται κλητηρες δικαιοι αγροτης τουτων μολυβδος ελεγον, λεξις,  καλον, λογος, ανθρωπος, παιδαγωγος, νησου, ουρανος, αυτοχθων, δωρον, ελεγον, στρατηγος, μητηρ, πεμπω, νησον, ιππος, εφιππος, εφαμιλλος, ολος, οπλον, ω ηρεμος, ημερος, ο ορος, το ορος,  ενός, ογδοος, ενατος, εκουσιως, αμαρτημα, αφη, εβδομος, αιρετος, ικανος, εκαστος, εκατερωθεν, ωριμος, αμπελου, μυστηριου, κινδυνου, Αιγυπτου, ανθρωπος, μυστηριον, ελαφος, ησυχος, χορος, πονος, ρεω, υγρον, Ελενη, ημερα, φορος, θηκη, ρωμη, οινος, κηποι, κωμαι, χωρος, κηπος, νησος, χωροι, μουσαι, τευχος, του μαθητου, τω μαθητη, της τιμης, τη τιμη, των μαθητων, των τιμων, τοις μαθηταις, ταις τιμαις, του γεροντος, γεροντες, γεροντων, Ελλας, Όμηρος, ιερος, ωραιος, εορτη, ερμηνευω, ημερα, εδρα, οριζω, Αδης, ωριμου, πολεμος,επιστευον, Φιλανθρωπος, θεοι, θεοις, θεους, κωμαι, πλειστοι, θηκη, θηκαι, πλειστων, μηλον, κηποι, κηποις, ειδος, τοσαυτη, χωραις, παυε, πειθομαι, δωρον, τοσουτος, διδασκαλων, ιστος, οσιος, μοιραι, ουτοι, ζωμεν.

ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΟΝΙΣΜΟΥ, αρχαία Ελληνικά από το πρωτότυπο, α΄γυμνασίου.

 

 

Όταν τονίζω μια λέξη στα αρχαία ελληνικά, θα πρέπει να κάνω δύο βασικά βήματα:

•             Α. Μετράω τις συλλαβές της λέξης από το τέλος προς την αρχή. Η τελευταία συλλαβή της λέξης ονομάζεται λήγουσα.

Η δεύτερη συλλαβή από το τέλος της λέξης (δηλ. η προτελευταία) ονομάζεται παραλήγουσα. Η τρίτη συλλαβή από το τέλος της λέξης ονομάζεται προπαραλήγουσα.

 

•             Β. Παρατηρώ το φωνήεν ή τη δίφθογγο την οποία περιέχει η συλλαβή που θέλω να τονίσω. Αν μια συλλαβή έχει βραχύ φωνήεν, τότε είναι βραχύχρονη συλλαβή¹.

Αν μια συλλαβή περιέχει μακρό φωνήεν ή δίφθογγο² χαρακτηρίζεται ως μακρόχρονη συλλαβή.

 

Ο τόνος (οξεία ή περισπωμένη) που παίρνει μια συλλαβή, καθορίζεται:

α. από τη θέση που έχει αυτή μέσα στη λέξη (δηλ. από το αν είναι η λήγουσα, η παραλήγουσα ή η προπαραλήγουσα) και

β. από το αν είναι μακρόχρονη ή βραχύχρονη (δηλ. από το αν περιέχει βραχύ ή μακρό φωνήεν ή κάποια δίφθογγο).

Νεοελληνική γλώσσα β΄γυμνασίου. Δομή της παραγράφου.

 

Τρία είναι τα δομικά συστατικά μιάς παραγράφου:

Α.η θεματική πρόταση ή περίοδος

Β. τα σχόλια ή οι λεπτομέρειες

Γ. η πρόταση ή περίοδος κατακλείδα.

Η θεματική πρόταση / περίοδος.

Η θεματική πρόταση ή (συνηθέστερα) περίοδος αποτελεί τον «πρόλογο» της παραγράφου και παρουσιάζει το θέμα που θα αναπτυχθεί με τα υπόλοιπα στοιχεία που θα ακολουθήσουν. Είναι η πρόταση που θα αποτελέσει τον οδηγό για το συγγραφέα ώστε να επιλέξει ξεκάθαρα τι θα περιλάβει αλλά κυρίως τι θα αποκλείσει από μία συγκεκριμένη παράγραφο. Ταυτόχρονα αποτελεί και τον οδηγό για τον αναγνώστη ώστε να διαμορφώσει από την αρχή μία σαφή αντίληψη για το περιεχόμενο της παραγράφου που θα ακολουθήσει.

Οι αρετές της θεματικής περιόδου.

Για τους λόγους που προαναφέρθηκαν η θεματική πρόταση θα πρέπει:

1. να είναι σαφώς διατυπωμένη

2. να μην ξεκινά την ανάλυση του θέματος.

Εφαρμογές.

Ας υποθέσουμε ότι μία παράγραφος ξεκινά με την εξής θεματική περίοδο:

Η πρόοδος της τεχνολογίας έχει σημαντική επίδραση στη ζωή μας.

Αρχαία Ελληνικά από μετάφραση, α΄γυμνασίου. Ομήρου Οδύσσεια. α, 361-497. Φύλλο εργασίας.

Ο Τηλέμαχος μετά το διάλογό του με την Αθηνά-Μέντη , εμφάνιση της Πηνελόπης.

Σύνδεση με τα προηγούμενα:

Στην εμπιστευτική συνομιλία που είχε η Αθηνά-Μέντης με τον Τηλέμαχο κατάφερε να κλονίσει τη βεβαιότητά του για το σίγουρο χαμό του πατέρα του και να τον προτρέψει να τον ψάξει.

Αξίες – αντιλήψεις έθιμα και θεσμοί – κοινωνικοπολιτική οργάνωση.

Στ.365. Οι ομηρικές γυναίκες είχαν κάποιους περιορισμούς μέσα στο σπίτι. Περνούσαν την ημέρα τους στα γυναικεία διαμερίσματα, έτρωγαν χωριστά από τους άνδρες τους και δεν επαιρναν μέρος στα συμπόσια.

Στ.368,372, 443,479: γίνεται λόγος για τις βάγιες που συνόδευαν την Πηνελόπη κατά την εμφάνισή της. Οι υπηρέτριες αυτές θα λέγαμε ήταν οι βοηθοί της κυρίας του σπιτιού. Το αντίτιμο για την αγορά υπηρετικού προσωπικού ποίκιλλε ανάλογα με την αξία του, μαθαίνουμε λοιπόν πώς ο Λαέρτης απέκτησε την Ευρύκλεια αντί είκοσι βοδιών.

Στ.387- 388: εδώ εκφράζεται η άποψη ότι ο Δίας μοιράζει τα καλά και τα κακά στους ανθρώπους σύμφωνα με τη βούλησή του.

Στ.420-423: η ατομική ιδιοκτησία είναι δικαίωμα αναφαίρετο και απολύτως σεβαστό.

Ιστορία γ΄γυμνασίου. Οι πρωτοπόροι στην πνευματική εξέλιξη:

Α. Φράνσις Μπέϊκον: (Βάκων, 1561-1626) : υποστήριξε ότι για να γίνεται δεκτή μία επιστημονική θέση θα πρέπει να αποδεικνύεται με πείραμα.

Β. Ρενέ Ντεκάρτ: (Καρτέσιος: 1596-1650): υποστήριξε ότι εάν μόνον αμφιβάλλουμε διαρκώς θα οδηγηθούμε στην αληθινή γνώση.

Γ. Τζόν Λόκ ( 1632-1704) : υποστήριξε ότι οι άνθρωποι έχουν απαραβίαστα φυσικά δικαιώματα (ζωής, ελευθερίας, περιουσίας).

Δ. Ισαάκ Νιούτον (Νεύτων, 1642- 1727): διατύπωσε το νόμο της παγκοσμίου έλξεως με την εφαρμογή της επαγωγικής μεθόδου και ισχυρίσθηκε ότι το σύμπαν λειτουργεί βασιζόμενο σε φυσικούς νόμους.

 

Το κίνημα του διαφωτισμού.

Οι θέσεις του κινήματος:

1. δεν υπάρχουν αυθεντίες

2. όλα θα πρέπει να γίνονται αντικείμενο κριτικής

3. ο κόσμος μπορεί να ερμηνευθεί μόνον με τη λογική

4. όλα συνεχώς μπορεί να προοδεύουν

Έκθεση έκφραση γ΄λυκείου. Κριτήριο αξιολόγησης : «η τηλεοπτική πολιτική διαφήμιση».(με απαντήσεις).

Κείμενο:

Η διαφήμιση χαρακτηρίζεται από δύο βασικές λειτουργίες: την πληροφόρηση και την πειθώ. Σύμφωνα με την πρώτη λειτουργία, η σύγχρονη πολιτική διαφήμιση αποτελεί ένα μέσο ενημέρωσης των πολιτών περί του πολιτικού γίγνεσθαι. Αυτή η μορφή πολιτικής διαφήμισης μπορεί να παρέχει στον ψηφοφόρο- θεατή πληροφορίες που τον βοηθούν να διαμορφώσει την πολιτική του άποψη. Οι διαφημίσεις αυτές εμπεριέχουν πληροφορίες που προσφέρονται στο κοινό  κινητοποιώντας το να πάρει θέση. Φυσικά η πληροφορία στη διαφήμιση είναι κυρίως αποσπασματική και για το λόγο αυτό έχει πολλούς επικριτές. Η δικαιολογία που παρουσιάζεται τις περισσότερες φορές είναι πώς η τηλεόραση είναι αυτή που δεν αφήνει πολλά περιθώρια για μία πιο ολοκληρωμένη εικόνα. Στην πραγματικότητα αυτό δεν ισχύει καθώς ο χρόνος του τηλεοπτικού διαφημιστικού επαρκεί για τη μετάδοση μιάς ολοκληρωμένης πληροφορίας. Το ζήτημα λοιπόν δεν είναι αν το επιτρέπει το μέσον αλλά εάν το επιθυμεί ο παραγωγός του μηνύματος. Προς το παρόν και με ελάχιστες εξαιρέσεις, τα Ελληνικά τηλεοπτικά πολιτικά διαφημιστικά συμβαδίζουν με το ευρύτερο γενικόλογο πολιτικό κλίμα. Οι γενικόλογες υποσχέσεις κυριαρχούν εξυπηρετώντας τη γραμματική μιάς κομματικής πολιτικής (…).

Ιστορία γ΄γυμνασίου. Ενότητα 1η: η εποχή του διαφωτισμού. Εξελίξεις στην ευρώπη κατά τον 17ο και 18ο αι.

 

Οι μεταβολές που έγιναν τον 17^ο και 18^ο αι. στην ευρώπη:

Οι μεταβολές οι οποίες σημειώθηκαν στην ευρώπη κατά τον 17^ο και 18^ο αι. ήταν:

Α)μεγάλη αύξηση του πληθυσμού.

Β)Αλλαγές στην αγροτική οικονομία (π.χ εφαρμογή νέων μεθόδων καλλιέργειας, χρήση μηχανημάτων) για να καλυφθούν οι αυξανόμενες ανάγκες. Αυτό το φαινόμενο ονομάστηκε αγροτική επανάσταση.

Γ) Ανάπτυξη εμπορίου μεταξύ ευρώπης και αφρικής και αμερικής αλλά και στο εσωτερικό της ευρώπης,με αποτέλεσμα τη συγκέντρωση κεφαλαίων στους ευρωπαίους επιχειρηματίες.

Δ)χρήση νέων μηχανών για να επιτευχθεί αύξηση της παραγωγής.

Οι παράγοντες οι οποίοι οδήγησαν στην εκβιομηχάνιση:

Οι παράγοντες οι οποίοι οδήγησαν στην εκβιομηχάνιση δηλαδή στη γέννηση της βιομηχανίας ήταν δύο: 1) οι επιχειρηματίες οι οποίοι είχαν κεφάλαια και 2) οι πρώην αγρότες οι οποίοι έμεναν άνεργοι εξαιτίας των αλλαγών στην στην αγροτική οικονομία και μετακινήθηκαν στην πόλη για να βρούν δουλειά. Οι αλλαγές αυτές πρωτοεμφανίσθηκαν στην Μ.Βρεττανία από το 1750-1780 και αποτέλεσαν την α΄φάση του φαινομένου που ονομάσθηκε βιομηχανική επανάσταση.

Οι κοινωνικές αλλαγές:

Νεοελληνική γλώσσα β΄γυμνασίου. Ενότητα 1η , αχώριστα μόρια. Ασκήσεις.

 

1) Να συνθέσετε τα παρακάτω αχώριστα μόρια με τις λέξεις που δίδονται:

Ανά + τέμνω

Ανά + βαίνω

Αμφι + βάλλω

Αμφί+ μόνος + σημαίνω

Δίχο+τέμνω

Από + φημί

Από +ρίπτω

Επί +οδός

Ημί +τείνω.

2) Να σημειώσετε τα συνθετικά μέρη των παρακάτω λέξεων:

Υφιστάμενος

Προϊστάμενος

Ενίσταμαι

Ανθυπολοχαγός

Έκθεση – έκφραση α΄λυκείου. Θέμα εκθέσεως: Με αφορμή όσα διαβάσατε για την κοινωνιολογική αξία της γλώσσας, να συντάξετε ένα άρθρο για τη σχολική σας εφημερίδα στο οποίο να αναπτύσσετε τις σκέψεις σας για την ηθικοπνευματική εθνική αξία της γλώσσας, καθώς και για τη σημασία της γλωσσικής παιδείας και τη θέση που αυτή πρέπει να έχει στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού μας συστήματος (350-400 λέξεις).

«Τη γλώσσα μου έδωσαν Ελληνική».

Η γλώσσα ως μεταφορά νοημάτων και προσωπική και κοινωνική ανάπτυξη του ανθρώπου, αποτελεί το σύνολο όλων εκείνων των σκέψεων και αξιών οι οποίες εξελίσσουν τον άνθρωπο ως ήθος και πνεύμα, εξάλλου αυτή η πρόοδος όταν περάσει μέσα από το σχολείο είναι σίγουρο ότι θα επεκταθεί στο σύνολο της κοινωνίας. Αναμφίβολα μέσα από τη γλωσσική διδασκαλία προωθούνται όλα εκείνα τα μηνύματα και οι παρακαταθήκες οι οποίες ωριμάζουν το άτομο και δίνουν νόημα στο σχολείο, το οποίο ακριβώς τα ίερά και τα όσια της γλώσσας θα πρέπει να αναπτύσσει ώστε να διαμορφώνει άξιους μελλοντικούς μεταρρυθμιστές του κόσμου μας.

Αναμφίβολα η γλώσσα αποτελεί βασικό παράγοντα της πνευματικής ανάπτυξης του ανθρώπου, της  ανάπτυξης των διανοητικών δυνατοτήτων του. Γλώσσα και σκέψη συνδέονται άρρηκτα μεταξύ τους, εφόσον η γλώσσα κινητοποιεί τη σκέψη, εκτρέφει τη λογική, καλλιεργεί το συλλογισμό που παίρνει υπόσταση και εκφράζεται με το λόγο. Εξάλλου με τη γλώσσα διακινούνται ιδέες και γνώσεις, πληροφορίες και έτσι διευρύνονται οι γνωστικοί ορίζοντες του ατόμοθυ και εμπλουτίζεται το πνεύμα του.

Αναντίρρητα η γλώσσα επηρεάζει και τον ψυχολογικό τομέα του ανθρώπου μιάς και επιτρέπει την έκφραση των συναισθημάτων του αλλά και την εξωτερίκευση των σκέψεων και των επιθυμιών του ατόμου. Η γλώσσα δεν αποτελεί μόνον μέσον ανταλλαγής πληροφοριών αλλά ικανοποιεί την ανάγκη των ανθρώπων για βαθύτερη ψυχική επαφή και επικοινωνία. Μεταφέρει τις αξίες οι οποίες εμπλουτίζουν την ψυχή του ανθρώπου και τον προτρέπουν σε υψηλές και αξιόλογες πράξεις.

Η γλώσσα είναι εκείνη η οποία αποτελεί βασικό στοιχείο της ταυτότητας ενός λαού, εφόσον η γλώσσα ενώνει τα μέλη μιάς εθνικής ομάδας και ταυτόχρονα τα διαφοροποιεί από αυτά που ανήκουν σε άλλες εθνικές ομάδες. Μέσα από το γλωσσικό αίσθημα αποκτάται οικουμενική συνείδηση αφού μέσω της γλώσσας είναι εφικτή η επικοινωνία μεταξύ των λαών και κατ΄επέκταση η κατανόηση και η αποδοχή των ιδιαιτεροτήτων κάθε λαού και η καλλιέργεια κλίματος αλληλεγγύης και συνεργασίας.

Αρχαία Ελληνικά από μετάφραση γ΄γυμνασίου, Ελένη Ευριπίδου. Φύλλο εργασίας. Πρόλογος, στ. 1-45.

Υπόθεση: βρισκόμαστε στην Αίγυπτο, τη χώρα του Νείλου. Παλαιά βασίλευε εκεί ο Πρωτέας, τώρα βασιλεύει ο γιός του ο Θεοκλύμενος, ο οποίος  μάλιστα έχει και μία αδελφή τη Θεονόη. Εκεί ευρίσκεται η Ελένη διότι το είδωλό της πήγε στην Τροία, η Ελένη μας εισάγει μέσα από τον πρόλογο στην τραγική της ιστορία και μας συστήνεται.

Η τραγικότητα της Ελένης έγκειται στο ότι ενώ δεν ευθύνεται για το προσωπικό της δράμα (έχασε την οικογένειά της, ευρίσκεται σε μία ξένη χώρα, προκάλεσε (πιστεύουν οι άνθρωποι) έναν ιδιαίτερα φονικό πόλεμο) παρά ταύτα πληρώνει όλα όσα της προκάλεσαν άλλες δυνάμεις με το προσωπικό της δράμα και πόνο. Εισάγεται λοιπόν η έννοια της προσωπικής ευθύνης η οποία τόσο πολύ θα απασχολήσει τους ανθρώπους τα επόμενα χρόνια. Η Ελένη πάντως είναι παγιδευμένη μέσα στα παιχνίδια των θεών, την τραγική της μοίρα καθόρισαν δυνάμεις που δεν μπορεί να ελέγξει, ο Ευριπίδης θέτει το πρόβλημα των ορίων –γνωσιολογικών και αξιολογικών- της ανθρώπινης προσωπικότητας.

Η προσωπικότητα της Ελένης ως γόνος βασιλικής οικογένειας εμφανίζεται εδώ με όλα τα γνωρίσματα που επιβάλλουν η αριστοκρατική της καταγωγή και η γυναικεία φύση της. Είναι αφοσιωμένη στην οικογένειά της και στο σύζυγό της, είναι αθώα και θέλει να επιστρέψει στη ζωή που της ανήκει. Πληρώνει όμως την ωραιότητά της μέσα από τις απάτες των θεών, ο Ευριπίδης μεταφέρει τις φιλοσοφικές αλήθειες ότι το ωραίο και το καλό ξεχωρίζουν και είναι αυτές οι αξίες οι οποίες μοιράζονται στους ανθρώπους οι οποίοι με βάση αυτές αναπτύσσουν και τους εαυτούς τους και τον κόσμο.

Ιστορία γ΄γυμνασίου: Βολταίρου, πραγματεία περί της ανεκτικότητας. Κείμενο προς μελέτη και ανάλυση.

Σκοπός του έργου του είναι η καταπολέμηση των δεισιδαιμονιών, του φανατισμού, των προκαταλήψεων και η επικράτηση του επιστημονικού λόγου, της ελευθερίας της σκέψης και του ανθρώπινου πνεύματος. Σημαντικότερα έργα του είναι η Πραγματεία περί Μεταφυσικής (1734), οι Φιλοσοφικές Επιστολές (1734), ο Καντίντ (1759), το Φιλοσοφικό Λεξικό (1764), ο Αδαής Φιλόσοφος (1766), οι Επιστολές του Μέμιου στον Κικέρωνα (1771), το Πρέπει να πάρουμε θέση (1771) και το Τελευταίες σημειώσεις επί των Σκέψεων του Πασκάλ (1778). Έγραψε θεατρικά έργα, ιστορικές μελέτες, ποιήματα, κριτικές, δεν ήταν όμως ούτε δραματουργός ούτε ιστορικός ούτε ποιητής. Ήταν φιλόσοφος. Αυτή η φιλοσοφική ιδιότητά του έχει αμφισβητηθεί, κυρίως λόγω της απουσίας συστηματικότητας στο έργο του, αφού ποτέ δεν δημιούργησε ένα αυτόνομο φιλοσοφικό σύστημα, όπως η κλασική γερμανική σχολή. Η έλλειψη όμως συστηματικότητας αποτελεί απόρροια της θεώρησής του της φιλοσοφίας ως μεθόδου μελέτης και κριτικής κι όχι ως γνωσιολογίας. Σε μια επιστολή του στον Φρειδερίκο Β΄, με αφορμή μια πολεμική κατά του καρτεσιανισμού, αναφέρει ότι «όλα τα συστήματα προσβάλλουν το μυαλό μου».

Ο Βολταίρος είναι εκείνος ο διανοούμενος φιλόσοφος που ό,τι γράφει συνδέεται με συγκεκριμένη αφορμή και έχει συγκεκριμένο σκοπό. Συγκεκριμένη αφορμή και συγκεκριμένο σκοπό έχει και η Πραγματεία περί ανεκτικότητας (1763). Το 1762 βρίσκεται νεκρός στην κατοικία του ο νεαρός Μαρκ Αντουάν Καλάς, γιος του εμπόρου υφασμάτων αλλά και Ουγενότου Ζαν Καλάς. Αμέσως κατηγορείται γι’ αυτόν τον θάνατο ο πατέρας του, η μητέρα και οι αδελφές του. Ο θάνατος οφειλόταν μάλλον σε αυτοκτονία ή και σε δολοφονία, αλλά σίγουρα όπως έδειχναν όλα τα πραγματολογικά στοιχεία δεν ήταν δολοφονία από τον πατέρα του και τους δικούς του ανθρώπους. Ήταν όμως μια πολύ καλή ευκαιρία να κατηγορηθούν οι ουγενότοι γι’ αυτόν τον θάνατο. Σ’ αυτό το πλαίσιο η καθολική Γαλλία δεν δίστασε ακόμη και να αγιοποιήσει τον αυτόχειρα ως δήθεν μάρτυρα υπέρ του καθολικισμού.

Παρόλο που οι θρησκευτικοί πόλεμοι (1559-1598 και 1618-1648) είχαν τελειώσει σχεδόν πριν 100 χρόνια, αφού εντωμεταξύ μια σειρά ηγεμόνων και βασιλέων είχαν δολοφονηθεί, αφού είχαν γίνει οι σφαγές στην Ιρλανδία, η νύχτα του Αγίου Βαρθολομαίου και αφού στη Γαλλία με το Έδικτο του Φονταινεμπλώ (1685) ανακλήθηκε το Έδικτο της Νάντης (1598) με το οποίο δίνονταν στους καλβινιστές προτεστάντες της Γαλλίας (γνωστοί ως Ουγενότοι) ουσιώδη δικαιώματα σε ένα έθνος σχεδόν αμιγώς καθολικό, οι καιροί παρέμεναν πολύ ταραγμένοι· και το πνεύμα του φανατισμού εξακολουθούσε να ίπταται πάνω από τον ουρανό της καθολικής Γαλλίας. Σ’ αυτό το κλίμα, «όπου η αδυναμία του ορθού λόγου και η ανεπάρκεια των νόμων είναι ορατές καθημερινά», δεν ήταν δύσκολο ο θάνατος του νεαρού Καλάς να αποδοθεί σε δολοφονική ενέργεια του πατέρα του, για να αποτραπεί δήθεν η μεταστροφή του στον καθολικισμό. Το Ανώτατο Δικαστήριο της Τουλούζης, ακολουθώντας την κοινή γνώμη και χωρίς στοιχεία, καταδίκασε τον πατέρα σε μαρτυρικό θάνατο. Ο Ζαν Καλάς κάηκε στην πυρά στις 10 Μαρτίου 1762.

Νεοελληνική γλώσσα γυμνασίου, κριτήριο εξέτασης.

 

Ενότητα 3η

Ταξίδι στον κόσμο της φύσης

Το κλίμα της Γης

Το κλίμα της Γης αλλάζει τα τελευταία χρόνια και οι αλλαγές αυτές φαίνεται ότι θα είναι μεγάλες στα επόμενα 50 έως 100 έτη. Τα αίτια των κλιματολογικών αλλαγών είναι πολλά, με σπουδαιότερο την αύξηση της μέσης θερμοκρασίας από 3 έως 5 βαθμούς Κελσίου για τα επόμενα εκατό χρόνια . Η αύξηση αυτή θα λιώσει ένα ποσοστό από πάγους στους δύο πόλους της Γης και η στάθμη του νερού στις θάλασσες θ’ ανεβεί και επομένως θα πνίξει πόλεις, παραλίες, δάση και ό,τι άλλο υπάρχει στις ακτές.

Σε μερικές περιπτώσεις η ζημιά που θα προκληθεί θα είναι τεράστια, όπως π.χ. πολλά μικρά νησιώτικα κράτη στον Ειρηνικό Ωκεανό περίπου θα σβήσουν από το χάρτη, πάνω από τις μισές βιομηχανικές εγκαταστάσεις σε χώρες όπως Ιαπωνία, Βιετνάμ, Ινδονησία, Ταϊλάνδη,και..σε άλλες χώρες της Ασίας, θα κινδυνεύσουν, διότι είναι εγκατεστημένες σε επίπεδες παραθαλάσσιες περιοχές.

Μια άλλη επίπτωση των κλιματολογικών συνθηκών αφορά στη μείωση των βροχοπτώσεων. Η Αφρική θα πληγεί περισσότερο από κάθε άλλη ήπειρο. Ακολουθεί η Ευρώπη και συγκεκριμένα η Νότια Ευρώπη, όπου η μείωση θα είναι γύρω στα 20% το χειμώνα και 30% το καλοκαίρι. Τέλος, αναμένεται ότι παρόμοια φαινόμενα θα πλήξουν την Αυστραλία, το Τέξας των Η.Π.Α., και άλλες περιοχές του κόσμου.

Οι πιο πάνω κλιματολογικές αλλαγές θα έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία μας. Θα έχουμε έξαρση της ελονοσίας και επέκταση σε περιοχές που μέχρι τώρα δεν επλήττοντο από αυτήν, όπως στις Μεσογειακές χώρες, στο Τέξας των Η.Π.Α. και αλλού. Επίσης θα έχουμε επιδείνωση των κρουσμάτων κίτρινου πυρετού, αλλά και άλλων ασθενειών.

Αρχαία Ελληνικά από το πρωτότυπο γ΄γυμνασίου.Ασκήσεις παραθετικών.

 

1) Να συμπληρώσετε τον πίνακα με τα παραθετικά των επιθέτων:

Θετικός	Συγκριτικός	Υπερθετικός
ὁ φοβερός
ἡ λαμπρά
τό ἐπιμελές
ὁ εὐγενής
ἡ ἠθική
τό σεμνόν
ὁ εὐτυχής
ἡ σαφής

 

2) Να γράψετε τους τύπους των επιθέτων που ζητούνται στις παρενθέσεις:

 ὁ συνήθης (γενική πληθυντικού συγκριτικού βαθμού) → _________________

 ἡ πλήρης (δοτική ενικού υπερθετικού βαθμού) → _________________ 

τό ἐλεῆμον (γενική ενικού συγκριτικού βαθμού) → _________________

σημειώσεις στην Ιστορία της γ΄γυμνασίου. Κεφάλαιο πρώτο. Οι απαρχές διαμόρφωσης του νεωτέρου κόσμου. Ενότητα 1: η εποχή του διαφωτισμού.

 

Ιστορία γ΄γυμνασίου.

Κεφάλαιο πρώτο.

Οι απαρχές διαμόρφωσης του νεωτέρου κόσμου.

Ενότητα 1: η εποχή του διαφωτισμού.

17^ος -  18^ος αιώνας: Παρατηρείται ραγδαία αύξηση του πληθυσμού και των αναγκών του, για την κάλυψη των οποίων γίνονται αλλαγές στην αγροτική οικονομία και εκβιομηχάνιση ( δημιουργία βιομηχανίας).

17^ος αι (τέλη): 1.Στη Μ.Βρεττανία εμφανίζεται ο διαφωτισμός

                      2. Στη Μ.Βρεττανία δίνονται για πρώτη φορά πολιτικά δικαιώματα στην ανερχόμενη αστική τάξη.

18^ος αι (1750-1780): Εκδηλώνεται η 1^η φάση της βιομηχανικής επανάστασης , σημειώνεται η κορύφωση του γαλλικού διαφωτισμού.

Χρήσιμες επιπρόσθετες πληροφορίες:

Ο Βολταίρος (Φρανσουά Μαρία Αρονέ) φυλακίστηκε στη Βαστίλη δύο φορές. Την πρώτη φορά (1717-1718) εξαιτίας των σατιρικών στίχων που συνέθεσε και οι οποίοι καταφέρονταν εναντίον της βασιλικής γαλλικής οικογένειας και τη δεύτερη φορά (1726) ύστερα από επεισόδιο με τον ιππότη του Ροάν – Σαμπό.

Ο Ζάν Ζάκ Ρουσό αφού τιμήθηκε (1750) με το βραβείο της ακαδημίας της Ντιζόν για το έργο του «διατριβή περί επιστημών και τεχνών» εγκατέλειψε το επάγγελμά του και έζησε ως φτωχός βιοπαλαιστής αντιγράφοντας μουσική. Αξίζει να σημειωθεί ότι ποτέ δεν δέχτηκε τα νόμιμα κέρδη του από το μελόδραμα «ο μάγος του χωριού» και την κωμωδία «Νάρκισσος».

Ο Σάρλ- Λουί ντε Μοντεσκιέ σπούδασε νομικά στο πανεπιστήμιο του Μπορντώ και οι πρώτες του μελέτες αφορούν την πολιτική των Ρωμαίων και τη λειτουργία του συγχρόνου του κράτους.

διαγώνισμα νέων Ελληνικών κειμένων, β΄γυμνασίου.

 

ΚΕΙΜΕΝΟ

Ένα παλιό μήνυμα για το σύγχρονο κόσμο

Ο μεγάλος αρχηγός στην Ουάσιγκτον μηνάει* πως θέλει να αγοράσει τη γη μας. O μεγάλος αρχηγός μηνάει ακόμα λόγια φιλικά και καλοθέλητα. Καλοσύνη του, γιατί ξέρομε πως αυτός λίγο τη χρειάζεται αντίστοιχα τη φιλία μας. Την προσφορά του θα τη μελετήσομε, γιατί ξέρομε πως, αν δεν το πράξομε, μπορεί ο λευκός να προφτάσει με τα όπλα και να πάρει τη γη μας. 

         Πώς μπορείτε να αγοράζετε ή να πουλάτε τον ουρανό - τη ζέστα της γης; Για μας μοιάζει παράξενο. Η δροσιά του αγέρα ή το άφρισμα του νερού ωστόσο δε μας ανήκουν. Πώς μπορείτε να τα αγοράσετε από μας; Κάθε μέρος της γης αυτής είναι ιερό για το λαό μου. Κάθε αστραφτερή πευκοβελόνα, κάθε αμμούδα στις ακρογιαλιές, κάθε θολούρα στο σκοτεινό δάσος, κάθε ξέφωτο και κάθε ζουζούνι που ζουζουνίζει είναι, στη μνήμη και στην πείρα του λαού μου, ιερό. 

           Ξέρομε πως ο λευκός δεν καταλαβαίνει τους τρόπους μας. Τα μέρη της γης, το ένα με το άλλο, δεν κάνουν γι' αυτόν διαφορά, γιατί είναι ένας ξένος που φτάνει τη νύχτα και παίρνει από τη γη όλα όσα τού χρειάζονται. Η γη δεν είναι αδερφός του, αλλά εχθρός που πρέπει να τον καταχτήσει, και αφού τον καταχτήσει, πηγαίνει παρακάτω. 
          Με το ταμάχι* που έχει θα καταπιεί τη γη και θα αφήσει πίσω του μια έρημο. Η όψη που παρουσιάζουν οι πολιτείες σας, κάνει κακό στα μάτια του ερυθρόδερμου. Όμως αυτό μπορεί και να συμβαίνει επειδή ο ερυθρόδερμος είναι άγριος και δεν καταλαβαίνει. 

Διαγώνισμα νεοελληνικής γλώσσης β΄γυμνασίου.

 

Κείμενο

Η φιλία είναι αναγκαιοτάτη σε όλες τις ηλικίες: στους νέους, στους ηλικιωμένους, σ΄ εκείνους που βρίσκονται στην ακμή της ηλικίας τους. Οι νέοι χρειάζονται φίλους, γιατί σ΄  αυτούς  βρίσκουν τους συμπαραστάτες και τους οδηγούς της ζωής τους, τους ανθρώπους που θα τους βοηθήσουν να αποφύγουν τα λάθη και τις κακοτοπιές. Οι ηλικιωμένοι χρειάζονται τη φροντίδα του φίλου, γιατί είναι πολύ φυσικό να μην μπορούν να αντιμετωπίζουν τις ανάγκες τους από σωματική ανεπάρκεια ή από πνευματική αδυναμία. Τέλος για εκείνους που βρίσκονται στην ακμή της ηλικίας τους ο φίλος είναι βοηθός, σύμβουλος και συνεργάτης. Η φιλία είναι πολυτιμότερη και από τη δικαιοσύνη. Αυτή συγκρατεί στενά δεμένες τις πόλεις, και οι νομοθέτες γι΄ αυτήν νοιάζονται πιο πολύ παρά για τη δικαιοσύνη. Όταν είμαστε φίλοι με τους συμπολίτες μας, δε χρειαζόμαστε τη δικαιοσύνη κανόνα στις πράξεις μας. Σαν φίλοι θα συμπεριφερόμαστε πάντα με τον καλύτερο τρόπο.

Τι είναι όμως η φιλία; Εύνοια, λέει ο Αριστοτέλης: να είσαι ευνοϊκός σε κάποιον κι αυτός ευνοϊκός σε σένα. Να τον τιμάς και να τον αγαπάς κι εκείνος επίσης να σε τιμά και να σε αγαπά. Γι΄ αυτό όσο τρυφερές κι αν είναι οι σχέσεις μας με τα άψυχα, δε λέγονται φιλία.

ΩΡΙΑΙΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ B' γυμνασίου , ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ Ένα παλιό μήνυμα για το σύγχρονο κόσμο

 Ο μεγάλος αρχηγός στην Ουάσιγκτον μηνάει* πως θέλει να αγοράσει τη γη μας. O μεγάλος αρχηγός μηνάει ακόμα λόγια φιλικά και καλοθέλητα. Καλοσύνη του, γιατί ξέρομε πως αυτός λίγο τη χρειάζεται αντίστοιχα τη φιλία μας. Την προσφορά του θα τη μελετήσομε, γιατί ξέρομε πως, αν δεν το πράξομε, μπορεί ο λευκός να προφτάσει με τα όπλα και να πάρει τη γη μας. 

         Πώς μπορείτε να αγοράζετε ή να πουλάτε τον ουρανό - τη ζέστα της γης; Για μας μοιάζει παράξενο. Η δροσιά του αγέρα ή το άφρισμα του νερού ωστόσο δε μας ανήκουν. Πώς μπορείτε να τα αγοράσετε από μας; Κάθε μέρος της γης αυτής είναι ιερό για το λαό μου. Κάθε αστραφτερή πευκοβελόνα, κάθε αμμούδα στις ακρογιαλιές, κάθε θολούρα στο σκοτεινό δάσος, κάθε ξέφωτο και κάθε ζουζούνι που ζουζουνίζει είναι, στη μνήμη και στην πείρα του λαού μου, ιερό. 

           Ξέρομε πως ο λευκός δεν καταλαβαίνει τους τρόπους μας. Τα μέρη της γης, το ένα με το άλλο, δεν κάνουν γι' αυτόν διαφορά, γιατί είναι ένας ξένος που φτάνει τη νύχτα και παίρνει από τη γη όλα όσα τού χρειάζονται. Η γη δεν είναι αδερφός του, αλλά εχθρός που πρέπει να τον καταχτήσει, και αφού τον καταχτήσει, πηγαίνει παρακάτω. 
          Με το ταμάχι* που έχει θα καταπιεί τη γη και θα αφήσει πίσω του μια έρημο. Η όψη που παρουσιάζουν οι πολιτείες σας, κάνει κακό στα μάτια του ερυθρόδερμου. Όμως αυτό μπορεί και να συμβαίνει επειδή ο ερυθρόδερμος είναι άγριος και δεν καταλαβαίνει. 
          Αν αποφασίσω και δεχτώ, θα βάλω έναν όρο. Τα ζώα της γης αυτής ο λευκός θα πρέπει να τα μεταχειριστεί σαν αδέρφια του. Τι είναι ο άνθρωπος δίχως τα ζώα; Αν όλα τα ζώα φύγουν από τη μέση, ο άνθρωπος θα πεθάνει από μεγάλη εσωτερική μοναξιά, γιατί όσα συμβαίνουν στα ζώα, τα ίδια συμβαίνουν στον άνθρωπο.