Aρχαία Ελληνικά από το πρωτότυπο Α΄Γυμνασίου. 4η ενότητα. Ασκήσεις λεξιλογικές και γραμματικές.

1.Να αντιστοιχίσετε τις λέξεις της στήλης Α με τις αντίστοιχες της στήλης Β ώστε να δημιουργηθούν ονοματικά σύνολα:

Μεγαλόφωνος                                 τραγουδιστής

Φωνήεν                                             συσκευή

Διαφωνία                                           μακρό

Μουσική                                             απόψεων

Μικροφωνική                                    συμφωνία

Καλλίφωνος                                      ρήτορας

2.Να αντικαταστήσετε τις υπογραμμισμένες λέξεις των παρακάτω προτάσεων με άλλες συνώνυμές τους από το λεξιλογικό πίνακα:

Α) Ο καλλίφωνος  τραγουδιστής χειροκροτήθηκε θερμά από το κοινό.

Β) Στην παιδική χορωδία ακούσθηκαν και κάποιες φάλτσες φωνές.

Γ) Ακούγοντας την τραγική είδηση έμεινε άφωνος.

Δ) Το γραμμόφωνο ξυπνά παλαιές και ρομαντικές αναμνήσεις.

Ε) Η ηχοληψία ήταν εξαιρετική γιατί οι ηχητικές συσκευές ήταν σύγχρονες.

3.Να σχηματίσετε προτάσεις χρησιμοποιώντας τις λέξεις:

Πολυφωνία, φώνημα, φωνακλάς.

Nεοελληνική γλώσσα Α΄Γυμνασίου.Ενότητα 2η Επικοινωνία στο σχολείο Τα προβλήματα του σχολείου μου.

Α. Τα περισσότερα σχολεία στην Ελλάδα παρουσιάζουν προβλήματα. Αυτό ισχύει για όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης: δημοτικά, γυμνάσια, λύκεια, πανεπιστήμια. Το δικό μου σχολείο που είναι το 4ο Γυμνάσιο στο κέντρο της Θεσσαλονίκης είναι ένα από αυτά τα σχολεία.

Β. Θεωρώ ότι το κυριότερό του πρόβλημα είναι η παλαιότητα του κτιρίου. Αποτέλεσμα αυτού του προβλήματος είναι να μην μπορεί να ανταποκριθεί στις σύγχρονες απαιτήσεις των μαθητών του. Μέσα σε αυτό το παλαιό κτίριο ο σύγχρονος μαθητής δεν μπορεί να έχει την απαραίτητη υλικοτεχνική υποδομή για μια ολοκληρωμένη διδασκαλία, πάνω σε όλα τα θέματα που τον αφορούν. Εξαίρεση σ’ αυτό αποτελεί η προσπάθεια που έγινε τελευταία για να εξοπλιστούν με διαδραστικούς πίνακες οι τάξεις της Β’ Γυμνασίου.

Γ. Για να καλυφθούν οι σημερινές ανάγκες του σχολείου χρειάστηκε κάποιες παλιές αίθουσες να χωριστούν σε μικρότερες. Οι αίθουσες, λοιπόν, διδασκαλίας πολλές φορές καταλήγουν να είναι ασφυκτικά μικρές. Ακόμα, οι παλιές υδραυλικές εγκαταστάσεις καθώς και τα παλιά σώματα θέρμανσης στις αίθουσες μάς δημιουργούν προβλήματα θέρμανσης το χειμώνα.

Δ. Ένα άλλο πολύ σπουδαίο πρόβλημα είναι η μικρή αυλή του σχολείου. Σ’ αυτή τη μικρή αυλή η γυμναστική γίνεται με περιορισμούς, εφόσον δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν όλες οι αθλητικές δραστηριότητες. Ας μην αναφέρουμε, βέβαια, τι γίνεται τις βροχερές ημέρες, αφού κλειστό γυμναστήριο δεν υπάρχει. Αυτά είναι πολυτέλειες!

Ε. Άλλες ελλείψεις του σχολείου είναι η σχολική βιβλιοθήκη, η αίθουσα εκδηλώσεων και το εργαστήριο φυσικών επιστημών. Ένα σχολείο στο οποίο ο μαθητής παίρνει πολύπλευρη πνευματική μόρφωση πρέπει να είναι εξοπλισμένο σίγουρα με τα παραπάνω. Η ύπαρξη αυτών των ειδικών αιθουσών τονώνει το ενδιαφέρον του μαθητή για κάθε μάθημα και αποδίδει καλύτερα.

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

Α. Να προσδιορίσετε το είδος των ονοματικών δευτερευουσών προτάσεων και να χαρακτηρίσετε τη συντακτική τους θέση.

1. Μετά τη συνεχή βροχόπτωση των τελευταίων ημερών φοβηθήκαμε μήπως αναβληθεί η προγραμματισμένη εκδρομή μας στο Πήλιο.

2. Κατά την επίσκεψή μας στο Αρχαιολογικό μουσείο της Θεσσαλονίκης ο διευθυντής του θέλησε να  μας δείξει ορισμένα καινούρια εκθέματα.

3. Δεν κατάλαβε κανείς από τους παρευρισκομένους πόσο δυνατά χτύπησε την πόρτα ο τελευταίος επισκέπτης.

4. Ακόμη και οι καθηγητές συμφώνησαν ανεπιφύλακτα σ' αυτό, ότι το σχολικό μας κτίριο χρειάζεται άμεσα την επισκευή του.

5. Όσοι μπόρεσαν να περάσουν το ποτάμι με τις βάρκες τους , έφτασαν γρηγορότερα στον προορισμό τους.

Β. Να αναγνωρίσετε το είδος των δευτερευουσών επιρρηματικών προτάσεων και να υπογραμμίσετε το σύνδεσμο εισαγωγής τους.

1. Οι θεατές της παράστασης ήταν τόσο εκνευρισμένοι από το κακό θέαμα, ώστε αποχώρησαν πριν το τέλος της αγανακτισμένοι.

2. Οι φίλαθλοι ήταν ενθουσιασμένοι και χαρούμενοι , επειδή η ομάδα τους κατάφερε να κερδίσει το κύπελλο Ελλάδας.

3. Η καθυστέρηση της πτήσης ήταν μεγάλη , διότι παρουσιάστηκε βλάβη στον κινητήρα του αεροπλάνου.

4. Έτρεχαν, για να προλάβουν το τρένο.

Νεοελληνική Γλώσσα/Νέα Ελληνικά Γ’ Λυκείου Κριτήριο Αξιολόγησης: «Παιδεία-Εκπαίδευση», Συνεξέταση Γλώσσας-Λογοτεχνίας,

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΠΑΙΔΕΙΑ-ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΚΕΙΜΕΝΑ

Ι. ΚΕΙΜΕΝΟ 1

ΠΛΑΝΗΤΙΚΗ Η ΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

§1 Σήμερα βιώνουμε μια κρίση ευρέος φάσματος και διεθνούς κλίμακας. Δεν μιλώ για την παγκόσμια οικονομική κρίση που ξεκίνησε το 2008. Μιλώ για μια κρίση που περνά απαρατήρητη, η οποία, όμως, μακροπρόθεσμα μπορεί να αποβεί πολύ πιο επικίνδυνη για το μέλλον της δημοκρατίας: μια πλανητική κρίση παιδείας.

§2 Βαθιές ανατροπές συντελούνται σε όσα οι δημοκρατικές κοινωνίες διδάσκουν στους νέους και δεν έχουμε ακόμη αντιληφθεί το μέγεθός τους. Άπληστες για οικονομική επιτυχία, οι χώρες και τα εκπαιδευτικά συστήματά τους εγκαταλείπουν με απερισκεψία κάποιες γνώσεις απαραίτητες για την επιβίωση των δημοκρατιών. Οι γενικές σπουδές και οι τέχνες συνεχώς χάνουν έδαφος, τόσο στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση όσο και στο πανεπιστήμιο, σε όλες σχεδόν τις χώρες του κόσμου. Επίσης, υποχωρούν και όλες οι ανθρωπιστικές και οι κοινωνικές επιστήμες, καθώς οι χώρες αναζητούν το βραχυπρόθεσμο κέρδος καλλιεργώντας χρήσιμες και εφαρμόσιμες ικανότητες προσαρμοσμένες σε αυτόν τον στόχο. Αν υπερισχύσει αυτή η τάση, πολλές χώρες σε ολόκληρο τον κόσμο σύντομα θα παράγουν γενιές χρήσιμων μηχανών, υπάκουων και τεχνικά εξειδικευμένων, αντί για ολοκληρωμένους πολίτες, ικανούς να αμφισβητούν, να συλλογίζονται μόνοι τους, να αντιλαμβάνονται την έννοια του κόπου και των επιτευγμάτων των άλλων.

§3 Σήμερα, περισσότερο από ποτέ άλλοτε, τα προβλήματα που έχουμε να επιλύσουμε -είτε είναι οικονομικά είτε οικολογικά είτε θρησκευτικά ή πολιτικά-είναι πλανητικής κλίμακας. Κανείς μας δεν ξεφεύγει από αυτή την παγκόσμια αλληλεξάρτηση. Επομένως, τα σχολεία και τα πανεπιστήμια όλου του κόσμου έχουν ένα τεράστιο και επείγον έργο: να καλλιεργήσουν στους φοιτητές την ικανότητα να θεωρούν τον εαυτό τους μέλος ενός ετερογενούς κόσμου και να έχουν μια κάποια αντίληψη της Ιστορίας και του χαρακτήρα των διαφορετικών ομάδων που τον κατοικούν.

§4 Οι πολίτες του κόσμου χρειάζονται μια γενική μόρφωση. Ασφαλώς χρειάζονται και πολλές πρακτικές γνώσεις που οι φοιτητές μπορούν να αποκτήσουν χωρίς να εκπαιδευτούν στις ανθρωπιστικές επιστήμες. Ωστόσο, για να γίνεις υπεύθυνος πολίτης, χρειάζεσαι κάτι άλλο: την ικανότητα να αξιολογείς τις ιστορικές αποδείξεις, τον χειρισμό των οικονομικών αρχών και την εξάσκηση του κριτικού σου πνεύματος. Να μπορείς να συγκρίνεις διαφορετικές απόψεις της κοινωνικής δικαιοσύνης, να μιλάς τουλάχιστον μία ξένη γλώσσα, να μπορείς να αξιολογείς την πολυπλοκότητα των μεγάλων θρησκειών του κόσμου. Το να έχεις μια δομημένη σκέψη πάνω σε ένα ευρύ φάσμα πολιτισμών, ομάδων κι εθνών και στην ιστορία των αλληλεπιδράσεών τους επιτρέπει στις δημοκρατίες να προσεγγίσουν με υπεύθυνο τρόπο τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα.

Παραγωγή γραπτού λόγου,Νέα Ελληνική Γλώσσα, Α΄Γυμνασίου.

ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1

ΕΝΑ ΠΛΟΥΣΙΟ ΔΕΙΠΝΟ

Υποθέστε ότι δουλεύετε  στο σπίτι ενός πλούσιου αριστοκράτη μεγαλογαιοκτήμονα και είστε υπεύθυνοι για το φαγητό. Αύριο ο οικοδεσπότης θέλει να παραθέσει ένα πλούσιο δείπνο για άλλους αριστοκράτες. Εσείς, ως υπεύθυνοι για το δείπνο, τι θα συμπεριλαμβάνατε στο μενού (κατάλογος φαγητών που θα προσφερθούν);

Για να πάρετε ιδέες για το μενού, διαβάστε τα κείμενα που σας δίνονται.

Από τα φαγητά που αναφέρονται στα κείμενα επιλέξτε αυτά που θέλετε εσείς. Στη συνέχεια συμπληρώστε τις στήλες στο έντυπο που έχετε μπροστά σας με τον τίτλο ΜΕΝΟΥ.

Μοιραστείτε τα κείμενα για να αξιοποιήσετε το χρόνο σας. Στην παρουσίασή σας να αιτιολογήσετε τις επιλογές σας λαμβάνοντας υπόψη τους τομείς της οικονομίας που είχαν αναπτυχθεί και τα προϊόντα που είχε στη διάθεσή του το βυζαντινό κράτος.

Θα πρέπει να τελειώσετε σε 15΄ την εργασία σας.

Eισαγωγή στην Ιλιάδα, σχεδιάγραμμα.

1.Ο τίτλος του έργου:

Όπως αναφέρθηκε παραπάνω η Ιλιάδα ασχολείται με τον Τρωϊκό πόλεμο και το όνομα του τίτλου της το οφείλει στη λέξη Ίλιον το οποίον αποτελεί δεύτερον όνομα της Τροίας.

2.Το θέμα:

Το κύριο θέμα και η αφετηρία της Ιλιάδας όπως δηλώνει ο ποιητής στο προοίμιο του έργου είναι ο θυμός (μήνις) του Αχιλλέα ( ο οποίος προέκυψε μέσα από τη σύγκρουση του ήρωα με τον αρχιστράτηγο Αγαμέμνονα ) με όλα τα επακόλουθά του.

3. Το περιεχόμενο της Ιλιάδος – η χρονική διάρκεια των γεγονότων (ο χρόνος της ιστορίας).

Η Ιλιάδα αναφέρεται στον κατακτητικό πόλεμο των Αχαιών κατά της Τροίας και στις συγκρούσεις τους με τους Τρώες κατά τη διάρκεια της πολιορκίας της πόλεως. Όμως ο ποιητήτς δεν ξεκινάει την αφήγησή του από την αρχή του πολέμου αλλά τα γεγονότα που αφηγείται καλύπτουν μόλις 51 ημέρες του δεκάτου χρόνου και τελευταίου του πολέμου ( το έπος αρχίζει με την έκρηξη του θυμού του Αχιλλέα και τελειώνει με το θάνατο και την κηδεία του Έκτορα).

Karon Melillo DeVega Έκθεση Γ΄ Λυκείου: Εθελοντισμός

Ως εθελοντισμός ορίζεται η οργανωμένη προσφορά υπηρεσιών στο κοινωνικό σύνολο χωρίς την απαίτηση ανταλλάγματος.

Εθελοντισμός είναι η δραστηριότητα εκείνη ατόμων που διακρίνονται συνήθως από ορισμένα χαρακτηριστικά όπως: αυθορμητισμός, προσδοκία μιας δικαιότερης κοινωνίας, ελευθερία σκέψης, έκφρασης και πράξης, ευσυνειδησία και επαγγελματική νοοτροπία, χωρίς οικονομικό ή άλλο όφελος για τον δρώντα, και που γίνεται για την πραγματοποίηση συγκεκριμένου σκοπού.

Θα πρέπει βέβαια να τονιστεί πως αποδέκτης της δράσης είναι ο ίδιος ο άνθρωπος, το περιβάλλον, καθώς και κοινωνικά ζητήματα που αναζητούν λύσεις, όπως: υγεία, εκπαίδευση, υποαπασχόληση, ανεργία, φτώχεια, κοινωνικός αποκλεισμός, ανθρώπινα δικαιώματα, Πολιτική Προστασία.

Μη κυβερνητικές οργανώσεις

Ο εθελοντισμός συνήθως πραγματώνεται πληρέστερα μέσω των μη κυβερνητικών οργανώσεων και όχι με τη μεμονωμένη και σποραδική δράση ενός πολίτη.

Ο όρος μη κυβερνητικές οργανώσεις (Μ.Κ.Ο.) αποτελεί νεολογισμό και αποδίδει στα ελληνικά τον αγγλικό όρο Non-Governmental Organisations (NGOs). Ο όρος χρησιμοποιήθηκε αρχικά στο άρθρο 71 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ. Ακριβής ορισμός του δεν υπάρχει. Αναφέρεται σε μη κερδοσκοπικές οργανώσεις με διεθνή συνήθως παρουσία, οι οποίες δεν αποτελούν διεθνείς οργανισμούς αλλά στηρίζονται στην ιδιωτική πρωτοβουλία και είναι ανεξάρτητες από τα κράτη. Τα τελευταία χρόνια έχει επικρατήσει ο όρος να χρησιμοποιείται για κάθε κοινωφελή οργάνωση που δεν ανήκει στο κράτος. Οι σκοποί των ΜΚΟ είναι κυρίως ανθρωπιστικοί και αφορούν περιβαλλοντικά ή κοινωνικά προβλήματα όπως η φτώχεια, ο ρατσισμός κ.λπ.. Σύμφωνα με το άρθρο 71 του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, ο όρος «Μη Κυβερνητική Οργάνωση» αφορά οργανώσεις, που έχουν αναγνωριστεί από έναν εθνικό ή διεθνή οργανισμό, ο οποίος τις συμβουλεύεται, για τα θέματα, όπου αυτές δραστηριοποιούνται. Θα μπορούσαμε, να ορίσουμε τις Μ.Κ.Ο., ως ενώσεις (ομάδες ή κινήματα), οι οποίες δεν έχουν κερδοσκοπικό σκοπό και ιδρύονται, από ιδιώτες, που επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν, σε εθνικό, διεθνές ή διακρατικό επίπεδο. Πρόκειται για νομικά πρόσωπα του ιδιωτικού δικαίου, που ξεχωρίζουν από τη συμμετοχή, σε αυτές, μελών, που συμμερίζονται ίδιους προβληματισμούς, σε μία βάση καθαρά εθελοντική, χωρίς να έχουν σκοπό τον προσπορισμό κέρδους, σε αντίθεση με τις διακρατικές ή πολυεθνικές επιχειρήσεις.

Μπορούμε να διακρίνουμε τις Μ.Κ.Ο. σε διεθνείς, δηλαδή οργανώσεις, που έχουν την έδρα τους, σε ένα κράτος και παραρτήματα σε άλλα και σε εθνικές οργανώσεις, που περιορίζουν τη δραστηριότητά τους, σε ένα κράτος. Επίσης, οι Μ.Κ.Ο μπορούν να διακριθούν, σε δύο μεγάλους τύπους οργανώσεων:

Iστορία Β΄Γυμνασίου. Μέτρα κατά της αρχαίας θρησκείας. Φύλλο εργασίας.

1.Πρός τα τέλη του 4^ου αι.μ.Χ κρίθηκε οριστικά η διαμάχη ανάμεσα στην αρχαία θρησκεία και το χριστιανισμό λόγω συγκεκριμένων κινήσεων χριστιανών αυτοκρατόρων.

2. Ο Ιουλιανός προσπάθησε να επαναφέρει την αρχαία θρησκεία ως επίσημη θρησκεία του βυζαντίου όμως αυτό δεν κατέστη δυνατόν.

3.Ο Θεοδόσιος ο Α΄έδωσε δυνατό χτύπημα στην αρχαία θρησκεία μέσα από τα παρακάτω μέτρα:

Α) έκλεισε αρχαίους ναούς.

Β)έκλεισε τα μαντεία.

Γ) κατήργησε τους ολυμπιακούς αγώνες.

Δ) κατήργησε τα ελευσίνεια μυστήρια.

4.Κορυφώθηκε στα τέλη του 4^ου αι.μ.Χ η αντίθεση ανάμεσα στον αρχαίο κόσμο και στη θρησκεία του χριστιανισμού. Αυτό εκφράσθηκε και με την καταστροφή μνημείων της αρχαίας θρησκείας από φανατικούς χριστιανούς  οι οποίοι επάνω στα κατεδαφισμένα ιερά έκτιζαν νέους χριστιανικούς ναούς.

5.το πιο σημαντικό θύμα αυτής της εποχής ήταν η σπουδαία νεοπλατωνική φιλόσοφος Υπατία η οποία κρεουργήθηκε από φανατικούς χριστιανούς.

6.Οι Ιεροί Πατέρες της Ορθόδοξης Εκκλησίας (Βασίλειος,Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός,Γρηγόριος ο Νύσσης, Ιωάννης ο Χρυσόστομος κ.α) προχώρησαν σε μία δημιουργική σύνθεση του Ελληνισμού και του Χριστιανισμού έχοντας γνωρίσει την αρχαία θρησκεία από το σπουδαίο εθνικό διδάσκαλο Λιβάνιο.Συγκεκριμένα ο σεβασμός του Πλάτωνος προς το Νού και του Αριστοτέλους προς το  Πρώτο κινούν ακίνητον έδωσαν τις θείες κατηγορίες που χρειάζονταν ώστε να κτισθεί η Ορθόδοξος θεία δογματική του Θεανθρώπου.Οικοδομήθηκε η σύζευξις Ελληνισμού και Χριστιανισμού.

Κείμενα:

1.Η απάντησις του Μαντείου των Δελφών στον Ιουλιανό όταν αυτός εζήτησε ως οπαδός της Εθνικής θρησκείας χρησμό από την Πυθία:

«Είπατε τω βασιλεί, χαμαί πέσε δαίδαλος αυλά, ουκέτι Φοίβος έχει καλύβαν, ου μαντίδα δάφνην, ου παγάν λαλεούσαν, απέσβετο και λάλον ύδωρ».
Δηλαδή:
«Πείτε στον βασιλιά, πως έπεσε κατάχαμα το περίτεχνο οίκημα, κι ούτε ο Φοίβος Απόλλων έχει πια κατοικία, ούτε δάφνη μαντική, ούτε πηγή ομιλούσα, και το ομιλών νερό στέρεψε».

2. Ποια ήταν η Υπατία:

Nέα Ελληνική Λογοτεχνία Β΄Γυμνασίου. Διδώ Σωτηρίου: Όταν πρωτοκατέβηκα στη Σμύρνη. Φύλλο εργασίας.

Θέμα: Η πρώτη επαφή του αφηγητή με την κοσμοπολίτικη Σμύρνη, το  κέντρο του Μικρασιατικού Ελληνισμού( εντυπώσεις, εμπειρίες και συναισθήματα).

Εντυπώσεις και συναισθήματα στην προκυμαία της Σμύρνης: Οι ιστορίες που άκουγε ο αφηγητής για τη Σμύρνη από το δάσκαλό του στο σχολείο, και από το Χρίστο (τον οργανοπαίχτη) στα πανηγύρια, είχαν εξάψει τη λαχτάρα του να γνωρίσει αυτή την πόλη: (…και μείς τα παιδιά λαχταρούσαμε «Αχ πότε θα τη γνωρίσουμε τούτη την πολιτεία;»).

Οι μνήμες του αφηγητή στο αντίκρισμα της Σμύρνης: Ο ήρωας είχε ακούσει τόσα πολλά για τη Σμύρνη μέσα από όλα όσα του έλεγε ο δάσκαλός του. Μόλις λοιπόν βρέθηκε σε αυτή την πόλη που λαχταρούσε από κοντά να γνωρίσει θυμήθηκε το δάσκαλό του και όλες τις ιστορίες που είχε ακούσει από αυτόν: καθαρές, στρωτές, όπως ήταν ακριβώς γραμμένες στη Χρηστομάθεια.

Η σύνθεση του πληθυσμού της Σμύρνης: Ο πληθυσμός της Σμύρνης αποτελούνταν από Έλληνες, τούρκους, εβραίους.λεβαντίνους ή φραγκολεβαντίνους και αρμένιους. Ωστόσο το Ελληνικό στοιχείο φαίνεται ότι ήταν το πιο ανθηρό αφού όλοι τους μιλούσαν Ελληνικά. Ωστόσο ο αφηγητής επισημαίνει ότι στο Φραγκομιχαλά πολλά και μεγάλα καταστήματα είχαν ξενικά ονόματα.

Οι εντυπώσεις του αφηγητή από την κοινωνική ζωή της πόλης: Περιδιαβαίνοντας στα σοκάκια της Σμύρνης ο ήρωας διαπιστώνει ότι πρόκειται για μία πόλη με έντονη κοινωνική ζωή και κοσμοπολιτικό χαρακτήρα. Όσο ήταν μέρα αυτή η εντύπωση του δημιουργήθηκε: από τον κόσμο που μπαινόβγαινε στις λέσχες (1) τα μεγάλα καταστήματα του Φραγκομαχαλά(2).

Όταν έπεφτε η νύχτα είχε και πάλι την ευκαιρία να δεί την κοσμοπολιτική Σμύρνη μέσα από : «Ομορφοστολισμένες κυράδες, κοπέλες ξεντεκολτεδιασμένες, ζευγάρια εύθυμα…».

Κριτήριο αξιολόγησης Έκφρασης-Έκθεσης (με απαντήσεις)Γ΄Λυκείου : Ο Διάλογος.

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

[Πότε ο διάλογος πρέπει να διακόπτεται]

Οι ωφέλειες λοιπόν του διαλόγου […] είναι πολλαπλές και αναμφισβήτητες.

Και όμως, είπαμε, υπάρχουν περιπτώσεις όπου είναι άχρηστος και επιζήμιος. Ποιες;

Πρώτα, η δυσάρεστη κατάσταση που δημιουργείται όταν αυτός που

αντιλέγει δεν βρίσκεται στο ίδιο πνευματικό επίπεδο με μας και […] δεν κατορθώνει

να συλλάβει και να εκτιμήσει σωστά το νόημα των επιχειρημάτων μας, όχι από κακή

πρόθεση αλλά από άγνοια ή αγροικία. Εκθέτομε λ.χ. μια θεωρία της Οικονομικής

επιστήμης ότι ο «φρόνιμος» πληθωρισμός, που θερμαίνει με πιστώσεις την

παραγωγή αλλά δεν χάνει τον έλεγχο των τιμών, είναι ορθή νομισματική

πολιτική[…]. Αίφνης αντιλέγει ένας συνδαιτυμόνας και η συζήτηση αρχίζει σε τόνο

ζωηρό. Δίχως όμως και να προχωρεί, επειδή ο άλλος δεν έχει τον απαιτούμενο

πνευματικό οπλισμό να την κάνει, με τις αντιρρήσεις του, παραγωγική ή και απλώς

διαφωτιστική. Γίνεται τότε φανερό ότι ο διάλογος είναι ανώφελος, και […] το

καλύτερο που έχομε να κάνομε είναι να τον σταματήσομε.

Δεύτερη θα αναφέρω την περίπτωση όπου […] ανακαλύπτουμε ότι, εξαιτίας

της διαφορετικής αγωγής και των ασύμπτωτων φραστικών μας έξεων, με τις ίδιες

λέξεις ο καθένας μας εννοεί άλλα πράγματα […]. Προϋπόθεση του διαλόγου είναι η

κοινή γλώσσα· χωρίς αυτήν, το κάθε πρόσωπο μονολογεί – ακούει, αλλά δεν

καταλαβαίνει το άλλο. Δεν φτάνει όμως να μιλούμε και οι δύο ελληνικά ή αγγλικά,

για να συνεννοηθούμε απάνω σε ένα θέμα που απαιτεί σοβαρήν αντιμετώπιση.

Πρέπει, μέσα στη γλώσσα που μιλούμε, να έχομε παραδεχτεί και να

μεταχειριζόμαστε σταθερά την ίδια «συμβολική», να δίνομε δηλαδή στις λέξεις –

έννοιες το ίδιο περιεχόμενο […].

Ασκήσεις 3η ενότητος Αρχαία από το πρωτότυπο Α΄γυμνασίου(πνεύματα και τόνοι).

1. Να κατατάξετε τις παρακάτω λέξεις σε απλές και σύνθετες: πόλις, ναύκληρος, ἔμπορος, βίος, σκυτοτόμος, ἐξεργάζομαι, πολίτης.

2. Να αντιστοιχίσετε τις πρωτότυπες λέξεις της στήλης Α με τις παράγωγες τους στη στήλη Β:
Α΄                                           Β΄
α. ἐπιτηδεύω                          α. σπουδάζω
β. σῶμα                                 β. τεχνίτης
γ. σπουδή                               γ. ἐπιτήδευμα
δ. τέχνη                                  δ. εὐτραφής
ε. τρέφω                                 ε. σωματικός


Γραμματική

1. Να τονίσετε τις παρακάτω λέξεις εφαρμόζοντας τους κανόνες τονι-σμού: μηκος, κατηγορος, ανωμαλος, Νειλος, βωλος, ταυρος, φλοισβος, δουλος, δουλων, νευρον, οινος, γενναιος, γενναιων, νησοι.

2. Να τονίσετε τις επόμενες αποφθεγματικές φράσεις, προσέχοντας όπου χρειάζεται τα σύμβολα μακρότητας ( - ) ή βραχύτητας ( ˇ ):

Θέμα έκθεσης Β΄Λυκείου: Παραπληροφόρηση.

Έκφραση-Έκθεση Β΄Λυκείου.

Θέμα  έκθεσης: «Η Παραπληροφόρηση: Λόγοι οι οποίοι τη συντηρούν,τι μπορεί το σχολείο να κάνει γι αυτό;».

Έκθεση Β΄ Λυκείου: Παραπληροφόρηση

Παραπληροφόρηση ονομάζεται η σκόπιμα κακή πληροφόρηση, που χαρακτηρίζεται από τη μετάδοση ανακριβών, μονόπλευρα διογκωμένων ή επινοημένων (ψευδών) πληροφοριών ή/και την απόκρυψη άλλων.

Μορφές παραπληροφόρησης

Ως παραπληροφόρηση νοείται η σκόπιμη προσπάθεια παραπλάνησης του κοινού που αποσκοπεί σε κάποιο όφελος, και όχι η ακούσια αναμετάδοση λανθασμένων ή ελλιπώς τεκμηριωμένων πληροφοριών. Ωστόσο, είτε υπάρχει απώτερο κίνητρο είτε όχι, η μη άρτια ενημέρωση του κοινού είναι εξίσου επιζήμια.

- Ανακριβείς πληροφορίες: Στο πλαίσιο της χειραγώγησης του κοινού και με προφανή στόχο τη δημιουργία εντυπώσεων είναι συχνή η μετάδοση πληροφοριών που δεν αποδίδουν επακριβώς την πραγματικότητα. Πρόκειται, δηλαδή, για ειδήσεις που, αν και αποδίδουν μέρος της αλήθειας, δεν είναι ωστόσο απολύτως ακριβείς.

Τα σημεία απόκλισής τους από την αλήθεια φανερώνουν συνήθως τις απώτερες επιδιώξεις της μετάδοσής τους, αφού μπορούν να υποδείξουν ποια εντύπωση θέλησαν να δημιουργήσουν ή ποια αντίδραση του κοινού θέλησαν να υποκινήσουν.

- Μονόπλευρα διογκωμένες πληροφορίες: Με απώτερο στόχο την στήριξη μιας πολιτικής παράταξης ή ενός οικονομικού παράγοντα τα μέσα μαζικής ενημέρωσης έχουν την τάση να παρουσιάζουν μονόπλευρα τα γεγονότα και κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να προκύπτει το συμπέρασμα ή να δημιουργείται η εντύπωση που τους εξυπηρετεί. Εις βάρος της αντικειμενικότητας και της ενδελεχούς εξέτασης των γεγονότων, τα ΜΜΕ επιλέγουν και τονίζουν μόνο τις πτυχές εκείνες που συμβαδίζουν με το επιδιωκόμενο από αυτά αποτέλεσμα.

Το επικοινωνιακό πλαίσιο στην έκθεση Έκθεση - Έκφραση: Το επικοινωνιακό πλαίσιο

Σύμφωνα με τις νέες απαιτήσεις των εξετάσεων το κείμενο που πρόκειται να συνθέσουμε, πρέπει να είναι ενταγμένο στο κατάλληλο επικοινωνιακό πλαίσιο.
Είναι αναγκαίο, επομένως, όταν εξετάζουμε τον προφορικό ή γραπτό λόγο κάποιου, να λαμβάνουμε, πάντοτε υπόψη μας:
•      τον πομπό: ποιος μιλάει ή γράφει
•      το δέκτη: σε ποιον απευθύνεται
•      το σκοπό: για ποιο σκοπό μιλάει ή γράφει
•      το μήνυμα: ποιο μήνυμα απευθύνει ο πομπός στο δέκτη και πως το διατυπώνει
Οι ιδιαίτερες, λοιπόν, περιστάσεις –συνθήκες κατά τις οποίες εκφωνείται ένας λόγος ή για τις οποίες γράφεται ένα κείμενο, συνιστούν το επικοινωνιακό πλαίσιο. Λαμβάνοντας, συνεπώς, υπόψη μας της επικοινωνιακή περίσταση, συνθέτουμε το περιεχόμενο ενός κειμένου και, κυρίως, χρησιμοποιούμε την κατάλληλη γλώσσα, το ανάλογο ύφος, τις αναγκαίες προσφωνήσεις, τον τίτλο του κ.λπ.

•   Άρθρο
Τίτλος: σύντομος, περιεκτικός, χιουμοριστικός, ειρωνικός κ.λπ.
Περιεχόμενο: το άρθρο έχει επικαιρικό χαρακτήρα, δηλαδή αφορμάται πάντα από ένα επίκαιρο γεγονός, το ποίο σχολιάζει ή ερμηνεύει. Τέτοια κείμενα αναφέρονται σε επίκαιρα θέματα –προβλήματα, όπως είναι:η βία και η εγκληματικότητα, τα ναρκωτικά, οι αρνητικές επιδράσεις της διαφήμισης, η μοναξιά, η καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος κ.λπ.
Γλώσσα: αναφορική λειτουργία (χρήση γ΄ προσώπου), γιατί το άρθρο απέχει σαφώς από τη λογοτεχνία και κινείται στο χώρο της ερμηνευτικής δημοσιογραφίας. Για αυτό δεν έχει προσωπικό και οικείο τόνο.
Ύφος: σοβαρό, επίσημο, απρόσωπο.

3ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΚΦΡΑΣΗ-ΕΚΘΕΣΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΜΟΣΧΟΒΙΤΗ ΜΑΡΙΑ

Είναι κοινός τόπος στους ανθρώπους της ώριμης ηλικίας να επικρίνουν τη συμπεριφορά των νεοτέρων και να επιχειρούν συγκρίσεις με τη δική τους νεότητα, όταν όλα, κατά τη γνώμη τους, ήταν καλύτερα και η ζωή και τα ήθη και ο πολιτισμός, ακόμα και η φύση. Ο πρώτος που αναφέρει αυτή τη στάση ενός ηλικιωμένου, σοφού ανθρώπου είναι ο Όμηρος. Ο Νέστορας, που είχε δει δύο γενιές ανθρώπων να περνούν και βασίλευε πια στην τρίτη, όταν αισθάνεται την ανάγκη να πάρει το λόγο και να μιλήσει στους εξαγριωμένους από θυμό πολεμάρχους, τον Αγαμέμνονα και τον Αχιλλέα, αρχίζει την παρέμβασή του με μιαν αναδρομή. Εγώ, λέει, είμαι μεγαλύτερος κι από τους δυο σας πρέπει να με ακούσετε γιατί έχω μιλήσει με άνδρες πολύ καλύτερούς σας, τέτοιους που δε θα ξαναδώ. Και αναφέρεται σε παλαιότερους ήρωες, τον Πειρίθουν, τον Καινέα και τον Θησέα. Αυτοί, λέει, ήταν παλικάρια που όμοιά τους δεν έχουν ξαναγίνει. Από τότε ως σήμερα κάθε γενιά επαναλαμβάνει μονότονα το ίδιο τροπάριο και φαίνεται πως το πιστεύει. […]

Η ίδια η βιολογική διαφορά των δύο οργανισμών, του παλιού και του νέου, τους οδηγεί σε διαφορετική θεώρηση του κόσμου και σε ανταγωνιστική στάση μέσα στη ζωή. Ο νέος κινείται προς τα εμπρός, ο ηλικιωμένος, όταν δε γυρίζει πίσω, προσπαθεί να συγκρατήσει το παρόν, αυτό που του εξασφαλίζει την ύπαρξή του, να συντηρήσει όσα κατόρθωσε να αποχτήσει. Η συντηρητική στάση είναι αυτονόητη για τον άνθρωπο μιας κάποιας ηλικίας, αφού αποτελεί συνάρτηση της συντήρησης της ίδιας του της ύπαρξης, που με τα χρόνια έχει εξαντλήσει πολλές από τις πιο ζωτικές δυνάμεις της και οδεύει προς την αναπόφευκτη φθορά. Είναι απόλυτα κατανοητή η στροφή των ώριμων προς το παρελθόν, προς την περίοδο εκείνη της ζωή τους «που είχαν και δύναμη και λόγο και ομορφιά». Η νοσταλγία των χρόνων εκείνων δεν αποτελεί συναισθηματική κατάσταση φευγαλέα και ρομαντική˙ αποτελεί ανάγκη βιολογική, για να δικαιώσει ολόκληρη την ανθρώπινη ζωή, που τώρα μόλις διαπιστώνει ο ώριμος πως είναι τρομακτικά σύντομη και αφάνταστα ωραία.

