Γιατί απουσιάζει η έννοια του «Ασώτου» από την Ελληνική κοσμοθέαση;

 

Γιατί απουσιάζει η έννοια του «Ασώτου» από την Ελληνική κοσμοθέαση;

Η παραβολή του Ασώτου Υιού αποτελεί την παραβολή του Ιησού με τα περισσότερα οντολογικά μηνύματα καθοριστικά για το δομικό  στήσιμο και κτίσιμο του χριστιανισμού. Επίσης η παραβολή αυτή αποφασιστικά καθορίζει το μοντέλο Ανθρώπου και Θεού τα οποία αναπτύσσονται και εξελίσσονται στην θρησκεία του ναζωραίου. Ένα μοντέλο ανθρώπου το οποίο απουσιάζει εντελώς από την αρχαία Ελληνική ανθρωποθέαση.

Ο Άσωτος Υιός φεύγει μακριά από την πατρική Εστία. Αποτυγχάνει όμως στο να  φτιάξει μία πραγματικά ανεξάρτητη και επιτυχημένη ζωή αλλού. Για αυτό το λόγο επιστρέφει στον Πατέρα του ο οποίος  τον  δέχεται με  ανοικτές αγκάλες παρά τις δικαιολογημένες διαμαρτυρίες του  άλλου Υιού ο οποίος υπήρξε πάντοτε πιστός Υιός και ποτέ δεν στενοχώρησε τον Πατέρα του. Τι θα ήθελε πραγματικά ο  άλλος Υιός ο οποίος ποτέ δεν έφυγε από την Πατρική Εστία;  Ίση και δικαία μεταχείριση κατά την προσφορά του κάθε ενός: αντιθέτως παρατηρούμε ότι ο Πατέρας έπραξε χωρίς τη λογική της ισόρροπης δικαιοσύνης αλλά με την ανισορροπία του συναισθήματος: αρκεί να ικανοποιηθεί ο Υιός ο Άσωτος ώστε να μην ξαναφύγει να νοιώσει καλά και να μείνει εδώ, και όλα είναι καλά.

Άρα βλέπουμε και διαπιστώνουμε τα εξής: αποθεώνεται η βούληση του Πατέρα, σμικρύνεται η προσφορά των ανθρώπων η  οποία γεννά και την έννοια της δικαιοσύνης: σε πραγματικά αποσυμβολοποιητικά επίπεδα υιοθετείται ένας θεός ο οποίος δεν αντιμετωπίζει τους ανθρώπους ως πραγματική προσφορά, εργασία, συνέπεια και τιμιότητα, αλλά αντιθέτως αυτός ο θεός αποσπά δυνάμεις και εμφανίζεται ως ο παντεπόπτης και παντοδύναμος κριτής ο οποίος ασχέτως των ανθρωπίνων έργων αρκεί μία πράξη μετανοίας ώστε να αλλάξει την μεταχείριση του ανθρώπου. Διότι ο Άσωτος υιός δεν έπραξε τίποτε ώστε να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη του Πατρός του, αντιθέτως μόνον η παρουσία του έπαιξε ρόλο ώστε να τον αποδεχθεί ο Πατέρας του. Άρα ο Θεός των χριστιανών δεν κοιτάζει πραγματικά τον Άνθρωπο ως Πολιτικό νοήμον και ηθικό όν σε συνέχεια προσφοράς εξέλιξης και προοδευτικής δόμησης αλλά εν στιγμή κατά την οποία αντιθέτως σε κάθε τι που προηγήθηκε φαίνεται ότι αυτός ο θεός έχει την δύναμη εν στιγμή να κρίνει τον άνθρωπο ως παρουσία και μόνον άσχετα με τα έργα του και τα λόγια του.

Σε καθαρά οντολογικά λοιπόν πλαίσια προτείνεται το μοντέλο του Ανθρώπου ως απλή εσωτερική δύναμη αποδοχής εν στιγμή του Θεού και αυτό αρκεί: άρα γεννάται μέσω αυτής της παραβολής ένα Υποκείμενο το οποίο ως απόλυτη Εσωτερικότητα αρκεί Εσωτερικώς να είναι θετικά διακείμενος με το θεό (χωρίς έργα και ημέρες, σκέψεις και ήθος, γνώση και επαναληπτική έξη) και όλα καλά: άρα εμφανίζεται ο μηδενικός άνθρωπος της απολύτου Εσωτερικότητος ο οποίος απλά ως παρουσία χωρίς τίποτε άλλο σώζεται στην Πατρική Εστία του Θεού. Ο Άνθρωπος λοιπόν μετατρέπεται σε μία απλή απλουστάτη Εσωτερική Παρουσία χωρίς την ανάγκη έργου και λόγου απλά ως Εσωτερική συγκατάνευση σώζεται στους κόλπους του θεού: άρα γεννάται και ξεκινά μία εποχή κατά την οποία η εξουσιαστική αρχή του θεού ελέγχει τα πάντα και τους ανθρώπους και έχει την δύναμη να ελέγχει Εσωτερικότητες αποδίδοντας ό,τι πρέπει: ο Άσωτος έχει ελεγχθεί, εσωτερικώς είναι θετικός και πάλι προς το θεό άρα μπορεί να μείνει στην Εστία του Θεού: την έσχατη πορεία αυτού του Ανθρώπου την βλέπουμε σταδιακά στην μετέπειτα ανθρωπίνη ιστορία, είναι η νοοτροπία η οποία μετέτρεψε τους ανθρώπους σε άβουλο και κατευθυνόμενο Λαό, τον οποίο χίλιες όσες θεολογίες κοσμοθεωρίες και πολιτικοθεωρίες προσπάθησαν να ελέγξουν. Αυτός ο τύπος του Ασώτου υιού είναι ο αδύναμος άνθρωπος ο οποίος  χρειάσθηκε το δάσκαλο για να τον κατευθύνει, τον επιστήμονα για να τον θεραπεύσει, τον τεχνολόγο για να του δείξει το life style:σταδιακά ο Άσωτος έγινε ο ορισμός του Ανθρωπάκου ο οποίος απλά υπάρχει περιμένοντας την ευμένεια κάθε εξουσίας ώστε να απολαύσει όσα η πολιτική και κοινωνική ζωή προσφέρει.

Στην Οδύσσεια λοιπόν ο Τηλέμαχος αφυπνίζεται. Αφυπνίζεται από την Αθηνά Σοφία ώστε να ψάξει και να ερευνήσει τον Πατέρα του: είναι αδιανόητο για τον Τηλέμαχο να απαρνηθεί την Πατρική Εστία, την Πατρίδα, τα Ιερά και τα Όσια. Μας κάνει εντύπωση πόσο εύκολα η παραβολή του Ασώτου απαρνείται την Πατρίδα, τα Ιερά και τα Όσια, την Πατρική Εστία (αδιανόητα πράγματα για τους Προπάτορες  Έλληνες) αλλά γίνεται κατανοητό εάν σκεφθούμε ότι ο Ιησούς εδίδαξε στην Γαλιλαία όπου ήταν χωνευτήρι  λαών χωρίς κανένα κοινό παρονομαστή (καταγωγής, μάθησης, γλώσσας ιδεών και αξιών): άρα ουσιαστικά η παραβολή του Ασώτου μεταλλάσσει τον κοινό συνεκτικό δεσμό των Ελλήνων: ενώ οι Έλληνες είχαν ως κοινό συνεκτικό δεσμό την Πατρίδα, την κοινή Εστία, τα ήθη και έθιμα και τους θεούς των, ο Ιησούς (διά της εξουσιαστικότητας η οποία υφέρπει πίσω από αυτόν) περνά ως συνεκτικό δεσμό μόνον τον θεό: θα λέγαμε έναν επιβληθέντα κοινό Νού: άρα καταργείται η Πατρίδα η κοινή καταγωγή η κοινή γλώσσα τα κοινά ήθη και έθιμα ως συνεκτικός δεσμός μεταξύ των ανθρώπων: πλέον οι άνθρωποι ενώνονται μόνον και εφόσον υπάρχουν υπό ενός κοινού θεού ο οποίος τους αποδέχεται: πολλά χρόνια μετά το βυζάντιο ένωσε υπό την ελέω θεού μοναρχία του πολλούς ασώτους, μετέπειτα η πολιτική έκανε το ίδιο, έπειτα ο λόγος του διαφωτισμού έκανε το ίδιο, σήμερα η επιστήμη και η τεχνολογία κάνει το ίδιο. Πλέον οι άνθρωποι ένοιωσαν ως άσωτοι (απάτριδες, αφρήτορες, ανέστιοι) αλλά πλέον κάποιος κοινός ανά εποχή θεός  ηύρε τον τρόπο εξουσιαστικά και κατευθυντικά να τους ενώσει.

Ο Τηλέμαχος λοιπόν ερωτά τον Μέντη: ποιοι είναι  οι θεοί σου, ποιοι είναι οι γονείς σου, ποια είναι η Πατρίδα σου: όταν ο Μέντης ευρίσκει όλα εκείνα τα κοινά στοιχεία με τον Τηλέμαχο τότε ξεκινά η φιλοξενία: όλα αυτά τα κοινά στοιχεία δένουν τον Τηλέμαχο με την Πατρίδα του και δεν τον αφήνουν να ασωτεύσει: διότι η Πατρίδα η Εστία ως σημείο οντολογικών δυνάμεων είναι αυτές οι οποίες καθορίζουν την καταγωγή πρόοδο και εξέλιξη του ανθρώπου: παρόλο του ότι ο Οδυσσέας απουσιάζει 20 χρόνια ο Τηλέμαχος δεν έγινε ποτέ άσωτος διότι ισχυροί δεσμοί τον ενώνουν με τον τόπο, την Εστία, την Πατρίδα: τα ποτάμια τα βουνά τα όρη είναι δυνάμεις οι οποίες κατευθύνουν τον Άνθρωπο στο συμπαντικό του ταξείδι: βλέπουμε όμως ότι μάλλον στην εποχή του Ιησού οι άνθρωποι ήταν εύκολο να ακούσουν ότι ο άνθρωπος δεν έχει γή Πατρίδα Εστία και αν ασωτεύσει κάποιος θεός θα τον συγχωρήσει: ενώ ο Τηλέμαχος θα  είχε θεωρηθεί κακός Υιός εάν  είχε ασωτεύσει διότι η Πατρίδα η Εστία η Πηνελόπη ο Τόπος τον χρειάζονταν, τα πλήθη που άκουσαν τον Ιησού δεν είχαν κανένα πρόβλημα να ακούσουν ότι κατά τη ρωμαϊκή εποχή όλα αυτά είχαν διαλυθει και εξαλειφθεί και ευτυχώς τώρα μία υπερκόσμια αποκεκαλυμμέμνη δύναμη ήταν ο νέος τρόπος ώστε όλοι οι άνθρωποι να αποτελέσουν ενώπιόν του μία σεσωσμένη ομάδα.

Ο Δίας στην α΄ραψωδία της Οδύσσειας είναι σαφής όταν λέγει ότι πολλές φορές προειδοποίησαν τον Αίγισθο να σταματήσει την ατιμία με την Κλυταιμνήστρα αλλά αυτός δεν άκουσε. Η τιμωρία του Ορέστη ήταν αναπόφευκτη. Ο Θουκυδίδης μας αναφέρει στον Επιτάφιο ότι οι Αθηναίοι ζούν και πεθαίνουν για την πόλιν  των, η προσωπική αξίωσις  είναι αυτή η οποία τους προσφέρει την περίοπτη θέση στην Πολιτεία: το δίπολο μάλιστα λόγω-έργω είναι σημαντικότατο στον Αθηναίο ιστορικό: ο άνθρωπος είναι αυτοκίνητος διά του νοός ώστε να έχει συνέπεια λόγων και πράξεων: όταν διαρραγεί αυτή η συνέπεια ο άνθρωπος έχει πρόβλημα πολιτικής και άλλης αποδοχής.

Μάλλον στην παραβολή του Ασώτου τίποτε από όλα  αυτά δεν ισχύει: Οι άνθρωποι δεν χρειάζεται να είναι συνεπείς έναντι καμμίας πατρίδος ή πόλης, η συνέπεια λόγων και έργων δεν είναι  μάλλον το ύψιστο καθήκον των, επίσης όλα διορθώνονται όχι με τον ατομικό αγώνα (ο οποίος ήταν πολιτική καθημερινότητα σκληρή για τον Αθηναίο Πολίτη) αλλά μέσω της επέμβασης ενός παντοδυνάμου εξωτερικού θεού. Πλέον η  στην εποχή του Ιησού παύει κάθε πολιτική συνεκτικότητα των ανθρώπων , παύει κάθε ατομική ξεχωριστότητα  και συνέχεια, όλα γίνονται διά της εσωτερικής ως τέτοιας ένωσης των ιδεών που έχω εγώ με την ύψιστη ιδέα του θεού: άρα ο Άσωτος  είναι το νέο οντολογικό υποκείμενο (διαχρονικό και επιβληθέν πλέον): εάν μπορώ να ενώσω την ιδέα που έχω μέσα μου με  τον ισχυρό θεό έξω μου αυτό φθάνει και επαρκεί για την οποιαδήποτε σωτηρ.

Ο Αχιλλέας δεν υπάρχει πλέον: η έννοια του Πολίτη ο οποίος μάχεται για την προσωπική και πολιτική τελείωση, δεν υπάρχει πλέον: ο Σωκρατισμός οδηγείται στα άκρα: ο Άσωτος εγκαινιάζει το μοντέλο ανθρώπου το οποίο βασιλεύει στις ημέρες μας: και  διαχρονικά: ο άνθρωπος είναι η εσωτερική ιδέα η οποία ενωμένη  με τον εξωτερικό θεό αποτελεί και συνθέτει το ανθρώπινο όλο: τον κόσμο του ανθρώπου: χωρίς τίποτε άλλο να χρειάζεται: εάν η ιδέα του θεού ξεκινήσει από τον εσωτερικό άνθρωπο και φθάσει έως το θεό, αυτό αρκεί: άρα όλα γίνονται μία ιδέα, ο άνθρωπος είναι η ιδέα που έχει μέσα του και τίποτε άλλο: παύει το Ομηρικό ιδεώδες ο Οδυσσέας να διανοίξει ως νοήμων και ηθικός αυτοτελής άνθρωπος το δρόμο του προς την Ιθάκη μέσα από κίνηση νόστο και πράξη: τώρα ο άνθρωπος είναι απλά μία σκέψη θεού, τίποτε άλλο: διαχρονικάπράγματι έως τις ημέρες μας  οι άνθρωποι εκτιμήθηκαν όχι από αυτό που  μπορούσαν να κάνουν αλλά από την ιδέα (πολιτική ή  άλλη) ασπάσθηκαν: ως άσωτοι προσπαθούμε να επιστρέψουμε εκεί όπου θα έχουμε οφέλη διότι χάσαμε την αυταξία του Οδυσσεικού νοστου, ότι την ευτυχία την κρύβουμε στην κίνησή μας προς την δική μας Ιθάκη, και υποταχθήκαμε σε παραδοχές ιδεών  και life style μόνον και μόνονγια να μην μας πούν ασώτους.

Ο Οδυσσέας στον διάλογο με την Καλυψώ προτάσσει την ανθρωπίνη φύση του. Είναι άνθρωπος άρα ως τέτοιος πρέπει να υπάγει στο Ανθρώπινο Βασίλειό του. Ο Ανθρωποκεντρισμός του Ομήρου αυτοκινεί τον  ήρωα. Στην παραβολή του Ασώτου υιού διαβλέπουμε ότι ο Άνθρωπος δεν έχει καμμία ελπίδα, καμμία σχεδία να φύγει από την Καλυψώ, καμμία Ιθάκη. Η μάλλον έχει Ιθάκη στην οποία όμως δεν φθάνει ως νικητής (όπως ο Οδυσσέας ο οποίος ενίκησε τους μνηστήρες (τις περισπάσεις της μοίρας) αλλά ως Άσωτος. Διότι όλα πλέον  αποφασίζονται όχι από τον παντοδύναμο Οδυσσέα με το τόξο του αλλά από το θεό.  Άρα ο Άσωτος είναι ένας από τους μνηστήρες και όχι ο Βασιλεύς Οδυσσέας.