πρωτόκλιτα ουσιαστικά (αρχαία Ελληνικά α΄γυμνασίου).

 

8ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΠΡΩΤΗ ΚΛΙΣΗ ΤΩΝ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

1. Πρωτόκλιτα ασυναίρετα ουσιαστικά

86. Κατά την πρώτη κλίση κλίνονται ονόματα αρσενικά και θηλυκά: τα αρσενικά λήγουν σε -ας ή σε -ης και τα θηλυκά σε -α ή σε -η.

 

Παραδείγματα αρσενικών σε -ας και σε -ης

		θ. νεανιᾱ	θ. Ἀτρειδᾱ-	θ.στρατιωτᾱ	θ. ποιητᾱ
Ενικός αριθμός
ον.	ὁ	νεανίας	Ἀτρείδης	στρατιώτης	ποιητὴς
γεν.	τοῦ	νεανίου	Ἀτρείδου	στρατιώτου	ποιητοῦ
δοτ.	τῷ	νεανίᾳ	Ἀτρείδῃ	στρατιώτῃ	ποιητῇ
αιτ.	τὸν	νεανίαν	Ἀτρείδην	στρατιώτην	ποιητὴν
κλ.	(ὦ)	νεανία	Ἀτρείδη	στρατιῶτᾰ	ποιητὰ
Πληθυντικός αριθμός
ον.	οἱ	νεανίαι	Ἀτρεῖδαι	στρατιῶται	ποιηταὶ
γεν.	τῶν	νεανιῶν	Ἀτρειδῶν	στρατιωτῶν	ποιητῶν
δοτ.	τοῖς	νεανίαις	Ἀτρείδαις	στρατιώταις	ποιηταῖς
αιτ.	τοὺς	νεανίας	Ἀτρείδας	στρατιώτας	ποιητὰς
κλ.	(ὦ)	νεανίαι	Ἀτρεῖδαι	στρατιῶται	ποιηταὶ

 

Δυϊκός αριθμός

ον., αιτ., κλ. (ὦ) νεανίᾱ  Ἀτρείδᾱ  στρατιώτᾱ  ποιητὰ

γεν., δοτ. τοῖν νεανίαιν  Ἀτρείδαιν  στρατιώταιν  ποιηταῖν

 

β) Παραδείγματα θηλυκών σε -ᾱ και -ᾰ (γεν. -ᾱς)

(θ. πολιτειᾱ) (θ. στρατιᾱ-) (θ. ἀληθειᾰ-)  (θ. σφαιρᾰ-)

Έκθεση Α΄ Λυκείου: Πρότυπα – Είδωλα

 

Πρότυπο: πρόσωπο, κατάσταση ή θεσμός που είναι άξια μιμήσεως για τα θετικά του χαρακτηριστικά.

Είδωλο: πρόσωπο που γίνεται αντικείμενο υπερβολικής αγάπης και εκδηλώσεων λατρείας.

Οι νέοι άνθρωποι από πολύ νωρίς αντλούν επιρροές από το περιβάλλον τους στην προσπάθειά τους να διαμορφώσουν τη δική τους αυτόνομη προσωπικότητα. Οι επιρροές αυτές ενδέχεται να είναι είτε θετικές, όταν προέρχονται από πρόσωπα με ηθική ακεραιότητα και ουσιαστικές αρχές, είτε αρνητικές, όταν προέρχονται από άτομα χωρίς ηθική υπόσταση που αντιμετωπίζουν το υλικό κέρδος ως αυτοσκοπό και αποζητούν πρωτίστως την ατομική τους ευδαιμονία κι ευχαρίστηση.

Η τάση των νέων να μιμούνται τις συμπεριφορές και τις αντιδράσεις των προσώπων του άμεσου περιβάλλοντός τους ή των προσώπων εκείνων που θαυμάζουν, καθιστά καίριας σημασίας τη μέριμνα έγκαιρης ένταξης θετικών προτύπων στην καθημερινότητά τους, προκειμένου οι επιρροές που θα λάβουν να έχουν τον επιζητούμενο θετικό αντίκτυπο στην προσωπικότητά τους. Εύλογα, η ευθύνη αυτή, για τα πρώτα τουλάχιστον χρόνια, βαρύνει κυρίως την οικογένεια του νέου, μιας και το άμεσο περιβάλλον προσφέρει τις αρχικές επιδράσεις και τα πρώτα πρότυπα για τη διαμόρφωση του χαρακτήρα και της προσωπικότητάς του.

Χώροι άντλησης προτύπων

Οικογένεια – ευρύτερο οικογενειακό περιβάλλον: Οι γονείς, όπως και πρόσωπα του άμεσου οικογενειακού περιβάλλοντος, λειτουργούν ως τα πλέον ουσιώδη πρότυπα για τους νέους, εφόσον προσφέρουν τις πρώτες καθοδηγητικές ενδείξεις για το πώς οφείλουν να συμπεριφέρονται, αλλά και για το ποιες οφείλουν να είναι οι επιδιώξεις τους. Αξίζει να προσεχθεί, βέβαια, πως τα παιδιά τείνουν περισσότερο να μιμούνται συμπεριφορές παρά να δίνουν προσοχή σε όσα τους λένε οι ενήλικες, οπότε είναι σημαντικό να υπάρχει συνέπεια ανάμεσα σε όσα διακηρύττουν οι γονείς και σε όσα πράττουν.

Θέμα έκφρασης- έκθεσης γ΄λυκείου. «Στις περιπτώσεις της στρατευμένης τέχνης οι καλλιτέχνες μέσα από τα έργα τους τάσσονται στην υπηρεσία κάποιων ιδεολογιών (πολιτικών, θρησκευτικών, κοινωνικών). Συμφωνείτε με αυτή τη στάση; Να αναπτύξετε την άποψή σας σε ένα δοκίμιο πειθούς».

 

Η τέχνη…επί ποδός πολέμου.

Αναμφίβολα η τέχνη σαν μεταφορά δυνάμεων και αξιών που ενώνουν όλους τους ανθρώπους θα πρέπει να οδηγεί σε ένα κόσμο αλληλεγγύης και κοινής ανάπτυξης και ευδαιμονίας. Από τα πανάρχαια χρόνια η τέχνη πάσχισε να προβάλλει το ωραίο και το καλό που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ένα κόσμο καλύτερο και δικαιότερο. Όταν όμως όλα αυτά δεν ισχύουν ή παρακάμπτονται αναντίρρητα ο καλλιτέχνης στρατευμένος στην τέχνη του θα μπορούσε ως εκπρόσωπος της τέχνης να τα θυμίσει και να τα διεκδικήσει.

Η τέχνη είναι ζωντανή δύναμη, κινεί και μεταφέρει απίστευτα ενεργές ιδέες και αξίες. Την αρμονία, την ισότητα, την ελευθερία. Την σχέση μορφής και ιδέας, τη σχέση ότι μπορούμε το ωραίο που έχουμε στο μυαλό μας να το ενσαρκώσουμε να του δώσουμε σάρκα και οστά. Ο καλλιτέχνης όταν θεωρεί ότι ο κόσμος χάνεται στο ψέμμα και στην αδικία, είναι υποχρεωμένος μέσα από τη δύναμη που του δίνει η τέχνη του να μεταφέρει στους ανθρώπους και να διεκδικήσει τις δυνάμεις του ισορροπημένου κόσμου, της καθωσπρέπει επαφής των ανθρώπων, φανταζόμενος ότι ο κόσμος θα μπορούσε να καταστή προσιτός και εύμορφος σαν ένα κομμάτι τέχνης.

Είναι δείγμα σωστής εξωτερίκευσης του ανθρώπου που ασχολείται με την τέχνη να μην κρατά για τον εαυτό του εγωϊστικά όλες αυτές τις υπέροχες δυνάμεις που τον πολιορκούν και τον οδηγούν στο δίνει μορφή στο ωραίο και το καλό. Αξίζει πράγματι ο καλλιτέχνης να προσπαθήσει σε πραγματικό χρόνο να θελήσει να προσδώσει την ομορφιά και ωραιότητα και στον κόσμο και όχι μόνο στα φιλοτεχνημένα έργα του.

Έκθεση-έκφραση γ΄λυκείου. Θεωρία του μαθήματος. Βασικές αρχές οργάνωσης της παραγράφου:

 

Οι βασικές αρχές οργάνωσης της παραγράφου είναι:

Η επάρκεια

Η ενότητα

Η αλληλουχία

Η συνεκτικότητα

Η συνοχή

 

Α. Η επάρκεια της παραγράφου:

Επάρκεια της παραγράφου σημαίνει να αναπτύσσεται η παράγραφος με αρκετές (ποσότητα) αλλά και ουσιώδεις (ποιότητα) λεπτομέρειες. Προτιμάται ο όρος επάρκεια και όχι ο όρος πληρότητα διότι η πλήρης ανάπτυξη μιάς παραγράφου, η παράδοση δηλαδή όλων των λεπτομερειών που σχετίζονται με τη θεματική της πρόταση, είναι στις περισσότερες των περιπτώσεων μάλλον ανέφικτη.

Β. Ενότητα της παραγράφου:

Με τον όρο ενότητα της παραγράφου εννοείται η άμεση ή έμμεση νοηματική σχέση των λεπτομερειών της ανάπτυξης με την κύρια ιδέα/θέμα της παραγράφου.

Γ.Αλληλουχία της παραγράφου:

Με τον όρο αλληλουχία αποδίδεται η λογική σειρά με την οποία διατάσσονται οι ιδέες κατά την ανάπτυξη της θεματικής πρότασης της παραγράφου.

Έκθεση-έκφραση γ΄λυκείου: Κριτήριο αξιολόγησης ( με απαντήσεις).

 

Κείμενο:

Θεωρώ ότι οι βιοηθικές επιτροπές πρέπει να επικεντρωθούν σε εξελίξεις που ενδέχεται να προκύψουν στο μέλλον και η μόνη πιθανότητα είναι η ανάπτυξη με κλωνοποίηση ανθρωπίνων κυταρικών σειρών. Να δημιουργήσουν ανασχετικούς μηχανισμούς σε μεγαλύτερα άλματα και να απαγορεύσουν απολύτως την κλωνοποίηση σε ανθρώπινη μήτρα. Οπωσδήποτε όμως δεν πρέπει να ανασταλεί η επιστημονική πρόοδος. Η ιστορία άλλωστε διδάσκει ότι όλο αυτό είναι αδύνατον. Είναι μεγάλη κατάκτηση η κατανόηση των μηχανισμών που ενεργοποιούν καταστέλλουν και επανενεργοποιούν τα γονίδια. Η κλωνοποίηση είναι ένα μεγάλο βήμα στο δρόμο για τη βελτίωση της ζωής του ανθρώπου.

Τις θερμοπύλες της ελευθερίας μας δεν τις φυλάττουν αποτελεσματικά οι φοβικές μας προκαταλήψεις. Μπορεί να τις φυλάξει μόνον το ελεύθερο πνεύμα οπλισμένο με τα όπλα εκείνα που ο πολιτισμός και ο ουμανισμός του εξασφαλίζει. Τότε η κλωνοποίηση θα γίνει μία ακόμα δυνατότητα του πολιτισμού και του ουμανισμού.

Θέματα:

Νεοελληνική γλώσσα α΄γυμνασίου: Αφήγηση.κριτήριο εργασίας.

 

Αγώνας ποδοσφαίρου.

Είχε αργήσει. Τους είδε όλους μαζεμένους στη σέντρα, συμπαίκτες και αντιπάλους.

«Άντε βρε Στεφανή, άργησες!» του έβαλαν τις φωνές. Με βήματα προσεκτικά κατέβηκε την πλαγιά και μπήκε στο γήπεδο. Πράγματι είχε αργήσει. Δεν ήταν όμως αυτός ο λόγος που του έκοψε τον ενθουσιασμό. Άλλωστε πότε πήγαινε στην ώρα του; Πότε προλάβαινε να κάνει κάτι έγκαιρα; Είδε με ποιόν τρόπο είχε παραταχθεί η ομάδα του και αμέσως δαγκώθηκε. Καμμία θέση επιθετικού ή στο κέντρο δεν είχαν αφήσει ελεύθερη. Έστω κάποια στην άμυνα. Έσκυψε το κεφάλι σιγά-σιγά, κούτσα-κούτσα, πήρε να προχωράει προς την θέση του τερματοφύλακα. Άλλο ένα μάτς που δεν θα του δινόταν η ευκαιρία να δείξει τι ικανός κυνηγός ήταν, τι άξιος ντριμπέρ. Έφτυσε στις παλάμες του και πήρε τη θέση του τερματοφύλακα.

Ο αγώνας ήταν σκληρός. Η ζέστη είχε αναγκάσει όλους τους παίκτες να μείνουν μόνο με τα κοντά παντελονάκια τους, ή σκόνη έκανε τα κορμιά και τα πρόσωπά τους άσπρα, ενώ από τις γερές κόντρες όλο και κάποιος παίκτης έπεφτε άγαρμπα στο ξερό χώμα. Μάλιστα στο τέλος και από τον καβγά που ακολούθησε άνοιξαν και μία δύο μύτες. Νικήτρια αναδείχθηκε η δική τους ομάδα, των Τουρκοβουνίων με σκόρ 6-4. Ο Στεφανής έβαλε τα δυνατά του, και ούτε στιγμή δεν φοβήθηκε να κάνει επικίνδυνες εξόδους, να επιχειρεί θεαματικά μπλονζόν ή να πέφτει στα πόδια των αντιπάλων. Δίκαια λοιπόν πήρε το «μπράβο» από τους συμπαίκτες του. Στο μεταξύ η ώρα είχε πάει δύο, όταν τελείωσαν όλα και πήραν να κατηφορίζουν προς τα σπίτια τους.

Κώστας Ακρίβος, «το μαραμπού των γηπέδων».

Έκθεση- έκφραση α΄λυκειου. Ασκήσεις εκμάθησης συνοχής, διαρθρωτικών λέξεων και συνεκτικότητας.

 

1)Να συνδέσεις τις παρακάτω προτάσεις ώστε η καινούργια περίοδος να εκφράζει αντίθεση.

Α)Ο κόσμος χαρακτηρίζεται από την εξέλιξη. Οι άνθρωποι παρουσιάζουν φαινόμενα κατάθλιψης.

Β) ο αθλητισμός αποτελεί το οξυγόνο του ελεύθερου χρόνου των ανθρώπων. Οι άνθρωποι φθάνουν σε σημείο να μην ασχολούνται με τίποτε άλλο.

 

2) Να συνδέσεις τις παρακάτω προτάσεις με διαρθρωτικές λέξεις οι οποίες στην καινούργια περίοδο θα εκφράζουν το αποτέλεσμα:

Α) είμαι αποφασισμένος. Θα διαβάσω για να πετύχω στις εξετάσεις.

Β) οι πυρηνικοί εξοπλισμοί αυξάνονται. Η παγκόσμια ειρήνη διακυβεύεται.

 

3.Με ποιους τρόπους επιτυγχάνεται η συνοχή στην παρακάτω παράγραφο;

Αρχαία Ελληνικά από το πρωτότυπο, α΄γυμνασίου (με ασκήσεις). Σχηματισμός Ενεστώτος και Μέλλοντος μέσης φωνής:

 

Α)Για να σχηματίσουμε τον ενεστώτα των βαρύτονων ρημάτων  προσθέτουμε στο χρονικό θέμα του ρήματος τις καταλήξεις του Ενεστώτα.

λύ-ομαι
λύ-ει(ῃ)
λύ-εται
λυ-όμεθα
λύ-εσθε
λύ-ονται

Β)Για να σχηματίσουμε το μέλλοντα προσθέτουμε στο χρονικό θέμα του ρήματος τις καταλήξεις του μέλλοντα.Για τις αλλαγές στο χαρακτήρα των συμφωνόληκτων-αφωνόληκτων, ισχύουν όσα είπαμε για το μέλλοντα της ενεργητικής φωνής. 

