Κ. Καρυωτάκης, Σαν δέσμη από τριαντάφυλλα

Ο Κ. Καρυωτάκης είναι ο κύριος εκφραστής των τάσεων που επικρατούν κατά την πρώτη δεκαετία του Μεσοπολέμου:

ü  αβεβαιότητα, ρευστότητα και απογοήτευση μετά τον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο και τη Μικρασιατική καταστροφή.

ü  οριστικός ενταφιασμός της Μεγάλης ιδέας – αναζήτηση νέων οραμάτων.

ü  αστάθεια στην πολιτική ζωή με δικτατορίες και συνεχή αλλαγή κυβερνήσεων.

ü  αστικοποίηση της ελληνικής κοινωνίας – εμφάνιση νέων κοινωνικών προβλημάτων.

ü  κριτική στο πολιτικό και κοινωνικό κατεστημένο.

Ανάλυση- Ερμηνεία. 

Δομή:   Δύο στροφές – ενότητες:

o   1^η στροφή: ……………………………………………………………..

o   2^η στροφή: ……………………………………………………………..

Το ποίημα αποτελείται από δύο άνισες ως προς τον αριθμό των στίχων στροφές. Το μέτρο είναι ιαμβικό, αλλά οι στίχοι δεν έχουν μεταξύ τους τον ίδιο αριθμό συλλαβών. Υπάρχουν ορισμένες ομοιοκαταληξίες, οι οποίες όμως είναι ακανόνιστες και μοιάζουν σχεδόν τυχαίες. Ο στίχος είναι ……………... Η χρήση …….. ενικού προσώπου δίνει προσωπικό και εξομολογητικό τόνο στο περιεχόμενό του.

1^η Στροφή

Στη στροφή αυτή εναλλάσσονται σχεδόν τα εκφραστικά στοιχεία της παρομοίωσης και της μεταφοράς:

Στίχοι 1-2 παρομοίωση

Στίχοι 3-4 μεταφορά

Στίχοι 9-10 παρομοίωση

Στίχοι 11-12 μεταφορά

ενώ διάσπαρτη είναι η ειρωνική διάθεση του ποιητή. Πιο αναλυτικά:

Αναλυτικά ο νέος τρόπος εξέτασης Ελληνικής Γλώσσας – Νέων Ελληνικών στο Λύκειο

• 
  

Λύκειο: Ο νέος τρόπος εξέτασης Ελληνικής Γλώσσας – Νέων Ελληνικών

Ελληνική Γλώσσα (Νέα Ελληνική Γλώσσα και Νέα Ελληνική Λογοτεχνία) και Νέα Ελληνικά (Νεοελληνική Γλώσσα και Νεοελληνική Λογοτεχνία)

Οι δύο κλάδοι της Ελληνικής Γλώσσας (Νέα Ελληνική Γλώσσα και Νέα Ελληνική Λογοτεχνία) στις Α΄ και Β΄ τάξεις Ημερησίου Γενικού Λυκείου και Α΄, Β΄ και Γ΄ τάξεις Εσπερινού Γενικού Λυκείου καθώς και οι δύο κλάδοι των Νέων Ελληνικών (Νεοελληνική Γλώσσα και Νεοελληνική Λογοτεχνία) της Γ’ τάξης Ημερησίου Γενικού Λυκείου και της Δ’ τάξης Εσπερινού Γενικού Λυκείου εξετάζονται την ίδια μέρα και η συνολική διάρκεια της εξέτασης είναι τρεις (3) ώρες.

Τα θέματα δίνονται σε ξεχωριστό φύλλο για κάθε κλάδο, οι απαντήσεις αναπτύσσονται σε ξεχωριστό φύλλο για καθέναν από τους δύο κλάδους και αποδίδεται διακριτός βαθμός για καθέναν από αυτούς.

I. Ειδικότερα στον κλάδο της Νέας Ελληνικής Γλώσσας/ Νεοελληνικής Γλώσσας: Δίνεται ένα μη λογοτεχνικό κείμενο, μη διδαγμένο, το οποίο μπορεί να είναι δημοσιογραφικό κείμενο ή επιστημονικό ή πληροφοριακό άρθρο, συνέντευξη, κριτική, ομιλία, επιστολή, επιφυλλίδα ή δοκίμιο. Το κείμενο μπορεί να συνοδεύεται από σύντομο εισαγωγικό σημείωμα χωρίς ερμηνευτικά σχόλια.

Οι μαθητές/μαθήτριες καλούνται να απαντήσουν στα ζητούμενα τριών θεμάτων από τα οποία:

α) ένα (1) αφορά στην κατανόηση του κειμένου και διαιρείται σε δύο ερωτήματα και βαθμολογείται με 30 μονάδες. Η βαθμολογία επιμερίζεται στα δύο ερωτήματα ισοδύναμα (15 +15).

β) ένα (1) αφορά στην προσέγγιση της δομής και της γλώσσας του κειμένου, μπορεί διαιρείται σε έως και τρία (ερωτήματα και βαθμολογείται με 30 μονάδες, και

γ) ένα (1) αφορά στην ερμηνεία-παραγωγή λόγου και βαθμολογείται 40 μονάδες.

Σχήματα Λόγου στα Νέα Ελληνικά

Σχήματα Λόγου στα Νέα Ελληνικά 

Της Έρης Ναθαναήλ

(Αλφαβητική σειρά)

ΑΛΛΗΓΟΡΙΑ: Είναι η φράση εκείνη που έχει μεταφορική χροιά και κρύβει νοήματα διαφορετικά από εκείνα που δηλώνουν οι λέξεις της.

ΑΝΑΔΙΠΛΩΣΗ – ΠΑΛΙΛΛΟΓΙΑ: Μιαλέξη ή μικρή φράση επαναλαμβάνεται αμέσως μετά για δεύτερη φορά συνήθως με έναν εμπρόθετο πρόσθετο προσδιορισμό.

ΑΝΑΚΟΛΟΥΘΟ: Κάποιες λέξεις δε βρίσκονται σε συντακτική συμφωνία με τις προηγούμενες ή με τις επόμενές τους. Δεν βρίσκονται σε κανονική συντακτική συνέχεια.

ΑΝΑΣΤΡΟΦΗ: Αλλάζει σκόπιμα η συντακτική σειρά, η φυσική σειρά που έχουν στο λόγο οι λέξεις και μετατοπίζονται.

ΑΝΑΦΩΝΗΣΗ- ΕΠΙΦΩΝΗΣΗ – AΠΟΣΤΡΟΦΗ: Είναι μια λέξη ή φράση επιφωνηματική [επίκληση σε ιερό πρόσωπο, ευχή, κατάρα, κ.α.] που κάποτε φανερώνει και τη συναισθηματική κατάσταση εκείνου που μιλάει [θαυμασμό, θλίψη κ.α.].

ΑΝΤΙΘΕΣΗ: Προβάλλονται η μια κοντά στην άλλη δυο έννοιες, ιδιότητες, καταστάσεις, ενέργειες, εικόνες, που έχουν ολότελα διαφορετικά γνωρίσματα.

Γ΄κλίση ουσιαστικών (πηγή: http://theodwrapappa.blogspot.com/p/blog-page_18.html)

Η τρίτη κλίση περιλαμβάνει περιττοσύλλαβα ονόματα και των τριών γενών. Τα τριτόκλιτα ουσιαστικά λήγουν στην ονομαστική του ενικού σ' ένα από τα φωνήεντα: α, ι, υ, ω ή σ' ένα από τα σύμφωνα ν, ρ, ς, (ξ, ψ). Στη γενική του ενικού λήγουν σε ‐ος, ‐ως, ‐ους.

Α) Ανάλογα με την κατάληξη, διαιρούνται σε:

• Καταληκτικά - ονομάζονται όσα αρσενικά και θηλυκά σχηματίζουν την ονομαστική του ενικού με την κατάληξη ‐ς, π.χ. ἥρω‐ς, ἰχθύ‐ς και ξ, ψ: ο κόραξ(κς), ο Άραψ(βς)
  

  Επισήμανση: κ, γ, χ + ς = ξ (ο κορακς = κόραξ ,η πτέρυγς = πτέρυξ, ο όνυχς = όνυξ)

                        π, β, φ + ς = ψ (ο γύπς = γύψ, χάλυβς = χάλυψ)
• Ακατάληκτα - ονομάζονται αυτά που σχηματίζουν την ονομαστική του ενικού χωρίς κατάληξη, π.χ. χιών, ἠχώ 

Β) Ανάλογα με το θέμα, διαιρούνται σε:

• Μονόθεμα - ονομάζονται αυτά που σχηματίζουν όλες τις πτώσεις από ένα μόνο θέμα, π.χ. χιτών, χιτῶν‐ος)
  ΠΡΟΣΟΧΗ: Το θέμα στα μονόθεμα βρίσκεται από τη γενική του ενικού, αφού αφαιρεθεί από αυτήν η κατάληξη (πίνακ‐ος > πινακ‐, κλητῆρ‐ος > κλητηρ‐)
• Διπλόθεμα - ονομάζονται αυτά που σχηματίζουν τις πτώσεις με δύο θέματα, γιατί σε μερικές περιπτώσεις εκτείνουν το φωνήεν της τελευταίας συλλαβής του θέματος (ἡγεμόν‐ος, ἡγεμών, πόλις, πόλεως)
  
  
  Επισημάνσεις για τα διπλόθεμα:
• Το θέμα που έχει στην τελευταία συλλαβή μακρόχρονο φωνήεν λέγεται ισχυρό θέμα ποιμήν, ῥήτωρ
• Το θέμα που έχει στην τελευταία συλλαβή βραχύχρονο φωνήεν λέγεται αδύνατο θέμα (ηγεμον-ος)
• Το ισχυρό θέμα βρίσκεται από την ονομαστική του ενικού, π.χ. ὁ ἡγεμών, ὁ ποιμήν
• Το αδύνατο θέμα βρίσκεται από τη γενική του ενικού, αφού αφαιρεθεί η κατάληξη (τοῦ ἡγεμόν‐ος > ἡγεμον, τοῦ ποιμένος > ποιμεν‐)

Κριτήρια αξιολόγησης Έκφρασης – Έκθεσης Β’ Λυκείου: Λακωνικότητα Της Χαράς Ανδρονίδη

Κείμενο: Λακωνικότητα (www.schoole.time.gr).

Στις καθημερινές μας συζητήσεις αλλά και τις διάφορες εκπομπές, ραδιοφωνικές ή τηλεοπτικές, ακούμε συχνά την προτροπή: απάντησε μου με συντομία, απάντησε μου επί της ουσίας, απάντησε μου με λακωνικότητα. Τι όμως είναι η λακωνικότητα και ποια η σημασία της για την επικοινωνία μας; Με τον όρο λακωνικότητα εννοούμε τη σύντομη διατύπωση των απόψεων μας, προφορικά ή γραπτά, χωρίς να παραβλάπτεται η πληρότητα του νοήματος.

Η ικανότητα της σύντομης και ακριβούς απόδοσης των νοημάτων θεωρούνταν στην αρχαιότητα αρετή. Οι Σπαρτιάτες και οι Λάκωνες, γενικότερα, φημίζονταν ιδιαίτερα για το σύντομο τρόπο έκφρασης τους και αυτό το επιβεβαιώνει και ο όρος λακωνικότητα. Οι αρχαίοι Έλληνες, μάλιστα, είχαν προσδώσει στην αρετή αυτή και φιλοσοφική διάσταση, όπως διαφαίνεται και από την εύστοχη άποψη: «το λακωνίζειν εστί φιλοσοφείν». Επίσης και άλλες συμβουλές και προτροπές τους αναφέρονταν στην αρετή αυτή. Οι φράσεις: «Μην εν πολλοίς ολίγα λέγε, αλλά εν ολίγοις πολλά», «Ουκ εν τω πολλω το ευ, αλλά εν τω ευ το πολύ» φανερώνουν τη σημασία που έδιναν οι αρχαίοι Έλληνες στη συντομία του λόγου.

Η σημασία της στην καθημερινή μας ζωή είναι μεγάλη. Καταρχάς εντοπίζουμε τις συζητήσεις και την επιχειρηματολογία μας στο ζητούμενο και μόνο σ’ αυτό. Οι πλατειασμοί, οι περιττολογίες και οι παρεκβάσεις οδηγούν σε φυγόκεντρο τρόπο συζήτησης, με αποτέλεσμα να ελλοχεύει ο κίνδυνος αποπροσανατολισμού κατά τη διάρκεια της συζήτησης. Η προσοχή των συνομιλητών, πιθανώς να στραφεί, εσκεμμένα, ή όχι, σε δευτερεύουσες πλευρές του θέματος και να δυσχεραίνεται η δυνατότητα ορθών διαπιστώσεων και συμπερασμάτων.

. Δύο είδη σχέσεων – δύο άξονες Ο συνταγματικός και ο παραδειγματικός

. Δύο είδη σχέσεων – δύο άξονες

Ο συνταγματικός και ο παραδειγματικός είναι οι βασικοί άξονες που διατρέχουν τογλωσσικό σύστημα . Είναι βασικό να συνειδητοποιήσουμε ότι κάθε φορά που παράγουμεή κατανοούμε ως ομιλητές μια πρόταση, δουλεύουμε παράλληλα και στους δύο άξονες:·           Στον συνταγματικό, βάζοντας σε σωστή σειρά ή μορφή τις λέξεις ανάλογα με το τι προηγείται ή ακολουθεί·           Στον παραδειγματικό, διαλέγοντας τις λέξεις ανάμεσα από άλλες που θα μπορούσαν να έχουν χρησιμοποιηθεί.Για παράδειγμα, στην πρόταση

Άφησε τον χάρακαη αιτιατική πτώση είναι υποχρεωτική, αφού η λέξη χάρακας έχει τον ρόλο του αντικειμένου του μεταβατικού αφήνω. Και ένας τρόπος που η πρόταση μπορεί να επεκταθεί είναι ως

Άφησε τον χάρακα στο τραπέζι

αφού το ρήμα επιτρέπει, εμπρόθετο προσδιορισμό του τόπου (συνταγματικός άξονας).

 Από την άλλη, στη θέση των λέξεων που εμφανίζονται στην πρόταση θα μπορούσαν να έχουμε άλλες: π.χ.

ακουμπάω, ακούμπησα, βάζω, έβαλα (αντί για το άφησε),

γόμα, ξύστρα (αντί για το χάρακα) κλπ. (παραδειγματικός άξονας).

3.1 Συνταγματικός άξοναςΌλες οι σχέσεις που

 αφορούν τη συνεμφάνιση στοιχείων στον λόγο και χαρακτηρίζουν τον τρόπο με τον οποίο το κάθε φώνημα ακολουθεί το άλλο, η κάθε λέξη την προηγούμενη κλπ. είναι συνταγματικές σχέσεις. Γι’ αυτό ο συνταγματικός άξονας λέγεται και οριζόντιος άξονας. 

Nέα Ελληνική Γλώσσα Β΄Γυμνασίου Ενότητα 4η. Ωριαίο διαγώνισμα. Α΄Κείμενο. «Πώς ονειρεύομαι τα σχολικά κτίρια».

 Τα σχολικά κτίρια τα ονειρευόμαστε βαμμένα με ευχάριστα χρώματα, ευάερα, ευήλια, με ευρύχωρες αίθουσες, εξοπλισμένες με Η/Υ , διαδραστικούς πίνακες και βιβλιοθήκες. Στους διαδρόμους να υπάρχουν ντουλαπάκια για τη φύλαξη και την ασφάλεια των προσωπικών μας ειδών. Τέλος θα θέλαμε να υπάρχει μια βιβλιοθήκη εξοπλισμένη με πολλά βιβλία σε έντυπη και ηλεκτρονική μορφή, ώστε να έχουμε έναν χώρο, για να ετοιμάζουμε τις σχολικές μας εργασίες, όσες απαιτούν αναζήτηση υλικού και γενικότερα, όταν έχουμε κάποιο κενό να περνούμε δημιουργικά το χρόνο μας…

     Ας περάσουμε τώρα στο καυτό θέμα των μαθημάτων. Θα θέλαμε να είναι λιγότερα και με ουσιαστικό περιεχόμενο και να υπάρχει χρόνος για περισσότερες δραστηριότητες στις οποίες να εμπλέκονται οι μαθητές, γιατί έτσι πιστεύουμε ότι αφομοιώνεται καλύτερα η ύλη. Επίσης να υπάρχουν λιγότερα βιβλία και με περιεχόμενο το οποίο να γίνεται εύκολα κατανοητό. Τα βιβλία θα πρέπει να εναρμονίζονται με τις εξελίξεις των επιστημών, γεγονός που σημαίνει ότι πρέπει να ανανεώνονται πιο συχνά, συμπεριλαμβάνοντας κάθε φορά τις προόδους των επιστημών που στο μεταξύ έχουν πραγματοποιηθεί. Επιπλέον, θα μπορούσε τα βιβλία να ενσωματώνουν παρεμφερή μαθήματα ή καλύτερα, να είναι σε ηλεκτρονική μορφή (τα οποία υπάρχουν βέβαια), να έχουν όμως εύκολη πρόσβαση σε αυτά οι μαθητές, για να μην κουβαλούμε πάρα πολλά βιβλία με άσχημες, όπως είναι γνωστό, επιπτώσεις στην σωματική μας υγεία.

ΩΡΙΑΙΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α΄ ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ στο μάθημα της Ιστορίας. Β΄Γυμνασίου.

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΟΜΑΔΑ Α ( Από τις πέντε ερωτήσεις επιλέγετε τρεις. Κάθε ερώτηση βαθμολογείτε με 4 μονάδες)

1)      Ποια χαρακτηριστικά αποδεικνύουν το θρησκευτικό χαρακτήρα της εκστρατείας του Ηρακλείου κατά των Περσών;

2)      Να εξηγήσετε τους όρους: Σκλαβηνίες, Βούλγαροι

3)      Να γράψετε δίπλα σε κάθε πρόταση αν είναι σωστή ή λάθος

   Α Το πολιτικό πρόγραμμα του Ηράκλειου ήταν: ένα κράτος, μία εκκλησία, μία νομοθεσία.

   Β Ο στρατηγός των θεμάτων είχε την θρησκευτική εξουσία στα Θέματα

   Γ Ο Ηράκλειος υιοθέτησε πρώτος τον τίτλο βασιλεύς με τη χριστιανική προσθήκη «πιστός εν Χριστώ».

  Δ Οι εκστρατείες του Ηρακλείου είχαν έντονο πολιτικό χαρακτήρα.

                                                                            

4)      Ποιες αλλαγές σηματοδοτεί η έκφραση «εξελληνισμός» της κρατικής διοίκηση  και τι συμβολίζει η εξέλιξη αυτή;

5) Ποιες ήταν οι σχέσεις του Βυζαντινού Κράτους με το Βουλγαρικό;

ΟΜΑΔΑ Β (Από τις τέσσερις ερωτήσεις επιλέγετε δύο. Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με 4 μονάδες)

1)      Μελετήστε με προσοχή το παρακάτω παράθεμα.

Οικονομία και στρατός στα μέσα του 6^ου αι.

Α΄ Γυμνασίου Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Αντόν Τσέχωφ, «Βάνκας» (19ος αιώνας)

ΔΟΜΗ – ΕΝΟΤΗΤΕΣ:

1^η ενότητα: Η μοναξιά του Βάνκα στο τσαγκαράδικο του Αλιάχιν και η απόφασή του να γράψει γράμμα στον παππού του («Ο Βάνκας Ζούκοφ... μονάχα εσύ μου απόμεινες.»)

2^η ενότητα: Ο Βάνκας αναπολεί την ξένοιαστη ζωή στο χωριό του με τον παππού στο παρελθόν («Ο Βάνκας κοίταξε κατά το σκοτεινό παραθύρι... τον έτριψαν με χιόνι για τις γιορτές.»)

3^η ενότητα: Η σκληρή ζωή του Βάνκα στη Μόσχα στο σπίτι του αφεντικού του και η παράκληση στον παππού του να τον πάρει από κει («Ο Βάνκας αναστέναξε... Ο εγγονός σου Ιβάν Ζούκοφ, αγαπημένες μου παππού, έλα.» )

4^η ενότητα: Ο Βάνκας στέλνει γράμμα στον παππού του, που δε θα φτάσει ποτέ στον προορισμό του («Ο Βάνκας δίπλωσε το γράμμα στα τέσσερα. ... κουνώντας την ουρά του.»

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ – ΙΔΕΕΣ - ΘΕΜΑΤΑ

Στο διήγημα αυτό ο Τσέχωφ με ρεαλισμό και ευαισθησία επικεντρώνται στο θέμα της παιδικής βιοπάλης.  Επιπλέον, ένα  άλλο θέμα του διηγήματος είναι η αντίθεση ανάμεσα στο σκληρό-δυστυχισμένο παρόν και στο ευτυχισμένο παρελθόν.

Κεντρικός ήρωας είναι ο Βάνκας, ένα μικρό και αθώο παιδί που πέφτει θύμα κακομεταχείρισης και εκμετάλλευσης από το σκληρό αφεντικό του. Παραμονή Χριστουγέννων ο μικρός Βάνκας, νιώθοντας θλίψη και μοναξιά στο σπίτι του αφεντικού του στη Μόσχα, αναπολεί τις ευτυχισμένες μέρες που έζησε με τον παππού του στο χωριό.

Νεοελληνική Γλώσσα Α΄ Γυμνασίου Αθλητισμός Επιμέλεια : Σπυριδούλα Γεωργοκίτσου

Κείμενο

Η σημασία του αθλητισμού στη ζωή των παιδιών

Τα παιδιά έχουν ανάγκη από καθημερινή φυσική δραστηριότητα. Η φυσική δραστηριότητα βοηθά στην ανάπτυξη και βελτιώνει τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική υγεία. Οι έρευνες δείχνουν ότι στην εποχή μας η σημασία της άθλησης είναι μεγαλύτερη από ποτέ. Θα προσθέταμε ότι είναι και σημαντικότερη από ποτέ.

Σε πολλές χώρες σε όλο τον κόσμο, ο αθλητισμός, η αναψυχή και το παιχνίδι βελτιώνουν την υγεία – τόσο την ψυχική όσο και την σωματική. Διδάσκουν σημαντικά μαθήματα ζωής για το σεβασμό, την ηγετικότητα και τη συνεργασία. Προωθούν την ισότητα για όλους και γεφυρώνουν τις διαφορές  μεταξύ των ανθρώπων. Η άθληση για τα παιδιά σήμερα είναι ουσιαστικά το παιχνίδι μιας εποχής όπου οι αλάνες έχουν εξαφανιστεί και δεν υπάρχει πια χρόνος, ευκαιρία ή και ασφάλεια για ελεύθερο παιχνίδι στις γειτονιές. Γι’ αυτό δεν πρέπει κανείς μας να ξεχνά ότι ο βασικός στόχος της άθλησης χρειάζεται να είναι πρωτίστως μια ευχάριστη δραστηριότητα και μια πολύτιμη εμπειρία για το παιδί.

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΛΟΓΟΥ Ή ΕΚΦΡΑΣΤΙΚΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

24 Σεπτεμβρίου 2017 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΑΛΛΗΓΟΡΙΑ: Μια μεταφορική έκφραση κρύβει νοήματα διαφορετικά από εκείνα που φανερώνουν οι λέξεις της. Για παράδειγμα, «Τ΄ άσπρισε τα γένια του ο Αϊ – Νικόλας (=χιόνισε του Αγίου Νικολάου).

ΑΝΑΔΙΠΛΩΣΗ : Αναδίπλωση υπάρχει όταν η τελευταία λέξη ή φράση μιας πρότασης επαναλαμβάνεται στην αρχή της επόμενης.

ΑΝΤΙΘΕΣΗ: Εκφράζει αντίθεση μεταξύ λέξεων, νοημάτων κ.λπ. Για παράδειγμα, «Από ψηλά να γκρεμιστεί και χαμηλά να πέσει».

ΑΠΟΣΙΩΠΗΣΗ : Αποσιώπηση υπάρχει όταν ο λόγος σταματά επειδή ο ομιλητής δεν θέλει να συνεχίσει (είτε από άγνοια είτε από συγκίνηση είτε για έμφαση) και τη θέση του παίρνουν αποσιωπητικά (….).

ΑΡΣΗ –ΘΕΣΗ: Πρώτα λέγεται τι δεν είναι κάτι (ή τι δε συμβαίνει) και αμέσως μετά τι είναι (ή τι συμβαίνει) – πρώτα αίρεται κάτι και στη συνέχεια τίθεται.

ΑΣΤΟΧΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ:Υποβάλλεται μία ερώτηση, κατόπιν γίνεται προσπάθεια να δοθεί απάντηση και αφού απορρίπτεται αυτή η απάντηση, ακολουθεί η δήλωση για το γεγονός. Για παράδειγμα:

Γιατί είναι μαύρα τα βουνά και στέκουν βουρκωμένα;

Μην άνεμος τα πολεμά; μήνα βροχή τα δέρνει;

Κι ουδ΄ άνεμος τα πολεμά, κι ουδέ βροχή τα δέρνει,

Μόνο διαβαίνει ο Χάροντας…

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ A' Λυκείου.Κριτήριο αξιολόγησης.

Κείμενο 1

[Η πολυγλωσσία]

Το Συμβούλιο της Ευρώπης, για να τονίσει τη σημασία της εκμάθησης γλωσσών, καθιέρωσε την Ευρωπαϊκή Μέρα Γλωσσών (ΕΜΓ), που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 26 Σεπτεμβρίου. Η ιδέα πίσω από την ΕΜΓ είναι να ενθαρρύνει την «πολυγλωσσία», ένα φυσιολογικό γεγονός της καθημερινής ζωής μεταξύ πολλών λαών στην Αφρική και την Ασία, και κανόνας σε μέρη της Ευρώπης, ειδικά στις Κάτω χώρες και στην Σκανδιναβία, όπως επίσης και στην Μεσόγειο.

Και πολυγλωσσία δε σημαίνει να τρομάζεις τους ανθρώπους ότι πρέπει να φτάσουν στο επίπεδο του «αυτόχθονα1 ομιλητή». Το θέμα είναι να μπορούν να επικοινωνούν και να είναι κατανοητοί, σύμφωνα με τις δικές τους ανάγκες και απαιτήσεις. Η διεθνής διάδοση των Αγγλικών φαίνεται αδιαμφισβήτητη: οι έρευνες επιβεβαιώνουν ότι η γνώση Αγγλικών θεωρείται προτεραιότητα για το μεγαλύτερο ποσοστό ατόμων που μαθαίνουν ξένες γλώσσες.

1 αυτόχθων: αυτός που κατοικεί στη γη που γεννήθηκε ο ίδιος και οι πρόγονοί του

pinterest

Εντούτοις, δεν υπάρχει λόγος να σταματήσουν στα Αγγλικά. Πολλές άλλες γλώσσες είναι εξίσου σημαντικές, για να αποκτήσουν εμπειρίες ζωής είτε στη δουλειά ή απλώς για να ταξιδέψουν. Και η ικανότητα στις γλώσσες οδηγεί σε κάτι περισσότερο από απλά οικονομικά οφέλη. Μάς ενθαρρύνει να ανοιχτούμε περισσότερο στους άλλους, στον πολιτισμό τους και να κατανοήσουμε τον τρόπο σκέψης τους και τη συμπεριφορά τους· να γνωρίσουμε βαθύτερα τις παραδόσεις άλλων χωρών και την ταυτότητα άλλων λαών. Και οι άνθρωποι που μπορούν να επικοινωνούν με αυτοπεποίθηση με τους ανθρώπους άλλων χωρών μπορούν να γίνουν πιο ανεκτικοί προς τη διαφορετικότητα.

N. Madden, Η κίνηση προς μια πολύγλωσση εποχή, ιστοσελίδα του Συμβουλίου της Ευρώπης edl.ecmlt, 18.09.2014 (διασκευή) .

ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ A’ Γυμνασίου. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

Aλέξανδρος και Βουκεφάλας.

Β. ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1) Με ποιο τρόπο πέθανε ο Βουκεφάλας;

Μονάδες 4

2) Γιατί το άλογο του Μεγάλου Αλεξάνδρου ονομάστηκε Βουκεφάλας;

Μονάδες 4

3 α) Να συμπληρώσετε τα κενά των προτάσεων με την κατάλληλη λέξη

Ι Ο Άγιος Θεόδωρος είναι ο ………………… της Μυτιλήνης.

ΙΙ Στην Αμφίπολη ανακαλύφθηκαν ίχνη από ένα αρχαίο…………

ΙΙΙ Ο Ελευθέριος Βενιζέλος θεωρείται ο μεγαλύτερος…………….. της νεότερης Ελλάδας.

ΙV Η Καλλονή είναι …………… της Λέσβου

V Το Παρίσι αποκαλείται «……………. του φωτός»

(πολιούχος, πολεοδομία, πολιτισμός, πόλη, πολίτης, πολιτικός, κωμόπολη, ακρόπολη)

Μονάδες 2,5

Iστορία Γ΄Γυμνασίου, ΕΝΟΤΗΤΑ 64

                                   

                        Τα γράμματα  στην Ελλάδα τον 20ό αιώνα

Η περίοδος 1900 – 1922

§  «Ιδεολογικό μυθιστόρημα»:

Ø  Λογοτέχνες, όπως οι Κ. Χατζόπουλος, Κ. Θεοτόκης και Δ. Βουτυράς, έχοντας υιοθετήσει σοσιαλιστικές ιδέες, ασχολήθηκαν με κοινωνικά θέματα.

Ø  Δημιουργοί, όπως οι Π. Γιαννόπουλος, Ίων Δραγούμης και Π. Δέλτα, μίλησαν για τους αγώνες του ελληνισμού.

§  Ά. Σικελιανός: μίλησε στο πλούσιο ποιητικό και θεατρικό του έργο για την αρχαία Ελλάδα, επιχειρώντας παράλληλα την αναβίωση των αρχαίων Δελφικών Εορτών.

§  Ελληνικός συμβολισμός: εκφράστηκε κυρίως στα έργα των Α. Μελαχρινού, Κ. Βάρναλη, Μ. Αυγέρη και Ν. Λαπαθιώτη.

§  Κ. Καβάφης: αναζητώντας νέους ποιητικούς δρόμους στον αντίποδα της παλαμικής και ολόκληρης της ελληνικής ποίησης, διαμόρφωσε ένα εντελώς προσωπικό ύφος, κάνοντας πολλούς να πιστεύουν ότι υπήρξε ο κορυφαίος έλληνας ποιητής και ένας από τους σημαντικότερους της ανθρωπότητας για τον 20ό αιώνα.

Η λογοτεχνία του Μεσοπολέμου

§  Κ. Καρυωτάκης: πρωτοστάτησε στις προσπάθειες ανανέωσης της ελληνικής ποίησης στρεφόμενος κατά της συμβατικότητας.

§  Γ. Θεοτοκάς: δημοσίευσε το 1929 το βιβλίο «Ελεύθερο πνεύμα», ένα κείμενο – μανιφέστο που ασκούσε αυστηρή κριτική σε όλη την προγενέστερη λογοτεχνική παραγωγή και ζητούσε τον αναπροσανατολισμό προς την Ευρώπη.

§  Γενιά του ’30:

Ø  Δημοσίευση το 1931 της ποιητικής συλλογής «Στροφή» του Γ. Σεφέρη, ποιητή αδρού και λιτού, που αφομοίωσε γόνιμα τους ποιητικούς τρόπους των Έλιοτ και Πάουντ.

Ø  Εμφάνιση του υπερρεαλισμού στην Ελλάδα με κύριους εκφραστές τους Α. Εμπειρίκο, Ν. Εγγονόπουλο, Γ. Ρίτσο, Οδ. Ελύτη, Ν. Βρεττάκο, Ν. Ράντο και Γ. Σαραντάρη.

Ø  Οι δημιουργοί αυτής της γενιάς ανανέωσαν ουσιαστικά την ελληνική ποίηση υιοθετώντας τον ελεύθερο στίχο και το λεξιλόγιο της καθημερινής ομιλίας.

§  Ελληνικό μυθιστόρημα:

διαγώνισμα νέων ελληνικών κειμένων Α Γυμνασίου.

Κε Γυμνασιάρχη,

Σχετικά με το χτεσινό επεισόδιο πρέπει να πούμε ότι δεν είχαμε σκοπό ούτε να προσβάλουμε την καθηγήτρια ούτε να χάσουμε το μάθημα. Επειδή ήταν Πρωταπριλιά και συνηθίζεται στα σχολεία να κάνουν οι μαθητές κάποια αστεία, σκεφτήκαμε να φύγουμε από την αίθουσα μόνο για λίγο. Πήγαμε στη διπλανή αίθουσα και κάναμε ησυχία. Η καθηγήτρια μπήκε στην αίθουσα μας, δε μας βρήκε και έφυγε. Τότε γυρίσαμε γρήγορα γρήγορα, ανάψαμε το φως και καθίσαμε στα θρανία μας. Αποφασίσαμε να πάει ο Γ. Π. να φωνάξει την καθηγήτρια και να της πει ότι κάναμε ένα πρωταπριλιάτικο αστείο. Πριν να προλάβουμε όμως, εμφανίστηκε η καθηγήτριά μας και μας ρώτησε πού είχαμε πάει. Τότε ο Γ. Π. που έχει χιούμορ της απάντησε αυτό που σας ανέφερε η καθηγήτρια. Εκείνη όμως θύμωσε. Εμείς προσπαθήσαμε να της εξηγήσουμε ότι ήταν απλώς ένα πρωταπριλιάτικο αστείο και της ζητήσαμε συγγνώμη που άθελα μας τη στενοχωρήσαμε. Η καθηγήτρια όμως δε δέχτηκε τις δικαιολογίες και τη μεταμέλειά μας.

Λυπούμαστε πολύ που το αστείο μας έγινε αιτία να στεναχωρεθεί, αλλά σας επαναλαμβάνουμε ότι δεν είχαμε την πρόθεση να την προσβάλουμε.

Ο πρόεδρος του Β₂

(σχ. εγχ., σ. 230)

Nεοελληνική Γλώσσα,Α΄Γυμνασίου: Ο μαραθώνιος του Σπύρου Λούη,σχεδιάγραμμα Έκθεσης.

ΘΕΜΑ:Ο μαραθώνιος του Σπύρου Λούη, που σφράγισε με τη νίκη του τους πρώτους Ολυμπιακούς αγώνες της Αθήνας.ΒΑΣΙΚΗ ΙΔΕΑ: Οι Ολυμπιακοί αγώνες του 1896 στην Αθήνα.ΔΟΜΗ:Ενότητα1η («Στο χάνι… αγωνοθέτησε το μαραθώνιο;»):Τα στιγμιότυπα πριν από την έναρξη του μαραθωνίου.Ενότητα 2η («Στις δύο… είχαν τόση ανάγκη»): Η διαδρομή.Ενότητα 3η («Ο Λούης πετάει…50 δευτερόλεπτα»):Το τέλος του αγώνα και η νίκη του Λούη.

Χρόνος Ο χρόνος του κειμένου δεν φαίνεται καθαρά, αλλά τον γνωρίζουμε από τις γνώσεις μας για τους Ολυμπιακούς αγώνες της Αθήνας. Ο χρόνος στο κείμενο αρχίζει λίγο πριν την έναρξη του αγώνα. Παρακολουθεί τον αγώνα του Λούη και τελειώνει με τον τερματισμό του.Δυο χρονικές ενδείξεις: 1. Το σύνθημα έναρξης του αγώνα ακριβώς στις δύο. 2. Ο τερματισμός λίγο μετά τις πέντε και είκοσι.

Τόπος Είναι όλες οι περιοχές απ’ όπου περνά η διαδρομή του μαραθωνίου. Αναφέρεται το χάνι του Μιλτιάδη στο Μαραθώνα, στο σημείο εκκίνησης και οι περιοχές Χαρβάτι, Μαρούσι, Αμπελόκηποι και το Παναθηναϊκό στάδιο.

Τεχνικές αφήγησης:α) Αφήγηση: Ο αφηγητής είναι παντογνώστης και παρουσιάζει όλες τις σκέψεις του Λούη.Ποιοι μιλούν στην αφήγηση: Κυριαρχεί η φωνή του αφηγητή, που γνωρίζει τις σκέψεις και τα συναισθήματα όλων. Είναι παντογνώστης αφηγητής.Επίσης ακούγονται άμεσα οι φωνές του παπα-Βελιώτη, του Σπύρου Λούη, του Βασιλάκου, του λαού, Παπαδιαμαντόπουλου (και έμμεσα) και η φωνή εκείνου που αναγγέλλει την εθνικότητα του νικητή. Έμμεσες είναι οι φωνές των θεατών του σταδίου.

β) Περιγραφή: Περιγράφεται η φύση στη διαδρομή, ο Λούης και οι θεατές κυρίως αυτών που βρίσκονται στο Καλλιμάρμαρο.

γ) Διάλογος: Συχνά τα πρόσωπα μιλούν μεταξύ τους και φαίνονται καθαρά τα συναισθήματά τους.

δ) Εσωτερικός μονόλογος: Ο αφηγητής αφήνει το Λούη σε α΄ πρόσωπο να παρουσιάζει τις σκέψεις του.

ε) Σχόλια: Με τρία ερωτήματα (Πώς ανατριχιάζει… και μια ευχή) ο αφηγητής τονίζει τις κρυφές ελπίδες του κόσμου ότι ο νικητής θα είναι Έλληνας.