Ιστορία β΄Γυμνασίου. Η καθημερινή ζωή στο Βυζάντιο.



Α.Η οικογενειακή ζωή.
Τα κορίτρια παντρεύονταν μετά τα δώδεκα χρόνια τους και τα αγόρια μετά τα δεκατέσσερα.
Τελούνταν πρίν το γάμο αρραβώνες, υπογραφόταν συμβόλαιο για την προίκα της νύφης και τα δώρα του γαμβρού.
Το κράτος, αντίθετα στη βούληση της εκκλησίας, συναινούσε στο διαζύγιο εάν όμως συμφωνούσαν και τα δύο μέρη.
Οι γυναίκες δεν είχαν τα ίδια δικαιώματα με τους άνδρες και η συμμετοχή τους στην κοινωνική ζωή ήταν περιορισμένη. Βέβαια επειδή επέβλεπαν τα του οίκου αρκετές φορές κυριαρχούσαν στην οικογενειακή ζωή.Κάλυπταν το πρόσωπό τους όταν έβγαιναν έξω από το σπίτι, οι πλούσιες γυναίκες συνοδεύονταν από ένα δούλο κατά τις εξόδους τους.
Μετά όμως τον 11ο αι. μπορούσαν να λαμβάνουν μέρος στα κοινά και είχαν πρόσβαση στην παιδεία.Ίσως το όλο θέμα έχει να κάνει με την ανάπτυξη της κλασσικής παιδείας κατά τους αιώνες αυτούς στο Βυζάντιο.
Η γέννηση του κάθε παιδιού ήταν ιδιαιτέρως ευχάριστο γεγονός. Δίπλα στο όνομα του παιδιού προσέθεταν και το όνομα του πατέρα, με αυτόν τον τρόπο γεννήθηκαν τα επώνυμα (π.χ Κωνσταντίνος του Μιχαήλ(=Μιχαηλίδης).
Η οικογένεια φρόντιζε το παιδί , η μητέρα του το μεγάλωνε διαβάζοντας παραμύθια ή και ιστορίες από την Αγία Γραφή.
Β.Σχολείο.

Το βυζαντινό εκπαιδευτικό σύστημα είχε δύο κύριους κλάδους σπουδών:
1.αυτόν του γραμματιστή
Σπούδαζαν παιδιά έως 12 ετών.
2. αυτόν του γραμματικού.
Σπούδαζαν παιδιά από 12 ετών και πάνω.
Στο βυζαντινό σύστημα παιδείας μάθαιναν οι μαθητές:
Ανάγνωση,γραφή, γραμματική,ρητορική, φιλοσοφία,αριθμητική, γεωμετρία, αστρονομία,μουσική,Όμηρο,κλασσικούς και μεταγενέστερους συγγραφείς.
Σημείωση: Η Παιδεία ήταν ιδιωτική αλλά υπήρχαν δωρεάν σχολεία για τα ορφανά παιδιά.
Μετά τις βασικές σπουδές όσα παιδιά είχαν έφεση στην παιδεία και είχαν την οικονομική δυνατότητα συνέχιζαν τις σπουδές τους στο πανεπιστήμιο.

Πηγή: Διαβάζοντας το παρακάτω κείμενο να σημειώσεις τις κυριότερες παραμέτρους της παιδείας στο Βυζάντιο.
Η εκπαίδευση στο Βυζάντιο
“.Η θρησκευτική παιδεία στο Βυζάντιο, οργανωμένη από την Εκκλησία, ήταν σαφώς διαχωρισμένη από την κοσμική παιδεία που στηριζόταν στις κλασικές σπουδές.
Σχολεία πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης υπήρχαν και στις επαρχίες αλλά τα παιδιά της ανώτερης κοινωνικής τάξης είχαν ιδιωτικούς δασκάλους. Στο σχολείο τα παιδιά διδάσκονταν γραμματική, δηλαδή γραφή και ανάγνωση, και αργότερα σύνταξη και εισαγωγή στους κλασικούς συγγραφείς. Στην εφηβεία, διδάσκονταν ρητορική, δηλαδή προφορά, απαγγελία και μελέτη των κλασικών και τέλος φιλοσοφία, επιστήμες και τις τέσσερις τέχνες: αριθμητική, γεωμετρία, μουσική, αστρονομία. Η κλασική παιδεία απουσιάζει μόνο από τις σχολές των μοναστηριών. Γύρω στον 7ο αιώνα ιδρύθηκε στην Κωνσταντινούπολη η Πατριαρχική Σχολή με διδασκαλία της βασικής κλασικής παιδείας και των θεολογικών κειμένων. Πλάι στις Σχολές της Αντιόχειας και της Αλεξάνδρειας, της Βηρυτού και της Αθήνας, ο Μ. Κωνσταντίνος δημιουργεί στην πρωτεύουσα πανεπιστήμιο που, υπό την αυτοκρατορική αιγίδα, θα λειτουργήσει ως το τέλος της αυτοκρατορίας με διδασκαλία των κλασικών, των επιστημών και της φιλοσοφίας. Ο Ιουστινιανός θα αναπτύξει τη Νομική αναδεικνύοντας το πανεπιστήμιο στο σημαντικότερο κέντρο νομικών σπουδών.
Το 856 ο Βάρδας, θείος του Μιχαήλ Γ΄, ιδρύει δεύτερο πανεπιστήμιο στα ανάκτορα της Μαγναύρας το οποίο έκλεισε ο Βασίλειος Β΄. Το 1045 τρίτο πανεπιστήμιο ιδρύεται από τον Κωνσταντίνο Θ΄ τον Μονομάχο που επιθυμεί να αναδιοργανώσει τη νομική επιστήμη. Στο μεταξύ, ο Ιωάννης Μαυρόπους έχει ιδρύσει ιδιωτικό σχολείο και, ανάμεσα στους δασκάλους, είναι και ο Μιχαήλ Ψελλός. Ο Κωνσταντίνος θα προσθέσει στο πανεπιστήμιο Σχολή Φιλοσοφίας. Στα χρόνια των Κομνηνών η επίβλεψη των σπουδών περνάει στα χέρια της Εκκλησίας.
Όταν το πανεπιστήμιο, ακολουθώντας την πρωτεύουσα, μεταφέρεται στη Νίκαια, ο Ιωάννης Βατάτζης ιδρύει Σχολή Φιλοσοφίας όπου διδάσκει ο Νικηφόρος Βλεμμύδης. Όταν ο Μανουήλ Παλαιολόγος επανακτά την Κωνσταντινούπολη, ψυχή του πανεπιστημίου γίνεται ο Γεώργιος Ακροπολίτης. Την εποχή του Ανδρόνικου Β΄ Παλαιολόγου το πανεπιστήμιο γνωρίζει πραγματική άνθηση και γίνεται το πεδίο εφαρμογής του βυζαντινού ουμανισμού. Το τελευταίο οργανωμένο πανεπιστήμιο πρόσφερε ο Μανουήλ Β΄ Παλαιολόγος (1391-1425) ονομάζοντάς το «Καθολικόν Μουσείον».
Βασίλειος Μακρυπούλιας, φιλόλογος.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

vasilios888@yahoo.gr