Το θεωρητικό πλαίσιο του μαθήματος της ιστορίας.


α.Αυτό που προέχει όταν μελετούμε το μάθημα της ιστορίας είναι το να διακρίνουμε το γεγονός από κάθε τι άλλο.π.χ απομονώνουμε το γεγονός της γαλλικής επανάστασης από κάθε άλλο γεγονός της εποχής διότι είναι σημαντικό.
β.πότε ένα γεγονός είναι σημαντικό;Όταν προβάλλει και εξελίσσει ιδέες και αξίες που θα κατακτήσουν τον κόσμο και θα δημιουργήσουν νέες πολιτειακές και πολιτισμικές εξελίξεις.Τότε το γεγονός είναι μοναδικό,ανεπανάληπτο,σημαντικό,και κλασσικό και έχει ιστορική αξία.
γ.εξετάζουμε το ποιος,πού,πότε,πώς,γιατί και με τι σκοπό δημιουργούνται και από ποιόν όλα τα γεγονότα και τα συμβάντα.Δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι το ιστορικό γεγονός έχει πολλές ερμηνείες ανάλογα με την ιδεολογική  θέση και πίστη του κρίνοντος.
δ.Σε κάθε περίπτωση όταν μάθουμε τα γεγονότα και τα συμβάντα θα πρέπει να εξακριβώσουμε ποιες ιδέες και αξίες,ποια στάση ζωής και ποια καινούργια πνευματικά και ηθικά και πολιτισμικά  αλλά και υλικά δεδομένα κληρονόμησαν όλα αυτά τα γεγονότα στον άνθρωπο ,στον κόσμο στο αύριο.
ε.Η πιο σημαντική ίσως συνεισφορά της ιστορίας  έγκειται στο αναμφισβήτητο γεγονός ότι μας βοηθεί να κατανοήσουμε το πώς προήλθε ο σημερινός κόσμος.Μαθαίνοντας  λοιπόν την εποχή της βιομηχανικής εποχής καταλαβαίνουμε το γιατί ο κόσμος γύρω μας σήμερα κινείται στους ρυθμούς  και στα χαρακτηριστικά της μηχανής.Ακόμα και ο άνθρωπος μοιάζει να υιοθετεί αυτόν τον μηχανικό τρόπο σκέψης και δράσης.


Aνάλυση  ιστορικού  παραθέματος.
Α.Προσδιορίζω το γεγονός σχόλιο που ευρίσκεται πίσω από το δοθέν παράθεμα.,και το γράφω ως τίτλο-θεματική περίοδος  του παραθέματος.(Μέσα στο πλαίσιο ιδέας –χώρου-χρόνου-αξιών που αντιπροσωπεύει το παράθεμα).

Β.Γράφω αναλυτικά –δομικά τι λέει το παράθεμα.Όταν λέμε αναλυτικά –δομικά εννοούμε ότι ευρίσκουμε  το θέμα τις λεπτομέρειες και την κατακλείδα του παραθέματος,βάσει του σχεδίου  ότι όλα αυτά αναφέρονται σε κάποιες ιδέες που έγιναν πράξη,σε σχόλια,σε κάποιο χώρο και χρόνο,σε κάποιους ανθρώπους,σε αιτίες,σε σκοπούς και αξίες.Έπειτα προσέχω να μεταφέρω αυτά που μου λέει το παράθεμα έχοντας ανακαλύψει την μέθοδό του.Δηλ.το παράθεμα δίνει αιτίες –αποτελέσματα,κάνει σύγκριση αντίθεση,αναλογίες,διαιρεί δεδομένα,ορίζει,δίδει παραδείγματα,κ.ο.κ.Επίσης θα πρέπει να κατανοήσω το συλλογισμό του-παραγωγικός,επαγωγικός,αναλογικός –καθώς και τι αξίες προσπαθεί να περάσει και τι εκτιμήσεις να κάνει.

Γ.Ανακαλύπτω σε ποια παράγραφο του βιβλίου αναφέρεται το παράθεμα-μπορεί οι παράγραφοι να είναι δύο και περισσότερες,και ανακατεμένες στο βιβλίο οπότε πρέπει να τις συνδυάσω.Αντιμετωπίζω το παράθεμα ως αίτιο ή αποτέλεσμα,ως πρώτο μέγεθος της σύγκρισης,κ.ο.κ.οπότε ό,τι μου λέει το βιβλίο το παρουσιάζω ως αποτέλεσμα,ή ως το άλλο μέρος της σύγκρισης,δένοντας τα πάντα με τις σωστές διαρθρωτικές λέξεις π.χ άρα,από την άλλη πλευρά,κ.λ.π.

Δ.Κάνω το δικό μου συνδυασμό ,δίνοντας ένα αξιολογικό συμπέρασμα το οποίο περιέχει κρίσεις –συμπεράσματα για όλα τα παραπάνω.Ως εξής.
1)Στον τομέα των ιδεών καταλαβαίνω πως οι ιδέες του παραθέματος συνδυάζονται με τις ιδέες του βιβλίου για κάποιο κοινό γεγονός ,σχόλιο.
2)Στον τομέα των πράξεων καταλαβαίνω πώς οι πράξεις του παραθέματος συνδυάζονται με τις πράξεις του βιβλίου καθώς και τις συνέπειες τους.
3)Ανακαλύπτω τις κοινές ή όχι αιτίες παραθέματος –βιβλίου για το κοινό γεγονός,καθώς και τις κοινές ή όχι συνέπειες όλων των παραπάνω.
4)Κάνω μία δική μου κρίση-καθολική θεώρηση για το πώς όλα τα παραπάνω που ανέφερα επηρέασαν την κίνηση του πολιτισμού,την πρόκληση γεγονότων(μικρασιατική καταστροφή),την πορεία πολλών γεγονότων μέσα στο χρόνο ,πώς πολλά πράγματα μπορούν να εξηγηθούν μέσα από τα παραπάνω –μέσα από δικές μου ιστορικές γνώσεις του χθές και του σήμερα ,καθώς και από πιθανές προβλέψεις του αύριο(π.χ «τώρα  καταλαβαίνουμε πως το εθνικό μας ελάττωμα ,η διχόνοια επηρέασε την ελληνική επανάσταση ,μέσα από τους εμφυλίους πολέμους»).

Ε.Παράδειγμα.
Δοθέν κείμενο «Ο Αυστριακός καγκελάριος –Μέττερνιχ-διατύπωνε με ωμότητα την πολιτική του φιλοσοφία «Μόνο οι μονάρχες έχουν δικαίωμα να καθορίζουν τις τύχες των λαών.Οι ηγεμόνες ευθύνονται για τις πράξεις τους μόνο απέναντι στο Θεό.Έλεγε επιγραμματικά «Πέρα από τα ανατολικά σύνορά μας τριακόσιες ή τετρακόσιες χιλιάδες κρεμασμένοι,στραγγαλισμένοι ,παλουκωμένοι,δεν είναι και σπουδαίο πράγμα.».
Ερώτηση:Ποια  φιλοσοφία των μοναρχών του 18ου –19ου αι διαφαίνεται στο παραπάνω κείμενο ,πώς την δικαιολογείς;
Απάντηση:Το κείμενο αναφέρεται στην φιλοσοφία του Μέττερνιχ αυστριακού καγκελαρίου,ο οποίος έζησε τον 19ο αι.Άρα θεματική περίοδο Α΄ γράφω «Το παράθεμα ,όπως καταλαβαίνουμε ,αναφέρεται στη φιλοσοφία του Αυστριακού καγκελαρίου Μέττερνιχ ,προκειμένου να καταλάβουμε τον τρόπο σκέψης των μοναρχών της Ιεράς Συμμαχίας στις παραμονές της Ελληνικής Επανάστασης του 1821.».
Β΄.Γράφω αναλυτικά τι λέει το παράθεμα «Συγκεκριμένα μας παρουσιάζει τον Αυστριακό καγκελάριο γνήσιο τέκνο της εποχής του,να πιστεύει ότι μόνον οι μονάρχες έχουν δικαίωμα στη ζωή και στα δικαιώματα των υποδούλων και μη λαών.Για απόδειξη των παραπάνω μας δίνει ως παράδειγμα την περίφημη φράση του που επιδεικνύει παντελή αδιαφορία για την ανθρώπινη ζωή ως τέτοια χάριν της υπεράσπισης του αγαθού της μοναρχίας και μόνο.Η φράση αυτή πράγματι ομιλεί απαξιωτικά για τη ζωή πολλών αδικοχαμένων και βασανισμένων ανθρώπων.
Γ΄.(Συνδέω με το βιβλίο)Θεωρώ τα παραπάνω αιτία άρα ό,τι μου λέει το βιβλίο αποτέλεσμα.(σελ116-117) «Πράγματι όλα αυτά φαίνονται στο ότι όταν νικήθηκε ο Ναπολέων…..συνδέεται με το όνομά του.».
Δ΄.(δικός μου συνδυασμός –αιτιολόγηση μέσα από δικές μου γνώσεις,αξιολόγηση.) «Πράγματι όπως καταλαβαίνουμε η μοναρχική Ευρώπη δεν θα άφηνε κανέναν Ναπολέοντα πάλι να την αμφισβητήσει.Όλοι οι μονάρχες σαν τον Μέττερνιχ θα προσπαθούσαν να υπερασπίσουν τις κληρονομικές μοναρχίες για να διασφαλίσουν οι ίδιοι και τα έθνη που αντιπροσώπευαν τα ιστορικά κεκτημένα.(Η Αυστρία είχε  εθνικές μειονότητες υπόδουλες,και σε καμμία περίπτωση δεν μπορούσε να τεθεί υπέρ της Ελλάδος,από φόβο μήπως αυτές οι εθνότητες επίσης επαναστατήσουν.).Άρα καταλαβαίνουμε πόσο αντίξοες ήταν οι διεθνείς συνθήκες παραμονές της Ελληνικής επανάστασης.Βέβαια τα Ελληνικά δίκαια τελικά θα υπερίσχυαν. 

Βασίλειος  Μακρυπούλιας,φιλόλογος.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου