ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ 4η ΕΝΟΤΗΤΑ (ΚΛΙΣΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΘΕΤΩΝ

)

 

1.     Nα συμπληρώσετε τον παρακάτω πινάκα:

ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
Ονομαστική	παράγοντας
Γενική		διαμέτρου
Αιτιατική				αίθουσα
Κλητική

 

ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ  ΑΡΙΘΜΟΣ
Ονομαστική			επιβάτες
Γενική
Αιτιατική					εδάφη
Κλητική

 

ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
Ονομαστική			δύναμη
Γενική	γραμματέα				διαλείμματος
Αιτιατική
Κλητική

 

ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ  ΑΡΙΘΜΟΣ
Ονομαστική		συμφέροντα		δρόμοι
Γενική
Αιτιατική
Κλητική

 

2.     Στις παρακάτω φράσεις να μεταφέρετε τα ουσιαστικά στον άλλο αριθμό (όπου είναι δυνατό):

·   ο ελαιώνας του πατέρα

·   ο αγώνας του ναύτη

·   η φιλοξενία του οικοδεσπότη

Αρχαία Α' Γυμνασίου: Παρατατικός και αόριστος

Μην ξεχνάτε σχετικά με τον Παρατατικό και τον Αόριστο...

***Μαζί με τον Υπερσυντέλικο αποτελούν τους Ιστορικούς ή Παρελθοντικούς Χρόνους Þ παίρνουν ΑΥΞΗΣΗ

Η Αύξηση είναι:

α. συλλαβική (ἐ), εφόσον το ρήμα ξεκινά στον ενεστώτα από σύμφωνο, π.χ. παιδεύω à ἐπαίδευον (παρατ.) –

                                               ἐπαίδευσα (αόρ.) –

                                               ἐπεπαιδεύκειν (υπερσ.)

*** Όταν το ρήμα αρχίζει από ῥ-, το ρ διπλασιάζεται μετά την αύξηση, π.χ. ῥέπω à ἔρρεπον.

β. χρονική (έκταση του βραχύχρονου σε μακρόχρονο), εφόσον το ρήμα ξεκινά από φωνήεν,

α / ε à η	π.χ. ἅπτω à ἧπτον ἐλπίζω à ἤλπιζον
ο à ω	ὀνομάζω à ὠνόμασα
ῐ à ῑ	ἱδρύω à ἵδρυσα
ῠ à ῡ	ὑβρίζω à ὕβριζον
αι / ει à ῃ οι à ῳ	αἰσθάνομαι à ᾐσθανόμην οἴχομαι à ᾠχόμην
αυ / ευ à ηυ	αὐξάνω à ηὔξανον εὔχομαι à ηὐχόμην

*** Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, όταν το ρήμα είναι σύνθετο με α’ συνθετικό πρόθεση. Τότε:

1.     αφήνουμε την πρόθεση στην άκρη,

2.     προσθέτουμε την αύξηση στο απλό ρήμα και

3.     στο τέλος προσθέτουμε την πρόθεση.

Oι χρόνοι της Αρχαίας Ελληνικής .

A. OI XPONOI ΣTHN OPIΣTIKH

§ 88

Με βάση τη χρονική βαθμίδα, οι χρόνοι στην οριστική διακρίνονται σε:

1.    α) Παροντικούς: ενεστώτας και παρακείμενος εν μέρει.

2.    β) Παρελθοντικούς ή ιστορικούς: παρατατικός, αόριστος, παρακείμενος εν μέρει και υπερσυντέλικος.

3.    γ) Μελλοντικούς: μέλλοντας και συντελεσμένος μέλλοντας.

§ 89

Με βάση τον τρόπο ενέργειας, οι χρόνοι στην οριστική διακρίνονται σε:

1.    α) Εξακολουθητικούς: ενεστώτας, παρατατικός και μέλλοντας εν μέρει.

2.    β) Συνοπτικούς ή στιγμιαίους: αόριστος και μέλλοντας εν μέρει.

3.    γ) Συντελεσμένους ή συντελικούς: παρακείμενος, υπερσυντέλικος και συντελεσμένος μέλλοντας.

§ 90

Οι παροντικοί και οι μελλοντικοί χρόνοι της οριστικής ονομάζονται αρκτικοί¹, ενώ οι παρελθοντικοί-ιστορικοί χρόνοι της οριστικής² ονομάζονται παραγόμενοι ή δευτερεύοντες. Οι χρόνοι του ρήματος στην οριστική είναι επτά:

Θέμα έκθεσης Γ΄Λυκείου. « Στο παραπάνω κείμενο αναφέρεται ότι : « τέτοια παραδείγματα αποτελούν οι μηχανισμοί προπαγάνδας, λογοκρισίας, ο λαϊκισμός και η κοινωνική μηχανική που υποδηλώνουν την επιβολή της πολιτικής και την εκ μέρους της ισχυρή απόπειρα εργαλειοποίησης» της κουλτούρας». Συμφωνείτε ή διαφωνείτε με αυτή την άποψη; Να ετοιμάσετε ένα άρθρο για τη σχολική εφημερίδα στο οποίο θα αναφέρεστε στους τρόπους με τους οποίους ο πολιτισμός μπορεί να συμβάλει στον περιορισμό των παθογενειών της σύγχρονης κοινωνίας όπως η προπαγάνδα , ο λαïκισμός και η βία (350-400 λέξεις)».

Η …θεραπευτική δύναμη του πολιτισμού.

Η ιστορία του ανθρώπου είναι η ιστορία του πνευματικού και υλικού του πολιτισμού, η συνεχής προσπάθειά του να δημιουργήσει φιλοσοφία, τέχνες και επιστήμες οι οποίες από γενεά σε γενεά θα εξελίσσουν και θα προοδεύουν το ανθρώπινο γένος του λόγου και της ηθικής. Ειδικά όμως στη σημερινή εποχή υπάρχουν παθογόνες κοινωνικές καταστάσεις οι οποίες ναρκοθετούν την πρόοδο και τη συνέχεια του πολιτιστικού φαινομένου, θα μπορούσαμε να αναφέρουμε την προπαγάνδα, το λαϊκισμό, τη λογοκρισία  και την ελεγχόμενη κοινωνία μέσα από συγκεκριμένες πολιτικές πρακτικές, όπως είναι η κακή πολιτική επιρροή των ΜΜΕ. Οι άνθρωποι όμως της σημερινής εποχής θα πρέπει άμεσα να συνειδητοποιήσουν με ποιους τρόπους μπορούν να περιορίσουν και γιατί όχι να εξαλείψουν τα παραπάνω αρνητικά κοινωνικά φαινόμενα.

Ο πολιτισμός ως σύνολο πνευματικών αλλά και υλικών επιτευγμάτων θα πρέπει να αποκαλύπτει μέρη ή ακόμα και το σύνολο της κλασσικής παιδείας, αυτής που ανέδειξε ανθρώπους του πνεύματος, της πολιτικής ωριμότητας και της κοινωνικής προσφοράς. Αυτοί οι άνθρωποι- θα μπορούσε να αναφερθεί ο Σωκράτης και αρκετοί άλλοι- διακήρυξαν ότι η βασική παράμετρος της υγιούς ανθρώπινης προσωπικότητας, η οποία αναπτύσσεται βυθισμένη στο φιλοσοφικό λόγο, είναι η αλήθεια. Η αλήθεια η οποία λέγεται και η οποία κατεβαίνει στον κόσμο και προσπαθεί να τον λυτρώσει από την προπαγάνδα, τον άκριτο πολλαπλασιασμό ψευδών ειδήσεων και γεγονότων. Μελετώντας γραπτά σπουδαίων ανθρώπων του πνεύματος ανακαλύπτουμε την ανάπτυξη του εαυτού μας, ο οποίος γνωρίζοντας τον κόσμο και τον άνθρωπο δεν θέλει πλέον να υποχωρεί σε προπαγανδιστικά  σχέδια από όπου και αν προέρχονται αυτά.

Νεοελληνική Γλώσσα/Νέα Ελληνικά Γ’ Λυκείου Κριτήριο Αξιολόγησης: «Παιδεία-Εκπαίδευση», Συνεξέταση Γλώσσας-Λογοτεχνίας, Της Έρης Ναθαναήλ(με δικές μου απαντήσεις).

Νεοελληνική Γλώσσα/Νέα Ελληνικά Γ’ Λυκείου Κριτήριο Αξιολόγησης: «Παιδεία-Εκπαίδευση», Συνεξέταση Γλώσσας-Λογοτεχνίας,

Της Έρης Ναθαναήλ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΠΑΙΔΕΙΑ-ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΚΕΙΜΕΝΑ

Ι. ΚΕΙΜΕΝΟ 1

ΠΛΑΝΗΤΙΚΗ Η ΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

§1 Σήμερα βιώνουμε μια κρίση ευρέος φάσματος και διεθνούς κλίμακας. Δεν μιλώ για την παγκόσμια οικονομική κρίση που ξεκίνησε το 2008. Μιλώ για μια κρίση που περνά απαρατήρητη, η οποία, όμως, μακροπρόθεσμα μπορεί να αποβεί πολύ πιο επικίνδυνη για το μέλλον της δημοκρατίας: μια πλανητική κρίση παιδείας.

§2 Βαθιές ανατροπές συντελούνται σε όσα οι δημοκρατικές κοινωνίες διδάσκουν στους νέους και δεν έχουμε ακόμη αντιληφθεί το μέγεθός τους. Άπληστες για οικονομική επιτυχία, οι χώρες και τα εκπαιδευτικά συστήματά τους εγκαταλείπουν με απερισκεψία κάποιες γνώσεις απαραίτητες για την επιβίωση των δημοκρατιών. Οι γενικές σπουδές και οι τέχνες συνεχώς χάνουν έδαφος, τόσο στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση όσο και στο πανεπιστήμιο, σε όλες σχεδόν τις χώρες του κόσμου. Επίσης, υποχωρούν και όλες οι ανθρωπιστικές και οι κοινωνικές επιστήμες, καθώς οι χώρες αναζητούν το βραχυπρόθεσμο κέρδος καλλιεργώντας χρήσιμες και εφαρμόσιμες ικανότητες προσαρμοσμένες σε αυτόν τον στόχο. Αν υπερισχύσει αυτή η τάση, πολλές χώρες σε ολόκληρο τον κόσμο σύντομα θα παράγουν γενιές χρήσιμων μηχανών, υπάκουων και τεχνικά εξειδικευμένων, αντί για ολοκληρωμένους πολίτες, ικανούς να αμφισβητούν, να συλλογίζονται μόνοι τους, να αντιλαμβάνονται την έννοια του κόπου και των επιτευγμάτων των άλλων.

§3 Σήμερα, περισσότερο από ποτέ άλλοτε, τα προβλήματα που έχουμε να επιλύσουμε -είτε είναι οικονομικά είτε οικολογικά είτε θρησκευτικά ή πολιτικά-είναι πλανητικής κλίμακας. Κανείς μας δεν ξεφεύγει από αυτή την παγκόσμια αλληλεξάρτηση. Επομένως, τα σχολεία και τα πανεπιστήμια όλου του κόσμου έχουν ένα τεράστιο και επείγον έργο: να καλλιεργήσουν στους φοιτητές την ικανότητα να θεωρούν τον εαυτό τους μέλος ενός ετερογενούς κόσμου και να έχουν μια κάποια αντίληψη της Ιστορίας και του χαρακτήρα των διαφορετικών ομάδων που τον κατοικούν.

§4 Οι πολίτες του κόσμου χρειάζονται μια γενική μόρφωση. Ασφαλώς χρειάζονται και πολλές πρακτικές γνώσεις που οι φοιτητές μπορούν να αποκτήσουν χωρίς να εκπαιδευτούν στις ανθρωπιστικές επιστήμες. Ωστόσο, για να γίνεις υπεύθυνος πολίτης, χρειάζεσαι κάτι άλλο: την ικανότητα να αξιολογείς τις ιστορικές αποδείξεις, τον χειρισμό των οικονομικών αρχών και την εξάσκηση του κριτικού σου πνεύματος. Να μπορείς να συγκρίνεις διαφορετικές απόψεις της κοινωνικής δικαιοσύνης, να μιλάς τουλάχιστον μία ξένη γλώσσα, να μπορείς να αξιολογείς την πολυπλοκότητα των μεγάλων θρησκειών του κόσμου. Το να έχεις μια δομημένη σκέψη πάνω σε ένα ευρύ φάσμα πολιτισμών, ομάδων κι εθνών και στην ιστορία των αλληλεπιδράσεών τους επιτρέπει στις δημοκρατίες να προσεγγίσουν με υπεύθυνο τρόπο τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα.

Σχηματισμός Παρατατικού και Αορίστου (Α΄γυμνασίου, αρχαία Ελληνικά από το πρωτότυπο: http://filologosab.blogspot.com/2018/02/blog-post_4.html

Σχηματισμός Παρατατικού-Αορίστου Οριστικής

(θεωρία-ασκήσεις)

 

 Η αύξηση

 

 Τα ρήματα στην οριστική των ιστορικών χρόνων, δηλ. του παρατατικού, του αορίστου και του υπερσυντελίκου, παίρνουν στην αρχή του θέματος αύξηση, η οποία δηλώνει το παρελθόν.

      Υπάρχουν δύο είδη αύξησης: η συλλαβική και η χρονική

 

Ρήμα που αρχίζει από σύμφωνο	Ρήμα που αρχίζει από φωνήεν ή δίφθογγο
Συλλαβική αύξηση	Χρονική αύξηση
Προσθήκη ενός ἐ- πριν το θέμα λύω→ ἐ-λυον	Έκταση του αρχικού  βραχύχρονου φωνήεντος α,ε→η           ῐ , ῠ → ῑ , ῡ αι,ει→ ῃ         αυ,ευ→ ηυ  ο→ω  οι→ ῳ

 

Πχ   ἄρχω→ἦρχον    οἰ κίζω→ᾤκιζον

Φωνηεντόληκτα

Σχηματισμός οριστικής παρατατικού ε.φ.

 

Αύξηση	Θέμα	Καταλήξεις
ἐ-	λυ-	-ον

 

Σχηματισμός οριστικής αορίστου ε.φ.

 

Αύξηση	Θέμα	Χρονικός χαρακτήρας	καταλήξεις
ἐ-	λυ	σ	α

 

Κλίση 

Παρατατικός	Αόριστος
ἐ-λυ-ον ἐ-λυ-ες ἐ-λυ-ε ἐ-λύ-ομεν ἐ-λύ-ετε ἐ-λυ-ον	ἐ-λυ-σ-α ἐ-λυ-σ-ας ἐ-λυ-σ-ε(ν) ἐ-λύ-σ-αμεν ἐ-λύ-σ-ατε ἐ-λυ-σ-αν

 

 Οριστική αορίστου ενεργητικής φωνής αφωνόληκτων βαρύτονων ρημάτων

Στο θέμα των αφωνόληκτων ρημάτων γίνεται συγχώνευση του άφωνου χαρακτήρα του ρήματος με τον χρονικό χαρακτήρα -σ- στον μέλλοντα.

Ασκήσεις Αρχαίων Ελληνικών από το πρωτότυπο Α΄γυμνασίου , για την εκμάθηση απαρεμφάτων.

ENOTHTA 13^η

1)     Να σχηματίσετε τα απαρέμφατα τα οποία λείπουν από τον παρακάτω πίνακα:

ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ	ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ	ΑΟΡΙΣΤΟΣ	ΠΑΡΑΚΕΊΜΕΝΟΣ
διώκειν
		διαπράξαι
		αλιευσαι
	καταπαύσειν
			τετριφέναι

 

2)     Να αναγνωρίσετε το είδος (ειδικό/ τελικό) των απαρεμφάτων και τη συντακτική ( υποκείμενο/ αντικείμενο) λειτουργία τους.

Α) Σωκράτης έλεγε διδάσκειν την αρετήν.

Β) Δει γράμματα μάθειν και νουν έχειν.

Γ) Πολλοί νέοι φιλοσοφειν νομίζουσιν.

Δ) Δει απέλθειν.

Ε) Οι στρατηγοί εκέλευσαν τους στρατιώτας μένειν εν τη μάχη.

3)     Να αναγνωρίσετε τα απαρέμφατα (ειδικό/ τελικό) και να εντοπίσετε σε  

            ποιες από τις παρακάτω φράσεις υπάρχει ταυτοπροσωπία και σε ποιες 

           ετεροπροσωπία: