Οι απόψεις του Φουκώ για το Ιράν. Διάλογος μεταξύ του Μισέλ Φουκώ και του Μπακίρ Πάραμ .

 

Οι απόψεις του Φουκώ για το  Ιράν.

Διάλογος μεταξύ του Μισέλ Φουκώ και του Μπακίρ Πάραμ .

Ο διάλογος αυτός εμπεριέχεται στη δημοσίευση  από τους Janet Afary και Kevin B. Anderson:Το 1978, καθώς οι διαμαρτυρίες κατά του σάχη γινόταν μαζικό κίνημα, ο Michel Foucault πραγματοποίησε την πρώτη του επίσκεψη στο Ιράν. Κατά τη διάρκεια των επόμενων οκτώ μηνών, ο Foucault έγραψε μια σειρά άρθρων για την Ιρανική Επανάσταση για την «Corriere della Sera», την «Le Monde» και άλλες εκδόσεις. Αυτά τα άρθρα αποτελούν την πιο συστημική υπεράσπιση  οπουδήποτε στα γραπτά του μιας μη δυτικής κοινωνίας. Η υποστήριξη του Foucault για το ισλαμιστικό κίνημα του Ιράν πυροδότησε μια διαμάχη που συνεχίζεται μέχρι σήμερα.

Το επιχείρημα  του Φουκώ (υπέρ της ανάγκης πνευματικής κυριαρχίας του ισλάμ στο  Ιράν) εκκινείται από την έκδηλη (κατά την γνώμη του ανάγκη οι πνευματικοί άνθρωποι να αναμιιγνύονται στα πολιτικά πράγματα της Πατρίδας των και να κατευθύνουν σχετικά τους συνανθρώπους των διότι έχουν και την φώτιση και την γνώση την ανάλογη μέσα από την πνευματική ενατένιση και φώτισίν των. Άρα οι ταγοί του ισλάμ διαθέτουν την ανάλογη πνευματική φώτιση ώστε με τις αξίες του θείου που πρεσβεύουν να καθοδηγήσουν το λαό τους προς το καλό.

Ο Φουκώ προχωρεί σε μία αντιθετική διάσταση  του Ιράν σε σχέση με τη Δύση: αναφέρει ότι στη Δύση έχει επικρατήσει το μηχανιστικό επιστημονικό και τεχνολογικό πνεύμα, μετά μάλιστα την γαλλική επανάσταση οι πνευματικοί άνθρωποι του λόγου έχουν αντικατασταθεί από τους μηχανικούς: φαίνεται ότι ο γάλλος στοχαστής έλκεται από τον  πνευματικό του ισλάμ (όπως αυτόν τον θεωρεί) ενάντια στον τεχνοκρατισμό της δύσης (αν και διαχωρίζει μάλλον το σοσιαλισμό ως υλικό σύστημα από την υλιστικότητα που μεταφέρει (ενώνοντας ίσως ακούσια τον σοσιαλισμό με τον ισλά στη βάση της πνευματικότητας και της ισότητας έναντι του θείου (το θείο για το ισλάμ είναι το δίκαιο για τους σοσιαλιστές (σύμφωνα πάντα με το Φουκώ). Θεωρεί λοιπόν ότι οι ταγοί του ισλάμ πρεσβεύουν πολλές πνευματικές αξίες, τις οποίες έφεραν οι χριστιανοί στην ευρώπη πρίν όμως αυτές χαθούν και αλλοιωθούν. Η ευρώπη ως κάτι το ατομιστικό δεν χρήζει θαυμασμού όπως το Ιράν το οποίο ως  ισλαμικό κράτος κυριαρχείται από την κοινωνικότητα έναντι του θείου (όπως το αντιλαμβάνεται ο Φουκώ).

Με αυτόν τον τρόπο οι σιίτες μουσουλμάνοι του Ιράν κρατούν άσβεστη την πολιτική κοινή συνείδηση στο Ιράν και κρατούν τους ανθρώπους ενεργούς πολιτικά έναντι του θείου, της κοινωνίας, όλων αυτών που πρέπει να  γίνουν (σύμφωνα πάντοτε με το Φουκώ).

Ο Φουκώ μάλιστα δηλώνει  έκπληκτος από τις ομοιότητες που υπάρχουν μεταξύ του Σιιτισμού και ορισμένων από ταθρησκευτικά κινήματα στην Ευρώπη στοτέλος του Μεσαίωνα, μέχρι τονδέκατο έβδομο ή δέκατο όγδοο αιώνα αφήνοντας την πόρτα ανοιχτή για μία πνευματική ή και πολιτική επαφή ευρωπαίων και σιιτών.

Σε αυτή μάλιστα την συνέντευξη ο Φουκώ θεωρεί ότι ο σιϊτισμός του ισλάμ  ήταν  ένα από τα μεγάλα λαϊκά κινήματα ενάντια στους φεουδάρχες, ενάντια στους πρώτους σκληρούς σχηματισμούς της αστικής κοινωνίας, στο Ιράν, μέσα από τις μεγάλες διαμαρτυρίες ενάντια στον παντοδύναμο έλεγχο του κράτους. Επίσης λέγει ότι στην Ευρώπη στα τέλη του δέκατου όγδοου και στις αρχές του δέκατου ένατου αιώνα, πριν τα Κράτη  υιοθετήσουν μια άμεσα πολιτική μορφή, όλα αυτά τα κινήματα εμφανίστηκαν ως θρησκευτικά κινήματα. Επίσης αναφέρει ότι οι σάχηδες της δυναστείας των Σαφαβιδών (1501–1722) ήταν οι πρώτοι Ιρανοί ηγεμόνες που έκαναν τον σιιτισμό επίσημη θρησκεία της χώρας.

Μάλιστα μέσα από την διαφορά του κοινωνικού δομισμού και του ατομικού καρτεσιανισμού ο Φουκώ αφήνει υπονοούμενο ότι στην μεταπολεμική αλλοτριωτική κοινωνια της δύσης καλό είναι  το άτομο μέσα από σωστές κοινοτικές και πολιτικές δομές να εύρη την θέση του: αφήνει λοιπόν υπονοούμενο ο Φουκώ ότι το ισλάμ ως στρουκτουραλιστική δομή μπορεί να επιφυλάξει την κατάλληλη φωλίτσα στο άτομο που θέλει να εισαγάγει τον εαυτό του στην σωστή πολιτική θρησκευτική και κοινωνική δομή. Μάλλον ο Γάλλος «σοφός» εθέλησε μία ασφαλή παράγκα στο σύστημά του μη αντέχοντας τους κραδασμούς του χάους. Μάλλον τον εφόβισε η  Ελληνικής αίσθησης ατομική συνέχεια του χάους και εθέλησε να κλείσει τον άνθρωπο σε ασφαλή συστήματα.