Διδάσκοντας την Ιλιάδα και την Οδύσσεια μέσα από την από-συμβολοποίησή τους.

 

Διδάσκοντας την Ιλιάδα και την Οδύσσεια μέσα από την από-συμβολοποίησή τους.

1.Το ανθρωποκεντρικό πρόσωπο του Οδυσσέως κτίζεται από το προοίμιο ήδη της Οδυσσείας. Δεν είναι τυχαίο ότι το ταξείδι του Βασιλέως της Ιθάκης γίνεται επί του ύδατος της θαλάσσης, συλλήβδην ο Ελληνικός πολιτισμός (από το Ηρακλείτειο Γίγνεσθαι κιόλας) κινείται επί της συνεχούς Ροής, όπως αυτή περιγράφεται επί της διαρκούς εν Γίγνεσθαι Ροής κίνηση του Βασιλέως της Ιθάκης. Άρα ο Προσωπικός χαρακτήρας των Ανθρώπων  κερδίζεται μέσω της Ροής, της Κινήσεως  (Εξελίξεως (προσωπικής και πολιτικής).

Ο Σκοπός γεννάται ως αποτέλεσμα Νόστου στην Ανθρωπολογία της Ιθάκης. Δεν μας εκπλήσσει. Εάν προσέξουμε η πορεία  του Ανθρωπίνου Νοός είναι κυκλική και όχι ευθύγραμμη. Ήδη στην προσωκρατική αλλά και μετασωκρατική πλατωνική φιλοσοφία ανακαλύπτεται μία νοητή Αρχή (ύδατος, απείρου, αέρος, Γίγνεσθαι κ.λ.π) προκειμένου ο κόσμος να επιστρέφει στην αρχέγονη τελειότητά του (ο Εμπεδοκλής μέσα από την φιλότητά του και το νείκος συζήτησε ότι όλα μάχονται, ερίζουν, αντιδιαστέλλονται προκειμένου να επιστρέψουν στην αρχέγονο τελειότητά των): άρα η Ιθάκη είναι η εσχατολογική αποκατάσταση κάθε χαμένης συμπαντικής, κοινωνικής ή ατομικής ενότητας και αρμονίας η οποία βέβαια είναι σκοπός. Άρα η Ιθάκη είναι η αποκατασταθείσα αρμονία και ολοκλήρωση της ρεούσης Προσωπικότητας η οποία διά του νείκους της ροής αποκαθίσταται ως ένιαία και σεσωσμένη και αρμονική προσωπικότητα. Μόλις και χρειάζεται να συζητήσουμε ότι ο Πλατωνικός κόσμος των Ιδεών (ο οποίος αποτελεί τρόπο επιστροφής των χαρισματικών Νόων οι οποίοι θυμήθηκαν την εκεί προΰπαρξίν των αποτελεί εξέλιξη της Ιθάκης, όπως και η Βασιλεία των Ουρανών των χριστιανών αποτελεί την Ιθάκη των σεσωσμένων χριστιανών, αλλά παρατηρούμε ότι η Ιθάκη και  διαχρονικά μετουσιώθηκε σε κάθε προσπάθεια των ανθρώπων να φθάσουν σε μία εξέλιξη και πρόοδο μέσω των ενεργειών των. Θα πρέπει λοιπόν να συνεξετάζουμε τις έννοιες της εξέλιξης και της προόδου όπως αυτές τίθενται στην Οδύσσεια.).

Παρατηρούμε λοιπόν ότι ο Νόστος συνοδεύεται από τις έννοιες της εξέλιξης, της προόδου (πνευματικής και αξιακής ηθικής) της προσωπικότητας η οποία επιθυμεί το νόστο. Συζητούμε για έννοιες (εξέλιξη, πρόοδος) οι οποίες έχουν εισαχθεί στη ζωή μας, στην επιστήμη, στην κοσμοθεωρία, στην πολιτική, στην κοινωνία.

2.Η Αθηνά ως Μέντης συζητεί με τον Τηλέμαχο, η Αθηνά ουσιαστικά αφυπνίζει τον Έφηβο Νέο Τηλέμαχο προκειμένου να ερευνήσει για τον Πατέρα του. Η Σοφία είναι αυτή η οποία εξελίσσει τους Νέους και τους προχωρεί στο στάδιο της Ωρίμανσης. Παρατηρούμε ότι η Σοφία αφυπνίζει τον Τηλέμαχο σύμφωνα με όλους τους τρόπους της σύγχρονης ψυχολογικής επιστήμης. Ο Τηλέμαχος αγνοεί ότι η πηγή της Σοφίας τον επισκέφθηκε, πράγματι κανείς δεν  κατανοεί την σοφία που αποκτά κατά την ώρα της απόκτησης, η συνειδητοποίηση γίνεται σταδιακά και συνοδευομένη από έρευνα και πράξη και κίνηση. Άρα ο Νέος προοδεύει μέσα από τις δύο λειτουργίες: ωρίμανση (επίσκεψη Σοφίας Αθηνάς) αλλά και μάθησης (έρευνα και προσωπικός κόπος απόκτησης εμπειριών): όλα όσα υπάρχουν στην σύγχρονη βιβλιογραφία  περί την ψυχολογία.

Όταν λοιπόν η Πηνελόπη νοιώθει εντυπωσιασμένη με την συμπεριφορά του Τηλεμάχου τότε θα πρέπει να εκτιμηθεί το εύρος της Σοφίας , κίνησης νοός, σκέψης και πράξης, μέσω των οποίων  αφυπνίζεται ο Τηλέμαχος: μάλιστα η παρεχομένη σοφία αφύπνισης στον Τηλέμαχο είναι το ολοκληρωμένο πλατωνικό μοντέλο: σκέψη και πράξη: η Αθηνά δεν θέτει απλά τον νεαρό Ήρωα σε σκέψη: τον θέτει στο πλατωνικό και χριστιανικό ζεύγος: σκέψη-πράξη: σκέψου για τον Πατέρα σου, ερεύνησε κινούμενος για τον Πατέρα σου.

Πράγματι πλέον η ανθρώπινη Σοφία θα κινηθεί επάνω στο ζεύγος : γνωσιολογία –ηθική: ουσιαστικά η Σοφία Αθηνά γεννά σύστημα Ηθικής, διότι όταν η Σκέψη αποκτά σκοπό έρευνας και ανακάλυψης τότε γεννάται η Ηθική: κάθε συνειδητή και στοχευμένη σοφία η  οποία αποσκοπεί στην  ανακάλυψη ανθρώπων ιδεών και αξιών τότε μετατρέπεται σε ηθική: σε αυτήν την περίπτωση η Σοφία Αθηνά ηθικοποιεί τον Τηλέμαχο διότι συνδέει τις σκέψεις  του με πράξεις ανακάλυψης του Ανθρώπου: εάν σκεφθούμε ότι Πατήρ είναι ο δοτήρ και κτίστης της ζωής των παιδιών τότε ουσιαστικά ο Τηλέμαχος κατά τον τρόπο του αναλυτικού Γιούνγκ προσπαθεί να φθάσει στην αυτογνωσία: ποιος είμαι, πώς μπορώ να  ανακαλύψω τις  πάτριες δυνάμεις που με συνθέτουν εσωτερικώς. Εννοείται ότι και σε σχέση με τη σχολή του Λακάν  ο Όμηρος προλογίζει κάθε συζήτηση για το ότι ο άνθρωπος προσανατολίζεται μέσα από την ανακάλυψη της Πατρικής ταυτότητας (συζήτηση η οποία επανέρχεται στο θέμα του Οιδίποδος, επίσης στο θέμα του Ιησού (ο Πατήρ ως Δημιουργός ανθρώπων και ταυτοτήτων).

Επίσης στα Ηθικά Νικομάχεια ο Αριστοτέλης ολοκληρώνει την ηθική προσδιοριστικότητα που αναδεικνύεται στην συνάντηση του Μέντη (Σοφία Αθηνά) με τον Τηλέμαχο: ο άνθρωπος μπορεί να δημιουργήσει μία Δευτέρα φύση μάθησης ώστε να κινείται και να ερευνά με βάση σκέψεις ανακαλύψεις θεωρήσεις: άρα όλες οι πράξεις του να συνδέονται με την εύρεση εαυτού (διά του Πατρός) αυτή η  σύνδεση και η μετατροπή της γνώσης σε ανακάλυψη ιδεών και προτύπων  και αξιών καθιστά την γνώση ηθική διότι συνοδεύεται από έρευνα η οποία χαρακτηρίζει τον άνθρωπο (η ανακαλυφθείσα γνώση του Πατρικού προτύπου ωριμάζει και εξελίσσει ηθικώς τον άνθρωπο).

3.Η πρώτη προσέγγιση του Οδυσσέα στο παλάτι είναι  υπό την μορφή γέροντος αποκαμωμένου ανθρώπου: Ανθρώπου όμως γεμάτου δύναμιν εκδίκησης και αποκατάστασης. Μας ενδιαφέρει πολύ η καθαρά Αριστοτελική θεώρηση του Ανθρώπου από τον Όμηρο: ο Άνθρωπος δεν  Είναι  μόνον η μορφή του αλλά και η περιεχομένη δύναμίς του:  ο Άνθρωπος είναι Υποκειμενικότητα, Εσωτερικότητα αλλά και Εξωτερικότητα μορφής: το όλο θέμα επιστρέφει και με τον Σωκράτη (εκεί όπου ο Αθηναίος Σοφός εξωτερικά είναι μη όμορφος αλλά Εσωτερικά κρύβει Σοφία Εσωτερικότητος: άρα ο Όμηρος ετοιμάζει ένα μοντέλο ανθρώπου το οποίο ανεπτύχθη ειδικά επί χριστιανισμού: ο άνθρωπος εξωτερικά  δείχνει αποκαμωμένος και λιποβαρής αλλά όλη η δύναμίς του είναι η Εσωτερικότητά του, η Εσωτερική υπολογιστική και εξελικτική σκέψις: για αυτό ο Κίρκεγγωρ θα αναφωνήσει: η Εσωτερικότητα, η Υποκειμενικότητα είναι η Αλήθεια: ο Αριστοτέλης στα Μεταφυσικά θα συζητήσει για τον Άνθρωπο Ουσία ο οποίος είναι άθροισμα του Είδους (μορφής=συνόλου νοητικών και ηθικών  δυνατοτήτων) και της ύλης: άρα ο Όμηρος προλογίζει κάθε συζήτηση για το ότι ο άνθρωπος ως ύλη αποτελεί μία εξωτερικότητα, όμως ως Εσωτερικότητα Είδους και Μορφής συγκεντρώνει απίστευτες δυνάμεις σκέψης ταξιθέτησης βούλησης. Οι μνηστήρες δεν μπόρεσαν να αντιληφθούν τον Άνθρωπο Οδυσσέα ως Εσωτερικότητα (όπως πολλές φορές κρίνουμε τον Άνθρωπο όχι ως πνευματικό και ηθικό περιεχόμενο αλλά ως Εξωτερικότητα) για αυτό και ξεγελασμένοι από την αθώα Εξωτερικότητα πλήρωσαν με την ζωή τους την άγνοια του Οδυσσέως ως Εσωτερικότητα. Εάν μάλιστα σκεφθούμε ότι οι μνηστήρες πλήρωσαν με τη ζωή τους το ότι δεν αντιλήφθηκαν τον Οδυσσέα ως Εσωτερικότητα κατανοούμε ότι ο Άνθρωπος Είναι η Εσωτερικότητά του, εκεί κρύπτεται η δύναμίς του ως σκέψη και ηθική απόφαση.

4.Στην ραψωδία Π της Ιλιάδος, ο Απόλλωνας ο θεός της γνώσης, είναι αυτός ο οποίος αρχικά αποκαλύπτει την ταυτότητα του Πατρόκλου: ο Όμηρος ξεκινά την μακρά συζήτηση περί του Φαίνεσθαι  και του  Είναι : ο Όμηρος ξεκινά την μακρά συζήτηση ότι στην ανθρωποκεντρική κοινωνία κριτήριο Αληθείας, κριτήριο διάκρισης του Φαίνεσθαι και  του Είναι  είναι η Γνώση  άρα ο Νούς καθίσταται κριτής της ανθρωπίνης ζωής: παρατηρούμε την μη θέληση του Ομήρου να καταστήση την Γνώση θεόσταλτο δώρο, απλά προσφερόμενο άνωθεν στον ανθρώπινο νού: ο Απόλλωνας δεν ολοκληρώνει το έργο που ολοκλήρωσε ο Έκτορας σε σχέση με τον Πάτροκλο: διότι προσερχόμαστε στην εποχή του Ανθρωποκεντρισμού: ο Απόλλωνας ως Γνώση προσφέρει την κοιτίδα γνώσης, την σύλληψη αληθείας, ό,τι έλεγε ο Σωκράτης: εσωτερικό δαιμόνιο, ό,τι έλεγαν οι φιλόσοφοι: έμπνευση. Ο Ανθρώπινος Νούς συλλαμβάνοντας την απαρχή της Γνώσης μόνος του θα ολοκληρώσει το ταξείδι από το Φαίνεσθαι ως το Είναι: όπως ο Έκτορας κτείνων τον Πάτροκλο: όμως μετέπειτα ο Έκτορας θα σκοτωθεί από τον Αχιλλέα ο οποίος αποτελεί τη βάση  του Πατροκλείου Φαίνεσθαι: άρα έχουμε σε αυτό το σημείο να θυσιάζεται ο Άνθρωπος ο οποίος αποκαλύπτει το Φαίνεσθαι: ο Άνθρωπος ο οποίος αποκαλύπτει το Φαίνεσθαι χάριν του Είναι , ο Έκτορας σκοτώνεται από τον δημιουργό της εικόνας του Φαίνεσθαι: Αχιλλέα. Το ίδιο συνέβη όταν ο Βασιλέας Κόδρος σκοτώθηκε  επειδή προσποιήθηκε ως Βασιλέας το ζητιάνο οι  εχθροί τον σκότωσαν αλλά έχασαν , όποιος αποκαλύπτει το Φαίνεσθαι θυσιάζεται διότι οι δυνάμεις του Είναι ξεχύνονται και καλύπτει η Αλήθεια τα πάντα. Η έννοια της θυσίας του ανθρώπου προκειμένου να αποκαλυφθεί το Είναι, αποτελεί διαχρονικό γεγονός: ο Σωκράτης, ο Ιησούς, άλλοι μάρτυρες της Αληθείας θυσιάσθηκαν όταν απεκάλυψαν το Είναι των όντων, των πραγμάτων, των προσώπων.