Διδάσκοντας το Συντακτικό. Α.Οι προτάσεις ως προς το περιεχόμενόν των διακρίνονται σε :

 

Διδάσκοντας το Συντακτικό.

Α.Οι προτάσεις ως προς το περιεχόμενόν των διακρίνονται σε :

Α) κρίσης, β) επιθυμίας, γ) επιφωνηματικές, δ) ερωτηματικές.

Αυτή η διάκριση, όπως και  κάθε διάκριση στο συντακτικό και στην γραμματική, έχει φιλοσοφικό υπόβαθρο με το οποίο και θα πρέπει να συνδεθεί: Ως ακολούθως:

Ο άνθρωπος ξεκινά την φιλοσοφία μέσα από το θαυμασμό για τον κόσμο και τη φύση (επιφωνηματικές και κριτικές προτάσεις).

Π.χ. Πόσο χαίρομαι που σε βλέπω: η επιφωνηματική αυτή  πρόταση υποκρύπτει τον αιώνιο ενδόμυχο αναγκαίο θαυμασμό  των ανθρώπων για τον Άλλο, τον Κόσμο την Φύση κ.λ.π.

Ο πίνακας είναι ωραίος: στην πρόταση αυτή κρίσης  υποκρύπτεται η διηνεκής ανάγκη του ανθρώπου να συνθέτει γνωσιακά ηθικά και αισθητικά τα δεδομένα του κόσμου με ό,τι ως αξία και γνώση έχει στο νού του.

Ο άνθρωπος ερωτά περί της φύσεως και του Εαυτού του (ερωτήσεις ερωτηματικές).

Ποιος φταίει άραγε; Σε κάθε ερωτηματική πρόταση υποκρύπτεται η ανάγκη απορίας, ερεύνης, μαιευτικής και ανακαλυπτικής πορείας (όλα αυτά δηλώνονται σε κάθε ερωτηματκή πρόταση).

Ο άνθρωπος επιθυμεί της σοφίας, του έρωτος, της γνώσης, της ηθικής (προτάσεις επιθυμίας).

Μην κάνετε θόρυβο σας παρακαλώ: πίσω από την πρόταση αυτή επιθυμίας κρύπτεται η διακαής ανάγκη του ανθρώπου να επιθυμεί, της αληθείας, της ζωής, των καλών και ωραίων πραγμάτων. Η ενδόμυχη αυτή ανάγκη γεννά τις προτάσεις επιθυμίας.

Β) Η πρόταση.

Τι πραγματικά είναι η πρόταση: Ετυμολογικώς είναι : πρό του λόγου μου   (εξαιτίας της λογικής μου ικανότητος) τάττω  (προσφέρω)  αυτή την σκέψη, συναίσθημα, αυτή την πράξη: Για αυτό ο Αριστοτέλης στο περί ερμηνείας έργον του θεωρεί ότι οι προτάσεις υπακούουν στις τιμές : αληθής ή ψευδής.

Άρα  η πρόταση: ο Κώστας είναι καλό παιδί: υποκρύπτει: ο Άνθρωπος ως έλλογο όν, ταξιθετεί ιδέες και αξίες, ταξινομεί το Σύμπαν σε έμψυχα και άψυχα όντα και επί αυτής της ταξιθέτησης ένα Όν (υποκείμενο) απελευθερώνει ενέργεια  (Ρήμα) και τα προσφέρει στην έννοια του Άλλου (Αντικείμενο) ή Κατηγοριοποιεί  τα όντα (Κατηγορούμενο).

Όταν λοιπόν ο Θαλής πρότεινε ότι το ύδωρ είναι η Αρχή του Κόσμου, ο Θαλής έγινε ο δημιουργός συνεχιστής της πρότασης, όπως και ο Όμηρος: διότι συνέλαβαν ένα κεντρικό διαμορφωτικό Όν (Υποκείμενο (ύδωρ, Οδυσσέας) το οποίο ρέει ενέργεια (Ρήμα (δημιουργεί το ύδωρ, κινείται ο Οδυσσέας) και όλα αυτά δημιουργούν και μορφοποιούν κάτι Άλλο (Αντικείμενο (Κόσμο, Πολύτροπο Υποκείμενο)  ή κατηγοριοποιεί τα όντα (Κατηγορούμενο (το ύδωρ είναι πολύτιμο, ο Οδυσσέας είναι πολύτροπος).

Άρα η πρόταση αποτελεί την υψίστη λεκτική διατύπωση του  ελλόγως ταξιθετημένου ανθρωπίνου μυαλού σε σχέση με το θείο τον κόσμο τον Εαυτό τους άλλους στη βάση: Κάποιος ρέει ενέργεια προς κάτι ή κατηγοριοποιεί κάτι άλλο.

Η πρόταση  λοιπόν αποτελεί απόρροια  της φιλοσοφικής ελλόγου ικανότητας του ανθρώπου να  θέση σειρά στον κόσμο, στον Εαυτόν του, στους Άλλους. Ως ακολούθως:

Εγώ (Υποκείμενο )

Σκέπτομαι, συναισθάνομαι, πράττω (ρηματικό περιεχόμενο)

Σε σχέση με το Άλλο (αντίκειται στο Υποκείμενο ως Αντικείμενο (ο κόσμος αντίκειται ως μέγεθος στον Θαλή, η Ιθάκη στον Οδυσσέα (η γένεση του Αντικειμένου (το Αντικείμενο λοιπόν δέχεται εκ του Υποκειμένου: σκέψεις, συναισθήματα, πράξεις)

Άρα : ο Οδυσσέας τυφλώνει τον Πολύφημο, ο Πολύφημος αντί-κειται στο αξιακό σύστημα του  Οδυσσέως άρα το Υπό της αξίας του Ανθρωποκεντρισμού κείμενο πρόσωπο (Υποκείμενο) ο Οδυσσέας μεταφέρει την ενέργεια της τύφλωσης στο Αντί των αξιών του κείμενον Πολύφημον (Αντικείμενον).

Επίσης το Υποκείμενο έχει την έλλογο ικανότητα της κατηγοριοποίησης: με βάση τις ιδέες, αξίες, τους άλλους, το θείο, τον  κόσμο, τον Εαυτό: Ο Οδυσσέας κατηγοριοποιεί τον Εαυτό του μέσα από την συνάντησή του με την Καλυψώ: Ούτος εστί Άνθρωπος.

Άρα μπορούμε να διδάσκουμε τους συντακτικούς όρους σύμφωνα με τις έννοιες που υποκρύπτουν και υπάρχουν εντός κάθε ανθρώπου άρα και των μαθητών μας.

 

Γ) Οι κύριοι όροι της πρότασης:

Υποκείμενο-Ρήμα-Αντικείμενο- Κατηγορούμενο.

Η Αριστοτελική φιλοσοφία  εννοεί το υποκείμενο (το «ὑποκείμενον») κυρίως ως το υπόστρωμα ή τη βάση πάνω στην οποία  (υπό κάποιου κείται το  έλλογον Όν)  στηρίζονται οι ιδιότητες, τα χαρακτηριστικά ή οι μεταβολές ενός όντος. Από εκεί ο όρος αυτός καθιερώθηκε ως συντακτικός όρος  διότι ο όρος Υποκείμενο ετοιμάσθηκε όταν ο Άνθρωπος σηκώθηκε στα πόδια του (με βάση το λόγο του) και εθέλησε τα εξής:

Υπό το στρώμα του Νοός και της Ψυχής και της  Πράξης ο Άνθρωπος μπορεί: να σκεφθεί, να συναισθανθεί, να πράξει, να ουσιωθεί, να προοδεύσει, να επηρεάσει, να ωριμάσει, να δημιουργήσει, να εξελιχθεί: άρα όλα αυτά είναι το Υποκείμενο, και  βέβαια όλα τα Όντα (έμψυχα ή άψυχα ) ως δύναμιν Όντος φέροντα μπορούν να είναι Υποκείμενα.

Όταν λοιπόν διδάσκουμε το Υποκείμενο ας διδάσκουμε το Υποκείμενο ως υπόστρωμα (σκέψεων, πράξεων, συναισθημάτων, προόδων, ουσιών, συμβεβηκότων κ.λ.π) εκ του οποίου διαχέεται η εξέλιξη, η ιστορία, η πρόοδος, η επιστήμη, η ζωή,η  φυσική ατομική και κοσμική εξέλιξη.

Για αυτό και η Ενεργητική σύνταξη είναι η σύνταξη της καταγραφής του Ποιος προκαλεί  Τι ενώ η Παθητική είναι η σύνταξη της καταγραφής της ρηματικής ροής (πώς γίνεται Τι (ας προσέξουμε αυτή είναι και η κυρία διαφορά ενεργητικής και παθητικής σύνταξης: από το Ποιος περνούμε στο Πώς (σε σχέση με το κείμενο (εάν είναι επιστημονικό κ.λ.π).

Στην πρόταση λοιπόν:

Ο Πλάτων γράφει βιβλία: το Όν Πλάτων Υπό των σκέψεών του κείται (Υπό το στρώμα των σκέψεών του ) άρα είναι Υποκείμενο που μεταφέρει αυτήν την ενέργεια στα βιβλία.

Το Ρήμα δηλώνει τη ροή ενεργείας (πνευματικής, ψυχικής, ηθικής, οποιασδήποτε φύσης): για αυτό η πρόταση επί της ουσίας είναι πρό-ταξις της σειράς που θέτει διά της ροής του ρήματος το Υπό των ιδιοτήτων του κείμενον Υποκείμενον σε σχέση με το Αντί-σε αυτό Κείμενον (Αντικείμενο) και σε σχέση με την κατηγοριοποίηση που θέλει να επιβάλει σε Υποκείμενο και Αντικείμενο.

Άρα όταν διδάσκεται το Ρήμα είναι δυνατόν να διδαχθεί κατ΄αρχάς η έννοια της ρεούσης ενεργείας διά του ρήματος πρίν την μορφολογική διδασκαλία (ρήμα είναι αυτό το οποίο τελειώνει σε –ω και κλίνεται τοιούτως κ.λ.π.

Άρα στο παράδειγμά μας ο Πλάτων  ρέει την πνευματικότητά του  η οποία παγιώνεται σε βιβλίο.

Το Αντικείμενον.

Μέσα από την ιστορία της ανθρωπότητας βλέπουμε την δράση ροής ενεργείας των βασικών υποκειμένων του γηΐνου πλανήτου:

Δηλαδή: του Θείου, του Ανθρώπου, του Κόσμου.

Παρατηρούμε ότι η ροή ενεργείας είναι πνευματική, συναισθηματική, ηθική, εκ του μηδενός, προϋπάρχουσα, μεταϋπάρχουσα. Άρα κάθε ροή η  οποία ρέει από το  Υποκείμενον και απευθύνεται σε κάτι το Αντί του Υποκειμένου κείμενον είναι Αντί κείμενον σε σχέση με το υποκείμενον.

Παρατηρούμε ότι το κοινό συνθετικό του Υποκειμένου και του Αντικειμένου είναι η μετοχή: κείμενον: άρα το Υποκείμενο διά  του Ρήματος δηλώνει στο Αντικείμενο τι κείται και επί αυτού δημιουργεί: π.χ Ο Θεός δημιουργεί τον Κόσμο : το Υπό κείμενον (Θεός) ίσταται επί των σκέψεών του και διά της ροής της δημιουργίας (δημιουργεί) αυτές οι σκέψεις ως Αντί κείμενες μορφοποιούνται ως  κόσμος και άνθρωπος άρα ο Κόσμος είναι Αντικείμενο Υποκειμένου (ουσιαστικά στο Υποκείμενο είναι Αντικείμενο αλλά έχει επικρατήσει να λέμε αντικείμενο του Ρήματος).

Μπορούμε λοιπόν να μην διδάσκουμε μόνον μορφολογικά αλλά μπορούμε και νοηματικά να αποδώσουμε τη ροή των νοημάτων της πρότασης βοηθώντας τους μαθητές σε νοητικό επίπεδο (και το μορφολογικό είναι απαραίτητο: το αντικείμενο απαντά στην ερώτηση: ποιόν, τι κ.λ.π.).

Κύριες και δευτερεύουσες προτάσεις.

Ο χωρισμός των προτάσεων σε κύριες και δευτερεύουσες στηρίζεται στο φιλοσοφικό διαχωρισμό του Ανθρωπίνου Είναι σε : Εσωτερικότητα και Εξωτερικότητα. Επίσης στο διαχωρισμό του Ανθρωπίνου Γίγνεσθαι  σε : γεγονότα και επεξήγηση Γεγονότων.

Π.χ. Λέμε: ξέσπασε ο Α΄παγκόσμιος πόλεμος (γεγονός, κύρια πρόταση)

        Λέμε επίσης:  όταν προέκυψαν οι ανάλογες αιτίες (αιτία, χρονική πρόταση).

Άρα ο μερισμός του Είναι σε δύο μέρη φέρει δύο είδη προτάσεων προκειμένου να καλυφθεί:

Ο κόσμος των  Αντικειμενικών  γεγονότων, πράξεων, συμβάντων  (κύριες προτάσεις)

Ο κόσμος των Υποκειμενικών κρίσεων επί των γεγονότων  αυτών (δευτερεύουσες προτάσεις).

Ονομάζονται Κύριες διότι τα γεγονότα, οι πράξεις, τα συμβάντα είναι οι απευθείας κύριες αντικείμενες δημιουργίες των υποκειμένων, έγκυρες και κυριώτατα βασικές.

Όταν  ο επιστήμων είπει: Η γή γυρίζει γύρω από τον Ήλιο έχει ως κύριο σκοπό την ανακοίνωση της κυρίας ανακάλυψής του: εάν χρειασθεί ο χρόνος, η αιτία κ.λ.π αυτά είναι δευτερεύοντα.

Επίσης ονομάζονται ανεξάρτητες διότι  καλύπτουν γεγονότα πράξεις και συμβάντα τα οποία ούτως ή άλλως είναι ανεξάρτητες υπάρξεις αντικειμενικές από μόνες τους.

Ονομάζονται λοιπόν δευτερεύουσες προτάσεις διότι όσα αποκαλύπτουν δεν είναι οι πρωτεύουσες και κύριες πληροφορίες. Είναι οι υποκειμενικές εσωτερικές (ψυχικές, συναισθηματικές, χρόνου, υπόθεσης, σκοπού κ.λ.π) πληροφορίες. Είναι αυτές οι οποίες διατυπώνονται για να καταδείξουν την πλήρη ανθρωπίνη νοητική εξέλιξη η οποία εγέννησε τις νοητικές κατηγορίες του χρόνου, της αιτίας, του σκοπού, προκειμένου να επεξηγεί τις ανθρώπινες πράξεις και ως ενδελέχεια να τις κατευθύνει.

Π.χ: Η γή γυρίζει γύρω από τον Ήλιο ώστε να έχουμε την Ημέρα και την Νύκτα: η κυρία πρόταση εκφράζει κάτι το οποίο όλα τα όντα το γνωρίζουν ή το βιώνουν, η δευτερεύουσα όμως πρόταση (ώστε…κ.λ.π) είναι απόρροια της ανθρωπίνης νοητικής  ικανότητας του συμπεράσματος το οποίο είναι δευτερεύον  του γεγονότος. Για αυτό εξάλλου είναι και εξηρτημένες: διότι εξαρτώνται από το κύριο γεγονός ώστε να εκφράσουν την αιτία, το χρόνο κ.λ.π.

Οι 10 λοιπόν Αριστοτελικές κατηγορίες καθόρισαν τις κύριες και δευτερεύουσες προτάσεις:

Ουσία

Ποσόν.

Ποιόν .

Προς τι.

Πού .

Πότε.

Κείσθαι

 Έχειν.

Ποιείν .

Πάσχειν

 

Κύριες είναι οι προτάσεις οι οποίες προσφέρουν γεγονότα, πράξεις, συμβάντα, δημιουργίες (πνευματικές, υλικές κ.λ.π) οι οποίες ικανοποιούν τις παραπάνω κατηγορίες.

Π.χ Ο Κώστας παίζει σκάκι ικανοποιεί την κατηγορία του ποιείν.

 

Από τον Όμηρο όμως έως το νοησιοκρατικό και εμπειριοκρατικό σύμπαν του Πλάτωνος και του Αριστοτέλους κατασκευάσθηκε επί αυτών των κατηγοριών η περίφημος ανθρωπίνη Εσωτερικότης: προκειμένου κάθε εξωτερικό γεγονός να εσωτερικοποιηθεί σωστά από την ανθρωπίνη Εσωτερικότητα.

Ως Νόησις η οποία εν Χρόνω (χρονικές προτάσεις) ανακαλύπτει τις Αιτίες (αιτιολογικές προτάσεις)  και τους Σκοπούς (τελικές προτάσεις), υποθέτει (υποθετικές προτάσεις) διά της διαλεκτικής, συμπεραίνει  (συμπερασματικές) και εναντιώνεται ή παραχωρεί (εναντιωματικές και παραχωρητικές): άρα όλο το συντακτικό είναι η μεταφορά της παραχθείσης φιλοσοφίας εντός των κανόνων συντακτικού διότι όλα είναι λόγος.

Άρα:

Η Αριστοτελική κατηγορία Ουσία δίδει την κύρια πρόταση: το Ύδωρ είναι η Αρχή του Κόσμου.

Η Πλατωνική όμως νοητική κατηγορία της Αιτίας δίδει την δευτερεύουσα πρόταση: Το Ύδωρ είναι η Αρχή του Κόσμου διότι κινεί κάθε όν του Κόσμου.

Άρα με τις δευτερεύουσες προτάσεις καλύπτεται όλο το πνευματικό οικοδόμημα  του Εσωτερικού Υποκειμενισμού του Ανθρώπου, αυτό το οποίο εξηγεί, προτείνει, δημιουργεί επιστήμες, δημιουργεί βιβλία και θεωρείες, αυτό που πιστεύει ότι περικλείει εντός χρόνου κάθε ανθρωπίνη θεωρία επεξήγησης και ανάλυσης του παντός.

Για αυτό έντονο υποτακτικό (όπου οι δευτερεύουσες υποτάσσονται στις κύριες) λόγο έχουμε στα επιστημονικά κείμενα ερεύνης ενώ παρατακτικό (παρατάσσονται τα γεγονότα) λόγο έχουμε στα κείμενα όπου περιγράφω γεγονότα στιγμής (δημοσιογραφία): άρα ο υποτακτικός είναι λόγος ερεύνης και ανάλυσης ενώ ο παρατακτικός περιγραφικός: αυτή είναι και η διαφορά Θουκυδίδη (υποτακτικός λόγος) και Ξενοφώντος (πρωτίστως παρατακτικός λόγος).