3ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΚΦΡΑΣΗ-ΕΚΘΕΣΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΜΟΣΧΟΒΙΤΗ ΜΑΡΙΑ

Είναι κοινός τόπος στους ανθρώπους της ώριμης ηλικίας να επικρίνουν τη συμπεριφορά των νεοτέρων και να επιχειρούν συγκρίσεις με τη δική τους νεότητα, όταν όλα, κατά τη γνώμη τους, ήταν καλύτερα και η ζωή και τα ήθη και ο πολιτισμός, ακόμα και η φύση. Ο πρώτος που αναφέρει αυτή τη στάση ενός ηλικιωμένου, σοφού ανθρώπου είναι ο Όμηρος. Ο Νέστορας, που είχε δει δύο γενιές ανθρώπων να περνούν και βασίλευε πια στην τρίτη, όταν αισθάνεται την ανάγκη να πάρει το λόγο και να μιλήσει στους εξαγριωμένους από θυμό πολεμάρχους, τον Αγαμέμνονα και τον Αχιλλέα, αρχίζει την παρέμβασή του με μιαν αναδρομή. Εγώ, λέει, είμαι μεγαλύτερος κι από τους δυο σας πρέπει να με ακούσετε γιατί έχω μιλήσει με άνδρες πολύ καλύτερούς σας, τέτοιους που δε θα ξαναδώ. Και αναφέρεται σε παλαιότερους ήρωες, τον Πειρίθουν, τον Καινέα και τον Θησέα. Αυτοί, λέει, ήταν παλικάρια που όμοιά τους δεν έχουν ξαναγίνει. Από τότε ως σήμερα κάθε γενιά επαναλαμβάνει μονότονα το ίδιο τροπάριο και φαίνεται πως το πιστεύει. […]

Η ίδια η βιολογική διαφορά των δύο οργανισμών, του παλιού και του νέου, τους οδηγεί σε διαφορετική θεώρηση του κόσμου και σε ανταγωνιστική στάση μέσα στη ζωή. Ο νέος κινείται προς τα εμπρός, ο ηλικιωμένος, όταν δε γυρίζει πίσω, προσπαθεί να συγκρατήσει το παρόν, αυτό που του εξασφαλίζει την ύπαρξή του, να συντηρήσει όσα κατόρθωσε να αποχτήσει. Η συντηρητική στάση είναι αυτονόητη για τον άνθρωπο μιας κάποιας ηλικίας, αφού αποτελεί συνάρτηση της συντήρησης της ίδιας του της ύπαρξης, που με τα χρόνια έχει εξαντλήσει πολλές από τις πιο ζωτικές δυνάμεις της και οδεύει προς την αναπόφευκτη φθορά. Είναι απόλυτα κατανοητή η στροφή των ώριμων προς το παρελθόν, προς την περίοδο εκείνη της ζωή τους «που είχαν και δύναμη και λόγο και ομορφιά». Η νοσταλγία των χρόνων εκείνων δεν αποτελεί συναισθηματική κατάσταση φευγαλέα και ρομαντική˙ αποτελεί ανάγκη βιολογική, για να δικαιώσει ολόκληρη την ανθρώπινη ζωή, που τώρα μόλις διαπιστώνει ο ώριμος πως είναι τρομακτικά σύντομη και αφάνταστα ωραία.

Θεωρία και σχεδιαγράμματα Επιστολής.

http://entaxei.weebly.com/uploads/2/9/0/2/29028707/%CE%95%CE%A0%CE%99%CE%A3%CE%A4%CE%9F%CE%9B%CE%97.pdf (Πατήσθε στο σύνδεσμο).

Ερωτήσεις Θεωρίας Νεοελληνικής Γλώσσας Πανελλαδικών Εξετάσεων 2000-2018 Του Άρη Ιωαννίδη

Εισαγωγικό σημείωμα: Ένα σημαντικό κομμάτι της αξιολόγησης του μαθήματος της Νεοελληνικής Γλώσσας είναι αυτό της Θεωρίας. Για την καλύτερη προετοιμασία των υποψηφίων συγκεντρώσαμε όλες τις ερωτήσεις / ασκήσεις που έχουν τεθεί σε Πανελλαδικές Εξετάσεις (Ημερησίων, Εσπερινών, Επαναληπτικές, Ομογενών) από το 2000 έως  το 2018, προκειμένου να έχουν μία όσο γίνεται καλύτερη εικόνα.

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ (Β΄- Γ΄ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ), ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ (ΓΕΛ), ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ – ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ – ΕΠΑΛ), ΟΜΟΓΕΝΩΝ, ΕΠΑΛ

2000-2018

Η Β1 ΑΣΚΗΣΗ

Ενδεικτικές ερωτήσεις:

• Να αναπτύξετε σε 60-80 λέξεις το νόημα του παρακάτω αποσπάσματος του κειμένου: [«…»]
• Σε µια παράγραφο 70 – 80 λέξεων να διατυπώσετε την άποψή σας για το περιεχόµενο του παρακάτω αποσπάσµατος: [«…»]
• [«…»]: Να αναπτύξετε την παραπάνω θεματική φράση σε μια παράγραφο χρησιμοποιώντας δικά σας παραδείγματα.

ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ / ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΛΟΓΟΥ

 Ενδεικτικές ερωτήσεις:

• Με ποιον τρόπο αναπτύσσεται η τελευταία παράγραφος του κειμένου;

Τι προσέχω στη Νεοελληνική Γλώσσα.

Του Χρήστου Χαρακόπουλου

1. ΜΟΛΙΣ ΠΑΡΕΤΕ ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ: ρίχνετε μια γρήγορη ματιά και ορίζετε το χρόνο που θα αφιερώσετε στο καθένα.

2. Α) ΕΡΩΤΗΜΑ Α1.: καλό είναι να αρχίσετε την περίληψή σας με μία πρόταση που να αναφέρεται στο περιεχόμενο όλου του κειμένου, για να δείξετε στο βαθμολογητή σας ότι έχετε κατανοήσει το θεματικό κέντρο. Στη συνέχεια δουλεύετε ανά παράγραφο. Διαβάζετε προσεχτικά την πρώτη παράγραφο και με δικά σας λόγια γράφετε σε δύο, τρεις προτάσεις το νόημά της. Συνεχίζετε με τις επόμενες παραγράφους του κειμένου προσέχοντας τη σύνδεση των προτάσεων μεταξύ τους. Καλό είναι να συνδέονται οι προτάσεις νοηματικά, να ρέει ο λόγος και όχι να γίνεται κατάχρηση συνδέσμων. Στο τέλος η περίληψή σας θα πρέπει να είναι η «μικρογραφία» του κειμένου που σας δόθηκε.

Προσοχή: δεν μεταφέρετε αυτούσιες φράσεις του κειμένου, δε γράφετε δικές σας απόψεις.

3. Β) ΕΡΩΤΗΜΑ Β1.: ζητείται να αναπτύξετε σε 70-80 λέξεις περίπου μία φράση μέσα από το κείμενο. Αν σας ζητηθεί να χρησιμοποιήσετε τη συγκεκριμένη φράση ως θεματική πρόταση/περίοδο, χρησιμοποιείτε την ίδια φράση και την αναπτύσσετε με λεπτομέρειες/σχόλια και κατακλείδα (τα γνωστά δομικά στοιχεία της παραγράφου). Αν σας ζητηθεί να αναπτύξετε το περιεχόμενο της φράσης, καλό είναι να εντοπίσετε τη φράση μέσα στην παράγραφο, να συλλάβετε το νόημα της και στη συνέχεια να γράψετε μία δική σας θεματική πρόταση ή περίοδο, που να εκφράζει το νόημα της φράσης (την ίδια φράση με άλλα λόγια) και να την αναπτύξετε με λεπτομέρειες/σχόλια και κατακλείδα.

Νεοελληνική Γλώσσα Γ’ Λυκείου – Κριτήριο Αξιολόγησης & Ενδεικτικές απαντήσεις: Διαφήμιση Της Χαράς Ανδρονίδη Κείμενο: [Διαφήμιση για γαριδάκια]

Αυτή τη φορά το ΕΣΡ (Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης) δε σηκώνει αστεία, γιατί το ίδιο το γεγονός δε σηκώνει ούτε καν τη διακωμώδησή του. Πώς να αστειευτείς όταν μια κατεξοχήν παιδική διαφήμιση που αφορά γαριδάκια ενημερώνει το κοινό της πως η ευχαρίστηση που νιώθεις όταν τρως αυτά τα γαριδάκια είναι ανάλογη με αυτήν του έρωτα; Και δεν το υπαινίσσεται καν. Το λέει και το (υπο)γράφει. Είναι μια νέα τηλεοπτική- αλλά όχι μόνον, μιας και έχει καταχωριστεί και σε έντυπα- διαφήμιση που απευθύνεται στους υποψήφιους πελάτες της, οι οποίοι στην πλειονότητά τους είναι νεαρής, νεαρότατης ηλικίας. Εμφανίζεται ένας άνδρας που δοκιμάζει τα γαριδάκια και ύστερα από διάφορες διαπιστώσεις ρίχνει και το βαρύ επιχείρημα της σεξουαλικής ικανοποίησης.

Το ΕΣΡ, που δέχτηκε και πολλές καταγγελίες, θεωρεί τη διαφήμιση «δεδομένα αρνητική», όπως ειπώθηκε χαρακτηριστικά. Θέση που αυτόματα σηματοδοτεί την έναρξη κυρωτικής διαδικασίας. Ήδη παρενέβη ζητώντας από όλα τα κανάλια εθνικής εμβέλειας να του γνωρίσουν εάν και πότε πρόβαλαν τη διαφήμιση, ενώ το αρμόδιο προσωπικό του συμβουλίου άρχισε κιόλας την παρακολούθηση και τον έλεγχο της ροής προγράμματος των καναλιών. Είναι σαφείς οι προθέσεις του Ραδιοτηλεοπτικού Συμβουλίου όχι μόνο για το μέλλον της διαφήμισης, αλλά και για τα ίδια τα κανάλια, τα μέσα προβολής αυτής. Τόσο σαφείς όσο και οι εμφανώς ριζοσπαστικές προθέσεις των εμπνευστών της έναντι ακόμα κι αυτού του γκρίζου, πλην όμως παραδοσιακού, διαφημιστικού κανόνα περί σεξουαλικού υπονοούμενου.

ΓΛΩΣΣΑΡΙ ΟΡΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ.

1. Αναπαράσταση: Είναι η «κατασκευή» μιας πραγματικότητας. Όταν γίνεται ένας φόνος, αυτό αποτελεί ένα αδιαμφισβήτητο γεγονός, γιατί έχει θύμα και θύτη. Όταν όμως απαιτείται να γίνει αναπαράσταση του εγκλήματος (στις αίθουσες του δικαστηρίου ή το αστυνομικό τμήμα), τότε δεν συντελείται ένας δεύτερος φόνος, αλλά επαναλαμβάνεται το συμβάν, όπως περίπου έγινε· είναι σαν να το βλέπουμε. Αυτό το «σαν» είναι η αναπαράσταση στην τέχνη. Στη λογοτεχνία δεχόμαστε αυτό το «σαν», δεχόμαστε δηλαδή τη σύμβαση ότι διαβάζουμε μία κατασκευή μέσα από τα μάτια του/ της συγγραφέα· αυτός/ή επέλεξε συγκεκριμένα στοιχεία από την πραγματικότητα μέσα από μια συγκεκριμένη φιλοσοφική θεώρηση και στάση ζωής, για να αποδώσει αυτό που πιστεύει ότι συνέβη. Η επιλογή, λοιπόν, που κάνει ο/η συγγραφέας γίνεται μέσα από το είδος που θα προτιμήσει (π.χ. αστυνομικό μυθιστόρημα), τον τίτλο που θα δώσει, τη δομή του έργου, τα στοιχεία της πραγματικότητας που επιλέγει να περάσει στο έργο του (συγκείμενο), τα άλλα λογοτεχνικά έργα με τα οποία συνομιλεί ρητά ή άρρητα (διακειμενικότητα), τους χαρακτήρες που θα σκιαγραφήσει και θα παρουσιάσει, το ύφος του κειμένου, και κυρίως τα ερωτήματα που θέλει να προκαλέσει στους αναγνώστες και στις αναγνώστριες, που δίνουν τις δικές τους απαντήσεις κάθε φορά (αναγνωστική ανταπόκριση).

Kριτήριο Γ΄Λυκείου στο συνεξεταζόμενο μάθημα: Νεοελληνικής γλώσσας και Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΠΑΙΔΕΙΑ-ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΚΕΙΜΕΝΑ

Ι. ΚΕΙΜΕΝΟ 1

ΠΛΑΝΗΤΙΚΗ Η ΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

§1 Σήμερα βιώνουμε μια κρίση ευρέος φάσματος και διεθνούς κλίμακας. Δεν μιλώ για την παγκόσμια οικονομική κρίση που ξεκίνησε το 2008. Μιλώ για μια κρίση που περνά απαρατήρητη, η οποία, όμως, μακροπρόθεσμα μπορεί να αποβεί πολύ πιο επικίνδυνη για το μέλλον της δημοκρατίας: μια πλανητική κρίση παιδείας.

§2 Βαθιές ανατροπές συντελούνται σε όσα οι δημοκρατικές κοινωνίες διδάσκουν στους νέους και δεν έχουμε ακόμη αντιληφθεί το μέγεθός τους. Άπληστες για οικονομική επιτυχία, οι χώρες και τα εκπαιδευτικά συστήματά τους εγκαταλείπουν με απερισκεψία κάποιες γνώσεις απαραίτητες για την επιβίωση των δημοκρατιών. Οι γενικές σπουδές και οι τέχνες συνεχώς χάνουν έδαφος, τόσο στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση όσο και στο πανεπιστήμιο, σε όλες σχεδόν τις χώρες του κόσμου. Επίσης, υποχωρούν και όλες οι ανθρωπιστικές και οι κοινωνικές επιστήμες, καθώς οι χώρες αναζητούν το βραχυπρόθεσμο κέρδος καλλιεργώντας χρήσιμες και εφαρμόσιμες ικανότητες προσαρμοσμένες σε αυτόν τον στόχο. Αν υπερισχύσει αυτή η τάση, πολλές χώρες σε ολόκληρο τον κόσμο σύντομα θα παράγουν γενιές χρήσιμων μηχανών, υπάκουων και τεχνικά εξειδικευμένων, αντί για ολοκληρωμένους πολίτες, ικανούς να αμφισβητούν, να συλλογίζονται μόνοι τους, να αντιλαμβάνονται την έννοια του κόπου και των επιτευγμάτων των άλλων.

§3 Σήμερα, περισσότερο από ποτέ άλλοτε, τα προβλήματα που έχουμε να επιλύσουμε -είτε είναι οικονομικά είτε οικολογικά είτε θρησκευτικά ή πολιτικά-είναι πλανητικής κλίμακας. Κανείς μας δεν ξεφεύγει από αυτή την παγκόσμια αλληλεξάρτηση. Επομένως, τα σχολεία και τα πανεπιστήμια όλου του κόσμου έχουν ένα τεράστιο και επείγον έργο: να καλλιεργήσουν στους φοιτητές την ικανότητα να θεωρούν τον εαυτό τους μέλος ενός ετερογενούς κόσμου και να έχουν μια κάποια αντίληψη της Ιστορίας και του χαρακτήρα των διαφορετικών ομάδων που τον κατοικούν.

Δημιουργική γραφή στο ποίημα του Καβάφη «πόλις». Κ.Π. Καβάφης,

Η Πόλις

 Είπες· «Θα πάγω σ’ άλλη γη, θα πάγω σ’ άλλη θάλασσα. Μια πόλις άλλη θα βρεθεί καλλίτερη από αυτή. Κάθε προσπάθεια μου μια καταδίκη είναι γραφτή· κ’ είν’ η καρδιά μου –σαν νεκρός– θαμένη. Ο νους μου ως πότε μες στον μαρασμόν αυτόν θα μένει. Όπου το μάτι μου γυρίσω, όπου κι αν δω ερείπια μαύρα της ζωής μου βλέπω εδώ, που τόσα χρόνια πέρασα και ρήμαξα και χάλασα.»

Καινούριους τόπους δεν θα βρεις, δεν θάβρεις άλλες θάλασσες. Η πόλις θα σε ακολουθεί. Στους δρόμους θα γυρνάς τους ίδιους. Και στες γειτονιές τες ίδιες θα γερνάς· και μες στα ίδια σπίτια αυτά θ’ ασπρίζεις. Πάντα στην πόλι αυτή θα φθάνεις. Για τα αλλού –μη ελπίζεις– δεν έχει πλοίο για σε, δεν έχει οδό. Έτσι που τη ζωή σου ρήμαξες εδώ στην κώχη τούτη την μικρή, σ’ όλην την γη την χάλασες. [Καβάφης 2015: 216-217]

Εκφώνηση: Να μεταγράψετε σε πεζό το ποίημα του Καβάφη δίδοντας συγχρόνως  μία άλλη εξέλιξη στην όλη υπόθεση.

Θα ήθελα πολύ να ταξιδέψω σε άλλη πόλη.Όχι ότι αυτή η οποία τώρα μένω με στενοχωρεί.Προσπαθώ να τα περιμένω όλα από τον εαυτό μου και να μην αναμένω όλοι οι άλλοι να αλλάξουν μαζί και η πόλη.

Έκθεση Α΄ Λυκείου: Η σημασία του γέλιου στη ζωή μας

Το γέλιο είναι δώρο, όπλο και φάρμακο για τον άνθρωπο. Μπορεί να επηρεάσει θετικά την υγεία μέσω της ευχάριστης συναισθηματικής κατάστασης την οποία δημιουργεί. Συγκεκριμένα, το γέλιο προκαλεί μεταβολές σε διάφορα συστήματα του οργανισμού, οι οποίες με τη σειρά τους ωφελούν την υγεία. Για παράδειγμα, έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να μειώσει έως και 20% τη χρήση παυσίπονων, λόγω της διέγερσης που προκαλεί στις φυσικές αντικαταθλιπτικές ουσίες του οργανισμού. Ακόμη, το έντονο γέλιο ενισχύει την άμυνα του οργανισμού. Επίσης, χαλαρώνει, κάνει καλό στην καρδιά και τονώνει την αναπνευστική λειτουργία.

Η παρουσία του γέλιου είναι ευεργετική και αντίθετα η απουσία του γίνεται δυσάρεστα αισθητή σε όλες σχεδόν τις εκδηλώσεις της κοινωνικής ζωής. Λέγεται ότι η ευαισθησία και ο συναισθηματικός κόσμος των μελών μιας κοινωνίας, η πνευματική τους στάθμη, η αισθητική τους καλλιέργεια, αλλά, ιδίως, η ποιότητα της μεταξύ τους επικοινωνίας μπορούν να προσδιοριστούν με ασφαλή τρόπο από τη συχνότητα του γέλιου και από την ποιότητα των μέσων που το προκαλούν.

Το χιούμορ, επίσης, διευκολύνει την κοινωνική ζωή των ανθρώπων. Αυτό συμβαίνει γιατί, πρώτον, είναι μια εμπειρία που μοιραζόμαστε με άλλους. Δεύτερον, διότι ενισχύει την εσωτερική συνοχή κάθε κοινωνικής ομάδας. Ακόμη, μπορεί να έχει «διπλωματική» χρήση, εφόσον, λόγω της έμφυτης ασάφειάς του, επιτρέπει να κινούμαστε μεταξύ σοβαρού και αστείου χωρίς τον κίνδυνο να παρεξηγηθούμε. Με άλλα λόγια, εκφράσεις και λόγια που διατυπώνονται με χιούμορ μεταφέρουν συναισθήματα και αλήθειες που θα ενοχλούσαν αν διατυπώνονταν με σοβαρό τρόπο. Επιπλέον το χιούμορ είναι ελκυστικό, καθώς εκείνοι που μπορούν να το προκαλούν είναι πιο ικανοί στην επικοινωνία και προκαλούν τη συμπάθεια των άλλων.

Εξάλλου, το γέλιο καταπολεμά το άγχος, ενώ το χιούμορ μπορεί έμμεσα να συμβάλει στην ευεξία, περιορίζοντας τιςεπιπτώσεις του άγχους στον οργανισμό. Η καλή αίσθηση του χιούμορ μπορεί να βοηθήσει τον άνθρωπο να αποστασιοποιηθεί από το πρόβλημα που τυχόν αντιμετωπίζει και να δρομολογήσει ευκολότερα τρόπους επίλυσής του. Ακόμη, με το χιούμορ και το γέλιο ο άνθρωπος μπορεί να αποκτήσει αίσθηση κυριαρχίας σε μια δύσκολη περίσταση και να αντιμετωπίσει πιο αποτελεσματικά το στρες. Αυτό επιτυγχάνεται με την αξιοποίηση της ικανότητας του ανθρώπου να διακρίνει το παράλογο σε μια κατάσταση και, αντί να καταβάλλεται από αυτήν, να γελά μαζί της. Έτσι, μπορεί ναχαλαρώσει από καταστάσεις έντασης και να απελευθερωθεί από πιέσεις.

Ερευνητική Εργασία. Η σημασία του γέλιου στη ζωή μας, σχολ. έτος 2012-13. Από την ιστοσελίδα του 4ου ΓΕΛ Αθηνών (διασκευή).

(latistor.blogspot.gr).

Έκθεση Γ΄ Λυκείου: Μνημεία – Αρχαιολογικοί χώροι – Μουσεία

Με τον όρο «μνημεία» εννοούμε τα υλικά εκείνα δημιουργήματα παλαιότερων πολιτισμικών περιόδων που έχουν ξεχωριστή ιστορική ή και καλλιτεχνική αξία εφόσον είτε φανερώνουν το επίπεδο ανάπτυξης και τα αισθητικά κριτήρια μιας συγκεκριμένης εποχής είτε με το κάλλος και την καλλιτεχνική αρτιότητά τους αναδεικνύονται σε έργα που συγκινούν διαχρονικά τόσο τους ανθρώπους του τόπου όπου βρίσκονται όσο και τους ανθρώπους κάθε άλλης χώρας.

Πρόκειται, ειδικότερα, για μεμονωμένα κτίσματα ή σύνολα κτισμάτων, που έχουν διασωθεί και διατηρηθεί από προηγούμενη ιστορική στιγμή και παρουσιάζουν αρχαιολογικό ενδιαφέρον.

Με τον όρο μνημείο, πάντως, δηλώνουμε, επίσης, και το οικοδόμημα, τη στήλη, το άγαλμα ή όποιας άλλης μορφής γλυπτό, το οποίο δημιουργείται προς τιμήν και ανάμνηση προσώπου που έχει πεθάνει ή σημαντικού γεγονότος.

Η ιδιαίτερη σημασία των μνημείων

Πηγή ιστορικών γνώσεων – Πληρέστερη κατανόηση της ιστορικής περιόδου στην οποία ανήκουν: Πέρα από τις ειδικές γνώσεις και πληροφορίες που αντλούν οι επιστήμονες μέσα από την ενδελεχή μελέτη των μνημείων, ακόμη κι ο απλός επισκέπτης μπορεί να αποκομίσει σημαντικές γνώσεις μέσα από την επαφή του με αυτά. Ένα μνημείο, είτε έχει θρησκευτικό χαρακτήρα, όπως είναι οι ναοί, είτε σχετίζεται με την κοσμική εξουσία, όπως είναι ένα ανάκτορο, είτε σχετίζεται με την τέχνη και τον πολιτισμό, όπως είναι για παράδειγμα το Ωδείο του Ηρώδου του Αττικού, επιτρέπει στον επισκέπτη να αντιληφθεί το επίπεδο τεχνογνωσίας των ανθρώπων που το δημιούργησαν, το μέγεθος της οικονομικής δαπάνης που απαιτήθηκε, τα αισθητικά κριτήρια της εποχής, αλλά και την αξία που αναγνώριζαν οι άνθρωποι εκείνης της εποχής στους θεούς, στους βασιλείς, στην τέχνη και στην πολιτεία τους εν γένει. 

Κριτήριο έκφρασης-έκθεσης Γ΄Λυκείου.Διάλογος.

Φροντιστήρια Παρακίνηση.

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

[Πότε ο διάλογος πρέπει να διακόπτεται]

Οι ωφέλειες λοιπόν του διαλόγου […] είναι πολλαπλές και αναμφισβήτητες.

Και όμως, είπαμε, υπάρχουν περιπτώσεις όπου είναι άχρηστος και επιζήμιος. Ποιες;

Πρώτα, η δυσάρεστη κατάσταση που δημιουργείται όταν αυτός που

αντιλέγει δεν βρίσκεται στο ίδιο πνευματικό επίπεδο με μας και […] δεν κατορθώνει

να συλλάβει και να εκτιμήσει σωστά το νόημα των επιχειρημάτων μας, όχι από κακή

πρόθεση αλλά από άγνοια ή αγροικία. Εκθέτομε λ.χ. μια θεωρία της Οικονομικής

επιστήμης ότι ο «φρόνιμος» πληθωρισμός, που θερμαίνει με πιστώσεις την

παραγωγή αλλά δεν χάνει τον έλεγχο των τιμών, είναι ορθή νομισματική

πολιτική[…]. Αίφνης αντιλέγει ένας συνδαιτυμόνας και η συζήτηση αρχίζει σε τόνο

ζωηρό. Δίχως όμως και να προχωρεί, επειδή ο άλλος δεν έχει τον απαιτούμενο

πνευματικό οπλισμό να την κάνει, με τις αντιρρήσεις του, παραγωγική ή και απλώς

διαφωτιστική. Γίνεται τότε φανερό ότι ο διάλογος είναι ανώφελος, και […] το

καλύτερο που έχομε να κάνομε είναι να τον σταματήσομε.

Δεύτερη θα αναφέρω την περίπτωση όπου […] ανακαλύπτουμε ότι, εξαιτίας

της διαφορετικής αγωγής και των ασύμπτωτων φραστικών μας έξεων, με τις ίδιες

λέξεις ο καθένας μας εννοεί άλλα πράγματα […]. Προϋπόθεση του διαλόγου είναι η

κοινή γλώσσα· χωρίς αυτήν, το κάθε πρόσωπο μονολογεί – ακούει, αλλά δεν

καταλαβαίνει το άλλο. Δεν φτάνει όμως να μιλούμε και οι δύο ελληνικά ή αγγλικά,

για να συνεννοηθούμε απάνω σε ένα θέμα που απαιτεί σοβαρήν αντιμετώπιση.

Πρέπει, μέσα στη γλώσσα που μιλούμε, να έχομε παραδεχτεί και να

μεταχειριζόμαστε σταθερά την ίδια «συμβολική», να δίνομε δηλαδή στις λέξεις –

έννοιες το ίδιο περιεχόμενο […]. Εάν λ.χ. είμαστε και οι δύο επιστήμονες και

πρόκειται, σε ιδιωτικό ή δημόσιο διάλογο, να ξεκαθαρίσομε τις ιδέες μας απάνω σ'

ένα επίμαχο θέμα, όπως είναι η έννοια της φυσικής νομοτέλειας έπειτα από τη

θεωρία των Κβάντα, πρέπει να έχομε και οι δύο εκπαιδευτεί στην ορολογία και

στους φραστικούς κανόνες της σύγχρονης Φυσικής […]. Εάν κατά την ανάπτυξη των

απόψεών μας ανακαλύψομε […] ότι στου καθενός τη «γλώσσα» οι λέξεις […] ούτε

το ίδιο πράγμα σημαίνουν ούτε συντάσσονται κατά τον ίδιο λογικό κώδικα, […]

τρόπος να συνεννοηθούμε δεν υπάρχει […].

Θα εκθέσω και μια τρίτη ακόμη περίπτωση που είναι η πιο συνηθισμένη

στην καθημερινή ζωή. Σ' αυτήν ο διάλογος αρρωσταίνει από αλλεπάλληλες

παρεμβολές στοιχείων όχι απλώς ξένων, αλλά αυτόχρημα εχθρικών προς την ομαλή

λειτουργία της διάνοιας, με αποτέλεσμα να χάσει κάθε ίχνος γονιμότητας, ν' αρχίσει

να περιστρέφεται χωρίς διέξοδο γύρω από το ίδιο σημείο, όπως η βίδα που άνοιξε

πολύ μεγάλη τρύπα δεν πιάνει πια και αχρηστεύεται, ή όπως ο τροχός που

στριφογυρίζει στην ίδια θέση δεν προχωρεί αλλά ανάβει και φθείρεται. Έτσι

αποσυντίθεται σε αυτοεπαναλαμβανόμενους μονολόγους που μετατρέπουν τη

συζήτηση σε ανιαρή λογοκοπία και σε διαμάχη λογικής αυτοκαταστροφής ...

Kριτήριο έκφρασης-έκθεσης Γ΄Λυκείου (οι απαντήσεις δικές μου).

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

[Ποσότητα χωρίς ποιότητα]

Οι σχολικές γνώσεις που προσφέρονται στον εκπαιδευόμενο,

προσανατολίζουν σε συγκεκριμένες κοινωνικές θέσεις, «εγχαράζοντας» αξίες,

κανόνες και πρότυπα συμπεριφοράς, που πηγάζουν πάντα από το χώρο της

κυρίαρχης ιδεολογίας και στοχεύουν να κάνουν τους εκπαιδευόμενους ικανούς και

πρόθυμους να αναλάβουν τις συγκεκριμένες κοινωνικές τους θέσεις και

λειτουργίες. Η σχολική γνώση έχει έντονα ιδεολογικό χαρακτήρα.

Κοντολογίς, το τι διδάσκεται, πόσο χρόνο, πώς διδάσκεται, πώς αξιολογείται

μπορούν να αποτελέσουν τα βασικά ερευνητικά ερωτήματα μέσα από τα οποία

φαίνεται: η κυρίαρχη ιδεολογία στο σχολείο, ο τύπος εργαζόμενου και πολίτη που

επιδιώκεται να φτιαχτεί μέσα από την εκπαίδευση, η ταξική υφή της γνώσης καθώς

συγκεκριμένα είδη γνώσης και τρόποι διδασκαλίας αποκλείουν τα παιδιά από τα

λαϊκά στρώματα, η επιλεκτικότητα του σχολείου κ.α.

Αν ρίξει κάποιος μια ματιά στα αναλυτικά προγράμματα και τα σχολικά

βιβλία θα έρθει έκπληκτος με ένα αντιφατικό και δυσερμήνευτο φαινόμενο. Τα

βιβλία είναι «γεμάτα» γνώσεις, αγγίζουν όλο και πιο πολλές και όλο και πιο

σύγχρονες πλευρές της επιστήμης και του πολιτισμού και όμως οι μαθητές που

μορφώνονται από αυτά τα βιβλία δεν μπορούν να σκεφθούν κριτικά.

Έτσι, η αντιπαράθεση με τους ιθύνοντες των εκπαιδευτικών ζητημάτων στο

αν το σχολείο σήμερα παρέχει «λίγη» ή «πολλή» επιστημονική γνώση μάλλον είναι

χαμένο παιχνίδι σε ξένο γήπεδο για όποιον υποστηρίζει ότι το σχολείο σήμερα

υστερεί στην ποσότητα των γνώσεων που παρέχει στους μαθητές του. Το ζήτημα

δεν είναι μόνο ποσοτικό αλλά κυρίως και ποιοτικό.

Aπαντήσεις στα θέματα Έκφρασης – Έκθεσης των Πανελλαδικών εξετάσεων Ημερησίων Λυκείων 2019.

Α1 . Ο συγγραφέας του κειμένου N.Bobbio αναφέρεται στα ιδανικά και στις αξίες  που θεμελιώνουν τη δημοκρατία.Στις ημέρες μας αναδεικνύεται η ανάγκη να γαλουχηθούν οι νέοι με δημοκρατικά ιδεώδη που θα διαπλάσουν ενεργούς πολίτες.Συγκεκριμένα η καλλιέργεια της ανοχής δύναται να πατάξει το φανατισμό και να εδραιώσει την ειρήνη.Παράλληλα καθίσταται απαραίτητος ο τερματισμός της βίας και ο σεβασμός προς τις δημοκρατικές διαδικασίες που εξασφαλίζουν την ομαλή κοινωνική αντιπαράθεση. Η ελεύθερη διακίνηση των ιδεών άλλωστε παρέχει τη δυνατότητα ειρηνικής ανανέωσης της

κοσμοθεωρίας και των αντιλήψεων, που διαμορφώνουν τις κοινωνικές σχέσεις. Τέλος, το ιδανικό της αδελφότητας και η συστράτευση των ανθρώπων σε μια κοινή μοίρα θα θεμελιώσει το δημοκρατικό ήθος και θα εκδημοκρατίσει την ανθρώπινη πορεία.

Β1.α.Σωστό

     Β. Λάθος

     Γ.  Σωστό

     Δ.  Σωστό

     Ε.  Λάθος

Προτεινόμενα διαγωνίσματα Ιστορίας Β΄Γυμνασίου.

ΩΡΙΑΙΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Β΄ ΤΡΙΜΗΝΟΥ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ                       

ΕΠΩΝΥΜΟ:………………………….ΟΝΟΜΑ:………………..

ΤΑΞΗ:………………ΤΜΗΜΑ:………..……… ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:…….….

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΟΜΑΔΑ Α ( Από τις πέντε ερωτήσεις επιλέγετε τρεις. Κάθε ερώτηση βαθμολογείτε με 4 μονάδες)

1)      Ποια ήταν η σημασία  της ήττας που υπέστη ο βυζαντινός στρατός στο Μυριοκέφαλο της Φρυγίας το 1176;

2)      Ποια προνόμια παραχώρησε ο Αλέξιος Α΄ στους Βενετούς και με ποιο τρόπο;

3)      Να γράψετε δίπλα σε κάθε πρόταση αν είναι σωστή ή λάθος

   Α Ο Αλέξιος Α΄ ζήτησε τη συνδρομή των Βενετών για να αποκρούσει τους Ούγγρους που είχαν αποβιβαστεί από την Ιταλία στην Ήπειρο.

   Β Το Βυζάντιο νικήθηκε από τους Νορμανδούς την εποχή του Αλέξιου Α΄.

   Γ Ένας τρόπος αντιμετώπισης των προνομίων των Βενετών ήταν η δήμευση των περιουσιών τους.

Δ Η Γ΄ Σταυροφορία είναι μια σταυροφορία πετυχημένη στους στόχους τους.

4)      Ποια ήταν η βασική αιτία του Σχίσματος των δύο Εκκλησιών και ποια η σημασία του;

5)      Ποιος ήταν ο χαρακτήρας της Α΄ Σταυροφορίας και σε ποιες μορφές διακρίνεται;

ΟΜΑΔΑ Β (Από τις τέσσερις ερωτήσεις επιλέγετε δύο. Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με 4 μονάδες)

1)      Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα με τους εχθρούς του Βυζαντινού Κράτους κατά τη διακυβέρνηση του Αλεξίου Α΄

Κ. Καρυωτάκης, Σαν δέσμη από τριαντάφυλλα

Ο Κ. Καρυωτάκης είναι ο κύριος εκφραστής των τάσεων που επικρατούν κατά την πρώτη δεκαετία του Μεσοπολέμου:

ü  αβεβαιότητα, ρευστότητα και απογοήτευση μετά τον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο και τη Μικρασιατική καταστροφή.

ü  οριστικός ενταφιασμός της Μεγάλης ιδέας – αναζήτηση νέων οραμάτων.

ü  αστάθεια στην πολιτική ζωή με δικτατορίες και συνεχή αλλαγή κυβερνήσεων.

ü  αστικοποίηση της ελληνικής κοινωνίας – εμφάνιση νέων κοινωνικών προβλημάτων.

ü  κριτική στο πολιτικό και κοινωνικό κατεστημένο.

Ανάλυση- Ερμηνεία. 

Δομή:   Δύο στροφές – ενότητες:

o   1^η στροφή: ……………………………………………………………..

o   2^η στροφή: ……………………………………………………………..

Το ποίημα αποτελείται από δύο άνισες ως προς τον αριθμό των στίχων στροφές. Το μέτρο είναι ιαμβικό, αλλά οι στίχοι δεν έχουν μεταξύ τους τον ίδιο αριθμό συλλαβών. Υπάρχουν ορισμένες ομοιοκαταληξίες, οι οποίες όμως είναι ακανόνιστες και μοιάζουν σχεδόν τυχαίες. Ο στίχος είναι ……………... Η χρήση …….. ενικού προσώπου δίνει προσωπικό και εξομολογητικό τόνο στο περιεχόμενό του.

1^η Στροφή

Στη στροφή αυτή εναλλάσσονται σχεδόν τα εκφραστικά στοιχεία της παρομοίωσης και της μεταφοράς:

Στίχοι 1-2 παρομοίωση

Στίχοι 3-4 μεταφορά

Στίχοι 9-10 παρομοίωση

Στίχοι 11-12 μεταφορά

ενώ διάσπαρτη είναι η ειρωνική διάθεση του ποιητή. Πιο αναλυτικά:

Αναλυτικά ο νέος τρόπος εξέτασης Ελληνικής Γλώσσας – Νέων Ελληνικών στο Λύκειο

• 
  

Λύκειο: Ο νέος τρόπος εξέτασης Ελληνικής Γλώσσας – Νέων Ελληνικών

Ελληνική Γλώσσα (Νέα Ελληνική Γλώσσα και Νέα Ελληνική Λογοτεχνία) και Νέα Ελληνικά (Νεοελληνική Γλώσσα και Νεοελληνική Λογοτεχνία)

Οι δύο κλάδοι της Ελληνικής Γλώσσας (Νέα Ελληνική Γλώσσα και Νέα Ελληνική Λογοτεχνία) στις Α΄ και Β΄ τάξεις Ημερησίου Γενικού Λυκείου και Α΄, Β΄ και Γ΄ τάξεις Εσπερινού Γενικού Λυκείου καθώς και οι δύο κλάδοι των Νέων Ελληνικών (Νεοελληνική Γλώσσα και Νεοελληνική Λογοτεχνία) της Γ’ τάξης Ημερησίου Γενικού Λυκείου και της Δ’ τάξης Εσπερινού Γενικού Λυκείου εξετάζονται την ίδια μέρα και η συνολική διάρκεια της εξέτασης είναι τρεις (3) ώρες.

Τα θέματα δίνονται σε ξεχωριστό φύλλο για κάθε κλάδο, οι απαντήσεις αναπτύσσονται σε ξεχωριστό φύλλο για καθέναν από τους δύο κλάδους και αποδίδεται διακριτός βαθμός για καθέναν από αυτούς.

I. Ειδικότερα στον κλάδο της Νέας Ελληνικής Γλώσσας/ Νεοελληνικής Γλώσσας: Δίνεται ένα μη λογοτεχνικό κείμενο, μη διδαγμένο, το οποίο μπορεί να είναι δημοσιογραφικό κείμενο ή επιστημονικό ή πληροφοριακό άρθρο, συνέντευξη, κριτική, ομιλία, επιστολή, επιφυλλίδα ή δοκίμιο. Το κείμενο μπορεί να συνοδεύεται από σύντομο εισαγωγικό σημείωμα χωρίς ερμηνευτικά σχόλια.

Οι μαθητές/μαθήτριες καλούνται να απαντήσουν στα ζητούμενα τριών θεμάτων από τα οποία:

α) ένα (1) αφορά στην κατανόηση του κειμένου και διαιρείται σε δύο ερωτήματα και βαθμολογείται με 30 μονάδες. Η βαθμολογία επιμερίζεται στα δύο ερωτήματα ισοδύναμα (15 +15).

β) ένα (1) αφορά στην προσέγγιση της δομής και της γλώσσας του κειμένου, μπορεί διαιρείται σε έως και τρία (ερωτήματα και βαθμολογείται με 30 μονάδες, και

γ) ένα (1) αφορά στην ερμηνεία-παραγωγή λόγου και βαθμολογείται 40 μονάδες.