Aπό την αντανάκλαση του Εμπεδοκλέους στη σύγχρονη φαινομενοκρατία.

 



Ο Εμπεδοκλής μέσα στο τόσο αξιόλογο έργο του έχει διατυπώσει και ενσωματώσει μερικές πράγματι αξιόλογες αστρονομικές παρατηρήσεις. Η φύση του ηλίου ουσιαστικά δεν είναι πύρινη αλλά πρόκειται για μία αντανάκλαση φωτιάς.Εμείς δηλαδή βλέπουμε μία ανακλωμένη φωτιά,δηλαδή τη φωτιά του ημερησίου ημισφαιρίου η οποία αποτελεί αντανάκλαση επάνω και από το υδάτινο στοιχείο το οποίο περιβάλλει τη γή. Όλο αυτό συμβαίνει επάνω στο ημερήσιο ημισφαίριο με αποτέλεσμα να προκύπτει μία συγκεκριμένη εστία ανακλωμένης φωτιάς, η οποία ονομάσθηκε Ήλιος.

Η διαπίστωση-πίστη του προσωκρατικού φιλοσόφου, σαφέστατα ενέχει σημαντικά στοιχεία οντολογικού λόγου.Θεωρεί ότι οι πλανήτες δεν αυτοϋπάρχουν αλλά είναι αντανακλάσεις της κυρίας οντολογικής δυνάμεως η οποία ακάθεκτη μέσα από ανακατανομές προχωρεί. Υπάρχει μία δύναμη η οποία εξαντλείται στη διάστασή μας, αυτή αντανακλά στο ύδωρ και μέσα από την ενέργειά της φαίνεται ως πύρ στον πλανήτη ήλιο.Εάν θέλαμε να αυξήσουμε τη συλλογιστική του Εμπεδοκλέους θα ισχυριζόμασταν ότι όλα γύρω μας, η διάστασή μας, η φύση και ο άνθρωπος δεν υπάρχουν αλλά αποτελούν αντανακλάσεις της κυρίας οντολογικής δυνάμεως η οποία συνεχώς από τα βάθη του Είναι κινείται.

Ο τρόπος είναι συγκεκριμένος.Μόνον δύναμη υπάρχει και κίνηση και όλα τα άλλα είναι ανακλώμενες εικόνες – φαινόμενα τα οποία όταν έλθει το σκότος του Είναι θα χαθούν ως αντανάκλαση και θα υπάρξει και πάλι μόνον η κύρια οντολογική δύναμη.Ως φαίνεται μέσα από τα σπλάχνα του όντος μία δύναμη επέλεξε έναν άλλο τρόπο πορείας, και αυτό ονομάσθηκε φώς.Αυτή η δύναμη μέσα από την οντολογική πορεία και ικανότητά της αντανακλά επάνω στο ύδωρ και στις άλλες πρωτογενείς δυνάμεις και ανακλά εικόνες και φαινόμενα,πλανήτες, φύση και ανθρώπους. Άρα δεν υπάρχουμε αυτοτελώς αλλά είμαστε η αντανάκλαση των δυνάμεων του όντος επάνω στα πρωτογενή στοιχεία του πλανήτου, είμαστε δυνάμεις στις οποίες για λίγο στερεοποιήθηκε η ύλη και αυτό μας έδωσε την  ψευδαίσθηση της αυτοτελούς ζωής.

Φύλλο εργασίας στο μάθημα των Νεοελληνικών κειμένων β΄γυμνασίου με βάση τα νέα προγράμματα σπουδών.

 



Κείμενο: όταν πρωτοκατέβηκα στη Σμύρνη.

Σκοπός του μαθήματος: η πνευματική προσέγγιση των μαθητών της λειτουργίας της ωρίμανσης, η οποία συνδυάζεται με αλλαγή οικογενειακού περιβάλλοντος αλλά και αλλαγή τόπου κατοικίας. Επίσης η αισθητική προσέγγιση ότι καλό είναι αυτό το οποίο βοηθεί τον Άνθρωπο στο να αποκτά όσα θέλει και πρέπει στη ζωή του και όχι απλά αυτά που τον εντυπωσιάζουν. Η παιδεία είναι καλή επειδή προσφέρει τα μέσα προς σκέψη και βίωση.

Προσέγγιση πολιτιστική του μαθήματος: Οι μαθητές μπορούν να φαντασθούν τη ζωή σε ένα κοσμοπολίτικο μέρος όπως η Σμύρνη, επίσης μέσα από την αντίθεση του μικρού χωριού του πρωταγωνιστού και της κοσμοπολίτικης Σμύρνης μπορούν να κατανοήσουν την έννοια της μορφώσεως ως ενός ανοικτούς μεγέθους το οποίο υπερβαίνει το χώρο της οικογένειας και του σχολείου και ανοίγεται στον προσωπικό τρόπο που ο νέος γνωρίζει τον κόσμο. Ιδιαίτερη σημασία θα πρέπει να δοθεί στη σχέση του κειμένου με την πραγματική ζωή, ο Μανώλης πραγματικά είναι ένας πραγματικός νέος ο οποίος μέσα από την προσωπική του Οδύσσεια γνωρίζει τη Σμύρνη, τον κόσμο, τους ανθρώπους.

Βιωματική συμμετοχή του μαθητού στο εξεταζόμενο κείμενο: Οι μαθητές καλούνται να εισέλθουν στη θέση του Μανώλη. Καλούνται να φαντασθούν τον εαυτό τους σε μία μεγαλόπολη σε μία εφηβική ηλικία, ερευνώντας τις αντιδράσεις τους και τον τρόπο επιβίωσής τους.

Οικουμενικές αξίες, ταυτότητες: Η εξέλιξη του νέου, η μόρφωσή του, η συνεχής πρόοδός του, είναι αξίες οι οποίες θα πρέπει να βιωθούν από τους μαθητές. Ο μαθητής θα πρέπει να καταλάβει αυτό το οποίο γράφει ο Σολωμός: τα σπλάχνα μου και η θάλασσα ποτέ δεν ησυχάζουν, θα πρέπει πάντα να κινείται, να γνωρίζει, να μαθαίνει και να εξελίσσεται. Η ταυτότητα ενός Οδυσσέα είναι αυτή που ταιριάζει στον μαθητή: ο οποίος θα πρέπει να εξέλθει στην πραγματική ζωή, να αποκτήσει εμπειρίες και επάνω σε αυτές να κτίσει τη ζωή όπως αυτός επιλέγει με βάση τα δικά του λάθη και σωστά.

Το νέο βιβλίο μου: πέρα από τη Ζωή και το θάνατο.

 Μόλις εκδόθηκε από τις εκδόσεις "Ζήτρος" το βιβλίο μου "πέρα από τη Ζωή και το Θάνατο". Ευχαριστώ θερμώς τον Ηλία Βαβούρα και τον κ.Ζήτρο για την επιγενομένη τιμή. Πρόκειται για βιβλίο το οποίο αξίζει να μελετηθή διότι θεωρώ ότι θα βοηθήσει στην εσωτερική ενδυνάμωση του κάθε ενός σε σχέση με το μεγάλο θέμα του θανάτου, ο οποίος μέσα σε αυτό το βιβλίο αναιρείται ώς απλή συνέχεια της κοινής δυνάμεως που προκαλεί την κοινή κίνηση μέρος της οποίας ονομάσθηκε ζωή μέρος της οποίας ονομάσθηκε θάνατος. Άπειρα ξενύχτια, άπειρος πόνος σκέψεων και μελετών προκειμένου να γραφεί μία πρός μία η κάθε σελίδα του πολύ ενδιαφέροντος και πρωτοτύπου (θέλω να πιστεύω) αυτού βιβλίου.


Η Οντολογία του ποδοσφαίρου.


 Το ποδόσφαιρο αναμφίβολα αντιπροσωπεύει τον κόσμο μας. Γενικά θα μπορούσαμε να  ισχυρισθούμε ότι τα παίγνια, ή οι αγώνες, έρχονται νωρίτερα από τα πνευματικά γεγονότα. Αρκεί να σκεφθούμε ότι οι Ολυμπιακοί αγώνες όπου ο άνθρωπος ήταν το κέντρο του Όλου ως σωματικά αγωνιζόμενος εμφανίσθηκαν αρκετά χρόνια πρίν  στη δραματική ποίηση ο άνθρωπος και πάλι θα γίνει κέντρο του Όλου του αλλά πνευματικά. Ώστε το ποδόσφαιρο είναι ο κόσμος μας, η ζωή μας η ηθική μας.

Όλα υπάρχουν στον ισχυυρό συμβολισμό του ποδοσφαίρου: είναι προτύπωση του ευρυτέρου σύμπαντος: η μπάλλα παίζεται μέσα σε συγκεκριμένο χώρο και όχι έξω από αυτόν, όπως συμβαίνει και με τους ανθρώπους οι οποίοι δεν θα πρέπει να παραβούν τους θείους και πολιτειακούς κανόνες. Ο ποδοσφαιριστής δεν είναι ελεύθερος, κινείται σε όρια, όπως και ο καλός Θρησκευόμενος και ο καλός πολίτης. Εάν εξέλθει του χώρου η μπάλλα και όχι ο παίκτης, το παιχνίδι σταματά. Και στην θρησκευτική και πολιτική μας ζωή αυτό συμβαίνει, ολίγον κεκαλυμμένα: δεν μετρά ο άνθρωπος να χάσει τον έλεγχό του, κανείς δεν ασχολείται με τον άνθρωπο: δεν πρέπει να χαθεί η «μπάλλα», δηλαδή  το σύνολο των νοητικών και ηθικών κανόνων οι οποίοι είναι η «μπάλλα» «παιχνιδιού»  του κάθε ανθρώπου. Το κέντρο βάρους δεν είναι ο ποδοσφαιριστής, δεν είναι ο άνθρωπος, αλλά ή μπάλλα , το σύνολο της ηθικής κανονιστικότητας, να εισέλθει στα δίκτυα, να εισέλθει στα άδυτα του κακού που ως δίκτυ έχει επιβληθεί στη ζωή μας. Ο κάθε ένας από εμάς  ως καλός ποδοσφαιριστής πρέπει να βάλει «γκόλ» σε όποιον και ό,τι του έχουν επιδείξει ώς αντίπαλο, ο θρησκευόμενος στον κακό σατανά με τις πράξεις του, ο πολιτευόμενος στον πολιτικό του αντίπαλο με τις κινήσεις του, κ.ο.κ.

Το ποδόσφαιρο στηρίζεται στο ότι πρέπει να υπάρχει αντίπαλος, πραγματικά κανείς από εμάς δεν μπορεί να ζήσει χωρίς αντίπαλο: η οντολογική αρμονία του Όλου, τεχνηέντως έχει απολεσθεί, όλα πλέον είναι διηρημένα σε δύο. Εγώ και ο Αντίπαλός μου, η μετατροπή του Άλλου σε Αντίπαλο  είναι αναμενόμενη: χωρίς Αντίπαλο δεν υπάρχει παιχνίδι, χωρίς εχθρούς η ζωή μας δεν έχει κίνητρο κινήσεως: κινούμασθε μέσω της αγάπης προς αυτό που εμείς είμαστε και μέσω του μίσους για αυτό το οποίο είναι ο Άλλος. Αυτή η κίνηση είναι καθαρά ποδοσφαιρική. Επίσης είναι η ζωή μας: Βαυκαλιζόμεθα με το ποδόσφαιρο διότι συμβολίζει τη ζωή μας, την ίδια στιγμή που αγαπώμεν κάποιον ή κάτι πρέπει να μισούμε το αντίθετό του, προστατεύουμε τα δίχτυα της ζωής μας αλλά θέλουμε να διαλύσουμε τα δίχτυα του αντιπάλου.

Η Ανάστασις εις τους Έλληνας και εις τους Χριστιανούς.

 


Διαβάζουμε για έναν περίεργο ανταγωνισμό «Αναστάσεων» ανάμεσα σε «Ελληνιστές» και «Χριστιανούς». Οι μέν πρώτοι διατείνονται ότι εις τους Έλληνας υπήρξαν σειρά Αναστάσεων (αναφορά γίγνεται στον Ορφέα, Διόνυσο, Οδυσσέα κ.α) οι δεύτεροι βέβαια αναφέρονται στη γνωστή Ανάσταση του Ιησού Χριστού. Επίσης γίγνεται αναφορά και στην περίφημη συνάντηση ανάμεσα στους Αθηναίους και στον χριστιανό Σαούλ-Παύλο ο οποίος τους ξένισε κάνοντας αναφορά στην Ανάσταση του Ιησού διότι διά τους Έλληνας αυτό το γεγονός ως σκέψη και πράξη ήταν παντελώς κάτι το άγνωστο και παράδοξο.

Υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο λογικό λάθος σε όλα αυτά, είναι το ίδιο βέβαια λογικό λάθος το οποίο επισυμβαίνει και στην εποχή μας σήμερα. Γενικά όπου υπάρχει η προσπάθεια διαχωρισμού των εποχών σύμφωνα με το σύνθημα «αυτή η εποχή είναι αυτό και για αυτό είναι καλύτερη από κάποια άλλη» εκεί συμβαίνουν πάμπολλα όσα λογικά λάθη διότι χάνεται ο τρόπος της συνεχείας. Η Ανάστασις του Ιησού συνέβη 3 χρόνια (σύμφωνα με όσα έχουν επικρατήσει από όσες πηγές έχουν επικρατήσει και δεν θα συζητήσουμε πράγματα τα οποία αλλαχού τα έχουμε αναλύσει) αφ΄ής στιγμής ο Ιησούς ενεφανίσθη: το έργο του Ιησού είχε χαρακτηριστικά άγνωστα στον αρχετυπικό Ελληνισμό (αυτό όμως δεν προβληματίζει αυτούς οι οποίοι θεωρούν ότι υπήρξε Ανάστασις της Ευρυδίκης ή του Διονύσου): αναφερόμεθα στην έννοια της αμαρτίας, στο σκληρό δυαλισμό σαρκός και πνεύματος, στην υπακοή σε ένα προσωπικό θεό, στη συγκεκριμένη αποφυγή του απείρου και του αχανούς, στη συγκεκριμένη πορεία από τον άνθρωπο προς το θεό των χριστιανών. Υπό αυτές τις συνθήκες ο άνθρωπος της μεταελληνιστικής εποχής όπου έζησε ο Ιησούς είχε ένα χαρακτηριστικό το οποίο ήταν παντελώς άγνωστο στον αρχετυπικό Ελληνισμό: ένοιωθε περισσότερο σάρκα παρά πνεύμα, ύλη παρά φώς, και επιζητούσε στο χαοτικό ρωμαϊκό κόσμο έναν άνθρωπο (θεό) να τον βοηθήσει σε πιο συμπαντικές βάσεις. Άρα η Ανάστασις του Ιησού αναφέρεται σε αυτόν αποκλειστικά τον  πεπτωκότα Άνθρωπο και σε κανέναν άλλον. Υπό την έννοια ότι στην Ελληνική μυθολογία και επική εποχή  (την μυθολογία την αντιμετωπίζουμε σαν μία άλλου είδους πραγματικότητα) ο Διόνυσος, ο Ορφέας, ο Οδυσσέας είχαν μία άλλη τελείως διαφορετική αυτοάποψη για τον εαυτό τους, ως Οντολογικά υποκείμενα τα οποία ουδεμία σχέση είχαν με τον σαρκικό εν λήθη άνθρωπο στον οποίο και μόνον απευθύνεται η Ανάστασις του Ιησού: η Ανάστασις του Ιησού ουδεμία σχέσιν έχει με Οντολογικά Υποκείμενα όπως ο Οδυσσέας, ο Αχιλλέας και λοιποί Ημίθεοι διότι αυτοί είχαν μέσα τους  την οντολογική συνέχεια ώστε να μεταβούν στον Όλυμπο εν πορεία ηρωϊκών πράξεων και ουδεμία ανάγκη είχον κάποιου προσωπικού θεού για να τους καθοδηγήσει. Γι αυτό και ο Όμηρος την κατάβαση και ανάβαση του Οδυσσέως από τον Άδη ούτε καν την ονομάζει Ανάσταση (λέξη άγνωστος εις τους Έλληνας με το χριστιανικό νόημα) διότι ποτέ ο Ήρωας δεν έχασε την οντολογική σειρά και συνέχεια ώστε να μεταβή εις τον Όλυμπο (κάτι που έπαθε ο μορφικός και σαρκικός άνθρωπος της εποχής του Ιησού έχων ανάγκη της «αναστάσεως» ως ενθύμησιν αυτού ακριβώς του ξεχασμένου Οδυσσεϊκού δρόμου).

Η ετυμολογία της γνώσεως εις τον Όμηρον.


 Η αρχή του κόσμου εις τον Θαλήν είναι το ύδωρ: εις τον Πλατωνικόν Κρατύλον η βασική για τον Ελληνικό πολιτισμό λέξις «δράσις» παράγεται από το ύδωρ. Άρα η κίνησις του ύδατος, συμβολικά του ύδατος, η κίνησις του σύμπαντος να φέρει το σύνολο των δυνάμεων υπό μορφή ρεουσών δυνάμεων, χαρακτηρίζει τον Έλληνα μύστη και εραστή της συμπαντικής Σοφίας. Θα πρέπει οπωσδήποτε να κατανοήσουμε ότι η δράσις εις τους αρχέγονας Έλληνας δεν σημαίνει όσα η πλατωνική διαστρέβλωση μετάφερε, αλλά σημαίνει τη ροή δυνάμεων οι  οποίες εκ του σύμπαντς ρέουσες ωριμάζουν σε όλα τα επίπεδα τον Άνθρωπο. Η επικράτησις της λέξεως δράσεως ως συνώνυμης λέξεως με αυτή της πράξεως αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα ατοπήματα: οφείλεται στο ότι ο άνθρωπος απομόνωσε το νού του σε κάποιες αλήθειες, (Ιδέα, θεός, κ.λ.π) τον ακινητοποίησε και φύλαξε τη δράση μόνο για την ηθική πράξη η οποία είναι η μόνη η οποία κινείται όταν φτιάξει κανείς μία ακίνητη ιδέα και έναν ακίνητο θεό ο οποίος απαιτεί ηθική δράση και μόνο.

Άρα σύμφωνα με το Θαλή δράσις είναι η ολική συμπαντική κίνησις του Ατόμου, το οποίο ενορατικά ενυπάρχει στην κίνηση του Όλου, σκεπτικά αντιλαμβάνεται τρόπους αυτού, συναισθάνεται τις ενέργειες γύρω του, πρακτικά μετουσιώνει κάποιες από αυτές τις δυνάμεις σε πράξη. Είμαστε ύδωρ άρα είμαστε μέρος της συμπαντικής δράσης, συνεχώς κινούμεθα διά των ρεουσών δυνάμεων χωρίς ποτέ να ησυχάζουμε. Η δράσις είναι η κοινή εφ΄όλων των ανθρώπων επιρροή του ύδατος, υπό αυτήν την άποψιν όλοι είμεθα κατά το σύμπαν και τη ροή του πεπαιδευμένοι. Η μεταφορά της γνώσης από το όλον του ανθρώπου στο νού του και μόνο, σε σχέση όχι με το σύμπαν αλλά με το αγαθόν (το οποίο μόνον ο Σωκράτης φαντάσθηκε και οι θρησκείες ακολούθησαν) όλα αυτά εσκέπασαν την ούτως ή άλλως υπάρχουσα κοινή ρέουσα συμπαντική γνώση, και δημιούργησαν την επικάλυψη του δυαλισμού (πλατωνική πολιτεία) σε πεπαιδευμένους και απαιδεύτους. Η παραχάραξις είναι συγκεκριμένη, διότι υποκρύπτει την οντολογική αλήθεια ότι το κοινό ύδωρ, η κοινή συμπαντική ρέουσα δράσις αφορά όλους, το σύμπαν ως δράσιν εννοεί την ροή όλων των δυνάμεών του εφ΄όλου του ανθρωπίνου προσώπου.

Ο Όμηρος είχε προλογίσει το Θαλή. Κατά τρόπο εξαιρετικό: ας τον παρακολουθήσουμε: η λέξις Fιδρίη σημαίνει γνώσις, εμπειρία: ας το προσέξουμε: ετυμολογικά η λέξις αυτή προέρχεται από το ύδωρ, και σημαίνει γνώσιν και εμπειρίαν, διότι ασχολείται με άλλο Υποκείμενο σε άλλο χωρικό περιβάλλον από αυτό που επέβαλε η καταστροφική νοητική φιλοσοφία η φυλακίσασα τον Άνθρωπο στον κύκλο των Ιδεών, στερώντας του το συμπαντικό άπειρο των υδατίνων ρεουσών δυνάμεων: ή λέξις λοιπόν Fιδρίη σημαίνει ότι διά της κινήσεως των ρεουσών (υδατίνων συμβολικά) δυνάμεων ο άνθρωπος γνωρίζει και γίγνεται έμπειρος: άρα γνώση είναι η δράση και εμπειρία η δράση: δεν είναι γνώση η σκέψη και η αφηρημένη νόηση: για αυτό ο Οδυσσέας ως δρών περιπλανώμενον Υποκείμενον γνωρίζει και γίγνεται πολύπειρος: άρα γνώσις εις τον Αρχέγονον Ελληνισμόν είναι η ενορατική περιδιάβασις ως Εαυτός ολιστικός μέσα στο Ήδη Υπάρχον Σύμπαν: το οποίον δεν περιορίζεται από καμμία Ιδέα και Αξία:

Γιατί απουσίαζε ο Απόλλων από το Μυκηναϊκόν Πάνθεον;


 Ως γνωστόν στο Μυκηναϊκόν Πάνθεον  παρουσιάζονται όλοι οι γνωστοί Ολύμπιοι θεοί πλήν του Απόλλωνος. Το γεγονός αυτό μας προκαλεί ιδιαιτέρα εντύπωση εάν σκεφθούμε ότι συζητούμε για το θεό του φωτός, της μουσικής,δηλαδή ουσιαστικά για την εισαγωγή της πνευματικής δύναμης της σκέψης και της φώτισης στη ζωή των ανθρώπων. Τι πραγματικά αντιπροσώπευε ο Απόλλων στο δωδεκάθεο. Τη δύναμη της φωτεινής σκέψης η οποία μέσα από την αρμονία των νοήσεων οδηγεί τους ανθρώπους στο μονοπάτι προς το Επέκεινα. Αποτελεί σαφέστατα νοητικό θεό ο οποίος στηρίζεται στη φωτεινή νοερή σκέψη  αρίστων και επαϊόντων ανθρώπων.

Φαίνεται  ότι οι κομιστές του Απόλλωνος είναι οι Δωριείς.Ο Απόλλων είχε 350 ονόματα,το πλέον γνωστό είναι Φοίβος το οποίο σχετίζεται με τη λάμψη του Ηλίου.Άρα σηματοδοτεί η εμφάνιση του θεού αυτού τη διασκεπτική στροφή του ανθρώπου. Ο άνθρωπος πλέον δεν προσδιορίζεται σε σχέση με τους θεούς μέσα από μία απλή εσωτερική ενορατική επαφή μαζί τους θεωρώντας τους ως απλές φυσικές δυνάμεις οι οποίες τον επηρεάζουν, τον κατευθύνουν,του δείχνουν το δρόμο.Τώρα μάλλον θέλει ο νοήμων άνθρωπος να προσδιορισθεί σε σχέση με τους θεούς μέσα από την επαφή του με τον ήλιο,μέσα από μία εξωτερική διασκεπτική φωτεινή σχέση.Τώρα ο άνθρωπος επηρεάζεται από το θεό όπως από τον ήλιο,τώρα σκέπτεται το θεό όπως βλέπει τον ήλιο και πλέον κινείται ως σωματοπνευματική οντότητα προς το θείο.Διότι σκέπτεται,επηρεάζει,κατευθύνει,προσπαθεί να περάσει σε έργα,όπως ο Ήλιος ρίχνει τη θερμότητά του στη γή και όχι απλά μέσα από μία μυστική ενορατική επαφή με τη μητέρα φύση.Εάν σκεφθούμε ότι οι μινωΐτες και οι μυκηναίοι περισσότερο προσδιορίζονται σε σχέση με τη φύση,ακόμη καθοδηγούνται από το φύση και δεν καθοδηγούν αυτοί τη φύση με το νού τους ,καταλαβαίνουμε ότι ακόμη δεν είχαν ανάγκη ένα θεό όπως ο Απόλλων.Ο Απόλλων σηματοδοτεί τη νοητική εγρήγορση του ανθρώπου τη δυνατότητά του με το νού να ταξιθετήσει τον κόσμο και τη ζωή του όπως ο Ήλιος, το φώς και η μουσική ταξιθετούν τους δρόμους του όλου γύρω μας. Δεν είναι τυχαίο ότι είναι αυτός ο οποίος σκοτώνει τον Πύθωνα (έλεγχος διά του όφεως της οντολογικής συνέχειας) τους μύες (Σμινθεύς) έλεγχος βαθέων σκέψεων) ο προστάτης του μαντείου  των Δελφών (ανακάλυψη του βαθυτάτου ανθρωπίνου εαυτού).Ως εκ τούτου  ο Απόλλων εμφανίζεται μαζί με τη νοητική ικανότητα του Έλληνα να καθορίσει το νού του ως κεντρική συμπαντική παράμετρο διά της οποίας πλέον θα καθορίσει τη ζωή του. Ο νούς εξάλλου σε πλείστα όσα γραπτά σχετίζεται με το φώς, τον Ήλιο, την υπέρβαση,τη μουσική αρμονία.

Η ΄έννοια της μορφώσεως στον Όμηρο: ή ποιός εδολοφόνησε τον Όμηρο;


 Ο Οδυσσέας ήξερε να διαβάζει το βιβλίο του Κόσμου το οποίον είναι γραμμένο με τα σημεία των Θεών. Ο Οδυσσέας είναι ο συμπαντικός αναγνώστης, ο διαβάζων το βιβλίον των Θεών, το Σύμπαν. Η αλφάβητος που χρησιμοποίησαν οι Θεοί για να γράψουν το βιβλίο του Σύμπαντος είναι οι δυνάμεις και οι ενέργειές τους. Είναι ζωντανά, δυναμικά γράμματα, τα οποία δεν διαβάζονται με το Νού αλλά βιώνονται με το σύνολο της ανθρωπίνης υπάρξεως. Η «αναγνωστική» σχέση του Οδυσσέως με το Σύμπαν μέσα σε Ελληνικό γνωσιακό περιβάλλον, σηματοδοτεί την ενεργό Υποκειμενοποίηση του Ανθρώπου, ο οποίος ως ολική δύναμις συμμετέχει στον ατομικό του Νόστο, επιλέγει ποιο συμπαντικό δρόμο θα μελετήσει και θα βαδίσει, χωρίς να απορροφάται από το χαοτικό σύμπαν. Ο άνθρωπος δεν μελετά το Όλον με το Νού, ο Όμηρος αγνοεί το Νού, ο Όμηρος γνωρίζει την εσωτερική ενορατική ανάγνωση του Όλου ως συνόλου δυνάμεων οι οποίες κατευθύνουν τα πάντα: μία λάμψη, μία οπτασία, μία Αθηνά, μία ικανότητα κίνησης: η μούσα εξάλλου αποδεικνύει ότι ο δάσκαλος του Ποιητού και του Οδυσσέως είναι οι κρύφιες συμπαντικές εσωτερικές δυνάμεις οι οποίες ενυπάρχουν σο βιβλίο  του Όλου και κατευθύνουν τον άνθρωπο. Η Μούσα αντιπροσωπεύει τον εσώτατο εαυτό μας ο οποίος συναντά το άλλο μισό μας στο άπειρο και μαζί αναμιγνύνονται με τις άπειρες κινηματικές δυνάμεις του Είναι.Ο βυθισματικός Ποσειδών είναι εχθρός διότι η ανάγνωση του Οδυσσέως επιθυμεί το να επιπλέεει επάνω στον υδάτινο νόστο του (στην αέναη κίνησή του) και να μην βυθίζεται σε αυτή (για αυτό και ο Ιησούς θα παραδοθεί ως βαδίζων επί του ύδατος).

Η αλφάβητος του βιβλίου της Φύσεως έχει ως συγγραφέαν την Αθηνά, τη θεά της Σοφίας: αυτή διαμοιράζει τα συμπαντικά νοήματα τα οποία τόσο καλά κατανοεί ο Βασιλεύς της Ιθάκης: διαβάζει την Καλυψώ ως εμμένεια, τις Σειρήνες ως επικινδυνότητα, και τις απορρίπτει. Η μελέτη είναι εσωτερική συναίσθηση της αποστολής άρα η Οδυσσεϊκή μόρφωση έχει να κάνει με το βαθύ συμπαντικό εαυτό μας και την πραγματική μας πορεία επί του κόσμου: σύμφωνα με τον Όμηρο ο άνθρωπος δεν γεννάται ως κάτι το καινούργιο αλλά έχει προδιαγεγραμμένη την πορεία του: ο Οδυσσέας προϋπάρχει ως δύναμις η οποία εδώ θα αποδείξει όλα όσα είναι: ενάντια στην μετέπειτα άποψη ότι όταν γεννώμεθα ξεκινούμε να υπάρχουμε: η συνάντηση με την Καλυψώ είναι δηλωτική όλων αυτών: ο Οδυσσέας εγεννήθη ως Άνθρωπος και ως εκ τούτου επιθυμεί της ανθρωπίνης ταυτότητός του, άρα επιθυμεί της ανθρωπίνης Πηνελόπης.

 



Ο Ηρόδοτος αποδεικνύει την Ελληνικότητα των Βασιλέων της Μακεδονίας.

 Ότι Είναι Έλληνες όσοι κατάγονται από τον Περδίκκα, όπως λένε και οι ίδιοι, το ξέρω και εγώ καλά, μάλιστα θα το αποδείξω και παρακάτω. Αλλά και οι οργανωτές των Ολυμπιακών αγώνων το ήξεραν ότι έτσι είναι. Όταν ο Αλέξανδρος θέλησε να πάρει μέρος στους αγώνες και κατέβηκε στην Ολυμπία ειδικά για αυτό, οι Έλληνες αντίπαλοί του έκαναν ένσταση λέγοντας ότι δεν μπορούσαν να αγωνιστούν βάρβαροι στους Ολυμπιακούς αγώνες αλλά μόνον Έλληνες. Τότε ο Αλέξανδρος απέδειξε ότι είναι Αργείος στην καταγωγή και κρίθηκε Έλληνας. Αγωνίστηκε στο δρόμο του ενός σταδίου και άγγιξε το  τέρμα ταυτόχρονα με τον πρώτο. Έτσι φαίνεται ότι έγιναν αυτά.

Ηρόδοτος, Ε,22, μτφ.Άγγ.Βλάχου.

Η λεξιπλαστική δύναμη του Θουκυδίδη.

 


Περίληψη: ο Θουκυδίδης ως πιστός μαθητής της νοερής Αθήνας, του ανθρωπίνου Νοός, πιστεύει στη δυναμική εξέλιξη των πραγμάτων διά του νοήμονος ανθρώπου. Μέσω της λεξιπλασίας του προσπάθησε ακριβώς να αποκαλύψει ότι ο άνθρωπος αποτελεί ένα μέγεθος το οποίο κινείται με βάση τις νοητικές ενέργειες που ανακαλύπτει οι οποίες τελικά τον καθοδηγούν και στο επίγειο ταξείδι του καθορίζοντας μεγάλο κομμάτι των πράξεώ.

Οι λεξιπλαστικοί τρόποι του Θουκυδίδη.

Ο Θουκυδίδης επέλεξε να παρουσιάσει τον Πελοποννησιακό πόλεμο, ο οποίος απετέλεσε όριο ανάμεσα στον ιδεατό Ελληνικό κόσμο της νόησης και του ήθους από την μία πλευρά, επίσης στην πραγματική ανθρώπινη φύση (από την άλλη πλευρά). Τα νοήματα στηρίχθηκαν στις παρακάτω γλωσσικές ιδιοτυπίες (προκειμένου να συμπεριλάβουν όλα τα υψηλά νοήματα περί του ανθρωπίνου νοός, ήθους και της ανθρωπίνης φύσεως αλλά και των γεγονότων.

Τα είδη της Θουκυδίδειας λεξιπλασίας.

Α) χρησιμοποιούνται συχνά σπάνιες και ποιητικές λέξεις όπως : αἰεί, (αντί για ἀεί), ἄφαρκτος (αντί για  ἄφρακτος = αφύλαχτος) λίπα (με λάδι) ἀπαλλαξείω (θέλω να απαλλαγώ). Αυτό βέβαια φανερώνει τη γνώση του ιστορικού ότι η ποίηση, οι μακραίωνα δουλεμένες λέξεις οι οποίες αντικατόπτριζαν βαθείες ισορροπίες στο σύμπαν , αυτές θα μπορούσαν όχι απλά να περιγράψουν γεγονότα πολέμου αλλά την περιγραφή και την αποτύπωση της βαθείας ανθρωπίνης φύσεως: εάν σκεφθούμε ότι οι λέξεις μεταφέρουν νοήματα και συμπαντικές ισορροπίες καταλαβαίνουμε ότι ο Θουκυδίδης νωρίς κατάλαβε ότι αυτός ο πόλεμος έγινε περί το ανθρώπινο Είναι και τη διαμορφωσή του ώστε θέλησε βαθείες λέξεις για να αποτυπώσει το βάθος και όλες τις μεταβολές της ανθρωπίνης φύσεως.

Γιατί οι Έλληνες δεν πίστευαν σε κανένα θεό;


 Ως γνωστόν το ρήμα πιστεύω ετυμολογικά παράγεται από το ρήμα πείθω.Σημαίνει ότι ο άνθρωπος πείθεται από κάποια δύναμη και ενέργεια προκειμένου να την αφήσει να τον επηρεάσει πνευματικά,ψυχικά και σωματικά.Όμως η πειθώ (πίστις) ξεκινά από τον ανθρώπινο νού διότι προϋποθέτει δύο αντισυμβαλλόμενα μέρη.Τον πομπό και το δέκτη.Ο πομπός προσφέρει τα μηνύματά του και ο δέκτης τα πιστεύει δηλαδή πείθεται σε αυτά και τα ακολουθεί.Όμως η διαδικασία είναι πολύ συγκεκριμένη.Δεν συζητούμε για άκριτο πίστη –πειθώ μιάς κατωτέρας δύναμης σε κάποια ανωτέρα δύναμη,αλλά για ισοδύναμη νοητική και αξιολογική πειθώ του ανθρώπου προς τις συμπαντικές δυνάμεις τις οποίες ανακαλύπτει με το νού του και την πράξη του.Έπειτα αφού πρώτα συνειδητά τις αναλύσει και τις κατηγοριοποιήσει,τις μεταλλάξει σε τρόπο γνώσης και αξιολογικής πράξης, τότε και μόνον τότε πείθεται(πιστεύει) σε αυτές,όχι λατρευτικά αλλά νοητικά αποδίδοντας τιμή και ευρισκόμενος συνεχώς σε διαλεκτική σχέση με το αντικείμενο της πειθούς – πίστεως.

Πράγματι η νοητική φιλοσοφία των Ελλήνων πείθεται στο θείο και το πιστεύει ως νοητική πορεία εκ της οποίας ο άνθρωπος φωτίζεται μέσα από τη διαρκή και ισότιμη πνευματικά συνύπαρξη με τις δυνάμεις του σύμπαντος. Εξάλλου η απροθυμία των Ελλήνων να συγκεκριμενοποιήσουν κάποιο θεό,απλά φανερώνει το ότι όταν πίστευαν (επείθοντο) σε κάποια συμπαντική δύναμη απλά άρχιζαν τη διαλεκτική νοητική πορεία αφομοίωσής της για προσωπικό και πολιτειακό καλό.Η πίστις ήταν νοητικό μέγεθος. Ανέλυαν τη δύναμη,την μετέτρεπαν σε νοητικές και αξιολογικές κατηγορίες προκειμένου επάνω σε αυτή να δομήσουν τον εαυτό τους και την πόλη τους. Ποτέ δεν πίστευσαν μέσα από μία παθητική πειθώ η οποία απλά υποβίβαζε τον άνθρωπο και τον κόσμο σε φερέφωνα του πιστευομένου θείου.Συζητούμε για ενεργό  συνειδητή και νοητική πίστη –πειθώ η οποία έφερε τον άνθρωπο σε θέση νοητικού συζητητή του θείου,σε θέση να ανακαλύψει τις  συμπαντικές διαπλαστικές δυνάμεις προκειμένου να τις εισαγάγει διά της φιλοσοφίας,της επιστήμης και της πολιτειολογίας στη ζωή του.

η μεταφυσική της τροφής.

 


Η τροφή είναι η σκέψις του Σώματος και η σκέψις η τροφή του Πνεύματος: άρα η τροφή είναι σκέψις και η σκέψις τροφή, για αυτό και οι Λαιστρυγόνες είναι ανθρωποφάγοι (βασικός σταθμός της Οδυσσεϊκής περιπλανήσεως) διότι όλα γύρω μας είναι τροφή σκέψεως και ο άνθρωπος ευχαρίστως ως πολύτροπος καταναλώνει την πνευματική τροφή της φύσεως όπως καταναλώνει το φαγητό του: από την άλλη πλευρά για αυτό οι φιλόσοφοι εν συμποσίοις φιλοσοφούσαν διότι η σκέψις είναι πόσις και βρώσις ιδεών και αξιών, όλα εσωτερικοποιούνται ώς τροφή και καταναλώνονται: κυρίως για αυτό ο Κρόνος τρώγει τα παιδιά του διότι όλα γύρω μας είναι προσφορά και κατανάλωσις πνεύματος και σώματος από τη φύση το σώμα τις ιδέες, όλα τρώγονται (αναλύονται) και εσωτερικοποιούνται (τρέφουν και εξελίσσουν). Για αυτό και οι χριστιανοί έλαβαν το δάνειο του λάβετε φάγετε και πίετε εξ αυτού πάντες: κυρίως: οι θεοί έχουν νέκταρ και αμβροσία διότι οι δυνάμεις των κινούνται σε άλλο επίπεδο άρα καταναλώνουν άλλες δυνάμεις ως βρώση και πόση , δυνάμεις διαφορετικές από τους ανθρώπους οι οποίες είναι για αιθέρια σώματα: η τροφή και το πιοτό προσαρμόζονται σε κάθε διάσταση και συμβολίζουν την απορρόφηση, εξέλιξη και πρόοδο με βάση όσα λαμβάνει ο θεός ή ο άνθρωπος: ο υλικός άνθρωπος θέλει υλική τροφή διότι με αυτόν τον τρόπο εξελίσσεται όπως ο θεός πνευματική τροφή διότι με αυτόν τον τρόπο εσωτερικοποιεί τις δυνάμειις που λαμβάνει: η διαφορά του φαγητού θεών και ανθρώπων δηλώνει ότι οι θεοί εσωτερικοποιούν όσα λαμβάνουν διαφορετικά από τον άνθρωπο: οι άνθρωποι διά του φαγητού λαμβάνουν στοιχεία συνεχείας με βάση το σώμα τους και το πνεύμα τους οι θεοί με βάση το δικό τους δυναμικό Είναι: διότι οι θεοί και οι άνθρωποι καταναλώνουν ποιοτικώς διαφορετικά τις συμπαντικές δυνάμεις: οι θεοί ώς αγνές δυνάμεις οι άνθρωποι ώς περίπλοκες δυνάμεις: για αυτό εξάλλου από το Νόστο εξάγεται το Νόστιμον (φαγητόν): το φαγητό που μας αρέσει ισοδυναμεί με την ιδέα της επιστροφής διότι πηγάζει η χαρά του μυαλού και της επιστροφής από την ίδια πηγή με αυτή του νοστίμου φαγητού: ο άνθρωπος χαίρεται με όσα του αρέσουν διότι το καλό φαγητό (νόστιμον) συμβολίζει ότι ο άνθρωπος όπως καταναλώνει υλικό φαγητό θα μπορούσε να καταναλώνει την επιστροφή του διά των πράξεών του στην Ιθάκη: η μία χαρά οδηγεί στην άλλη και οι δύο με τον τρόπο τους είναι νόστιμες διότι στηρίζονται στην κατανάλωση και απόλαυση δυνάμεων που προκαλούν χαρά και αγαλλίαση: όπως χαίρομαι το νόστιμον φαγητό χαίρομαι την ωραία επιστροφή: η ψυχή εκδίδει ώς κοινή πηγή όλες τις χαρές ανά ψυχή πνεύμα και σώμα.

και όμως ο Σωκράτης ουδέποτε είπε το περίφημον: έν οίδα ότι ουδέν οίδα.

 


Ο Σωκράτης ουδέποτε είπε το περίφημο, έν οίδα ότι ουδέν οίδα. Σε καμμία απολύτως γραμμή των επισήμων γραπτών που αναφέρονται στο Σωκράτη (Πλάτων, Αριστοτέλης, Ξενοφών) δεν ανιχνεύεται αυτή η φράση. Προκειμένου να γίνουμε πιο συγκεκριμένοι ο Σωκράτης είπε παρεμφερή  νοήματα όχι όμως αυτό το συγκεκριμένο νόημα αυτής της συγκεκριμένης φράσης. Το «εν οίδα ότι ουδέν οίδα» αποτελεί παράφραση σχετικών νοήματος φράσεων από την περίφημη «Απολογία του Σωκράτους» του Πλάτωνος.

Η μαιευτική-διαλεκτική μέθοδος του Σωκράτους στηριζόταν στην επιφανειακή άγνοια την οποία όμως το αγνοούν υποκείμενο διά της αναμνήσεως μπορούσε να υπερβή, ενθυμούμενο τις ιδέες του κόσμου των ιδεών (όπου θα επέστρεφε σύμφωνα με τις πλατωνικές δόξες): άρα ως φράση το «εν οίδα ότι ουδέν οίδα» δεν ταιριάζει με την σωκρατική πίστη ότι ο άνθρωπος μπορεί να ενθυμηθεί το καλόν, και διά της γνώσεως πλήρως να προσομοιάσει στο καλόν και στις επιταγές του. Εξάλλου στον «Πρωταγόρα» ο Σωκράτης τίθεται υπέρ του διδακτού της αρετής αρκεί όμως αυτή να είναι αντικειμενική και σε όλα τα υπομέρη της (σοφία, σωφροσύνη, ανδρεία και δικαιοσύνη). Ο Σωκράτης λοιπόν ένα γνώριζε ότι μπορεί να θυμηθεί όσα μπορούσε να γνωρίσει, άρα λοιπόν η περίφημος αυτή φράσις απάδει της σωκρατικής κουλτούρας και φιλοσοφίας.

Στην Απολογία του Σωκράτους (21d) το πλέον σχετικό χωρίο με την φράση αυτή που αποδίδεται στο Σωκράτη είναι  το εξής: (η φράσις αυτή βέβαια πουθενά δεν ανιχνεύεται): «πρὸς ἐμαυτὸν δ᾽ οὖν ἀπιὼν ἐλογιζόμην ὅτι τούτου μὲν τοῦ ἀνθρώπου ἐγὼ σοφώτερός εἰμι· κινδυνεύει μὲν γὰρ ἡμῶν οὐδέτερος οὐδὲν καλὸν κἀγαθὸν εἰδέναι, ἀλλ᾽ οὗτος μὲν οἴεταί τι εἰδέναι οὐκ εἰδώς, ἐγὼ δέ, ὥσπερ οὖν οὐκ οἶδα, οὐδὲ οἴομαι· ἔοικα γοῦν τούτου γε σμικρῷ τινι αὐτῷ τούτῳ σοφώτερος εἶναι, ὅτι ἃ μὴ οἶδα οὐδὲ οἴομαι εἰδέναι». Σε μετάφραση το απόσπασμα αυτό παραδίδεται ως ακολούθως: « Φεύγοντας λοιπόν εσυλλογιζόμουν ότι είμαι σοφώτερος αυτού του ανθρώπου, διότι φοβούμαι πώς κανείς από τους δύο μας τίποτε το καλόν και το αγαθόν δεν γνωρίζει, αυτός όμως νομίζει ότι γνωρίζει κάτι τη στιγμή κατά την οποία δεν το γνωρίζει, εγώ όμως καθώς δεν το γνωρίζω δεν το γνωρίζω. Μου φαίνεται λοιπόν ότι είμαι σοφώτερος αυτού επειδή όσα δεν γνωρίζω παραδέχομαι ότι δεν τα γνωρίζω».

Η οφειλή μας πρός το θάνατο, ή οφείλουμε να πεθάνουμε;

 


Στην «Εισαγωγή στη Μεταφυσική» ο Μ.Χάϊντεγγερ ορθώς σημειώνει ότι ο Πλατωνικός Σοφιστής είναι μία μάχη στην προσπάθεια περί της διασαφήνισης του Όντος: σε ένα σημείο της μάχης (244a) κουρασμένος ο Πλάτωνας παραδέχεται: «απορούμε…». Βαρεία λέξη ειδικά για ένα φιλόσοφο του δικού του διαμετρήματος. Είμαστε σε απορία, είμαστε σε άγνοια όχι απλά σκέψεων αλλά οδού, α+πόρος: ώστε οφείλουμε να περάσουμε στο επόμενο στάδιο (έχει ονομασθεί θάνατος) διότι η γνώσης της συνεχείας δεν έχει να κάνει με κάποιο πνευματικό εφεύρημα αλλά με τη βιωματική συνύπαρξή μας στην επομένη κατάσταση: ο θάνατός μας σηματοδοτεί την όλη μας αλλαγή ώστε με την νέα τροποποιητική μορφή μας (αιθέρια) να υπάγουμε εκεί όπου καμμία σκέψη δεν μπορεί να φθάσει. Υπό αυτή την έννοια οφείλουμε στην ατομική μας συνέχεια να πεθάνουμε ώστε να προχωρήσουμε εκεί όπου οφείλουμε να ανοίξουμε την πόρτα της πραγματικής γνώσης και να προχωρήσουμε: για αυτό ο Ερμήςη ήθελε τον οβολό, διότι είναι οφειλή ο θάνατος, δίδουμε το σώμα μας και ως αντίτιμο λαμβάνουμε το επόμενο αιθέριο σώμα μας το οποίο ως όλον αποτελεί γνώση πραγματική της συμπαντικής συνέχειάς μας.

Ορθώς ο Χάϊντεγγερ στην «εισαγωγή στη Μεταφυσική» αναφέρει: «την ανυπαρξία την νοούμε μέσα στα πλαίσια του υπάρχοντος». Άρα το υπάρχον είναι αυτό το οποίο μεταφέρει μέρος του όλου, αλλά δεν μπορεί να μεταφέρει το υπόλοιπο μέρος του όλου: η ζωή είναι ο αχθοφόρος ο μεταφέρων μέρος και κομμάτι του Όντος, δεν μπορεί όμως να μεταφέρει τις υπόλοιπες οντικές καταστάσεις: η μορφή αυτή αποκρύπτει τις δυνάμεις εκείνες οι οποίες προηγούνται ή έπονται αυτής της μορφής: όμως οφείλω στον εαυτό μου να τον ίδω έν όλω: θάνατος είναι η εκτύλιξις του Όλου Είναι πρίν κατά και μετά τη μορφή: άρα είναι οφειλή ο θάνατος απέναντι στον Όλον Εαυτόν μου, μέρος του οποίου ενυπάρχει στη σωματική μορφή, η οποία με τον τρόπο της είναι αθάνατος αλλά είναι μέρος: το ότι πεθαίνω σημαίνει ότι ανήκω και αλλού, άρα οφείλω αυτό το υπαρξιακό ταξείδι μου στον εαυτό μου ο οποίος επιθυμεί της συμπαντικής ενώσεως με όλα τα κομμάτια του προκειμένου να χαρεί της αρχεγόνου ενώσεώς του. Ζωή είναι η λατρεία του μέρους, θάνατος είναι η απόσβεση του όλου χρέους: ο Άνθρωπος αγοράζει την όλη Εικόνα του και χαίρεται διότι δεν χρεωστεί πλέον τίποτε στην ατομικήν του ύπαρξιν.

Έκθεση-Έκφραση γ΄λυκείου. Θέμα: « Τι σημαίνει για εσάς η φιλία; Με ποια κριτήρια επιλέγετε τους φίλους σας; Να εκθέσετε τις απόψεις σας στο ιστολόγιο του σχολείου σας αξιοποιώντας σκέψεις, ιδέες και επιχειρήματα από την προσωπική σας ζωή (300-350 λέξεις).

 



Τίτλος: Φίλος είναι ο Άλλος Εγώ.

Ακόμα και σε μία εποχή όπως η σημερινή, ψηφιακή, αλλοτριωμένη και απρόσωπη, η φιλία ανθίζει και κάνει αισθητή την παρουσία της. Διότι είτε προσωπικά είτε ψηφιακά η λέξη φίλος ακούγεται από άκρου είς άκρον: δεν είναι τυχαίο ότι τα μίντια διατηρούν την έννοια της φιλίας μέσω των σχετικών like ψηλά. Η ιστορία προσεκτικά μεταφέρει ήθη και αξίες, μία από αυτές είναι η φιλία διότι είναι συνεκτικός δεσμός ανθρώπων και κοινωνίας, σηματοδοτεί η φιλία τη σχέση και το κτίσιμο του κόσμου ανάμεσα σε ανθρώπους: Για εμένα  και για όλους τους ανθρώπους φιλία σήμερα είναι ανάσα ζωής, αν και τα κριτήρια στην ψηφιακή εποχή έχουν τουλάχιστον τροποποιηθεί.

Για έναν έφηβο η φιλία σημαίνει στήριγμα ηθικό και ψυχολογικό, συζήτηση και ανταλλαγή απόψεων, βοήθεια στις δύσκολες στιγμές αλλά και πλήρωση στιγμών με μία ουσιαστική διάρκεια σκέψεων και ανακάλυψης σημαντικών πραγμάτων. Η φιλία αντιπροσωπεύει την πίστη ότι δεν είμαι μόνος αλλά υπάρχουν άνθρωποι ώστε η ύπαρξή μου να συνεχίσει να μεριμνά, να φροντίζει, να υπάρχει και να εξελίσσεται όχι ατομικά και εγωϊστικά αλλά μέσω κάποιου άλλου. Φιλία σημαίνει να μπορώ να βλέπω τον άνθρωπο και τον κόσμο και διά μέσω κάποιου άλλου ώστε να ανοίγουν οι ορίζοντές μου ο τρόπος αντίληψης του ανθρώπου και του κόσμου.

Η φιλία σηματοδοτεί την Πλατωνική υπεραξία ότι το Όλον χρειάζεται, όλα πέρα από τον εαυτόν μου υπάρχουν και τα έχω ανάγκη: ο φίλος έχει κομμάτια αληθείας και ευτυχίας τα οποία εγώ δεν τα έχω και θα πρέπει να τα δανεισθώ. Ο Φίλος είναι για εμένα η αιτία όλα γύρω μου να έχουν αξία διότι είναι η φιλία η αιτία να ανοίγομαι και να μην θεωρώ ότι από μόνος μου είμαι αυτάρκης και κανέναν δεν έχω ανάγκη. Φίλος είναι το διαβατήριο εξόδου μου στον κόσμο.

Τα κριτήρια της φιλίας ξεκινούν από εκεί όπου τελειώνει η αυτογνωσία και η σκληρή αυτοκριτική. Καλός φίλος είναι αυτός ο οποίος μπορεί να μου προσφέρει όσα εγώ εγωϊστικά δεν μπορώ να προσφέρω στον εαυτό μου: συμπάθεια για τον άλλο, προσφορά προς τον άλλο ανιδιοτελή. Άξιος φίλος είναι αυτός ο οποίος μπορεί να καλύψει όλα τα κενά που έχω ανακαλύψει στον εαυτό μου και θέλω κάποιον να με βοηθήσει να τα καλύψω έως να τα θεραπεύσω.

Πώς δημιουργήθηκε το απαρέμφατο του β΄αορίστου;




Ως γνωστόν υφίσταται ένας αόριστος, δεύτερος, επειδή αυτός έχει κατάληξη «παρατατικού» άλλη από την κατάληξη του α΄αορίστου σε –σα (γενικώς):

Κλασσικό παράδειγμα β΄αορίστου είναι το ἔβαλον του ρ. βάλλω. Το απαρέμφατό του είναι : βαλ-εῖν.

Πώς όμως προέκυψε αυτός ο τύπος: βαλ-εῖν;

Α)οι καταλήξεις του Ομηρικού απαρεμφάτου εις τον ενεργητικόν β΄αόριστον είναι :έειν.

Άρα: βαλέειν= βαλ-εῖν (κατά συναίρεσιν).

Β) Η κλασσική απαρεμφατική κατάληξις του Ομήρου είναι: μεν.

Ώστε: βαλέμεν-βαλέεν== βαλ-εῖν (κατά συναίρεσιν). Επειδή μάλιστα το –ε έπειτα από το τελικό σύμφωνο –ν είναι θέση μακρό έχουμε την αντιστοιχία: ε-ει-ε (βραχύ-μακρό-μακρό) ώστε διά της καταπληκτικής αυτής αρμονίας να στηριχθεί το ομηρικόν μέτρον: γλώσσα προσιδιάζουσα στην αρμονία του Όλου.

τρόπος εξέτασης των 8 μαθημάτων στο Λύκειο (πατήσθε το σύνδεσμο).

https://www.esos.gr/arthra/82853/o-tropos-exetasis-8-mathimaton-sto-lykeio 


Έκφραση-έκθεση γ΄λυκείου. Θεωρία. Επίκληση στο ήθος του πομπού.

 



Ο πομπός επιδιώκει να αποδείξει την αξιοπιστία και την ακεραιότητά του ώστε να προσεταιρισθεί την εμπιστοσύνη του ακροατηρίου-δέκτη. Έτσι αναδεικνύει τις αρετές του χαρακτήρα του, το ήθος του, την εμπειρία του, τις δεξιότητές του, την κατάρτισή του διότι δεν διαθέτει μάλλον τα επιχειρήματα τα οποία απαιτούνται. Υποστηρίζει τη γνώμη του αναδεικνύοντας την αξιοπιστία, τη φερεγγυότητα και το κύρος του από τη μέχρι τώρα πορεία του στη ζωή και τον πρότερο έντιμο και ηθικό βίο του.

Σκοπός:

Επιδιώκεται:

1)άμεση ανάδειξη του ήθους του πομπού ως ακεραίου και των λεγομένων του ως αξιοπίστων.

2)απόκτηση εμπιστοσύνης του δέκτη και δημιουργία θετικής εντύπωσης.

3)ανάδειξη της φερεγγυότητας και του κύρους του από τη μέχρι τώρα πορεία του στη ζωή εξαιτίας έλλειψης επιχειρημάτων ή τεκμηρίων.

Μέσα πειθούς:

1)Κυρίως πρόκειται για ομιλία ή κείμενο γραμμένο σε α΄ενικό ή α΄πληθυντικό πρόσωπο (διαφημιστικός, πολιτικός και δικανικός λόγος).

2)Χρήση λέξεων που δηλώνουν ηθικές αρετές, εγκωμίων και επαίνων που συνοδεύονται από στοιχεία έπαρσης και θετικής αξιολόγησης.

3) Πομπώδεις εκφράσεις και μεγαλοστομίες, λανθάνοντες αξιολογικοί χαρακτηρισμοί.

4) Αναφορά σε πράξεις, επιλογές, αποφάσεις, ηθικές στάσεις, επιτυχίες, που αναδεικνύουν και αποδεικνύουν το ήθος του πομπού, τον ενάρετο χαρακτήρα του, την εμπειρία του, την κατάρτισή του.

Αξιολόγηση.

Τι εστίν αλήθεια;(σκέψεις επί της απαντήσεως του Ιησού εις τον Πόντιον Πιλάτον).

 



Το απόσπασμα του κατά Ιωάννην Ευαγγελίου (18, 37-38) περιέχει τον περίφημον διάλογον ανάμεσα στον Ιησού και στον Ρωμαίον διοικητήν Πόντιον Πιλάτον περί της αληθείας. Εις το πνευματικόν ευαγγέλιον του Ιωάννου παρέχονται πληροφορίες οι οποίες δεν δίδονται εις τα υπόλοιπα τρία συνοπτικά ευαγγέλια: ο διάλογος έχει ούτως: Ο Πιλάτος ερωτά τον Ιησούν εάν είναι ο Βασιλεύς των Ιουδαίων; Η ερώτησις βέβαια είναι παραπλανητική διότι βασιλεύς δεν υπήρχε και εάν υπήρχε ως επαναστάτης αυτό θα κατοχύρωνε την ενοχή του Ιησού: όμως ο Ευαγγελιστής έξυπνα κατοχυρώνει την μεταφυσικότητα του διαλόγου, διότι βέβαια ο Ιησούς θα απαντήσει ότι η βασιλεία του είναι του ουρανού και όχι της γής: η πλατωνική Ελληνιστική ανάμνησις είναι έντονος: πλέον οι άνθρωποι είναι ώριμοι να μεταλλάξουν το βασίλειο των πλατωνικών ιδεών σε βασίλειο ενός πιο προσωπικού θεού: επίσης η μεταφυσική θέασις της αληθείας είναι έτοιμη να εγκαθιδρυθεί διά της βίβλου σε όλον τον κόσμον: ο Πλάτων είναι αυτός ο οποίος απεμάκρυνε την αλήθεια από τον κόσμον αυτόν, από τα φαινόμενα, και μεταφυσικώς την έστειλε στον άλλο κόσμο των ιδεών: ο Ιησούς ολοκληρώνει το πλατωνικό ταξείδι: η αλήθεια του δεν έχει καμμία σχέση με τον κόσμον αυτόν αλλά είναι άλλου κόσμου: η αλήθεια πλέον αποκόπτεται από τις αισθήσεις, από την ενόραση, η νοητική αλήθεια του Πλάτωνος φθάνει στο απώγειό της: αλήθεια πλέον είναι η πλέον δυνατή σκέψις και αυτή είναι ο Θεός  των χριστιανών όπως το Πλατωνικό Αγαθό. Η βελτίωση του Πλατωνισμού επί το προσωπικότερον πραγματοποιείται στον περίφημο διάλογο του Ιησού με τον Πόντιο Πιλάτο: η έννοια της Δημοκρίτειας αληθείας (συμπαντική αποτύπωσις δυνάμεως και κενού) ως ενόρασις και φαντασία οντολογική πνέει τα λοίσθια: ο κόσμος βυθίζεται στην αλήθεια η οποία αποκόπτει τον κόσμο από αυτή και την τοποθετεί σε άλλο κόσμο: από το πλατωνικό σπήλαιο έως την κακότητα του χριστιανικού κόσμου ο μεταφυσικός ορισμός της αληθείας, η οποία αποκόπτεται από την πραγματικότητα και συνδέεται με το νού ενός όντος (θεού) αυτός ο μεταφυσικός ορισμός εγκαθίσταται: όταν μάλιστα ο Λούθηρος απέκοψε τον κόσμο του θεού καθιστώντας τον μόνο υπόθεσιν πίστεως, τότε επεκράτησε η πιο δυνατή πίστις των πιο ισχυρών με αποτέλεσμα οι άνθρωποι σήμερα να ελέγχονται πιστεύοντας σε κάτι που οι ίδιοι ποτέ ίσως δεν σκέπτονταν.

Εις το κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον παραδίδονται τα παρακάτω λόγια του Ιησού τα οποία ολοκληρωτικά απουσιάζουν από τους συνοπτικούς: Ο Ιησούς αναφέρει ότι ήλθε στον κόσμο για να μαρτυρήσει την αλήθεια: Πάς ο ών εκ της αληθείας (όποιος ευρίσκεται εις την αλήθεια) θα ακούσει της φωνής του. Ο Πιλάτος του αναφέρει το περίφημον ερώτημα: τι εστίν η αλήθεια; Εννοώντας ότι ο Ιησούς είναι η αλήθεια; Απάντηση δεν έλαβε πέραν του «συ είπας». Η ταύτισις της αληθείας με Άνθρωπο (έστω για τη χριστιανική δογματική Θεάνθρωπο) δεν είναι καινούργια: ανιχνεύεται στον Πλατωνικό Κρίτωνα εκεί όπου οι κλαίοντες μαθητές έχουν ταυτίσει το Σωκράτη με την αλήθεια: ο Σωκράτης (όπως φαίνεται και αποτυπώνεται και στον πίνακα του David) είναι ο πρώτος άνθρωπος ο οποίος ως παιδεία και σοφία ταυτίζεται με την αλήθεια: η αλήθεια του Σωκράτους είναι ίδια με την αλήθεια του Ιησού και αυτή η διαστασιακή και τόσο αφελής ανθρώπινη αλήθεια δεν είναι δύσκολο να φύγει από το συμπαντικό της θρόνο και να ταυτισθεί με Άνθρωπο: Αλήθεια είναι η πνευματική φαντασιακή σύνδεσις του Ανθρώπου με τον κόσμο των Ιδεών ο οποίος πλέον γίγνεται κόσμος και βασιλεία του Θεού: άρα όποιος έχει την Ιδέα αυτού του κόσμου είναι η προσωποποιημένη Αλήθεια: ο  Όμηρος εκάλεσε τη Μούσα ως μεσάζουσα ανάμεσα σε αυτόν και τους Θεούς , τώρα οι Άνθρωποι καθίστανται οι ίδιοι Αλήθεια: ήδη το όλο θέμα είχε προσεκτικά προετοιμασθεί στον Πλατωνικό Πρωταγόρα (θα μπορούσαμε να ισχυρισθούμε ότι ο διάλογος του Ιησού με τον Πιλάτο είναι μετεξέλιξη της συζήτησης του Σωκράτους με τον Πρωταγόρα, όταν ο Σωκράτης προσπαθεί απεγνωσμένα να πείσει τον Πρωταγόρα ότι υπάρχει αντικειμενική αλήθεια που είναι και διδακτή μέσω της ηθικής και της καθημερινής πολιτικής αρετής: κάτι το οποίο λέγει και ο Ιησούς στον Πιλάτο: αλήθεια είναι αυτό το οποίο μεταφέρεται από τον κόσμο του Αγαθού, είναι αντικειμενικό, αποδεικνύεται στην καθημερινή ηθική και στην Εκκλησία (η πολιτική αρετή του Σωκράτους μετεξελίσσεται σε θρησκευτική αρετή, πολιτική και αυτή εντός της εκκλησίας των χριστιανών) :

Ερωτήσεις για το μάθημα: Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας (με βάση τα νέα προγράμματα σπουδών):

 



1)Ποιες νέες ηθικές αξίες προβάλλονται στο κείμενο;

2)Ποιες νέες σημασίες διακρίνετε στο κείμενο;

3)Με ποιους κειμενικούς δείκτες ο/η συγγραφέας προκαλεί σκέψεις και συναισθήματα στους αναγνώστες;

4)Με βάση το συγκείμενο του κειμένου, ποιες ιδέες και αξίες του κειμένου ισχύουν και με ποιο τρόπο στην εποχή μας;

5)Ποια είναι τα αισθητικά πλεονεκτήματα του κειμένου (λέξεις, σχήματα λόγου, σημεία στίξης, κύριες και δευτερεύουσες προτάσεις, συνώνυμα και αντώνυμα κ.λ.π).

6)Ποιες πνευματικές και ηθικές αξίες προβάλλονται στο κείμενο;

7)Ποιοι χαρακτήρες ηρώων «δημιουργούνται» στο κείμενο;

8)Με ποιο τρόπο ως κοινωνικά όντα σας επηρέασε το κείμενο; (δημιουργική γραφή).

9)Πώς αξιολογείτε τη γλώσσα του κειμένου; Σας κάνει εντύπωση η ετυμολογία των λέξεων; Γιατί ο συγγραφέας χρησιμοποιεί αυτό το λεξιλόγιο;

10)Ποια είναι η προσωπική σου άποψη για τα θέματα που θίγονται στο κείμενο; (δημιουργική γραφή).

11)Πώς εργάζεται η γλώσσα του κειμένου; (χρήση ονοματικών συνόλων, ρηματικών συνόλων, εμπροθέτων και επιρρηματικών προσδιορισμών, κυρίων και δευτερευουσών προτάσεων, παρατακτικής και λοιπών συντάξεων, ενεργητική-παθητική σύνταξη, ευθύς-πλάγιος λόγος κ.λ.π).

12) Ποιες είναι οι αφηγηματικές τεχνικές και τα εκφραστικά μέσα του κειμένου;

13)Η πορεία από τη μορφή προς το περιεχόμενο (πώς οι εικόνες αποδίδουν νοήματα) από το σημαίνον στο σημαινόμενο (πώς οι ιδέες των προσώπων προκαλούν αξίες);

14)Στα πλαίσια της πολυσημίας του κειμένου να σημειώσετε:

Α) ποιος τύπος κοινωνίας θίγεται

Β) ποιος τύπος ανθρώπου επικρατεί

Γ) ποιες αξίες και μοντέλο ζωής απορρίπτονται;

15)Με βάση το λογοτεχνικό ρεύμα του κειμένου να αποδοθούν οι ανάλογοι λογοτεχνικοί τρόποι.

16)Ερωτώμε για: έννοιες, αφηγηματικές τεχνικές, πρόθεση, γλωσσικές επιλογές, δράση προσώπων, πλοκή, αφηγητή, δομικά και υφολογικά στοιχεία (λεξιλόγιο, στίξη, δευτερεύουσες προτάσεις, μακροπερίοδος λόγος κ.λ.π).

17) Είναι σημαντική η υπόρρητη σύνδεση με το μάθημα της Νεοελληνικής γλώσσας: τρόποι πειθούς, επιχειρήματα κειμένου, ανάπτυξη σωστής παραγράφου δημιουργικής γραφής κ.λ.π.

18) Αναφορά στο περικείμενο του κειμένου: πώς με τις ίδιες φράσεις και στοιχεία του κειμένου μπορούμε να αποδώσουμε ποικίλες άλλες καταστάσεις.

τι είναι το Περικείμενο ενός κειμένου;

 


1. Μπορούμε να πούμε εντελώς διαφορετικά πράγματα χρησιμοποιώντας τις ίδιες λέξεις ή προτάσεις;

Κάθε φορά που παράγουμε ή ερμηνεύουμε ένα γλωσσικό μήνυμα λαμβάνουμε υπόψη μας, χωρίς πάντα να το συνειδητοποιούμε, τις συνθήκες μέσα στις οποίες το παράγουμε ή το ερμηνεύουμε. 

 Ας δούμε το ακόλουθο παράδειγμα:
  1. Στην κουζίνα, μια μητέρα βλέπει το παιδί της να κάθεται στο τραπέζι και να παίζει με ένα μαχαίρι φέρνοντάς το κοντά στο πρόσωπό του. Του λέει:
«Μην το κάνεις αυτό, γιατί θα κοπείς».
Η μητέρα συμβουλεύει και ταυτόχρονα προειδοποιεί το παιδί να μην παίζει με το μαχαίρι και να μην το φέρνει κοντά στο πρόσωπό του, καθώς η ίδια φοβάται ότι το παιδί θα αυτοτραυματιστεί.
Ας συγκρίνουμε το παράδειγμα αυτό με το ακόλουθο:
  1. Μέσα στο αυτοκίνητο μιας σχολής οδηγών, την ώρα του μαθήματος, ο μαθητής μόλις έχει περάσει ένα STOP, χωρίς να ελέγξει προσεκτικά μήπως έρχεται κάποιο άλλο όχημα. Ο δάσκαλος του λέει:
            «Μην το κάνεις αυτό, γιατί θα κοπείς».
Ο δάσκαλος προσπαθεί να διδάξει και ταυτόχρονα προειδοποιεί τον μαθητή να μην περνάει από STOP χωρίς να ελέγξει τον δρόμο μπροστά του, γιατί κάτι τέτοιο θα οδηγήσει στην απόρριψή του στις εξετάσεις οδήγησης.
Παρατηρούμε ότι, 

μολονότι η πρόταση που παράγεται και στις δύο περιπτώσεις είναι ακριβώς η ίδια, η ερμηνεία που αποδίδεται σε αυτή κάθε φορά αλλάζει ανάλογα με το περιβάλλον στο οποίο η πρόταση αυτή παράγεται και ερμηνεύεται

 . Στο περιβάλλον αυτό περιλαμβάνονται στοιχεία όπως
  • ο τόπος και ο χρόνος της επικοινωνίας (π.χ. κουζίνα, αυτοκίνητο, ώρα μαθήματος οδήγησης),
  • οι συμμετέχοντες/ουσες, οι ρόλοι και οι μεταξύ τους σχέσεις (π.χ. μητέρα-παιδί, δάσκαλος-μαθητής),
  • οι κινήσεις που κάνουν (π.χ. κινήσεις με μαχαίρι, οδήγηση χωρίς σταμάτημα),
  • τα αντικείμενα που βρίσκονται στον χώρο (π.χ. τραπέζι, μαχαίρι, αυτοκίνητο, φρένο, πινακίδα STOP),
  • η γνώση και οι εμπειρίες που έχουν οι συμμετέχοντες/ουσες σχετικά με τις δραστηριότητες στις οποίες συμμετέχουν ή/και τις οποίες παρατηρούν (π.χ. ιδιότητες μαχαιριού, ατυχήματα με μαχαίρια, εξετάσεις για δίπλωμα, κριτήρια αξιολόγησης οδηγών),
  • το θέμα και ο στόχος της επικοινωνίας τους και η μορφή της (π.χ. αποφυγή ατυχήματος, συμβουλή ή προειδοποίηση, επιτυχία στις εξετάσεις, προφορικός λόγος),
  • τί έχει προηγηθεί στη συγκεκριμένη επικοινωνία (π.χ. ο δάσκαλος οδήγησης μάλλον έχει ήδη πει στον μαθητή να ακινητοποιεί το αυτοκίνητο στο STOP και να μην ξαναξεκινάει χωρίς να ελέγξει αν έρχεται κάποιο άλλο αυτοκίνητο).

Όλα αυτά τα στοιχεία αποτελούν αυτό που ονομάζουμε περικείμενο.(πηγή: greek-language).

Κείμενα νεοελληνικής λογοτεχνίας α΄γυμνασίου. Τα κόκκινα λουστρίνια: Ειρήνης Μάρρα. Διδασκαλία του μαθήματος σε σχέση με τα «παπούτσια» του Βάν Γκόγκ (σύμφωνα με τα νέα προγράμματα σπουδών).

 


Τι άραγε θα μπορούσε να συμβολίσει ένα ζευγάρι παπούτσια; Ποια διαφορά κρύβεται πίσω από ένα ζευγάρι κόκκινα  παπούτσια περιποιημένα λουστρίνια και πίσω από ένα παλαιό ζευγάρι παπούτσια; Η Ειρήνη Μάρρα χρησιμοποιεί περιποιημένα λουστρίνια ενώ ο Βάν Γκόγκ ατημέλητα παπούτσια. Η απάντηση ίσως είναι στο ξεκίνημά της χρηστική και έπειτα πιο πνευματική: το παπούτσι, το υπόδημα, αποτελεί όριο ανάμεσα στους ανθρώπους και στα ζώα: όριο ανάμεσα στον πολιτισμένο άνθρωπο και στον άνθρωπο μιάς άλλης προϊστορικής εποχής: το παπούτσι είναι η πολυτέλεια του ανθρώπου να προστατεύει και τα πόδια του από την επικίνδυνη γή (κατ΄αρχάς): σταδιακά όμως έχασε αυτή την πρωταρχική χρηστική του σημασία και όπως πολλά άλλα είδη έγινε είδος και πολυτελείας: ο Βάν Γκόγκ αντιμετωπίζει τα παπούτσια στην πρωτόλεια χρήση τους, τιμά την παλαιότητά και τη φθαρτότητά τους γιατί σηκώνουν τον ανθρώπινο μόχθο και πόνο και εργασία: απεικονίζει δύο πεθαμένα από τον πόνο και την εργασία παπούτσια ώστε εξπρεσσιονιστικά να εκφράσει το παπούτσι ως ανθρώπινο μόχθο και κόπο. Η Ειρήνη Μάρρα αντιμετωπίζει το παπούτσι ως δείγμα πολυτελείας και επίδειξης: όμως καταφέρνει κάτι όμορφο: το μετατρέπει σε ελεγχομένη από την αγάπη του αδελφού δείγμα επίδειξης: επειδή θα το φορέσει η αδελφή του κατασκευαστή το παπούτσι αποτελεί δείγμα αγάπης και συμπαθείας: άρα η ορατότητα του παπουτσιού και στη Μάρρα και στο Βάν Γκόγκ υποκρύπτουν ανώτερα συναισθήματα.

Ευήμερος ο Μεσσήνιος.

 


Ο Ευήμερος ο Μεσσήνιος ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος της Κυρηναϊκής Σχολής, φίλος του βασιλιά Κασσάνδρου (311-298 π.Χ.).

Με παραγγελία του Κασσάνδρου, ο Ευήμερος ταξίδεψε στη νήσο Παγχαία του Περσικού Κόλπου. Στο έργο του Ιερή Αναγραφή περιγράφει τη ζωή των κατοίκων του νησιού αυτού, ισχυριζόμενος ότι ήταν Κρητικοί που μεταφέρθηκαν εκεί με εντολή του ίδιου του Δία, και ζούσαν στην Παγχαία με καθεστώς κοινοκτημοσύνης. Την «αναγραφή» αυτή ο Ευήμερος αφήνει να εννοηθεί ότι τη διάβασε σε βωμό της Πανάρας, της πρωτεύουσας της Παγχαίας, και έγραφε ότι ο Ουρανός, ο Κρόνος και ο Ζεύς υπήρξαν βασιλιάδες της Παγχαίας και θεοποιήθηκαν μετά τον θάνατό τους.

Ξεκινώντας από αυτό, ο Ευήμερος διαμόρφωσε τη θεωρία που έγινε γνωστή ως Ευημερισμός, δηλαδή τη θεωρία ότι οι θεοί ήταν κάποτε άνθρωποι και στη συνέχεια θεοποιήθηκαν. Η θεωρία αυτή μεταφράστηκε από τον Κόιντο Έννιο (Quintus Ennius, 239 - περ. 169 π.Χ.) στα Λατινικά, προκάλεσε ωστόσο αντιδράσεις ιερέων και φιλοσόφων. Ο Ευήμερος δέχθηκε ιδιαίτερη κριτική, συγκεκριμένα ο Πλούταρχος στο έργο του Περί Ίσιδος και Οσίριδος τον αποκαλεί άθεο. Ο Διόδωρος Σικελιώτης (6.1) και ο Λακτάντιος διέσωσαν αποσπάσματα του έργου του.

Σημειώσεις για τη διδασκαλία της Ελένης του Ευριπίδου.

 



1.To φιλοσοφικό υπόβαθρο της Ελένης του Ευριπίδου.

Η τραγωδία του Ευριπίδου «Ελένη» γράφηκε το 412 π.Χ και διδάχθηκε την ίδια εποχή στους Αθηναίους πολίτες. Το ιστορικό πλαίσιο της τραγωδίας μόνον τυχαίο δεν είναι: οι Αθηναίοι έχουν κατά φρικτό τρόπο ηττηθεί στη Σικελική εκστρατεία κάτι το οποίο τους επέφερε ολοκληρωτικό πραγματικό, ψυχολογικό και ηθικό πλήγμα: όλα αυτά εξάλλου αποδίδονται περίτρανα στο έργο του Θουκυδίδου. Επίσης το πνευματικό πλαίσιο της τραγωδίας είναι στα πλαίσια του πολύ ενδιαφέροντος.

Η Αθήνα της εποχής του Ευριπίδου διακατείχετο από δύο μέγιστα πνευματικά κινήματα: το σοφιστικό και το Σωκρατικό: σε μία ακόμα πιο βαθεία ανάλυση θα μπορούσαμε να ισχυρισθούμε το καθαρά σκεπτικιστικό και το μεταφυσικό: η σοφιστική φιλοσοφία αντιπροσωπεύει την καθαρά σκεπτικιστική δύναμη του Ελληνισμού, η Σωκρατική φιλοσοφία αναπαριστά την προσπάθεια του Ανθρώπου κατά μεταφυσικό τρόπο να διαλύσει την οντολογική συνέχεια και να δημιουργήσει έναν κόσμο ο οποίος θα περικλείεται πραγματικά από ιδέες και αξίες οι οποίες θα αντιπροσωπεύουν μία φιλοσοφική νήσο μέσα στο χάος του όλου.

Οι Σοφιστές δεν διαλύουν το υφιστάμενο χάος, το οποίον επισκέπτεται τον Άνθρωπο και ηρεμεί υπό τη μορφή της φύσεως, του Ανθρώπου, της Πόλης: δεν επιθυμούν καμμίας αντικειμενικότητος κατά το μετασχηματισμό του χάους σε φύση και πόλη και άνθρωπο: όλες αυτές οι άπειρες δυνάμεις οι οποίες ενασχολούνται με την μετατροπή του χάους σε όλα τα παραπάνω είναι ατομικές και υποκειμενικές, για αυτό εξάλλου και ο Πρωταγόρας θα καταστήσει τον Άνθρωπο μέτρο όλων των εκτιμήσεων περί του Όντος, επίσης ο Γοργίας και στην Ελένη του αλλά και στην ενασχόλησή του με τον Παλαμήδη θα αρνηθεί την οποιαδήποτε αντικειμενική ασφαλή γνώση, κάτι το οποίο θα δεχθεί ο Σωκράτης μέσα από την πίστη του ότι υπάρχει αντικειμενική επαγωγική και ασφαλής οριστική γνώσις. Η Ελένη του Ευριπίδου αντλεί το πνευματικό και ηθικό ύδωρ της μέσα από αυτά τα φιλοσοφικά ύδατα: ήδη θα μπορούσαμε να διακρίνουμε τη σοφιστικότητα αλλά και τη σωκρατικότητα της τραγωδίας αυτής: ο Ευριπίδης αρνείται δογματικά να αποδεχθεί έναν θεό (έστω υπό την μορφή του Νοός) απόλυτον, ήδη κάμνει απέλπιδες προσπάθειες να μεταφέρει το θείο νού στον Ανθρώπινο Νούν υπό τη μορφή εξήγησης του κόσμου, ατομικής διερεύνησης και επιλογής νόστου και σκοπού: ο Νείλος δεν ξεχειλίζει λόγω του Διός, επίσης η Θεονόη περιορίζεται ως μάντισσα διότι ο ανθρώπινος Νούς είναι ο μόνος «μάντης» υπό την έννοια ότι μέσω σκέψεων και πράξεων είναι αυτός ο οποίος διαμορφώνει καθημερινά την ανθρώπινη ζωή, κίνηση και πραγματικότητα: η Ελένη όχι ως κόρη του Διός αλλά ως σκεπτομένη κόρη θα πρέπει να δημιουργήσει το νόστο της , το δικό της δρόμο, το δικό της σχέδιο: ο οποίος είναι μοναδικός διότι και η Ελένη είναι μοναδική. Αυτό το σημείο είναι πράγματι πολύ σημαντικό: η υποκειμενικότητα των Σοφιστών διεφύλαξε τη μοναδικότητα του ξεχωριστού Ανθρώπου. Γι αυτό και ο σοφιστής Ευριπίδης επέλεξε να παρουσιάσει το Είναι της Ελένης ως κάτι το μοναδικό και κάθε τι άλλο ως φαίνεσθαι: η Ελένη είναι μία μοναδική προσωπικότητα: ο σοφιστής Ευριπίδης ενάντια στο σωκρατικό αντικειμενισμό ο οποίος σαρώνει τα πάντα ενώπιον της Ιδέας και τα ομονοποιεί όλα, διδάσκει την ατομική διαφορετικότητα του προσώπου: η Ελένη είναι μοναδική, κάθε  τι άλλο είναι Φαίνεσθαι:

Εξετάσεις γυμνασίων (πατήσθε στο σύνδεσμο).


https://www.esos.gr/arthra/82783/programmatismos-exetaseon-ton-gymnasion-egkyklios 

Προγραμματισμός των εξετάσεων των Λυκείων (πατήσθε στο σύνδεσμο).

https://www.esos.gr/arthra/82784/programmatismos-exetaseon-ton-genikon-lykeion-egkyklios