Θεωρία και σχεδιαγράμματα Επιστολής.

http://entaxei.weebly.com/uploads/2/9/0/2/29028707/%CE%95%CE%A0%CE%99%CE%A3%CE%A4%CE%9F%CE%9B%CE%97.pdf (Πατήσθε στο σύνδεσμο).

Ερωτήσεις Θεωρίας Νεοελληνικής Γλώσσας Πανελλαδικών Εξετάσεων 2000-2018 Του Άρη Ιωαννίδη

Εισαγωγικό σημείωμα: Ένα σημαντικό κομμάτι της αξιολόγησης του μαθήματος της Νεοελληνικής Γλώσσας είναι αυτό της Θεωρίας. Για την καλύτερη προετοιμασία των υποψηφίων συγκεντρώσαμε όλες τις ερωτήσεις / ασκήσεις που έχουν τεθεί σε Πανελλαδικές Εξετάσεις (Ημερησίων, Εσπερινών, Επαναληπτικές, Ομογενών) από το 2000 έως  το 2018, προκειμένου να έχουν μία όσο γίνεται καλύτερη εικόνα.

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ (Β΄- Γ΄ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ), ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ (ΓΕΛ), ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ – ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ – ΕΠΑΛ), ΟΜΟΓΕΝΩΝ, ΕΠΑΛ

2000-2018

Η Β1 ΑΣΚΗΣΗ

Ενδεικτικές ερωτήσεις:

• Να αναπτύξετε σε 60-80 λέξεις το νόημα του παρακάτω αποσπάσματος του κειμένου: [«…»]
• Σε µια παράγραφο 70 – 80 λέξεων να διατυπώσετε την άποψή σας για το περιεχόµενο του παρακάτω αποσπάσµατος: [«…»]
• [«…»]: Να αναπτύξετε την παραπάνω θεματική φράση σε μια παράγραφο χρησιμοποιώντας δικά σας παραδείγματα.

ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ / ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΛΟΓΟΥ

 Ενδεικτικές ερωτήσεις:

• Με ποιον τρόπο αναπτύσσεται η τελευταία παράγραφος του κειμένου;

Τι προσέχω στη Νεοελληνική Γλώσσα.

Του Χρήστου Χαρακόπουλου

1. ΜΟΛΙΣ ΠΑΡΕΤΕ ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ: ρίχνετε μια γρήγορη ματιά και ορίζετε το χρόνο που θα αφιερώσετε στο καθένα.

2. Α) ΕΡΩΤΗΜΑ Α1.: καλό είναι να αρχίσετε την περίληψή σας με μία πρόταση που να αναφέρεται στο περιεχόμενο όλου του κειμένου, για να δείξετε στο βαθμολογητή σας ότι έχετε κατανοήσει το θεματικό κέντρο. Στη συνέχεια δουλεύετε ανά παράγραφο. Διαβάζετε προσεχτικά την πρώτη παράγραφο και με δικά σας λόγια γράφετε σε δύο, τρεις προτάσεις το νόημά της. Συνεχίζετε με τις επόμενες παραγράφους του κειμένου προσέχοντας τη σύνδεση των προτάσεων μεταξύ τους. Καλό είναι να συνδέονται οι προτάσεις νοηματικά, να ρέει ο λόγος και όχι να γίνεται κατάχρηση συνδέσμων. Στο τέλος η περίληψή σας θα πρέπει να είναι η «μικρογραφία» του κειμένου που σας δόθηκε.

Προσοχή: δεν μεταφέρετε αυτούσιες φράσεις του κειμένου, δε γράφετε δικές σας απόψεις.

3. Β) ΕΡΩΤΗΜΑ Β1.: ζητείται να αναπτύξετε σε 70-80 λέξεις περίπου μία φράση μέσα από το κείμενο. Αν σας ζητηθεί να χρησιμοποιήσετε τη συγκεκριμένη φράση ως θεματική πρόταση/περίοδο, χρησιμοποιείτε την ίδια φράση και την αναπτύσσετε με λεπτομέρειες/σχόλια και κατακλείδα (τα γνωστά δομικά στοιχεία της παραγράφου). Αν σας ζητηθεί να αναπτύξετε το περιεχόμενο της φράσης, καλό είναι να εντοπίσετε τη φράση μέσα στην παράγραφο, να συλλάβετε το νόημα της και στη συνέχεια να γράψετε μία δική σας θεματική πρόταση ή περίοδο, που να εκφράζει το νόημα της φράσης (την ίδια φράση με άλλα λόγια) και να την αναπτύξετε με λεπτομέρειες/σχόλια και κατακλείδα.

Νεοελληνική Γλώσσα Γ’ Λυκείου – Κριτήριο Αξιολόγησης & Ενδεικτικές απαντήσεις: Διαφήμιση Της Χαράς Ανδρονίδη Κείμενο: [Διαφήμιση για γαριδάκια]

Αυτή τη φορά το ΕΣΡ (Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης) δε σηκώνει αστεία, γιατί το ίδιο το γεγονός δε σηκώνει ούτε καν τη διακωμώδησή του. Πώς να αστειευτείς όταν μια κατεξοχήν παιδική διαφήμιση που αφορά γαριδάκια ενημερώνει το κοινό της πως η ευχαρίστηση που νιώθεις όταν τρως αυτά τα γαριδάκια είναι ανάλογη με αυτήν του έρωτα; Και δεν το υπαινίσσεται καν. Το λέει και το (υπο)γράφει. Είναι μια νέα τηλεοπτική- αλλά όχι μόνον, μιας και έχει καταχωριστεί και σε έντυπα- διαφήμιση που απευθύνεται στους υποψήφιους πελάτες της, οι οποίοι στην πλειονότητά τους είναι νεαρής, νεαρότατης ηλικίας. Εμφανίζεται ένας άνδρας που δοκιμάζει τα γαριδάκια και ύστερα από διάφορες διαπιστώσεις ρίχνει και το βαρύ επιχείρημα της σεξουαλικής ικανοποίησης.

Το ΕΣΡ, που δέχτηκε και πολλές καταγγελίες, θεωρεί τη διαφήμιση «δεδομένα αρνητική», όπως ειπώθηκε χαρακτηριστικά. Θέση που αυτόματα σηματοδοτεί την έναρξη κυρωτικής διαδικασίας. Ήδη παρενέβη ζητώντας από όλα τα κανάλια εθνικής εμβέλειας να του γνωρίσουν εάν και πότε πρόβαλαν τη διαφήμιση, ενώ το αρμόδιο προσωπικό του συμβουλίου άρχισε κιόλας την παρακολούθηση και τον έλεγχο της ροής προγράμματος των καναλιών. Είναι σαφείς οι προθέσεις του Ραδιοτηλεοπτικού Συμβουλίου όχι μόνο για το μέλλον της διαφήμισης, αλλά και για τα ίδια τα κανάλια, τα μέσα προβολής αυτής. Τόσο σαφείς όσο και οι εμφανώς ριζοσπαστικές προθέσεις των εμπνευστών της έναντι ακόμα κι αυτού του γκρίζου, πλην όμως παραδοσιακού, διαφημιστικού κανόνα περί σεξουαλικού υπονοούμενου.

ΓΛΩΣΣΑΡΙ ΟΡΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ.

1. Αναπαράσταση: Είναι η «κατασκευή» μιας πραγματικότητας. Όταν γίνεται ένας φόνος, αυτό αποτελεί ένα αδιαμφισβήτητο γεγονός, γιατί έχει θύμα και θύτη. Όταν όμως απαιτείται να γίνει αναπαράσταση του εγκλήματος (στις αίθουσες του δικαστηρίου ή το αστυνομικό τμήμα), τότε δεν συντελείται ένας δεύτερος φόνος, αλλά επαναλαμβάνεται το συμβάν, όπως περίπου έγινε· είναι σαν να το βλέπουμε. Αυτό το «σαν» είναι η αναπαράσταση στην τέχνη. Στη λογοτεχνία δεχόμαστε αυτό το «σαν», δεχόμαστε δηλαδή τη σύμβαση ότι διαβάζουμε μία κατασκευή μέσα από τα μάτια του/ της συγγραφέα· αυτός/ή επέλεξε συγκεκριμένα στοιχεία από την πραγματικότητα μέσα από μια συγκεκριμένη φιλοσοφική θεώρηση και στάση ζωής, για να αποδώσει αυτό που πιστεύει ότι συνέβη. Η επιλογή, λοιπόν, που κάνει ο/η συγγραφέας γίνεται μέσα από το είδος που θα προτιμήσει (π.χ. αστυνομικό μυθιστόρημα), τον τίτλο που θα δώσει, τη δομή του έργου, τα στοιχεία της πραγματικότητας που επιλέγει να περάσει στο έργο του (συγκείμενο), τα άλλα λογοτεχνικά έργα με τα οποία συνομιλεί ρητά ή άρρητα (διακειμενικότητα), τους χαρακτήρες που θα σκιαγραφήσει και θα παρουσιάσει, το ύφος του κειμένου, και κυρίως τα ερωτήματα που θέλει να προκαλέσει στους αναγνώστες και στις αναγνώστριες, που δίνουν τις δικές τους απαντήσεις κάθε φορά (αναγνωστική ανταπόκριση).

Kριτήριο Γ΄Λυκείου στο συνεξεταζόμενο μάθημα: Νεοελληνικής γλώσσας και Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΠΑΙΔΕΙΑ-ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΚΕΙΜΕΝΑ

Ι. ΚΕΙΜΕΝΟ 1

ΠΛΑΝΗΤΙΚΗ Η ΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

§1 Σήμερα βιώνουμε μια κρίση ευρέος φάσματος και διεθνούς κλίμακας. Δεν μιλώ για την παγκόσμια οικονομική κρίση που ξεκίνησε το 2008. Μιλώ για μια κρίση που περνά απαρατήρητη, η οποία, όμως, μακροπρόθεσμα μπορεί να αποβεί πολύ πιο επικίνδυνη για το μέλλον της δημοκρατίας: μια πλανητική κρίση παιδείας.

§2 Βαθιές ανατροπές συντελούνται σε όσα οι δημοκρατικές κοινωνίες διδάσκουν στους νέους και δεν έχουμε ακόμη αντιληφθεί το μέγεθός τους. Άπληστες για οικονομική επιτυχία, οι χώρες και τα εκπαιδευτικά συστήματά τους εγκαταλείπουν με απερισκεψία κάποιες γνώσεις απαραίτητες για την επιβίωση των δημοκρατιών. Οι γενικές σπουδές και οι τέχνες συνεχώς χάνουν έδαφος, τόσο στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση όσο και στο πανεπιστήμιο, σε όλες σχεδόν τις χώρες του κόσμου. Επίσης, υποχωρούν και όλες οι ανθρωπιστικές και οι κοινωνικές επιστήμες, καθώς οι χώρες αναζητούν το βραχυπρόθεσμο κέρδος καλλιεργώντας χρήσιμες και εφαρμόσιμες ικανότητες προσαρμοσμένες σε αυτόν τον στόχο. Αν υπερισχύσει αυτή η τάση, πολλές χώρες σε ολόκληρο τον κόσμο σύντομα θα παράγουν γενιές χρήσιμων μηχανών, υπάκουων και τεχνικά εξειδικευμένων, αντί για ολοκληρωμένους πολίτες, ικανούς να αμφισβητούν, να συλλογίζονται μόνοι τους, να αντιλαμβάνονται την έννοια του κόπου και των επιτευγμάτων των άλλων.

§3 Σήμερα, περισσότερο από ποτέ άλλοτε, τα προβλήματα που έχουμε να επιλύσουμε -είτε είναι οικονομικά είτε οικολογικά είτε θρησκευτικά ή πολιτικά-είναι πλανητικής κλίμακας. Κανείς μας δεν ξεφεύγει από αυτή την παγκόσμια αλληλεξάρτηση. Επομένως, τα σχολεία και τα πανεπιστήμια όλου του κόσμου έχουν ένα τεράστιο και επείγον έργο: να καλλιεργήσουν στους φοιτητές την ικανότητα να θεωρούν τον εαυτό τους μέλος ενός ετερογενούς κόσμου και να έχουν μια κάποια αντίληψη της Ιστορίας και του χαρακτήρα των διαφορετικών ομάδων που τον κατοικούν.