Nέα Ελληνικά κείμενα Β΄Λυκείου. Κωνσταντίνου Θεοτόκη, Η τιμή και το χρήμα.


1.Γενική θεώρηση και αποτίμηση του έργου του.
Ο Κωνσταντίνος  Θεοτόκης (1872-1923) ήταν ρωμαλαία φυσιογνωμία της δημοτικής πεζογραφίας.Δημοτικιστής  με ευρεία μόρφωση ασχολήθηκε με τη συγγραφή και με μεταφράσεις. Πατριώτης πήρε μέρος στον πόλεμο του 1898.Σοσιαλιστής , ιδεολόγος , και ονειροπόλος, έκλεισε στα έργα του τους οραματισμούς για μία κοινωνία στηριγμένη σε βάσεις δικαιοσύνης και ευτυχίας.
2.Ο Θεοτόκης διακρίνεται για την ρεαλιστική και νατουραλιστική του γραφή.
Αυτό ευρύτατα φαίνεται μέσα στο έργο του.  Οι χαρακτήρες και οι πράξεις των ηρώων του είναι πραγματικές και δεν γίνεται καμμία προσπάθεια εξωραϊσμού.  Ο Ανδρέας ξηρά και χωρίς συναίσθημα ζητεί χρήματα προκειμένου να παντρευθεί τη Ρήνη.
3. Σημαίνουσες ιδέες του έργου:
Ανθρωποκεντρισμός
Αξιοκρατία
Εσωτερική καλλιέργεια.
4.  Αφηγηματικές τεχνικές:

Στο κείμενο διακρίνουμε εναλλαγή αφήγησης και περιγραφής , ζωντανό διάλογο με ιδιωωματικά στοιχεία , παρουσίαση της προσωπικότητας των ηρώων, με ψυχολογική σκιαγράφηση μέσα από τις πράξεις τους ( το κίνημα του εμπειρισμού μάλλον κερδίζει το Θεοτόκη). Επίσης υπάρχουν αναδρομές και προσημάνσεις ( σαν αποθάνω θάψε με….έτσι ήταν από την  αρχή το σπίτι σου(146)).
5. Ο χώρος και ο χρόνος:
Το πλαίσιο του δράματος παρουσιάζεται ηθογραφικό.Σε ένα φτωχό παραλιακό προάστιο της Κέρκυρας πλέκεται το ειδύλλιο ,  θεματικό κέντρο του έργου και εκεί διεξάγονται όλα τα γεγονότα. Το έργο δημοσιεύθηκε το 1912 στο Νουμά.
6. Ερμηνευτικά:
Η αξία της τιμής επηρεάζει τη σιόρα Επιστήμη μία γυναίκα γαλουχημένη με τις αρχές της μικρής κοινωνίας μέσα  στην οποία ζεί (ποια η Σωκρατική στάση απέναντι στην πόλη της αληθείας και του ψεύδους;).
Η κυρίαρχη αντίληψη για την τιμή και όχι μόνο του κοριτσιού, αλλά και του άνδρα, επηρεάζει τον Ανδρέα. Η τιμή της Ρήνης είναι αρετή που την ανεβάζει στα μάτια του και την  κάνει άξια για γυναίκα του. H αξία ωστόσο που καθορίζει τη συμπεριφορά και των δυο προσώπων είναι το χρήμ.Παγιδευμένοι μέσα  στις κοινωνικές συμβάσεις, οδηγούνται σε αδιέξοδα διότι δεν είναι ο εαυτός τους και φθάνουν τελικά στο χωρισμό.
Ασκήσεις:
1. Σύμφωνα με τις αρχές του νατουραλισμού οι εξωτερικές δυνάμεις φυσικές και κοινωνικές περιορίζουν την ελευθερία των προσώπων και επηρεάζουν την ηθική τους συμπεριφορά. Εφαρμόζει τις παραπάνω αρχές ο Θεοτόκης. Να υποστηρίξετε τις απόψεις σας.
2.Πώς συνδυάζει την πολιτική του τοποθέτηση  με τη σκιαγράφηση των ανθρωπίνων χαρακτήρων ο Θεοτόκης σε αυτό το έργο του;

Βασίλειος Μακρυπούλιας, φιλόλογος.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου