Τι αναφέρει ο Αριστοτέλης στην Ρητορική του για την Επική Ποίηση;
Εξαιρετικές οι αναφορές του
Αριστοτέλους στην Ρητορική του για την Επική Ποίηση: αποδεικνύουν την όλη
εμβρίθεια και εξαιρετική πνευματική βαθύτητα την οποία διέθετε ο Σταγειρίτης σε
σχέση με όσα εξέταζε: Κατ΄αρχάς ο Φιλόσοφος αναφέρει ότι η Επική ποίηση είναι
Ομοπάτριος και Ομομήτριος Ποίηση με την Δραματική Ποίηση για αυτό και έχει
έντονο το πνευματικό και ψυχολογικό και ηθικό υπόβαθρο χαρακτήρων: Ο Σταγειρίτης
σε αυτό το σημείο είναι εξαιρετικά σημαντικός :η Ποίηση των Ελλήνων γεννά
Ανθρώπινο μοντέλο: γεννά Ανθρώπινη μορφή και είδος, χαρακτήρα διότι χαράσσει
επί του Ανθρωπίνου πνεύματος και ψυχής και σώματος ιδέες και αξίες και τρόπο
φέρεσθαι δημιουργώντας μοναδικό Πρόσωπο, μεταβάλλοντας το Αχανές Άτομο σε
Συγκεκριμένο πρόσωπο έχον σκέψη ιδέα και φέρεσθαι: Ο Αριστοτέλης υπονοεί ότι ο
Όμηρος (όπως και οι δραματικοί τραγωδοί και τελεστές) δεν χρειάσθηκαν θεό δημιουργό
όπως οι ανατολίτες: αντιθέτως: είχαν όλη την πνευματική και ηθική διαύγεια διά της
ήδη υπαρχούσης οντολογικής δυνάμεως (υπό την κάλυψη θεών και ανθρώπων) να
ανακαινίσουν την ήδη υπάρχουσα οντολογική δύναμη και από αυτή να δωρίσουν
πνεύμα και χαρακτήρα στον Οδυσσέα στον Αχιλλέα στην Πηνελόπη και στις λοιπές
οντότητες των επών.
Στην Ρητορική του ο Αριστοτέλης κατά τρόπο σοφό χρησιμοποιεί (συζητώντας για την Επική ποίηση) τον πολύ σημαντικό όρο: Αναγνωρίσεις: πράγματι όπως αναφέρει ο Αριστοτέλης (και ολίγοι έχουν προσέξει και καταλάβη) συνολικά η επική ποίηση στηρίζεται στην Αναγνώριση, στην λειτουργία της Αναγνώρισης: όλη η Ανθρωποκεντρική δυναμική της Επικής Ποίησης προχωρεί μέσω της Αναγνώρισης: με την Οντολογική βέβαια δυναμική που αποπνέει η λέξις αυτή: ο Σταγειρίτης υπονοεί τα σαφή αλλά και τα ευνόητα: οι Ήρωες είναι φτιαγμένοι από την ίδια οντολογική δύναμη με τους θεούς : όλα τα πλάσματα της Συμπαντικής Φύσης είναι φτιαγμένα από την ίδια οντολογική δύναμη και θα πρέπει το ένα παρά τη διαφορετικότητα της μορφής να αναγνωρίζει το όμοιο σε σχέση με την κοινή οντολογική δύναμη πλάσμα: άρα εδώ ο Σταγειρίτης υπονοεί κάτι το εκπληκτικό: όλα είναι το ίδιο , Θεοί και Άνθρωποι, διότι είναι και αποτελούνται από την ίδια και κοινή οντολογική δύναμη: άρα: ο Οδυσσέας Αναγνωρίζει την Αθηνά διότι είναι φτιαγμένος από την ίδια με αυτήν δύναμη: άρα ο Οδυσσέας είναι Ένα με την Αθηνά σε σχέση με την ιδέα της κοινής Οντολογικής δυνάμεως, την Σοφία: Άρα στην ίδια συχνότητα με τον Θαλή τον Μιλήσιο όλα είναι πλήρη της κοινής οντολογικής δύναμης άρα όλα είναι πλήρη θεών διότι όλοι μπορούν αναγνωρίσουν την κοινή οντολογική καταγωγή τους σε σχέση με τους θεούς άρα όλοι οι άνθρωποι μπορούν να αναγνωρίσουν τον κοινό οντολογικό εαυτό τους με τους θεούς και τις άλλες συμπαντικές οντότητες: Βέβαια εάν συζητήσουμε συλλήβδην για το Αριστοτελικό έργο θα κατανοήσουμε ότι ο Φιλόσοφος προσδίδει στην Αναγνώριση Ηθικό και Παιδαγωγικό χαρακτήρα: η Αναγνώριση πλησιάζει τον Πλατωνικό όρο της Ανάμνησης: ο Άνθρωπος πρέπει να Αναγνωρίσει πέρα από την διαφορετικότητα της μορφής την κοινή οντολογική δύναμη που τον συνδέει με το σύνολο των μορφών και από κάθε μορφή να αναγνωρίσει το κοινό οντολογικό κομμάτι ώστε να συμπληρώσει ο Άνθρωπος το δικό του Οντολογικό σύνθετο ενός ακεραίου Χαρακτήρος : ο Τηλέμαχος Αναγνωρίζει στην Αθηνά-Μέντη την κοινή οντολογική δύναμη γνωσιακής ωρίμανσης: άρα την ακολουθεί και την μιμείται ώς τρόπο και απόφαση. Πράγματι ωριμάζοντας συναισθηματικά και γνωσιακά οδεύει προκειμένου να εύρη τον Πατέρα του.
Ο Αριστοτέλης κατά εξαιρετικό
τρόπο μεταφέρει τις φιλοσοφικές παραμέτρους του χώρου και του χρόνου στην Επική
Ποίηση (πάντοτε σε σχέση με την Δραματική ποίηση) προκειμένου να καταδείξη το
αυτονόητο: η Ποίηση υπόκειται στην ίδια περιβαλλοντολογική διαρρύθμιση με κάθε
τι το φιλοσοφικό, διότι είναι και αποτελεί έξοχο προϊόν σκέψης και γνώσης:
Σημειώνει ο Αριστοτέλης ότι η Επική Ποίηση είναι πολυμήκης και έχει πολλούς
περισσοτέρους στίχους σε σχέση με την Δραματική Ποίηση: Άρα ο Χώρος της Επικής
Ποίησης είναι κατά πολύ μεγαλύτερος σε σχέση με αυτόν της Δραματικής ποιήσεως:
γιατί όμως; Πολύ σωστά αναφέρεται ότι η Επική ποίηση έχει πολλούς περισσοτέρους
στίχους από την δραματική ποίηση διότι στηρίζεται στην αφήγηση ενώ η δραματική
ποίηση στηρίζεται στην από σκηνής ζωντανή και βιωματική μίμηση των μυθολογικών
αρχετύπων: άρα ο Αριστοτέλης συνέλαβε κατά εξαιρετικό τρόπο την διαχρονική
πρόοδο της αφήγησης σε βιωματική και μιμητική πράξη επί σκηνής, άρα συνέλαβε
όλη την δομή μετάβασης από την επική ποίηση προς την δραματική ποίηση: αξίζει
να την παρακολουθήσουμε: η επική αφήγηση στηρίζεται στον εξωτερικό ποιητή και
στον εσωτερικό Ήρωα άνωθεν αυτών η Μούσα μεταφέρει τις συμπαντικές δυνάμεις: ο
Ποιητής ώς ενδιάμεσο μέγεθος Αφηγείται όλα όσα μεταφέρονται από τους θεούς προς
τους ανθρώπους και οι άνθρωποι τα μεταπλάθουν
σε ανθρώπινο χαρακτήρα (όπως του Οδυσσέα): ο Αριστοτέλης προσφέρει όλη την
μετάλλαξη της Αφήγησης προς τη δραματική ποίηση, άρα δραματική ποίηση είναι η
μετατροπή της επικής αφήγησης σε τραγική βιωματική μίμηση: η συμπαντική θεωρία της
Μούσας στην Επική ποίηση μετατρέπεται σε Ανθρώπινη βιωματική μίμηση στην
τραγωδία: άρα ο συμπαντικός χώρος της Ιλιάδος και της Οδυσσείας μετατρέπεται σε
Σκηνή στην τραγωδία, όσα αναφέρει η Μούσα τα αναφέρει ο τργωδός, όσα αφηγούνται
η Μούσα και ο Ποιητής τα βιώνει μιμητικά ο Ηθοποιός: το γνωσιακό και ηθικό
διακύβευμα είναι τεράστιο και ο Σταγειρίτης απόλυτα το συνέλαβε: ο Έλληνας
Σοφός Άνθρωπος στην τραγωδία μετέφερε ώς σκηνή το σύμπαν του Έπους: άρα η
λειτουργία της Αφαίρεσης (όπως έξοχα την έχουμε ίδη στον Πλάτωνα ο οποίος
μετέτρεψε το χαοτικό σύμπαν σε ανθρώπινη ψυχή (αν και δυστυχώς βυθίζει αυτήν
την ψυχή στην γνωσιακή σκλαβιά) αποθεώνεται στην τραγωδία: Η τραγωδία στηρίζεται
στην έλλογο αφαίρεση: το σύμπαν από πραγματικό και άπειρο μετατρέπεται σε
μιμητικό και πεπερασμένο, σε σκηνή: όλο αυτό σηματοδοτεί την μεγίστη έλλογη
συνέχεια της Ιδέας: όπως η ιδέα ώς παράσταση εχώρεσε το άπειρο σύμπαν στο
ανθρώπινο μυαλό μετατρέποντας το μυαλό σκηνή επί της οποίας χωρεί το άπειρο
οντολογικό σύμπαν, παρόμοια και η σκηνή των τραγικών αφαιρετικά μεταφέρει στην
Σκηνή υπό μορφή ιδεών και αξιών ώς μίμηση
το σύνολο των απείρων συμπαντικών δυνάμεων: το σύμπαν κατά έλλογο τρόπο
μετατρέπειται σε σκηνή και όλο αυτό είναι έλλογος ικανότητα το όλον ώς μέγεθος Ά
να μετατρέπεται σε μέγεθος Α1 ίδιας οντολογικής δυναμικής αλλά άλλης οντολογικής
χρησιμότητας. Εξάλλου μέσα από την αφαίρεση προχώρησε το ανθρώπινο ιστορικό
σύμπαν: το σύμπαν έγινε στους χριστιανούς η μήτρα της Παρθένου όπου το σύμπαν
μετετράπη σε θεάνθρωπο κ.ο.κ. Εξάλλου ας μην ξεχνούμε ότι το θέμα της Έκτασης (Existens) έγινε αιτία
διαφοροποίησης φιλοσόφων και σχολών: η έκταση στο Σπινόζα εννοείται ώς τρόπος
επέκτασης του θείου άρα όλα χωρούν σε όλα, αντιθέτως στους ορθοδόξους
χριστιανούς ο Χώρος ώς Έκταση είναι κυριολεκτικός, ο Χώρος του Θεού είναι
μεταφερόμενος στην καρδία του Ανθρώπου ώς Χώρος Αγάπης και Καλών πράξεων, το
άπειρο Σύμπαν μεταφέρεται ώς τέτοιος Χώρος στο Χώρο της Εκκλησίας και της Θείας
Ευχαριστίας όπου αυτός ο μικρός Χώρος της Αγίας Τραπέζης μετατρέπειται σε
προτύπωση του Απείρου Χώρου του Θεού.
Επίσης κατά τρόπο εξαιρετικό ο
Αριστοτέλης σημειώνει κάτι το οποίο δεν έχει ευρέως ειπωθεί: ο Όμηρος
διαμορφώνει το τέλειο πρότυπο Ποιητού: είναι Παρών όσο πρέπει διότι το
ζητούμενο δεν είναι ο Ποιητής αλλά η μεταφορά δυνάμεων διά του Ποιητού: ο Όμηρος είναι ο Πρώτος Συγκεκριμένος
Ποιητής ο οποίος αποκόπτεται από τις δυνάμεις της Ποίησής του, άρα τις Μεταφέρει
και μπορεί ώς εξωτερικός Παρατηρητής να τις κατανείμει ανθρωποκεντρικά
παράγοντας τον Οδυσσέα και τον Αχιλλέα, συμπαντικούς ανθρωπομορφικούς
χαρακτήρες: σε αντίθεση με τους κριτές και τους θεοπνεύστους προφήτας της παλαιάς
διαθήκης όπου όλοι αυτοί χάνονταν ανάμεσα στις μεταφυσικές δυνάμεις που
μετέφεραν, ο Σταγειρίτης κατά εκπληκτικό τρόπο καθορίζει τον Ορθό Έλλογο τρόπο
μεταφοράς των Συμπαντικών δυνάμεων εκ μέρους του Ομήρου: ο Όμηρος επειδή ακριβώς
ενδιαφέρεται για την Έλλογο διαμόρφωση του Ανθρωπομορφισμού άρα για την σωστή
διάκριση των μεταφερομένων διά της Ποίησης Συμπαντικών δυνάμεων, διαμορφώνει το
τρίγωνο του Ποιητικού Λόγου: Αυτός ώς εξωτερικός Παρατηρητής διά της Μούσας
μεταφέρει προς τον Άνθρωπο όλες εκείνες τις συμπαντικές δυνάμεις οι οποίες
θα διαμορφώσουν τον Έλλογο Άνθρωπο του
Νοός (Οδυσσέας) και του Συναισθήματος (Αχιλλέας): Άρα ο Όμηρος εγκαινιάζει την
Ανθρωπομορφικότητα ώς Ποιητής χωρίς να γίγνεται Δημιουργός: δείχνει ότι οι
Συμπαντικές δυνάμεις σωστά μεταφερόμενες χωρίς
Δάσκαλο και Λατρευτέο Θεό απλά ο Ποιητής ώς μεταφορέας αποδεικνύει ότι
δεν δημιουργεί ο Θεός αλλά οι δυνάμεις οι οποίες διά του Θεού (Ποιητού)μεταφέρονται
στον υπό διαμόρφωση Άνθρωπο: άρα καταρρίπτεται το αφήγημα του μονοθεϊσμού: ο
Άνθρωπος δεν χρειάζεται Αποκεκαλυμμένο θεό οι δυνάμεις ώς Οντολογική διαδοχή
διαμορφώνουν Οντολογικώς τον Ήδη Υπάρχοντα Οντολογικό Άνθρωπο.
Εξαιρετική είναι και η παρακάτω
διαπίστωση του Αριστοτέλους: Στην επική ποίηση κυριαρχεί το Απίθανο ενώ στην
Τραγωδία κυριαρχεί το Θαυμαστό: ο Αριστοτέλης μας βοηθεί να καταλάβουμε ότι ο
Όμηρος θέτει τα όρια ανάμεσα στο Σοβαρό και στο Γελοίο: εάν στην Τραγωδία επί
σκηνής ο Αχιλλέας κυνηγούσε τον Έκτορα οι θεαταί μπορεί και να γελούσαν: όχι στην Επική ποίηση: άρα το
Σοβαρό της Αφήγησης μετατρέπεται σε Γελοίο επί βιωματικής σκηνής: αυτή η αξιακή
μεταφορά αποτελεί και την ουσία της Κωμωδίας: η κωμωδία στηρίζεται στο ότι
κάποια πράγματα της Αφήγησης εάν
μεταφερθούν αυτούσια στην Σκηνή γίγνονται Κωμωδία: άρα η Κωμωδία και η Τραγική
Ποίηση είναι ο τρόπος μεταφοράς της Επικής Αφήγησης επί της Σκηνής της Τραγωδίας:
εάν μεταφερθούν χωρίς την αλλαγή του Απίθανού τότε γίγνονται κωμωδία: Οι
τραγωδοί όμως έσωσαν την σοβαρότητα των Έργων των διότι μετέφεραν την
Απιθανότητα των Επικών Αφηγήσεων επί σκηνής καλύπτοντας αυτήν την μεταφορά με
τον μανδύα του Βιωματικώς Θαυμαστού: η τραγωδία διά του Θαυμαστού μεταφέρει επί
σκηνής την Απιθανότητα των Επικών Δρωμένων: άρα εάν είναι απίθανο ο Αχιλλέας
μόνος του να σκοτώνει δεκάδες Τρώων, ο Τραγικός Ηθοποιός διά της μίμησης της κάθαρσης και της Πνευματικής
μετατροπής των Επικών πράξεων σε Χαρακτήρα μίμησης μετατρέπει την Επική Απιθανότητα
σε Βίωμα και Χαρακτήρα Θαυμαστών μιμήσεων, και ώς παραδείγματα θα μπορούσαμε να
αναφέρουμε την Αντιγόνη και τον Οιδίποδα.
Η Λογική του Αριστοτέλους είναι
ανυπέρβλητη όταν ασχολείται στην Ρητορική με τον τρόπο σχοινοτενούς διαχείρισης
του ψεύδους και της αληθείας εκ μέρους του Ομήρου: ο Ποιητής στηρίζεται στο ότι
εάν Α άρα και Β, το Β ισχύει άρα και το Α: άρα εάν σκοτώθηκε ο Πάτροκλος (Β)
τότε ο Αχιλλέας θα εκδικηθεί (Α): ο Τηλέμαχος ωρίμασε (Β) άρα η Αθηνά υπάρχει
(Α): μέσα από αυτήν την τρομερή διαχείριση Αληθούς και Ψευδούς οι Τραγωδοί
διαχειρίσθηκαν το δικό τους Ψεύδος και την Αλήθεια προτάσσοντας το Αδύνατο που
μπορεί να γίνει Πιθανόν και όχι το Πιθανός που μπορεί να είναι Αδύνατον: ο
Οιδίποδας είναι Αδύνατον να έχει νυμφευθή την Μητέρα του Ιοκάστη αλλά τελικώς
Πιθανόν: η Αντιγόνη είναι Αδύνατον να έχει βαδίση ενάντια στο πρόσταγμα του
Κρέοντος αλλά τελικώς αυτό είναι κάτι το Πιθανόν και συνέβη: με αυτόν τον τρόπο
οι τραγωδοί μετέφεραν την συμπαντική
δυναμική επί πολιτικής σκηνής, το σύμπαν του Αγαθού στην Πόλη του καλού
και αγαθού Πολίτου: διότι το συμπαντικώς αδύνατον ο Ανθρώπινος Λόγος το μετέτρεψε
σε έλλογο και ηθικό πιθανόν, και όλη αυτή η πορεία ωραία δίδεται από την Ρητορική
του Αριστοτέλους.

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
vasilios888@yahoo.gr