Νεοελληνική γλώσσα Α΄γυμνασίου: Κριτήρια αφηγήσεως:

Α.Δίδονται ενδεικτικά κάποια στοιχεία τα οποία μας βοηθούν στη δομή της αφηγήσεως:

Χρόνος: μία μέρα, πέρυσι , τον προηγούμενο μήνα,

Τόπος: βουνά,λόφος, θάλασσα,

Πρόσωπα: με φίλους, με κάτι γνωστούς, με τους γονείς μου.

Στην αρχή:

Πρώτη εντύπωση, γενική άποψη: (έκταση, ύψος, περιεχόμενο)

Περίπατος , εξερεύνηση: βλάστηση, μονοπάτι, ζώα, πουλιά…

(τότε ξαφνικά, σε λίγη ώρα….)

Αφορμή για διάλογο, κρίσεις ατόμων (περίεργο ζώο, φυτό,ήχος, )…

Τελικά στο τέλος , τελειώνοντας τον περίπατο…

Συναισθήματα: (ανακούφιση , αγαλλίαση, αναζωογόνηση, μαγεία…

Αποτελέσματα περιπάτου: γνώσεις, επαφή με τη φύση, εξερεύνηση…

Η αφήγηση κρίνεται με βάση τα παρακάτω κριτήρια:

Διαγώνισμα τετραμήνου στο μάθημα Νέων Ελληνικών κειμένων: Γρηγορίου Ξενοπούλου: Κάποια Χριστούγεννα.

Α.Κείμενο.

Αγαπητοί μου,
         Έναν καιρό στη ζωή μου, τα Χριστούγεννα τα γιόρταζα... την Πρωτοχρονιά. Πώς; Ακολουθούσα κανένα δικό μου καλαντάρι*, ή είχα προσηλυτισθεί σε καμιά αίρεση;... Τίποτ' απ' αυτά. Μόνο που τον καιρό εκείνο, νιόφερτος στην Αθήνα, φοιτητούδι, σχεδόν παιδί, δεν μπορούσα να καταλάβω Χριστούγεννα χωρίς...  κουλούρα.
         Στη Ζάκυθο, βλέπετε, όπου είχα μεγαλώσει, την παραμονή των Χριστουγέννων το βράδυ, κόβουν με πομπή* κάποια κουλούρα. Αντιστοιχεί με τη βασιλόπιτα που κόβουν εδώ την Πρωτοχρονιά -κομμάτι ονομαστικό για τον καθένα, φλουρί για τον τυχερό, και καθεξής, -αλλά δε μοιάζει και καθόλου. Άλλη πάστα, άλλη ζύμη, άλλη όψη, άλλη γεύση, άλλη μυρωδιά. Φανταστείτε ένα ωραίο ψωμί σιμιγδαλένιο, πιασμένο με λάδι, βαμμένο κίτρινο με ζαφουράνα,* σπαρμένο μέσα με σταφίδες άσπρες και μαύρες, με κουκουνάρια, πορτοκαλόφλουδες κι ένα σωρό μπαχαρικά, και με μια κρούστα όλο σουσάμι και πυκνά φυτεμένα καρύδια, κάποτε μάλιστα και πασπαλισμένη με ψιλή ζάχαρη χρωματιστή. Αυτή είναι η ζακυθινή κουλούρα. Πώς να καταλάβαινα Χριστούγεννα χωρίς το «κομμάτι μου» απ' αυτήν; Και πού να 'βρισκα τέτοιο πράμα εδώ, στο βραδινό τραπέζι της παραμονής;
         - Χριστούγεννα αύριο, μου 'λεγαν. Και του χρόνου!
         - Πού είναι τα; Απαντούσα. Δεν τα βλέπω!...
         Και δεν τα 'βλεπα πραγματικώς. Ή, να πω καλύτερα, τα 'βλεπα, αλλά με τη φαντασία μου, μακρινά, αμυδρά, νοσταλγικά, λυπημένα - τα 'βλεπα εκεί κάτω, στην πατρίδα, στο πατρικό μου σπίτι, στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι με την κουλούρα στη μέση, με τους δικούς μου ολόγυρα και -αλίμονο!- με τη θέση μου σε μιαν άκρη αδειανή... Ήταν γιορτή αυτή για μένα; Αν δεν έκλαψαν τα μάτια μου, έκλαψε όμως η ψυχή μου, - ψυχή παιδιού που για πρώτη φορά ξενιτεύεται...
         Συνέβαινε όμως να βγάζουν εκεί και το δικό μου το κομμάτι, -ε, φυσικά, τι κι αν έλειπα; Δεν είχα κιόλα πεθάνει!- και, μαζί μ' ένα χριστόψωμο κι ένα τενεκεδένιο κουτί μαντολάτο, να μου το στέλνουν εδώ με κανένα επιβάτη ή με το ταχυδρομείο. Αλλά αργούσε. Δεν είχε εφευρεθεί, βλέπετε, ούτε εφευρέθηκε ακόμα και κανένας τηλέγραφος για δέματα. (Αχ, κι αυτός ο Έδισσον! Τι κάνει;...) Και το δέμα έφτανε μόλις την παραμονή της Πρωτοχρονιάς. Έτσι, με το κομμάτι εκείνο της κουλούρας, που το λάβαινα και το 'τρωγα με τόση χαρά, με τόση συγκίνηση, με τόση αγάπη, έκανα κι εγώ τα Χριστούγεννά μου πρωτοχρονιάτικα.
         Αυτό βάσταξε κάμποσα χρόνια. Είναι αλήθεια ότι και στην Αθήνα, αργότερα, γνωρίστηκα με ζακυθινά σπίτια που έκοβαν την παραμονή ζακυθινή κουλούρα και με προσκαλούσαν και μένα στην τελετή. Αλλά δεν ήταν το ίδιο! Εγώ ήθελα το κομμάτι μου από την κουλούρα του σπιτιού μας. Και πάλι περίμενα σαν και τι το δέμα που θα ξεκινούσε από κει πέρα μετά την παραμονή, για να το λάβω... κατόπιν εορτής.

Oμήρου Οδύσσεια: α 174-360.Φύλλο εργασίας.

Σύνδεση με τα προηγούμενα:

Η Αθηνά με τη μορφή του Μέντη , άρχοντα των Ταφίων, φθάνει στην Ιθάκη στο παλάτι του Οδυσσέα. Εκεί βρίσκει τους μνηστήρες να διασκεδάζουν και τον Τηλέμαχο ανάμεσά τους θλιμμένο και σκεφτικό. Εκείνος την υποδέχεται εγκάρδια και την προσκαλεί σε γεύμα. Και ενώ Τηλέμαχος και η Αθηνά Μέντης απολαμβάνουν το γεύμα τους στη μεγάλη αίθουσα μπαίνουν μέσα για τον ίδιο λόγο οι μνηστήρες θορυβώντας και αδιαφορώντας για τον  ξένο.

Πολιτιστικά στοιχεία:

Με ποια καράβια εδώ μας ήλθες; (στ.190).

Γυρεύω να ανταλλάξω σίδηρο γυαλιστερό που φέρνω με χαλκό (στ.203-204).

Στοιχεία δομής:

1^η ενότητα :  στ.174- 232: Ο Τηλέμαχος εξηγεί την παρουσία των μνηστήρων και ζητεί να μάθει την ταυτότητα του ξένου. Η Αθηνά- Μέντης συστήνεται ως φίλος πατρικός.

2^η ενότητα: στ.236-279: Τα οικογενειακά προβλήματα του Τηλεμάχου η εξαφάνιση του πατέρα του και η παρουσία των μνηστήρων.

3^η ενότητα: στ. 280-339 : Οι συμβουλές της Αθηνάς – Μέντη προς τον Τηλέμαχο.

4^η ενότητα: 340-360: Η αιφνίδια και θαυμαστή αναχώρηση της θεάς Αθηνάς.

ΘΕΜΑ: Ζεί ή όχι ο Οδυσσέας;

1)     Απαισιόδοξη στάση του Τηλεμάχου (στ.179-184 (πέθανε)

2)     Αισιόδοξη θέση Αθηνάς Μέντη: στ.214-228 (θα γυρίσει) 247-248 ( η φήμη της γενεάς του Οδυσσέα δεν θα χαθεί).

Αξίες- αντιλήψεις – έθιμα και θεσμοί- κοινωνικοπολιτική οργάνωση.

Ενανθρώπιση θεάς Αθηνάς: Η ενανθρώπηση της θεάς σχετίζεται με το ευρύτερο θέμα των σχέσεων των ανθρώπων με τους θεούς καθώς αποτελεί ένα τρόπο παρέμβασης των θεών στα ανθρώπινα πράγματα.

Διαγώνισμα τετραμήνου στο μάθημα Νέων Ελληνικών κειμένων:B' Γυμνασίου... Γρηγορίου Ξενοπούλου: Κάποια Χριστούγεννα.

Α.Κείμενο.

Αγαπητοί μου,
         Έναν καιρό στη ζωή μου, τα Χριστούγεννα τα γιόρταζα... την Πρωτοχρονιά. Πώς; Ακολουθούσα κανένα δικό μου καλαντάρι*, ή είχα προσηλυτισθεί σε καμιά αίρεση;... Τίποτ' απ' αυτά. Μόνο που τον καιρό εκείνο, νιόφερτος στην Αθήνα, φοιτητούδι, σχεδόν παιδί, δεν μπορούσα να καταλάβω Χριστούγεννα χωρίς...  κουλούρα.
         Στη Ζάκυθο, βλέπετε, όπου είχα μεγαλώσει, την παραμονή των Χριστουγέννων το βράδυ, κόβουν με πομπή* κάποια κουλούρα. Αντιστοιχεί με τη βασιλόπιτα που κόβουν εδώ την Πρωτοχρονιά -κομμάτι ονομαστικό για τον καθένα, φλουρί για τον τυχερό, και καθεξής, -αλλά δε μοιάζει και καθόλου. Άλλη πάστα, άλλη ζύμη, άλλη όψη, άλλη γεύση, άλλη μυρωδιά. Φανταστείτε ένα ωραίο ψωμί σιμιγδαλένιο, πιασμένο με λάδι, βαμμένο κίτρινο με ζαφουράνα,* σπαρμένο μέσα με σταφίδες άσπρες και μαύρες, με κουκουνάρια, πορτοκαλόφλουδες κι ένα σωρό μπαχαρικά, και με μια κρούστα όλο σουσάμι και πυκνά φυτεμένα καρύδια, κάποτε μάλιστα και πασπαλισμένη με ψιλή ζάχαρη χρωματιστή. Αυτή είναι η ζακυθινή κουλούρα. Πώς να καταλάβαινα Χριστούγεννα χωρίς το «κομμάτι μου» απ' αυτήν; Και πού να 'βρισκα τέτοιο πράμα εδώ, στο βραδινό τραπέζι της παραμονής;
         - Χριστούγεννα αύριο, μου 'λεγαν. Και του χρόνου!
         - Πού είναι τα; Απαντούσα. Δεν τα βλέπω!...
         Και δεν τα 'βλεπα πραγματικώς. Ή, να πω καλύτερα, τα 'βλεπα, αλλά με τη φαντασία μου, μακρινά, αμυδρά, νοσταλγικά, λυπημένα - τα 'βλεπα εκεί κάτω, στην πατρίδα, στο πατρικό μου σπίτι, στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι με την κουλούρα στη μέση, με τους δικούς μου ολόγυρα και -αλίμονο!- με τη θέση μου σε μιαν άκρη αδειανή... Ήταν γιορτή αυτή για μένα; Αν δεν έκλαψαν τα μάτια μου, έκλαψε όμως η ψυχή μου, - ψυχή παιδιού που για πρώτη φορά ξενιτεύεται...
         Συνέβαινε όμως να βγάζουν εκεί και το δικό μου το κομμάτι, -ε, φυσικά, τι κι αν έλειπα; Δεν είχα κιόλα πεθάνει!- και, μαζί μ' ένα χριστόψωμο κι ένα τενεκεδένιο κουτί μαντολάτο, να μου το στέλνουν εδώ με κανένα επιβάτη ή με το ταχυδρομείο. Αλλά αργούσε. Δεν είχε εφευρεθεί, βλέπετε, ούτε εφευρέθηκε ακόμα και κανένας τηλέγραφος για δέματα. (Αχ, κι αυτός ο Έδισσον! Τι κάνει;...) Και το δέμα έφτανε μόλις την παραμονή της Πρωτοχρονιάς. Έτσι, με το κομμάτι εκείνο της κουλούρας, που το λάβαινα και το 'τρωγα με τόση χαρά, με τόση συγκίνηση, με τόση αγάπη, έκανα κι εγώ τα Χριστούγεννά μου πρωτοχρονιάτικα.
         Αυτό βάσταξε κάμποσα χρόνια. Είναι αλήθεια ότι και στην Αθήνα, αργότερα, γνωρίστηκα με ζακυθινά σπίτια που έκοβαν την παραμονή ζακυθινή κουλούρα και με προσκαλούσαν και μένα στην τελετή. Αλλά δεν ήταν το ίδιο! Εγώ ήθελα το κομμάτι μου από την κουλούρα του σπιτιού μας. Και πάλι περίμενα σαν και τι το δέμα που θα ξεκινούσε από κει πέρα μετά την παραμονή, για να το λάβω... κατόπιν εορτής.

ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΞΕΝΟΠΟΥΛΟΣ Κάποια Χριστούγεννα

Η παρακάτω επιστολή του Γρηγόριου Ξενόπουλου γράφτηκε τα Χριστούγεννα του 1925 και απευθυνόταν στους μικρούς αναγνώστες της Διάπλασης των παίδων, περιοδικού που διεύθυνε με επιτυχία για 50 χρόνια (1896-1944, 1946-1948). O Ζακυνθινός λογοτέχνης και θεατρικός συγγραφέας αναπολεί, με νοσταλγία αλλά και χιούμορ, τα παιδικά του χρόνια και την οικογενειακή ατμόσφαιρα των Χριστουγέννων, σε συνδυασμό με τα έθιμα και τις παραδοσιακές συνήθειες του τόπου του.

Αθήνα, 26 Δεκεμβρίου 1925

Αγαπητοί μου,

Έναν καιρό στη ζωή μου, τα Χριστούγεννα τα γιόρταζα... την Πρωτοχρονιά. Πώς; Ακολουθούσα κανένα δικό μου καλαντάρι*, ή είχα προσηλυτισθεί σε καμιά αίρεση;... Τίποτ' απ' αυτά. Μόνο που τον καιρό εκείνο, νιόφερτος στην Αθήνα, φοιτητούδι, σχεδόν παιδί, δεν μπορούσα να καταλάβω Χριστούγεννα χωρίς...  κουλούρα.

Στη Ζάκυθο, βλέπετε, όπου είχα μεγαλώσει, την παραμονή των Χριστουγέννων το βράδυ, κόβουν με πομπή* κάποια κουλούρα. Αντιστοιχεί με τη βασιλόπιτα που κόβουν εδώ την Πρωτοχρονιά -κομμάτι ονομαστικό για τον καθένα, φλουρί για τον τυχερό, και καθεξής, -αλλά δε μοιάζει και καθόλου. Άλλη πάστα, άλλη ζύμη, άλλη όψη, άλλη γεύση, άλλη μυρωδιά. Φανταστείτε ένα ωραίο ψωμί σιμιγδαλένιο, πιασμένο με λάδι, βαμμένο κίτρινο με ζαφουράνα,* σπαρμένο μέσα με σταφίδες άσπρες και μαύρες, με κουκουνάρια, πορτοκαλόφλουδες κι ένα σωρό μπαχαρικά, και με μια κρούστα όλο σουσάμι και πυκνά φυτεμένα καρύδια, κάποτε μάλιστα και πασπαλισμένη με ψιλή ζάχαρη χρωματιστή. Αυτή είναι η ζακυθινή κουλούρα. Πώς να καταλάβαινα Χριστούγεννα χωρίς το «κομμάτι μου» απ' αυτήν; Και πού να 'βρισκα τέτοιο πράμα εδώ, στο βραδινό τραπέζι της παραμονής;

- Χριστούγεννα αύριο, μου 'λεγαν. Και του χρόνου!

- Πού είναι τα; Απαντούσα. Δεν τα βλέπω!...

Και δεν τα 'βλεπα πραγματικώς. Ή, να πω καλύτερα, τα 'βλεπα, αλλά με τη φαντασία μου, μακρινά, αμυδρά, νοσταλγικά, λυπημένα - τα 'βλεπα εκεί κάτω, στην πατρίδα, στο πατρικό μου σπίτι, στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι με την κουλούρα στη μέση,

Nεοελληνική γλώσσα Α γυμνασίου: Περίληψη.

Περιεχόμενο-μεθοδολογία.Περίληψη και έκταση.

Αν η περίληψη που πρόκειται να γράψει είναι εκτενής τότε βασίζεται στη θεματική περίοδο και στις σημαντικές λεπτομέρειες κάθε παραγράφου του κειμένου, από το οποίο θα προέλθει η περίληψη(όπως και στις σημειώσεις από μία παράγραφο).

Αν η περίληψη είναι συνοπτική τότε βασίζεται στα θεματικά κέντρα των παραγράφων ή των ευρυτέρων νοηματικών ενοτήτων του κειμένου.

Προετοιμάζω την περίληψη.

1) Κατανοώ το κείμενο.

Α) το διαβάζω μία φορά με τους εξής σκοπούς:

Να βρώ το θέμα  του κειμένου

Να αντιληφθώ ποια είναι  η στάση ή η άποψη του συγγραφέα για το θέμα.

Β) το διαβάζω δεύτερη φορά με τους εξής σκοπούς:

Να επιβεβαιώσω αυτά που κατάλαβα με την πρώτη ανάγνωση.

Να μελετήσω την λογική οργάνωση του κειμένου.

2) Εξετάζω τη λογική οργάνωση του κειμένου:

Α) εξετάζω την παράγραφο:Ανιχνεύω τη βασική δομή κάθε παραγράφου θεματική περίοδος, λεπτομέρειες, περίοδος κατακλείδα) και γράφω στο πρόχειρο τον πλαγιότιτλο.

Β)Διακρίνω το ουσιώδες από το επουσιώδες: Σημειώνω στο πρόχειρο τις κυριότερες ιδέες κάθε παραγράφου προσέχοντας το ρόλο που έχουν  μέσα στο κείμενο (υποστηρικτέα θέση, απορριπτέα θέση, επεξήγηση).

Γ) Σημειώνω το είδος των συνδέσμων:  Οι σύνδεσμοι με πληροφορούν για την εσωτερική σύνδεση του κειμένου και τον τρόπο εξέλιξης της επιχειρηματολογίας. Επισημαίνω τις προθέσεις που δηλώνουν πρόθεση, αντίθεση, συνέπεια, παραχώρηση, αιτία,προϋπόθεση, χρονικότητα (χθές, σήμερα, αύριο) συγχρονία ( κατά τά άλλα, εξίσου).

3) Καταστρώνω το πλάνο της περίληψης:

Ιεραρχώ με σαφήνεια τις βασικές ιδέες που σημείωσα από το κείμενο προσπαθώντας να ακολουθήσω πιστά τη δομή και την πορεία σκέψης του συγγρσφέα.

Γράφω την Περίληψη:

1)Bασικές οδηγίες:

Α)Διαμορφώνω κατάλληλα χρησιμοποιώντας τις σωστές τεχνικές πύκνωσης τους πλαγιοτίτλους των παραγράφων και των νοηματικών ενοτήτων.Καθώς και τις ουσιώδεις ιδέες προκειμένου  να δημιουργήσω ένα συντακτικό ορθό και περιεκτικό  κείμενο.

Β) Μεταφέρω σε  πλάγιο λόγο τις βασικές ιδέες και απόψεις του συγγραφέα.

Γ)Τηρώ τη χρονική σειρά : αυτό που αναφέρεται στο παρελθόν ή στο μέλλον από το συγγραφέα πρέπει να τηρείται και στην περίληψη.

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α΄ ΤΡΙΜΗΝΟΥ

Ι. ΚΕΙΜΕΝΟ :  Σε κρίση η ελληνική γλώσσα ;

Βρίσκεται η ελληνική γλώσσα σήμερα πράγματι σε κρίση; Έχει γίνει κοινός τόπος να λέγεται και να γράφεται πως η ελληνική γλώσσα κινδυνεύει : α. από την αδυναμία της να ανταγωνιστεί την αγγλική, β. από την εισβολή αναφομοίωτων ξένων λέξεων που σφηνώθηκαν στο σώμα της χωρίς να προσαρμοστούν φωνολογικά και μορφολογικά στους κανόνες της (λ.χ. ασανσέρ, νάιλον, πάρκινγκ, κομπιούτερ, κλπ.) και γ. από τους ίδιους τους χρήστες της, ιδίως τους νέους.

Είναι φανερό ότι στο μέλλον, εφόσον η αγγλική συνεχίσει να είναι παγκοσμίως η κυρίαρχη γλώσσα, όλο και περισσότεροι Έλληνες (και όχι μόνο) θα υποχρεώνονται να γίνουν δίγλωσσοι, χρησιμοποιώντας την αγγλική για την επικοινωνία με τον ξένο κόσμο (είτε διαπροσωπικά είτε διαμέσου του Διαδικτύου και των ηλεκτρονικών υπολογιστών) και τη μητρική τους γλώσσα για την επικοινωνία με τους ομογλώσσους τους. Είναι εξίσου αναπόφευκτο η ελληνική γλώσσα να δεχτεί στους κόλπους της πλήθος ξένες λέξεις, όπως έχει ήδη συμβεί από την απώτερη αρχαιότητα μέχρι σήμερα. [...] Όσο για τη χρήση της από τη νέα γενιά, έχω την εντύπωση πως οι περισσότεροι νέοι είναι «δίγλωσσοι», με την έννοια ότι χειρίζονται δύο διαλέκτους της ελληνικής· τη μια τη χρησιμοποιούν στις παρέες τους με άλλα παιδιά της ηλικίας τους, ενώ την άλλη τη φυλάσσουν για τις κατάλληλες περιστάσεις (όταν συνομιλούν με μεγάλους και ιδίως όταν γράφουν).

Είναι ωστόσο αλήθεια πως ιδίως οι νέοι βομβαρδίζονται από διάφορα μηνύματα προερχόμενα από τηλεοπτικά κανάλια (ελληνικά και ξένα), το βίντεο, τη ροκ μουσική και γενικά την πολυεθνική βιομηχανία μαζικής κουλτούρας,

Ασκήσεις νεοελληνικής γλώσσας β΄γυμνασίου επαναληπτικές.

1) Στις παρακάτω προτάσεις να βρείτε το υποκείμενο των υπογραμμισμένων ρημάτων και να δηλώσετε την μορφή τους.

·        Αυτή την εικόνα παρουσιάζει σήμερα το φοιτητικό κίνημα.

·        Πολλοί ξένοι κατακλύζουν κάθε καλοκαίρι τις ελληνικές παραλίες.

·        Εμείς παρακολουθούσαμε σιωπηλοί το μάθημα του καθηγητή.

·        Ήταν βέβαια ξεκάθαρο ότι απαγορευόταν να έχουμε ανοιχτά βιβλία κατά τη διάρκεια της εξέτασης.

·        Οι εκπαιδευμένοι φυσικά μπορούσαν να εκτελούν με μεγαλύτερη ακρίβεια τις ασκήσεις.

2) Στις παρακάτω λέξεις να διακρίνετε τα αχώριστα μόρια: διχοτόμος, αμφιλεγόμενος, ημισφαίριο, ένδοξος, δυσεύρετος, επιμόρφωση, υπολοχαγός, συνεργάτης, περιστρέφω, αρχιλογιστής, εκλαμβάνω, διαλέγω.

3) Να σημειώσετε την έγκλιση των παρακάτω υπογραμμισμένων ρημάτων.

·        Κλείσε, την πόρτα καθώς φεύγεις.·        Προσέξτε σ’ αυτό το σημείο του δρόμου, γιατί έχει απότομες στροφές.·        Ίσως να νιώσω καλύτερα, αν κάτσω μια μέρα στο σπίτι.·        Η ποδοσφαιρική ομάδα του σχολείου μας κέρδισε την δεύτερη θέση στο σχολικό πρωτάθλημα.·        Ετοιμάσου, γιατί θα φύγουμε σε πέντε λεπτά.·        Οι θεατές αποθέωσαν τους ηθοποιούς στο τέλος της

Διαγωνίσματα Ιστορίας Β΄Γυμνασίου.

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α΄ ΤΡΙΜΗΝΟΥ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

Β1  -   15/11/07                                                                                                                        Α

Ερωτήσεις

1^η Ομάδα ερωτήσεων

Να επιλέξετε και να απαντήσετε τρεις από τις παρακάτω ερωτήσεις (4 μον. η καθεμιά) :

1)                    Να αντιστοιχίσετε τις δύο στήλες :

Στήλη Α                                                                                      Στήλη Β

α. Εγκαίνια Κων/πολης                                                                      1.   330

β. Εκστρατείες Ηρακλείου κατά των Περσών                                   2.  532

γ. Πολιορκία Κων/πολης από τους Άραβες                                       3.   622-628

δ. Εισβολές  Σλάβων στα εδάφη του Βυζαντίου                                4.   717 

ε.  Στάση του Νίκα                                                                             5.   2^ο μισό 5^ου αιώνα   

στ. Κατάκτηση του Δυτικού Ρωμαϊκού κράτους από                        6.   τέλη 6^ου – αρχές 7^ου αι.

Γερμανικά φύλα

2)                    Να συμπληρώσετε τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις ή φράσεις :

α.    Με το …………………………………………………………… ο Μ. Κων/νος αναγνώρισε στους χριστιανούς ελευθερία άσκησης της λατρείας τους.

β     Οι σημαντικότερες αιρέσεις που αντιμετώπισε το Βυζαντινό κράτος κατά τον 4^ο και 5^ο αιώνα ήταν ο …………………………… , ο …………………………………… και ο …………………… .

γ. Η εξωτερική πολιτική του Ιουστινιανού απέβλεπε στην ………………………………………….

  ………………………….. .

δ. Το λαμπρότερο κτίριο της βυζαντινής αρχιτεκτονικής στην Κων/πολη ήταν η ………………

………………… .