λύ-σ-ομαι
λύ-σ-ει(ῃ)
λύ-σ-εται
λυ-σ-όμεθα
λύ-σ-εσθε
λύ-σ-ονται

Έκφραση- έκθεση γ΄λυκείου. Θεωρία: Πώς απαντάμε σε ερωτήσεις ανάπτυξης προσωπικής άποψης;

 

Είναι πιθανόν με αφορμή κάποια θέση του συγγραφέα στο κείμενο το οποίο μας δίδεται, να ζητηθεί η άποψη των μαθητών για την άποψη που εκφράζεται. Οι ερωτήσεις θα μπορούσαν να έχουν την ακόλουθη μορφή:

1.Συμφωνείτε με την άποψη του συγγραφέα ότι η αμάθεια είναι πιο καταστροφική για ένα λαό ακόμα και από τη φτώχεια;

2.Γιατί κατά τη γνώμη σας επιτυχημένη είναι μία διαφήμιση όταν ακούγεται και συζητιέται;

3.Πιστεύετε ότι το πολιτισμικό επίπεδο μιάς κοινωνίας είναι άμεσα συνδεδεμένο με τον τρόπο αντιμετώπισης των ατόμων που διαφέρουν ή μειονεκτούν; Να αιτιολογήσετε την άποψή σας.

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις η απάντηση δεν μπορεί να στηρίζεται μόνον στις πληροφορίες του κειμένου (αυτές βέβαια μπορούν να μας βοηθήσουν στο να κατευθυνθούμε προς τη σωστή άποψη) γιατί η απάντηση σε μεγάλο βαθμό έχει να κάνει με τις προσωπικές μας απόψεις και γνώμες. Εδώ βέβαια ισχύουν οι ακόλουθες περιπτώσεις:

Μωρίας Εγκώμιον (Έρασμος, κείμενα για ιστορία β΄γυμνασίου).

 

Μωρίας Εγκώμιον του Έρασμου

Αποθήκευση

Κοινή χρήση

«Στη χώρα των τυφλών ο μονόφθαλμος βασιλεύει»

Έρασμος

Τον καιρό που ο Ολλανδός ιερέας, θεολόγος και λόγιος Έρασμος έγραψε το Μωρίας Εγκώμιον (1509), ο Αναγεννησιακός Ανθρωπισμός είχε μόλις αρχίσει να συγκρούεται με τον Σχολαστικισμό και πνευματικοί άνθρωποι έρχονταν σε αντιπαράθεση με κληρικούς. Ενώ οι σχολαστικοί της εποχής ακολουθούσαν τις διδαχές του Θωμά του Ακινάτη και του Αλβέρτου του Μέγα, ο Έρασμος επηρεάστηκε από τον κλασικό, μη χριστιανικό, Ελληνισμό και τον σατιρικό ρήτορα Λουκιανό για να βρει έμπνευση και, παραδόξως, να βοηθήσει τους Χριστιανούς να ζήσουν μια ενάρετη ζωή για να κερδίσουν την θέση τους στη βασιλεία του θεού.

O Desiderius Erasmus (1466-1536) σε πορτρέτο του 1523 από τον Hans Holbein the Younger

 Στόχος του με αυτό το κείμενο δεν είναι η επίθεση σε άτομα, αλλά σε γενικές φαυλότητες, και εξάλλου δεν θα έπρεπε, λέει, κάποιος να πάρει και πολύ στα σοβαρά το κείμενο, καθώς η προσπάθειά του αυτή είναι μια άσκηση στην ελαφρότητα, που δικαιούνται και οι λόγιοι όσο και όλοι οι υπόλοιποι.

Αυτό που έκανε εντύπωση στον Έρασμο είναι πως οι θρησκευόμενοι, ενώ ανέχονται τις μεγαλύτερες βλασφημίες προς την θρησκεία τους, ενοχλούνται και εγείρονται με το παραμικρό αστείο εις βάρος του Πάπα ή κάποιου τοπικού πρίγκιπα. Και μάλιστα την ίδια στιγμή που και οι ίδιοι συντηρούν και κάνουν πράξη την μωρία, εμμένοντας στους πιο ανόητους εκκλησιαστικούς και μοναστικούς κανόνες. Στην πραγματικότητα, οι κανόνες αυτοί τους απομακρύνουν από την αληθινή πίστη και το πραγματικό πνεύμα του Χριστιανισμού, που είναι η βοήθεια προς τους πιστούς και η κατεύθυνσή τους προς τη Σωτηρία. Οπότε αν κάποιος προσβληθεί, θα φταίει είτε η ενοχή του είτε η συνείδησή του.

Στο κείμενο τον λόγο τον παίρνει η ίδια η Μωρία, προσωποποιημένη, και ξεκινάει κυριολεκτικά πλέκοντας το εγκώμιό της. Η Μωρία του Έρασμου δεν είναι η ηλιθιότητα ή η α-νοησία˙ είναι η καλώς νοούμενη φαιδρότητα, η έλλειψη σοβαρότητας όταν η σοβαρότητα περισσεύει, είναι η χαρά της ζωής. Χωρίς αυτήν, οι άνθρωποι δεν θα παντρεύονταν και δεν θα κάνανε παιδιά και η μεγάλη ηλικία θα ήταν ανυπόφορη. «Κάλεσε έναν σοφό σε γιορτή και θα χαλάσει την παρέα, είτε με κακοδιάθετη σιωπή είτε με εκνευριστικές διαφωνίες». Οι γυναίκες οφείλουν στην Μωρία τα φτιασιδώματά τους, αλλά σε αυτά οφείλεται η προσοχή των (επίσης μωρών) ανδρών και ο έρωτας. Ούτε οι φιλίες θα άντεχαν χωρίς αυτήν, αφού ο καθένας μας πρέπει να πείθει τον εαυτό του ότι η μωρία των φίλων του (οι ιδιοσυγκρασίες και τα ελαττώματά τους) είναι ακριβώς η αρετή τους. Ακόμα και οι θεοί χαρακτηρίζονται από την Μωρία, όπως μπορούμε να διαπιστώσουμε σε κάθε εξιστόρηση των κατορθωμάτων τους. Η απόλυτη ειλικρίνεια και η αλήθεια μπορούν να γίνουν επικίνδυνες, άρα η κολακεία (χαρακτηριστικό της μωρίας) μπορεί να γίνει ακόμα και αρετή. Μια δόση αυταπάτης είναι υγιής και βοηθάει τους ανθρώπους να ξεχνούν τα ελαττώματά τους, και να κάνουν σπουδαία πράγματα με τη βοήθεια και τη συνεργασία άλλων. Άρα η μωρία προωθεί κάθε σπουδαίο πράγμα που κάνουν οι άνθρωποι.

 Μωρία σε σχέδιο του HansHolbein στην πρώτη έκδοση του 1515.

Η Μωρία συνεχίζει τον λόγο της σε πιο αυστηρό τόνο, απευθυνόμενη τώρα σε κάθε είδους επαγγελματίες˙ γιατρούς, δικηγόρους, φιλοσόφους, επιχειρηματίες, ακόμα και σε πόλεις και έθνη, καταλογίζοντας στη συμπεριφορά τους έντονα στοιχεία μωρίας, που προσπαθούν να αποκρύψουν με σοβαροφάνεια. Ο Έρασμος αρχίζει εδώ να γίνεται ειρωνικός, καθώς αυτό που πριν λίγο αποθέωνε, τώρα το καταλογίζει σαν ψεγάδι, καλύπτοντάς το σαν πλεονέκτημα που μένει μόνο να φανερωθεί. Απευθύνεται εκτενέστερα στους θεολόγους, που της χρωστάνε περισσότερα από κάθε άλλη κλάση επαγγελματιών. Αναλώνονται σε ανόητα επιχειρήματα, διαστρεβλώνουν τα διδάγματα των Γραφών για να ταιριάζουν με τα δικά τους γούστα και πράξεις και ταυτόχρονα αγνοούν το αληθινό μήνυμα του Χριστού. Οι μοναχοί ξοδεύουν τη ζωή τους σε κανόνες, ο Πάπας και οι αρχιεπίσκοποι ζουν σε περιττά πλούτη και οι άρχοντες ξεχνάνε το καλό της χώρας και εντρυφούν στα καπρίτσια τους. «Μπορεί να ονομάζεται ζωή, αν αφαιρεθεί η απόλαυση;»Τέλος, απευθύνεται στον «μωρό Χριστιανό». Προκαλεί κάθε αναγνώστη να πάει στην εκκλησία κατά τη διάρκεια ενός κηρύγματος και θα διαπιστώσει ότι αν λέγεται κάτι σοβαρό, το ακροατήριο είτε κοιμάται είτε χασμουριέται. Αν όμως ο ιερέας χρησιμοποιεί σαν παράδειγμα κάποια ευφάνταστη ιστοριούλα για να μεταδώσει το μήνυμά του, αμέσως τεντώνουν τ’ αυτιά τους και δίνουν προσοχή. Οι Γραφές οι ίδιες εξυψώνουν την άγνοια και την «απλότητα». Η μηλιά ως απαγορευμένο δέντρο της γνώσης, φράσεις από τον Εκκλησιαστή και τον Ιερεμία της Βίβλου όπως «ο αριθμός των ανόητων είναι άπειρος» και «Κάθε άντρας γίνεται ανόητος μέσα από την ίδια του την σοφία» αποδίδουν τη σοφία μόνο στον θεό, ενώ «κανένας άνθρωπος δεν δύναται να δοξαστεί με τη σοφία του θεού». Ο Χριστός συγχωρεί τους εκτελεστές του επειδή «δεν καταλαβαίνουν τι κάνουν». Η παρομοίωση των πιστών με πρόβατα είναι επίσης καταδεικτική των αναγκαίων προσόντων του καλού Χριστιανού.

Νεοελληνική γλώσσα α΄γυμνασίου. Κείμενο (λειτουργίες- χρήσεις των πτώσεων του ουσιαστικού). Το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω.

 

Από παιδιά στην Κόνιτσα ήμαστε εξοικειωμένοι με τον Αώο. Αρχές του ΄70 οι Γερμανοί kayakers  είχαν ήδη ανακαλύψει το ποτάμι που είναι ένα από τα πιο δύσκολα αλλά και εντυπωσιακά στην Ελλάδα. Κάποια στιγμή ο αδελφός μου άρχισε μαθήματα kayak. Μία μέρα, περίπου ένα χρόνο μετά (1987) με πήρε μαζί του στο τελευταίο κομμάτι του ποταμού, που δεν είναι μεν δύσκολο, αλλά χρειάζεται τεχνική. Εγώ δεν ρώτησα τίποτε, εκείνος δεν με προειδοποίησε και κατέληξαν να πιώ…το μισό Αώο! Από τότε άρχισα να ρωτάω και φυσικά να μαθαίνω. Το 1992, γνωρίζοντας πλέον kayak, αλλά χωρίς να έχω κάνει rafting, αγόρασα μία βάρκα και ένας φίλος Ελληνογερμανός ανέλαβε να μου δείξει τις «κινήσεις».  Μέσα σε 15-20 ημέρες κατεβήκαμε το ποτάμι με φίλους και έκτοτε δεν σταμάτησα να ασχολούμαι με το άθλημα. Σήμερα όταν βλέπω αγχωμένους αρχάριους προσπαθώ όσο μπορώ να τους καθησυχάσω διότι επηρεάζονται πολύ από τον εκπαιδευτή και τη στάση του. Έπειρα από ένα τέταρτο στο ποτάμι αποκτούν πλέον εμπιστοσύνη στον οδηγό και καταλαβαίνουν ότι το άθλημα δεν είναι επικίνδυνο, χαλαρώνουν και απολαμβάνουν τη δράση αλλά και τη φύση. Για κάποιον που θα ήθελε να κάνει rafting ή kayaking θα πρότεινα να επισκεφθεί τον ποταμό Άραχθο. Έχει τέσσερεις διαφορετικές διαδρομές, για όλα τα επίπεδα, ενώ το ευκολότερο κομμάτι του είναι και το ομορφότερο.

 

Ασκήσεις.

Αρχαία Ελληνικά από το πρωτότυπο. Α΄γυμνασίου. Ενότητα 14: ένα άδικο παράπονο.(κείμενο-μετάφραση-ασκήσεις).

 

Λέων κατεμέμφετο πολλάκις Προμηθέα,	Ένα λιοντάρι κατηγορούσε πολλές φορές τον Προμηθέα
ὅτι ἔπλασεν αὐτὸν μέγαν καὶ καλὸν	που το έπλασε μεγαλόσωμο και όμορφο
καὶ δυνατώτερον τῶν ἄλλων θηρίων·	και δυνατότερο από τα άλλα ζώα·
«τοιοῦτος δὲ ὤν», ἔφασκε,	«παρόλο όμως που είμαι τέτοιος», έλεγε,
«φοβοῦμαι τὸν ἀλεκτρυόνα».	«φοβάμαι τον πετεινό».
Καὶ ὁ Προμηθεύς ἔφη: «Τί με αἰτιᾷ μάτην;	Και ο Προμηθέας του είπε: «Γιατί με κατηγορείς άδικα;
Ἔχεις γὰρ πάντα τὰ ἐμά, ὅσα ἐδυνάμην πλάττειν·	Γιατί έχεις όλα τα δικά μου, όσα μπορούσα να δημιουργήσω·
ἡ δὲ σου ψυχή ἐστι μαλθακή πρὸς τοῦτο μόνον».	όμως η ψυχή σου σε αυτό μόνο δειλιάζει».
Ἔκλαιεν  οὖν ὁ λέων ἑαυτὸν	Έκλαιγε λοιπόν, το λιοντάρι τον εαυτό του
καὶ κατεμέμφετο τῆς δειλίας καὶ τέλος ἤθελεν ἀποθανεῖν.	και κατηγορούσε τη δειλία του και τελικά ήθελε να πεθάνει.
Οὕτω δὲ γνώμης ἔχων περιτυγχάνει ἐλέφαντι	Κι ενώ βρισκόταν σε αυτή την κατάσταση, συναντάει έναν ελέφαντα,
καὶ ὁρῶν κινοῦντα τὰ ὦτα διαπαντὸς ἔφη	και βλέποντάς τον να κουνάει συνεχώς τα αυτιά του είπε :
«Τὶ πάσχεις καὶ τί ποτε	«Τι παθαίνεις και γιατί επιτέλους
οὐδέν μικρὸν ἀτρεμεῖ τὸ οὖς σου;»	δε μένει ακίνητο ούτε για λίγο το αυτί σου;»
Καὶ ὁ  ἐλέφας  ἔφη	Και ο ελέφαντας είπε,
περιπτάντος αὐτῷ κατὰ τύχην κώνωπος	καθώς ένα κουνούπι πέταξε τυχαία γύρω του:
«Ὁρᾷς τοῦτο τὸ βραχύ, τὸ βομβοῦν;	«Βλέπεις αυτό το μικρό (έντομο) που βουΐζει;
Ἤν εἰσδύνῃ τῇ ὁδῷ τῆς ἀκοῆς μου, τέθνηκα».	Αν μπει στο αυτί μου, πεθαίνω».
Καὶ ὁ λέων ἔφη	Και το λιοντάρι είπε:
«Τί οὖν δεῖ με ἀποθνήσκειν ἔτι	«Γιατί λοιπόν, πρέπει πια να πεθάνω,
ὄντα τοσοῦτον καὶ εὐτυχέστερον ἐλέφαντος,	αφού είμαι τόσο μεγάλος και πιο τυχερός από τον ελέφαντα,
ὅσον κρείττων ὁ ἀλεκτρυών κώνωπος;»	όσο δυνατότερος είναι ο πετεινός από το κουνο

 

Ασκήσεις: