Απόσπασμα από το βιβλίο μου : Είναι και Συνέχεια.

 

Άρα ο Θαλής μέσα από το Ύδωρ του ταυτίζει τρείς μεταβλητές: το Είναι, την Αρχή, το Χρόνο: ο Χρόνος  Είναι Αρχή η οποία θα μετεξελιχθεί σε Ενέργεια, σκέψη, ήθος, πράξη: άρα η κεντρική Χρονική στιγμή ως δύναμη και όχι ως διάρκεια μας εξουσιάζει, εμείς κάνουμε το Χρόνο διάρκεια όταν δεχόμαστε να υπηρετήσουμε τα κελεύσματά του.

Οι Προσωκρατικοί λοιπόν προσέδεσαν στο άρμα του Χρόνου ως φορέως Δυνάμεων (ως Είναι ο Χρόνος η δύναμη που θα συνεχίσει και θα εξελίξει τον κόσμο και τον Άνθρωπο αυτό) το Είναι του κόσμου και του Ανθρώπου και τη Συνέχειά του. Η  ευρηματικότητα των Προσωκρατικών είναι απίστευτη: Έλαβαν την Αρχή ως Χρονική έννοια, την άνοιξαν ως φορέως δυνάμεων (ύδωρ, πύρ, άπειρον κ.λ.π) και έπειτα ο Χρόνος Έγινε Είναι Συνεχείας ως περιέχων δυνάμεων Συνεχείας: Ακόμα οι  άνθρωποι μπορούσαν να απολαμβάνουν την κοινή δυναμική τους φύση με το Χρόνο ως Όντα Δύναμη του Είναι συνεχείας. Δεν χρειαζόταν να σκεφθούν το ύδωρ ως νού και ηθική ούτε το πύρ ως  βούληση θεού και ανθρώπου. Άρα η ταύτιση του Χρόνου με τη Δύναμη και το Είναι συνεχείας εμπεριείχε ένα δομικό πρόβλημα: κρατούσε το νοήμονα άνθρωπο δέσμιο μίας ανωτέρας δυνάμεως : του Χρόνου: αυτό φαίνεται στα γραπτά του Ηρακλείτου όπως είναι έκδηλη η χρονική σειρά ως κοσμική διαδοχή ως ανθρώπινη μηδενικότητα κ.λ.π. Τι έπρεπε λοιπόν να γίνει για να γλιτώσει ο άνθρωπος από την τυραννία του χρόνου;

Την απάντηση την έδωσε ο Πλάτων: Ο Ανθρώπινος Νούς διέλυσε την ενότητα του Χρόνου με το Είναι και την Συνέχεια του Χρόνου ως Δύναμης  Συνεχείας (είναι χαρακτηριστικό  ότι ο Χρόνος ως τέτοιος στο Πλατωνικό σύστημα κινείτα στα όρια του αλόγου μη όντος μιάς και η φύση του ύδατος  και του πυρός ως τέτοιας δεν εξελίσσει λογικά τον άνθρωπο (διότι θα πρέπει το ύδωρ να γίνει συγκεκριμένες ψυχικές δυνάμεις, το πύρ συγκεκριμένες βουλητικές δυνάμεις υπό την σωφροσύνη, το άπειρο του Αναξιμάνδρου άπειρος Νούς υπό την ηθική του Καλού κ.λ.π): Ο Πλατωνικός Νούς στηρίζεται στον κλωνισμό του Χρόνου: ο Χρόνος φέρει δυνάμεις και ενέργειες: ο Χρόνος τις προσφέρει και τίθεται στο περιθώριο ως απλή διάρκεια: το περιεχόμενό του αποκτά  νοητική και ηθική υπεραξία διότι με αυτόν τον τρόπο θα μεταφέρει τον άνθρωπο από τη φύση στην πόλη όπου θα καταστή ο νοήμων και ηθικός άνθρωπος: για αυτό και ο Πλάτων ευτελίζει τον Χρόνο τον ακινητοποιεί και του καταστρέφει κάθε Σχέση Είναι και Συνεχείας: αυτές τις δυνάμεις τις δίδει στο σκεπτόμενο Υποκείμενο: άρα ο διαχωρισμός του Ανθρώπου από το Χρόνο και η ακινησία του Χρόνου και η θεώρηση του Ανθρώπου εντός του ακινήτου Χρόνου ως νοήμονος και ηθικού Υποκειμένου κινούντος την Ιστορία είναι Πλατωνική βιαστικότητα στον πανδαμάτορα Χρόνο. Πλέον Είναι και Συνέχεια είναι αρμοδιότητες του νοήμονος Ανθρώπου και χρόνος είναι κατι το αντιοντολογικό: η διάρκεια που χρειάζεται ο άνθρωπος να ολοκληρώσει επί γής το πνευματικό και ηθικό ταξείδι του.

Ας πούμε και αυτά: Μέσα από την Υποκειμενική Προσωκρατική φιλοσοφία το Είναι του Όντος ως μέγεθος μίας αχανούς δυνάμεως έλαβε περιεχόμενο Λόγου: πλέον το Είναι καθορίσθηκε πλήρως μέσα από τις αρχές των προσωκρατικών  με τη σειρά της Ύλης η οποία υποκρύπτει δυνάμεις, μία πορεία από το Έξω προς τα Έσω. Άρα το Είναι απέκτησε υλικό κάλυμμα και εντός αυτού την χαοτική οντολογική δύναμή του: με αυτόν τον τρόπο εξάλλου και εμείς οι ίδιοι είμαστε δομημένοι: σώμα έξω, πνευματική δύναμη περιεχομένη μέσα. Άρα το Άπειρο του Αναξιμάνδρου, ο  Αήρ του Αναξιμένους, το  Θάλειον Ύδωρ, τα τέσσαρα ριζώματα του Εμπεδοκλέους, αποτυπώνουν την προσπάθεια του Ανθρώπου να σταθεροποιήσουν την νέα μορφή ζωής στον Πλανήτη: όλα είναι Ύλη έξω και Πνεύμα εντός. Σταδιακά ο άνθρωπος και ο θεός θα ακολουθήοουν αυτό το μοντέλο (οι χριστιανοί μάλιστα θα το ολοκληρώσουν θέτοντας το θεό τους να αποκτά σώμα εκτός και πνεύμα εντός (ακόμα και το Παρμενίδειο Είναι και το Ηρακλείτειο Γίγνεσθαι και ο Ξενοφάνειος Νούς επειδή προέρχονται από άνθρωπο αναπαριστούν το νέο ανθρώπινο μοντέλο: για τον κόσμο και τον άνθωπο: όλα είναι εμφάνιση εκτός και πνεύμα ως Είναι Νούς και Γίγνεσθαι εντός): ουσιαστικά οι Προσωκρατικοί δεν δημιουργούν τόσο μία νέα φιλοσοφία περί την Φύσιν (πολύ απλοϊκή θεώρηση)  (ήδη η μυθολογία ελάτρευε θεούς του αέρα, του ύδατος, της γαίας, του πυρός, του απείρου) οι προσωκρατικοί στη στροφή του Χρόνου δημιουργούν το επόμενο ανθρώπινο μοντέλο προετοιμάζοντας την κατάλληλη φυσική μήτρα. Ας ιδούμε όλο αυτό πιο  προσεκτικά.

Έως την εποχή των προσωκρατικών υπήρχαν ο άνθρωπος και ο κόσμος σε μία σχέση μη διαλεκτική, μη λογική: ο αχανής κόσμος εφόβιζε τον άνθρωπο, η φύση  φάνταζε ως το μεγάλο άγνωστο: από τη Μυθολογία έως τη θρησκεία η φύση καθοριζόταν ως δύναμις και ενέργεια από άλλες συλλήψεις άλλων μεγεθών. Ήδη στον Όμηρο οι νεκροί παραδίδονται στο μαύρο σκοτάδι, ήδη ο εβραϊκός θεός εκήρυξε το σκότος του Εωσφόρου ως ανταμοιβή των κακών, οι  θρησκείες του φυσικού πόνου ομιλούν για φυσικό πόνο ως απότοκο μέγεθος της επιθυμίας. Ας προσέξουμε ότι η προσωκρατική φιλοσοφία είναι η πρώτη έλλογος προσπάθεια του ανθρώπου να μετουσιώσει το φυσικό περιβάλλον σε μήτρα δυνάμεων και ενεργειών η οποία θα τέξει ένα άλλο ανθρώπινο υποκείμενο. Η προσωκρατική φιλοσοφία αποτελεί την μεγάλη λογική απαρχή διαλεκτική και καθοριστική του ανθρώπου με τη φύση ως σύνολο κοσμικών και συμπαντικών δυνάμεων: η διαμόρφωση όπως είδαμε της προσωκρατικής φύσεως προτυπώνει το κλασσικό ανθρώπινο μοντέλο όπως δομείται από την κλασσική φιλοσοφία των Αθηνών και την  τέχνη της βέβαια: Άρα οι προσωκρατικοί είναι φυσικοί κτίστες της φυσικής μήτρας προκειμένου να γεννηθεί ένα νέο Ανθρώπινο υποκείμενο: πλέον η φύση είναι συγκεκριμένες αρχές άρα η φύση είναι εμφάνιση η οποία κρύπτει μέσα της δυνάμεις κατανοητές από τους ανθρώπους: το αξιακό βήμα είναι τεράστιο: ο άνθρωπος πλέον συμφιλιώνεται ελλόγως με τη φύση,  δανείζεται τον τρόπο της και έπειτα από το Σωκράτη και τους Σοφιστές παρομοίως δομεί και  αυτός τον  Εαυτό του. Διότι ο Σωκρατικός Εαυτός είναι Ύλη εκτός (όπως η Προσωκρατική φύση) αλλά Εσωτερική ανάμνηση δυνάμεως Αγαθού εντός (όπως η προσωκρατική  δύναμη η οποία εντός της κρύπτεται η δύναμις των ριζωμάτων και των αρχών, διότι δεν συζητούμε για το ύδωρ αλλά για την δύναμη που υποκρύπτει το ύδωρ).

Άρα η προσωκρατική φιλοσοφία είναι η ετοιμάζουσα τη φυσική μήτρα ώστε αυτή να υποδεχθεί το τεχθέν Σωκρατικό υποκείμενο της εξωτερικής Ύλης και της Εσωτερικής πνευματικότητας, το οποίο στα Μεταφυσικά του Αριστοτέλους ως ουσία θα χαρακτηρισθεί ως άθροισμα ύλης και μορφής.