3)                    Να εξηγήσετε με λίγα λόγια τι σημαίνουν οι παρακάτω λέξεις :

Ιστορία Β΄Γυμνασίου.II. O κόσμος του ισλάμ κατά την περίοδο του μεσαίωνα.

Η εξάπλωση των Αράβων.

Α.Ίδρυση και αρχές του ισλάμ.

Ισλάμ.

Ορισμός: Μονοθεϊστική θρησκεία που ίδρυσε ο Μωάμεθ το 622.

Σημασία όρων: ισλάμ= αφοσίωση και πίστη στο θέλημα του θεού.

Συνέπεια: Η ίδρυση του ισλάμ βοήθησε στη συνένωση των Αράβων και στην εξάπλωσή τους, εξέλιξη η οποία επηρέασε τη παγκόσμιο ιστορία.

Μωάμεθ- Προφήτης.

√ήταν οδηγός καραβανιών τα οποία ταξίδευαν στις χώρες της εγγύς ανατολής.

√γνώρισε στα ταξίδια του το χριστιανισμό και τον ιουδαϊσμό , επηρεάσθηκε από τις δύο θρησκείες και διεκήρυξε τις αρχές του ισλαμισμού.

√το έτος της Εγίρας (=αποδημίας) διώχθηκε από τη Μέκκα την πατρίδα του και πήγε στη Μεδίνα όπου απέκτησε πυρήνα πιστών οπαδών. Το έτος της Εγίρας απετέλεσε την αφετηρία του χρονολογικού συστήματος των Αράβων.

√μέσα σε μία δεκαετία (622-632) μέχρι το θάνατο του Μωάμεθ το ισλάμ επεκτάθηκε σε όλη την Αραβία.

Κοράνι (=ο λόγος του θεού).

1.είναι το ιερό βιβλίο της νέας θρησκείας

2.απαιτούσε από τους πιστούς (μουσλίμ) να διαδώσουν το ισλάμ με ιερό πόλεμο (τζιχάντ) κατά των απίστων.

3. απαγόρευε στους μουσλίμ να καταναγκάσουν σε αλλαγή τους πιστούς της βίβλου (χριστιανούς και ιουδαίους).

4.οι πιστοί οι οποίοι πέθαιναν πολεμώντας για την πίστη τους ονομάζονταν μάρτυρες της πίστης και εξασφάλιζαν τον παράδεισο.

Β.η επέκταση . Παράγοντες και συνέπειες.

Ασκήσεις προσωπικών αντωνυμιών, Αρχαία από το πρωτότυπο Α¨Γυμνασίου.

1.    Να συμπληρώσετε τις παρακάτω προτάσεις με τον τύπο της προσωπικής αντωνυμίας που ζητείται στην παρένθεση:

 α) …………………… (β΄ πρόσωπο, ονομαστική ενικού) ἐπιθυμεῖς, ……………… (α΄ πρόσωπο, ονομαστική ενικού) δέ παιδεύειν ἄλλους ἐπιχειρῶ.

β) ………………… (α΄ πρόσωπο, ονομαστική πληθυντικού) διαβαίνομεν τόν ποταμόν καί …………………… (β΄ πρόσωπο, ονομαστική πληθυντικού) διώκετε τούς πολεμίους.

γ) ……………… (β΄ πρόσωπο, ονομαστική πληθυντικού) ἐστέ νέοι καί …………………… (α΄ πρόσωπο, ονομαστική πληθυντικού) ἐσμέν πρεσβύτεροι ὑμῶν.

2.    Nα σημειώσεις  τους τύπους της προσωπικής αντωνυμίας στην Κυριακή προσευχή.

Nέα Ελληνικά κείμενα Β΄Γυμνασίου. Γρηγόριος Ξενόπουλος, Κάποια Χριστούγεννα.

Θέμα: Θέμα του κειμένου είναι η νοσταλγία του αφηγητή για τη χριστουγεννιάτικη κουλούρα των παιδικών του χρόνων και η αποξένωσή  του αργότερα από το έθιμο αυτό.Το περιεχόμενο του κειμένου είναι λαογραφικό και θεολογικό.

Δομή του κειμένου:

1^η ενότητα:  « Ένα καιρό στη ζωή μου….δεν τα βλέπω»: η ζακυνθινή κουλούρα και η σύνδεσή της με τα χριστούγεννα.

2^η ενότητα: «και δεν τα έβλεπα πραγματικώς…κατόπιν εορτής» : Η νοσταλγία του εορταστικού οικογενειακού τραπεζιού και ο εορτασμός των χριστουγέννων πρωτοχρονιάτικα.

3^η ενότητα: « αλλά ήλθαν και χριστούγεννα… τα θεοφάνεια» : Η απομάκρυνση από το έθιμο της κουλούρας  λόγω πένθους.

4^η ενότητα: « κάποιο χρόνο όμως…και να μένει στη Ζάκυθο» : Η απομυθοποίηση της κουλούρας εξαιτίας της χαλάρωσης των συναισθηματικών δεσμών με το νησί.

5^η ενότητα: « έτσι εξήγησα…τα χριστούγεννα η μητέρα του» : το ζακυθινό έθιμο της κουλούρας σε συσχετισμό με το μέλανα ζωμό των Σπαρτιατών.

Ερμηνευτικές παρατηρήσεις:

1.Δεν μπορούσα να καταλάβω χριστούγεννα χωρίς την κουλούρα: Δεν μπορούσα να νοιώσω ότι είναι χριστούγεννα αφού δεν υπήρχε κουλούρα με την οποία είχα συσχετίσει την ατμόσφαιρα αυτής της μεγάλης εορτής.

2. κάθε πράγμα ταιριάζει στον τόπο του: Κάθε πράγμα ταιριάζει να υπάρχει στον τόπο όπου συνήθισαν οι άνθρωποι να το έχουν ή να το χρησιμοποιούν.

3.Η ζακυνθινή κουλούρα και τα χριστούγεννα:

Iστορία Β΄Γυμνασίου. Οι Βούλγαροι και οι σχέσεις τους με το Βυζάντιο. Βούλγαροι-Βυζαντινοί.

Α.Ίδρυση Βουλγαρικού κράτους:

√Οι Βούλγαροι ήταν λαός ασιατικής καταγωγής και προέλευσης με καλή στρατιωτική και πολιτική οργάνωση.

√Το 680 μ.Χ νίκησαν τα βυζαντινά στρατεύματα και κατέλαβαν την περιοχή μεταξύ Δουνάβεως και Αίμου.

√Ο Βυζαντινός αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ο Δ΄υπέγραψε συνθήκη ειρήνης με τους Βούλγαρους δίνοντάς τους ετήσιο φόρο ως μία μορφή έμμεσης αναγνώρισης του νέου Βουλγαρικού κράτους.

Βούλγαροι –Σλάβοι.

√ Οι Βούλγαροι ήθελαν να υποτάξουν τους Σλάβους που βρήκαν στην περιοχή τους.

√Από τις συγκρούσεις αυτές γεννήθηκε η νέα φυσιογνωμία του κράτους των Βουλγάρων (εθνογένεση Βουλγάρων).

√Οι Βούλγαροι έδωσαν το όνομα και την κρατική οργάνωση.

√Οι Σλάβοι έδωσαν τη γλώσσα και αποτελούσαν τη λαϊκή βάση.

Β.Σχέσεις με το Βυζάντιο.

Πόλεμοι : Υπήρξαν μεγάλες περίοδοι πολέμων ανάμεσα σε Βυζαντινούς και Βούλγαρους.

Εμπορικές συναλλαγές: Γίνονταν στα διαλείμματα των πολέμων και οι κανόνες τους ρυθμίζονταν στις συνθήκες.

Nεοελληνική Γλώσσα Α΄Γυμνασίου. 2η ενότητα: Γραφή κειμένου.

Συζητώ για το σχολείο μου με συμμαθητές μου από άλλα σχολεία.

«Πολλά πράγματα μέχρι τώρα έχω καταλάβει ότι είναι αναγκαία προκειμένου να μεγαλώσω σωστά και να πάρω τα απαραίτητα εφόδια για τη ζωή. Όμως το σχολείο είναι το πιο σημαντικό, είναι αυτό που σου δίνει μόρφωση, σε κοινωνικοποιεί, σε ωριμάζει. Μέσα στο σχολικό χώρο καταλαβαίνεις ότι όλα λύνονται με σκέψη και ηρεμία, γνωρίζεις πολλά πράγματα και καταστάσεις και κυρίως κατανοείς ότι δεν σου ανήκουν όλα,πολλά πράγματα θα πρέπει να αρχίσεις να τα μοιράζεσαι όμορφα με τους συμμαθητές σου.

 Το σχολείο μου είναι κάπως έτσι θα μπορούσα να πώ. Οι καθηγητές είναι καταρτισμένοι και προσπαθούν να μας δώσουν όσες περισσότερες γνώσεις μπορούν. Δουλεύουν πολύ και στο κοινωνικό κομμάτι, πραγματοποιούν δράσεις προκειμένου να κάνουν τους μαθητές να νοιώθουν ότι ανήκουν σε μία μικρή κοινωνία.

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ (Η αγάπη του Αλεξάνδρου για τον Βουκεφάλα).

1. Ταυτότητα σεναρίου

Τίτλος: «Η αγάπη του Αλεξάνδρου για τον Βουκεφάλα»

Διδακτικό αντικείμενο: Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α΄ Γυμνασίου

Διδακτική ενότητα: «Ενότητα 11: (α) Κείμενο: Αρριανός Αλεξάνδρου Ανάβασις 5.19.4-6 (διασκευή) (β) Λεξιλογικά, Ετυμολογικά, (γ) Σύνταξη»

Πρόκειται και μία διαθεματική προσέγγιση καθώς εμπλέκεται η Πληροφορική, η  Λογοτεχνία, η Νεοελληνική Γλώσσα, τα Αρχαία Ελληνικά από μετάφραση και η Ιστορία.

Τάξη: Α΄ Γυμνασίου 

Χρονική διάρκεια: τέσσερις διδακτικές ώρες

Προϋποθέσεις υλοποίησης:

Οι μαθητές:

Ø  Πρέπει να έχουν τις απαραίτητες γνώσεις και δεξιότητες στη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών προκειμένου να εντοπίζουν, να επιλέγουν και να καταγράφουν  δεδομένα από το διαδίκτυο- μηχανές αναζήτησης- εκπαιδευτικά λογισμικά ή να επεξεργάζονται κείμενα χρησιμοποιώντας ανάλογα περιβάλλοντα.

Ø  Πρέπει να  συμμετέχουν ενεργά και να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες (αυτενέργεια) σε μια διερευνητική- ανακαλυπτική μάθηση,

Νέα Ελληνικά Α’ Λυκείου, Κριτήριο Αξιολόγησης (νέου τύπου) «Τρίτη ηλικία» – Μη Λογοτεχνικό και Λογοτεχνικό κείμενο

Της Έρης Ναθαναήλ

ΚΕΙΜΕΝΟ – Τα παιδιά με τα κλωνάρια

1. Ήταν η ώρα του σούρουπου. Ένα ζευγάρι, αντρόγυνο, στην ώρα του σούρουπου κι εκείνο, κατέβαινε τη λεωφόρο πιασμένο μπράτσο, καθώς πορεύονταν τα ζευγάρια κάποιον άλλο καιρό. Το βάδισμά του ήταν κανονικό και λιγάκι βαρύ, ανάλογο με την ηλικία: Οι δυο μαζί πρέπει να έστριβαν τον κάβο του αιώνα.

2 Σε μια στιγμή, ξαφνικά μέσ’ από το μενεξελί σύθαμπο, ξεπροβαίνει μπροστά τους, σ’ αντίθετη φορά, μια ανάλαφρη παρέα: Κοριτσόπουλα και παιδαρέλια ανάμεσα στα δεκάξι και τα δεκαοχτώ τους. Γύριζαν από κάποιον εξοχικό περίπατο ή εκδρομή, γιατί κρατούσαν κλωνάρια, πρασινάδες, και τα κορίτσια είχαν σφιγμένα τα λιανά τους, σβέλτα πόδια σε παντελόνια. Ούτε λουλούδια αγκαλιές, ούτε μπουκέτα. Καμιά διάχυση σε χρώματα κι αρώματα. Ίσα ίσα δυο τρία κλαριά, σύμβολα στεγνά, ένα είδος μαρτυρίας λακωνικής του τόπου απ’ όπου έρχονταν. Η γενιά αυτή αγαπάει τη βραχυλογία, την κοφτή και σχεδόν βλοσυρή υποδήλωση, κάθε μεγαλοστομία τη σιχαίνεται, ακόμα και στα λουλούδια, που είναι για τον άνθρωπο η πιο έμφυτη ερωτική αλληγορία. Η φτερωμένη διμοιρία προχωρούσε σε ιδιότυπο σχηματισμό: Μπροστά τα κορίτσια, ξοπίσω τους τ’ αγόρια. Ήταν βέβαια ένα αυτοσχέδιο, καινούργιο εθιμοτυπικό που τα είχε συντάξει έτσι, όχι η παλιά πρόληψη για διαχωρισμό των εριφίων από τα πρόβατα. Το έβρισκαν φαίνεται πιο πρακτικό ή και πιο σύμφωνο με τον αντιλυρικό τους κόσμο. Το ζευγάρωμα είναι μια φυσιολογική λειτουργία και τίποτ’ άλλο – άρα μια στιγμή.

Iστορία β΄γυμνασίου. Οι Σλάβοι και οι σχέσεις τους με το Βυζάντιο.Φύλλο εργασίας.

Λαοί βόρεια του Βυζαντίου:

Σλάβοι         :           Νομάδες με ιδιότυπη πολιτική οργάνωση

                                  Τον 6^ο αι εγκαταστάθηκαν βόρεια του Δούναβη

                                  Άρχισαν επιδρομές κατά του Βυζαντίου

                                  Στις αρχές του 7^ου αι εντάχθηκαν στο κράτος των Αβάρων

Άβαροι         :           Λαός ουννικής καταγωγής

                                   Στα τέλη του 6^ου αι ίδρυσαν μία ισχυρή αυτοκρατορία στην κεντρική ευρώπη η οποία έκανε επιδρομές εναντίον του βυζαντίου.

                                   Μαζί με τους σλάβους πολιόρκησαν πολλές φορές χωρίς επιτυχία τη Θεσσαλονίκη.

Κινήσεις Σλάβων.

1.Τον 7^ο αι εγκαταστάθηκαν σε εδάφη της σημερινής ηπειρωτικής Ελλάδος και ίδρυσαν σκλαβηνίες (=πολιτικά αυτόνομες νησίδες σλαβικού πληθυσμού ανάμεσα στους Έλληνες).

2.Έκαναν λεηλασίες και επιθέσεις δημιουργώντας προβλήματα στην επικοινωνία ανάμεσα στην Κωνσταντινούπολη με τις βαλκανικές και ελληνικές επαρχίες (π.χ τη Θεσσαλονίκη).

Φύλλο εργασίας, β΄κλίση ουσιαστικών, Αρχαία Ελληνικά από το πρωτότυπο Α΄γυμνασίου.

Kαταλήξεις των ουσιαστικών της β' κλίσης

	Αρσενικά Θηλυκά	Ουδέτερα
Ενικός αριθμός
ον. γεν. δοτ. αιτ. κλ.	-ος -ου -ῳ -ον -ε	-ον -ου -ῳ -ον -ον
Πληθυντικός αριθμός
ον. γεν. δοτ. αιτ. κλ.	-οι -ων -οις -ους -οι	-α -ων -οις -α -α

Παραδείγματα κλίσης αρσενικών και θηλυκών

αρσενικά
	(οξύτονα) (τονίζονται στη λήγουσα)	(παροξύτονα ή προπερισπώμενα (τονίζονται στην παραλήγουσα)