Επαναληπτικές ασκήσεις στην Αρχαία Ελληνική Γλώσσα για την 3η ενότητα Α' Γυμνασίου (Επαγγέλματα των αρχαίων Αθηναίων).

 

Ετυμολογικά

1. Να κατατάξετε τις παρακάτω λέξεις σε απλές και σύνθετες: πόλις, ναύκληρος, ἔμπορος, βίος, σκυτοτόμος, ἐξεργάζομαι, πολίτης.

2. Να αντιστοιχίσετε τις πρωτότυπες λέξεις της στήλης Α με τις παράγωγες τους στη στήλη Β:
Α΄                                           Β΄
α. ἐπιτηδεύω                          α. σπουδάζω
β. σῶμα                                 β. τεχνίτης
γ. σπουδή                               γ. ἐπιτήδευμα
δ. τέχνη                                  δ. εὐτραφής
ε. τρέφω                                 ε. σωματικός


Γραμματική

1. Να τονίσετε τις παρακάτω λέξεις εφαρμόζοντας τους κανόνες τονι-σμού: μηκος, κατηγορος, ανωμαλος, Νειλος, βωλος, ταυρος, φλοισβος, δουλος, δουλων, νευρον, οινος, γενναιος, γενναιων, νησοι.

2. Να τονίσετε τις επόμενες αποφθεγματικές φράσεις, προσέχοντας όπου χρειάζεται τα σύμβολα μακρότητας ( - ) ή βραχύτητας ( ˇ ):
α. σπευδε βραδεως.
β. γνωθῐ σαυτον
γ. θνησκε υπερ πατρῐδος
δ. πλουτος ουδεν, αρετη πρωτον και μεγιστον.
ε. εισι μητρι παιδες αγκυραι βιου
στ. μηδενα προ του τελους μακάριζε

Νεοελληνική Γλώσσα β΄Γυμνασίου. Ασκήσεις στους τρόπους ανάπτυξης παραγράφου.

 

 

1)Να σημειώσετε τον τρόπο ανάπτυξης των παρακάτω παραγράφων.

 

Α)Στην έκθεση της Διεθνούς Επιτροπής της UNESCO για την εκπαίδευση στον 21ο αιώνα τονίζεται ότι η διά βίου εκπαίδευση πρέπει να στηρίζεται στους παρακάτω τέσσερις πυλώνες, που αποτελούν διαφορετικά είδη μάθησης: 1. Μαθαίνω πώς να αποκτώ τη γνώση, συνδυάζοντας ικανοποιητικά μια ευρύτατη γενική παιδεία με τη δυνατότητα εμβάθυνσης   σε   ορισμένα θέματα. 2. Μαθαίνω να ενεργώ με τέτοιον τρόπο, ώστε να αποκτώ όχι μόνο επαγγελματική κατάρτιση αλλά και γενικότερα τη δυνατότητα να αντιμετωπίζω διάφορες καταστάσεις και να εργάζομαι αρμονικά σε ομάδες. 3. Μαθαίνω να συμβιώνω, κατανοώντας τους άλλους και έχοντας επίγνωση των κοινωνικών αλληλεξαρτήσεων -συμβάλλοντας στην πραγματοποίηση κοινών δράσεων και στη διευθέτηση των συγκρούσεων-, με σεβασμό στις αξίες του πλουραλισμού, της αμοιβαίας κατανόησης και της ειρήνης. 4. Μαθαίνω να ζω με τέτοιον τρόπο, ώστε να αναπτύσσω την προσωπικότητά μου και να μπορώ να ενεργώ με μεγαλύτερη αυτονομία και περισσότερη κρίση και προσωπική υπευθυνότητα. Για τον λόγο αυτόν η εκπαίδευση δεν πρέπει να παραμελεί την ανάπτυξη των ατομικών δυνατοτήτων, τη μνήμη, τη λογική κρίση, την αίσθηση του ωραίου, τις φυσικές ικανότητες του ατόμου και τη δεξιότητα της επικοινωνίας, με παράλληλη ευαισθησία στη χρήση της μητρικής γλώσσας.

Ασκήσεις εκμάθησης προτάσεων, νεοελληνική γλώσσα, Α΄γυμνασίου.

   Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως προς τα συστατικά, το περιεχόμενο και την ποιότητα:

Προτάσεις	Ως προς τα συστατικά (δομή)	Ως προς το περιεχόμενο	Ως προς την ποιότητα
Μην το κάνεις αυτό.
Ο μη λογικός άνθρωπος φανερώνεται πάντα σε τέτοιες περιπτώσεις.
Εσύ έλα εδώ αμέσως!
Ούτε ο Νίκος ούτε ο Αλέξης πήραν το βιβλίο.
Μήπως τον φοβάται το παιδί;
Εσύ να κοιτάς τον δρόμο μπροστά σου.
Παιδιά δεν έδωσε ο θεός σε αυτόν.
Ας περάσουν και τα υπόλοιπα παιδιά στην αίθουσα.
Και οι μεν και οι δε ήταν υπέροχοι.

.

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1. Να βρείτε το είδος των παρακάτω προτάσεων ανάλογα με την ποιότητά τους (καταφατική, αποφατική).

·         Δε συμφωνώ με τη γνώμη σου.

·         Πόσο ωραία περάσαμε στην εκδρομή!

·         Μη  φωνάζετε.

·         Ο Παύλος είναι καλό παιδί.

·         Να μην τους γνώριζα ποτέ!

·         Δεν ήρθε ακόμα ο Γιάννης;

·         Ανοίξτε τα βιβλία σας.

·         Έχετε καμία ερώτηση;

Θεωρία Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Γ΄Λυκείου. (Hλεκτρονικό βιβλίο).

 

A.Kειμενικοί δείκτες: Ποιοι είναι οι κειμενικοί δείκτες ενός κειμένου;

Είναι τα μορφικά στοχεία του κειμένου που συνιστούν το εξωτερικό περίβλημα αλλά και το σκελετό του.Περιλαμβάνουν:

1)Λογοτεχνικό είδος/γένος.

2) Γλωσσικές επιλογές.(πρόσωπο, έγκλιση, χρόνος, σημεία στίξης, φωνή, ευθύς και πλάγιος λόγος, ονοματικά και ρηματικά σύνολα,προθετικά σύνολα, επίθετα).

3) αφηγηματικοί τρόποι και επιλογές και αφηγηματικές τεχνικές.

4)δομή, πλοκή και χαρακτήρες.

Β. Συγκείμενα.

Το κάθε λογοτεχνικό κείμενο περιέχει συγκείμενα (πρόσθετα) στοιχεία:  

1.Ιστορικές πληροφορίες ώστε να καταλάβουμε σε ποια ιστορική εποχή εκτυλίσσεται το λογοτέχνημα.

2.Κοινωνικές πληροφορίες ώστε να καταλάβουμε σε ποια κοινωνία εξελίσσεται το λογοτέχνημα.

3.Φιλοσοφικές πληροφορίες, θεολογικές πληροφορίες, πολιτικές και οικονομικές, ώστε να κατανοήσουμε ποιες ιδέες, ποιες πολιτικές καταστάσεις συμβαίνουν και εξελίσσουν όλα όσα λέγονται στο λογοτέχνημα.

Γ.Ποιά είναι η παραδοσιακή και  ποια είναι η μοντέρνα ποίηση (λογοτεχνία γενικά).

Χαρακτηριστικά παραδοσιακής ποίησης:

 

ΑΡΧΑΙΑ Β΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ: ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ-ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΥ-ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑΣ(ΕΝΟΤΗΤΕΣ 1-6)

 

1) Να μεταφέρετε τα ρήματα στον τύπο της οριστικής  που ζητείται στην παρένθεση(στη φωνή που βρίσκονται):
ἐπείθετο __________________ (ενεστ., β΄πρόσ. πληθ.)
ῥυθμίζειν _________________ (αοριστ., α΄πρόσ. πληθ.)
βάλλει ____________________ (παρατ., γ΄πρόσ. πληθ.)
ἔσται ____________________ (παρατ., β΄πρόσ. ενικού)

2) Να συμπληρώσετε τις προτάσεις με τον κατάλληλο τύπο του ενεστώτα και του  αορίστου οριστικής των ρημάτων που δίνονται στην παρένθεση στην ίδια φωνή:
α. Οἱ  φιλόσοφοι τοὺς νέους ____________/____________ (παιδεύω).
β. Οἱ Λακεδαιμόνιοι ____________ / ____________   (παρατάσσομαι) ἐπὶ τῷ πεδίῳ.              
γ. Οἱ πολέμιοι ____________ / ____________ (λύω) τὰς σπονδάς.
δ. Ὑμεῖς τοὺς θεοὺς __________ /____________ (θεραπεύω).
ε. Ἡμεῖς τὰς τῶν οἰωνῶν πτήσεις ____________  /____________ (ἑρμηνεύω).
στ. Ὑμεῖς ____________ / ____________ (πορεύομαι) ,ὅπου τὸ στράτευμα μέλλει σῖτον ἕξειν.

3)  Να συμπληρώσετε τις προτάσεις με τον κατάλληλο τύπο του μέλλοντα και του παρακειμένου οριστικής των ρημάτων που δίνονται στην παρένθεση στη φωνή που βρίσκονται αυτά:
α.Οἱ Ἕλληνες τοῖς οἰωνοσκόποις ____________/____________ (πιστεύω).
β.Οἱ  ἱππεῖς τοὺς πολεμίους ____________/____________ (διώκω).
γ.Οἱ σύμμαχοι τοὺς τοξότας ____________/____________ (τάττω).
δ.Οἱ στρατηγοί τούς  νέους  ____________/____________ (κελεύω).
ε.Λακεδαιμόνιος ____________ / ____________ (βουλεύομαι) περὶ τῶν αἰχμαλώτων.
στ.Ὑμεῖς ____________ / ____________ (παύομαι) τοῦ περιτειχισμοῦ (= την προσπάθεια να χτίσουμε τείχος).

4)Να συμπληρώσετε τις προτάσεις με τον κατάλληλο τύπο του ρήματος:
α. Ἡ μὲν φύσις, ἂν ____________ (εἰμί, υποτ. ενεστ.) πονηρά, φαῦλα βούλεται.
β. Ἐὰν σὺ ____________ (ἀριστεύω, υποτ. αορ.), ὑπισχνοῦμαί σοι δέκα τάλαντα.
γ. Ἐὰν ὑμεῖς ταῦτα ____________ (πράττω, υποτ. παρακ..), εὐθὺς ὑμῖν στρατιώτας πέμψομεν.
δ. ____________ (παιδεύω, α΄ πληθ. υποτ. αορ.) τὸν ἀπαίδευτον.                                       
ε. Ὅταν σὺ τῶν ἀλόγων θηριωδέστερος _____________( εἰμί, υποτακτική ενεστ.) τότε φίλων ἔρημος γίγνῃ.

Νέα Ελληνικά Α’ Λυκείου, Κριτήριο Αξιολόγησης (νέου τύπου) «Τρίτη ηλικία» – Μη Λογοτεχνικό και Λογοτεχνικό κείμενο.

Απαντήσεις : Βασίλειος Μακρυπούλιας.

Της Έρης Ναθαναήλ

ΚΕΙΜΕΝΟ – Τα παιδιά με τα κλωνάρια

1. Ήταν η ώρα του σούρουπου. Ένα ζευγάρι, αντρόγυνο, στην ώρα του σούρουπου κι εκείνο, κατέβαινε τη λεωφόρο πιασμένο μπράτσο, καθώς πορεύονταν τα ζευγάρια κάποιον άλλο καιρό. Το βάδισμά του ήταν κανονικό και λιγάκι βαρύ, ανάλογο με την ηλικία: Οι δυο μαζί πρέπει να έστριβαν τον κάβο του αιώνα.

2 Σε μια στιγμή, ξαφνικά μέσ’ από το μενεξελί σύθαμπο, ξεπροβαίνει μπροστά τους, σ’ αντίθετη φορά, μια ανάλαφρη παρέα: Κοριτσόπουλα και παιδαρέλια ανάμεσα στα δεκάξι και τα δεκαοχτώ τους. Γύριζαν από κάποιον εξοχικό περίπατο ή εκδρομή, γιατί κρατούσαν κλωνάρια, πρασινάδες, και τα κορίτσια είχαν σφιγμένα τα λιανά τους, σβέλτα πόδια σε παντελόνια. Ούτε λουλούδια αγκαλιές, ούτε μπουκέτα. Καμιά διάχυση σε χρώματα κι αρώματα. Ίσα ίσα δυο τρία κλαριά, σύμβολα στεγνά, ένα είδος μαρτυρίας λακωνικής του τόπου απ’ όπου έρχονταν. Η γενιά αυτή αγαπάει τη βραχυλογία, την κοφτή και σχεδόν βλοσυρή υποδήλωση, κάθε μεγαλοστομία τη σιχαίνεται, ακόμα και στα λουλούδια, που είναι για τον άνθρωπο η πιο έμφυτη ερωτική αλληγορία. Η φτερωμένη διμοιρία προχωρούσε σε ιδιότυπο σχηματισμό: Μπροστά τα κορίτσια, ξοπίσω τους τ’ αγόρια. Ήταν βέβαια ένα αυτοσχέδιο, καινούργιο εθιμοτυπικό που τα είχε συντάξει έτσι, όχι η παλιά πρόληψη για διαχωρισμό των εριφίων από τα πρόβατα. Το έβρισκαν φαίνεται πιο πρακτικό ή και πιο σύμφωνο με τον αντιλυρικό τους κόσμο. Το ζευγάρωμα είναι μια φυσιολογική λειτουργία και τίποτ’ άλλο – άρα μια στιγμή.

3. Οι δυο γενιές – το ζευγάρι, η διμοιρία – αντικρίστηκαν, αντιπέρασαν. Όμως, στα μάτια του πρώτου, είχε απομείνει ένα ξάφνιασμα, κάτι σα μυστικό χτύπημα στο μέτωπο, από κείνα που σε κάνουν μονομιάς να ξυπνήσεις αντίκρυ σ’ ένα νέο όραμα της ζωής.

4. Στάθηκαν, γύρισαν κατά πίσω τα κεφάλια τους, κοίταξαν το σχηματισμό που ξεμάκραινε στο λιθόστρωτο με το γοργό, ρυθμικό του βήμα. Ξεκίνησαν πάλι. Είχες τώρα την εντύπωση πως το ζευγαρωμένο βάδισμά τους είναι λιγάκι πιο βαρύ.

– Είδες τα κορίτσια; είπε ο ένας. Πώς μας κοίταξαν!

– Αυτά πρόσεξα κι εγώ, έκανε η άλλη.

Γλωσσικές Ασκήσεις Γυμνασίου [Κλίση Επιθέτων]

 

1. Να συμπληρώσετε τα κενά με τον κατάλληλο τύπο των επιθέτων που δίνονται ακολούθως: 

συνεχής, πλατύς, πολύς, ιδεώδης, στοιχειώδης, διεθνής, ανεπιτυχής, δαιδαλώδης

 

1. Κατάφερε να τους συμφιλιώσει ύστερα από πολλές................................... προσπάθειες.

2. Το άρθρο έχει σκοπό να σας ενημερώσει για τη λειτουργία της............................ Νεανικής Βιβλιοθήκης του Μονάχου.

3. Ύστερα από................... σκέψη αποφάσισε να φύγει.

4. Η συνεννόηση ήταν αποτέλεσμα............................. και αμοιβαίου ενδιαφέροντος.

5. Οι δρόμοι της πόλης μας είναι...........................

6. Είναι καταπληκτική η εντύπωση που προκαλεί το............................ κτήριο.

7. Δεν έδειχνε απέναντί του ούτε το.................................. σεβασμό.

8. Οι συνθήκες εργασίας σ’ αυτή την επιχείρηση είναι..........................

 

2. Να συμπληρώσετε τις φράσεις με τους κατάλληλους τύπους των λέξεων που βρίσκονται στην παρένθεση.

 

1. Δεν αντέχω τη............................................................... (συνεχής πίεση).

2. Ορισμένα κράτη δε σέβονται τους................................................ (διεθνής κανόνας) δικαίου.

3. Ορισμένες ομάδες είναι πολύ...................................... (δημοφιλής).

4. Έκανε έκκληση για................................................... (αρραγής ενότητα).

5. Παρακολούθησε τη διάλεξη του................................................ (διαπρεπής αρχαιολόγος).

6. Δεν γνωρίζω το............................... (ακριβής) έτος της γέννησής του.

7. Οι μαθητές επισκέφτηκαν διάφορα................................................... (ευαγές ίδρυμα).

8. Χαθήκαμε στους................................................. (δαιδαλώδης δρόμος) της πόλης.

9. Ήμασταν μάρτυρες του πιο...................................................... (ειδεχθές έγκλημα).

10. Το Υπουργείο Γεωργίας ανέθεσε στα δασαρχεία την εκμετάλλευση των.......................................................... (δασώδης περιοχή).

 

ΑΝΑΔΙΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ, ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ-ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛΙΚΟΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΦΩΝΗΣ,ΑΣΚΗΣΕΙΣ, ΕΝΟΤΗΤΑ 9,ΑΡΧΑΙΑ Α΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΑΡΧΑΙΑ Α΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ:ΑΝΑΔΙΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ,ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΥ -ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛΙΚΟΥ,   ΑΣΚΗΣΕΙΣ.  ΕΝΟΤΗΤΑ 9

Αναδιπλασιασμός

α) Ομαλός αναδιπλασιασμός στα απλά ρήματα

Οι συντελικοί χρόνοι (παρακείμενος, υπερσυντέλικος και συντελεσμένος μέλλοντας) έχουν στην αρχή του θέματος αναδιπλασιασμό σε όλες τις εγκλίσεις και στο απαρέμφατο και τη μετοχή.

Ο αναδιπλασιασμός είναι τριών ειδών:

1) Επανάληψη του αρχικού συμφώνου του θέματος μαζί με ένα ε: (λύ-ω) λέ-λυ-κα.

Τέτοιον αναδιπλασιασμό παίρνουν τα ρήματα που το θέμα τους αρχίζει α) από ένα απλό σύμφωνο εκτός από το ῥ και β) από δύο σύμφωνα από τα οποία το πρώτο είναι άφωνο και το δεύτερο ένρινο ή υγρό( κ,γ,χ -π,β,φ -τ,δ,θ  μ,ν- λ,ρ )  

Π.χ.

ενεστώτας	παρακείμενος	υπερσυντέλικος
λύ-ω	λέ-λυ-κα	ἐ-λε-λύ-κειν
πνέ-ω (θ. πνευ-)	πέ-πνευ-κα	ἐ-πε-πνεύ-κειν
γράφ-ω	γέ-γραφα	ἐ-γε-γράφειν

Όταν το αρχικό σύμφωνο του θέματος είναι δασύπνοο (χ - φ - θ), τρέπεται στη συλλαβή του αναδιπλασιασμού στο αντίστοιχο ψιλόπνοο (κ - π - τ): χορεύ-ω, κε-χόρευ-κα, ἐ-κε-χορεύ-κειν· φυτεύ-ω, πε-φύτευ-κα, ἐ-πε-φυ-τεύ-κειν· θύ-ω, τέ-θυ-κα, ἐ-τε-θύ-κειν .

2) Συλλαβική αύξηση : (στρατηγέω -ῶ) ἐ-στρατήγηκα.

Τέτοιον αναδιπλασιασμό παίρνουν τα ρήματα που το θέμα τους αρχίζει α) από ένα διπλό σύμφωνο ή από ῥ· β) από δύο σύμφωνα, χωρίς όμως να είναι το πρώτο άφωνο και το δεύτερο υγρό ή ένρινο· γ) από τρία σύμφωνα. Π.χ.

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ 4η ΕΝΟΤΗΤΑ (ΚΛΙΣΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΘΕΤΩΝ

)

 

1.     Nα συμπληρώσετε τον παρακάτω πινάκα:

ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
Ονομαστική	παράγοντας
Γενική		διαμέτρου
Αιτιατική				αίθουσα
Κλητική

 

ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ  ΑΡΙΘΜΟΣ
Ονομαστική			επιβάτες
Γενική
Αιτιατική					εδάφη
Κλητική

 

ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
Ονομαστική			δύναμη
Γενική	γραμματέα				διαλείμματος
Αιτιατική
Κλητική

 

ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ  ΑΡΙΘΜΟΣ
Ονομαστική		συμφέροντα		δρόμοι
Γενική
Αιτιατική
Κλητική

 

2.     Στις παρακάτω φράσεις να μεταφέρετε τα ουσιαστικά στον άλλο αριθμό (όπου είναι δυνατό):

·   ο ελαιώνας του πατέρα

·   ο αγώνας του ναύτη

·   η φιλοξενία του οικοδεσπότη