Προτεινόμενο διαγώνισμα στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας (ενότητα 3η) Α΄Γυμνασίου.



Κείμενο
(Κατεβαίνοντας στη ρεματιά).
Προχωρούσε πολύ σκυφτός κάτω από τα πυκνά κλαδιά που κρέμονταν από πάνω του και γαργαλούσαν το νερό με τις φούντες τους. Κατόπιν ακούμπησε πάνω σε μά αγριοσυκιά και έσκυψε να δει προς τα κάτω.
Ξεφώνισε:
-Χάρμα.
Η φωνή του,όλο ενθουσιασμός, αντιχτύπησε χαρμόσυνα μέσα στη ρεματιά.
Ήταν ένας γαλάζιος βράχος εκεί απότομα κρεμαστός. Τον είχε στρογγυλεμένο και λείο το αιώνιο γλείψιμο του νερού,που περνούσε από πάνω του απλωτά και τον έντυνε σαν διάφανο μεταξωτό.Στα ριζά του είχε νεροφαγιασμένη μία γούβα στρογγυλή σαν γουρνόπετρα. Εκεί μέσα έπεφτε το νερό και γουργούριζε δροσερά.
Πιάστηκε από ένα λυγερό κλαδί της αγριοσυκιάς και άρχισε να κατεβαίνει. Ακουμπούσε στο βράχο μόνον με τα τακούνια και με τη σιδερένια μύτη του μπαστουνιού. Σαν χαμήλωσε αρκετά άφησε μπόι και πήδηξε σβέλτα., λυγώντας τα γόνατα.
Ήταν αλήθεια ένα χαριτωμένο κατατόπι. Ο μικροκαταρράχτης τραγουδούσε γλιστρώντας, άνοιγε νερένια κρόσσια σαν έβρισκε μούσκλια και έκανε φασαρία πιο μεγάλη από το μπόι του πηδώντας μέσα στη γούρνα. Εκεί το γιατάκι του Ορυάκα φάρδαινε. Η ακροποταμιά από τη μια μεριά ήταν ίσιωμα πηχτή από τη φουντωμένη φτέρη, που θρασομανούσαν τα μεγάλα ριπίδιά της με τη σγουρή φουντίτσα. Από πάνω οι βάγιες κάνουν έναν αληθινό θόλο. Η φυλλωσιά έσταζε σκοτεινόν ίσκιο ,μύριζε αψιά. Πάνω από τη γούβα πετούσαν κατι θαυμάσια λεπιδόφτερα ,μεγάλες λιμπελούλες μαβιές με διάφανες οριζόντιες φτερούγες που ιριδίζανε.
Σήκωσε τα μάτια προς το μέρος που κατέβηκε και είδε ανάμεσα στα φύλλα της αγριοσυκιάς το κεφάλι της Σαπφώς που έσκυβε. Αναμετρούσε με το μάτι το βάθος , μελετούσε να κατέβει. Το πρόσωπό της ήταν ξαναμμένο τα σκούρα της ματόκλαδα πεταλούδιζαν ανήσυχα.
-Είναι θαύμα, της  λέει από κάτω, όμως το καλό που σας θέλω μην κατεβείτε. Ο βράχος είναι σχεδόν όρθιος.Μείνετε καλύτερα. Έρχομαι πίσω και γώ.
Κουνήθηκε να γυρίσει.

Nεοελληνική Γλώσσα Β΄Γυμνασίου. Θεωρία Περιλήψεως.



Ο μαθητής ο οποίος    έχει μελετήσει την  ενότητα  «Σημειώσεις-Περίληψη» θα πρέπει :Να
1) Να έχει κατανοήσει ότι η περίληψη είναι ένα δικό του κείμενο που δεν προδίδει όμως το πνεύμα του συγγραφέα.
2)Να έχει αντιληφθεί ότι η περίληψη είναι μία αφαιρετική διαδικασία και συνεπώς πρέπει να εντοπίζει το καίριο με τις σημαντικές λεπτομερειεςτους πλαγιοτίτλους των παραγράφων, τις λέξεις-κλειδιά.
Αν η περίληψη που πρόκειται να γράψει είναι εκτενής τότε βασίζεται στη θεματική περίοδο και στις σημαντικές λεπτομέρειες κάθε παραγράφου του κειμένου, από το οποίο θα προέλθει η περίληψη(όπως και στις σημειώσεις από μία παράγραφο).
Διακρίνω το ουσιώδες από το επουσιώδες: Σημειώνω στο πρόχειρο τις κυριότερες ιδέες κάθε παραγράφου προσέχοντας το ρόλο που έχουν  μέσα στο κείμενο (υποστηρικτέα θέση, απορριπτέα θέση, επεξήγηση).
Σημειώνω το είδος των συνδέσμων:  Οι σύνδεσμοι με πληροφορούν για την εσωτερική σύνδεση του κειμένου και τον τρόπο εξέλιξης της επιχειρηματολογίας. Επισημαίνω τις προθέσεις που δηλώνουν πρόθεση, αντίθεση, συνέπεια, παραχώρηση, αιτία,προϋπόθεση, χρονικότητα (χθές, σήμερα, αύριο) συγχρονία ( κατά τά άλλα, εξίσου).
Μεταφέρω σε  πλάγιο λόγο τις βασικές ιδέες και απόψεις του συγγραφέα.
Δεν χρησιμοποιώ τα παραδείγματα και τις αναλογίες.

Σχέδιο μαθήματος: Iστορία Β΄Γυμνασίου 2.Το εμπόριο και ο πολιτισμός του Ισλάμ.



Α) Ανάπτυξη Αράβων και Εβραίων:
Αίτια: εξαίρετη γεωγραφική θέση του χαλιφάτου μεταξύ Ανατολής και Δύσης
            Εκμετάλλευση των ορυχείων χρυσού και αργύρου της Δυτικής Αφρικής και Σαχάρας.
            Από τα μέσα του 9ου αι.οι  Άραβες ίδρυσαν εμπορικές αποικίες στις Ινδίες,Κίνα και Ν.Α Ασία μεταφέροντας μπαχαρικά και άλλα είδη πολυτελείας.
Β) Ανάπτυξη των εμπόρων του Ισλάμ:
Αίτια:  συγκρότησαν εμπορικές εταιρείες
              Εμπορική επιταγή
              Ανέπτυξαν πιστωτικό σύστημα
Γ) Γράμματα, επιστήμες και τέχνες.
1.Τα γράμματα οι επιστήμες και οι τέχνες αναπτύχθηκαν με επίκεντρο την Κόρντοβα και τη Βαγδάτη επειδή αναπτύχθηκαν πανεπιστήμια και  βιβλιοθήκες.
2.Η αραβική λογοτεχνία ήταν της μόδας ακόμη και ανάμεσα σε χριστιανούς υπηκόους των αραβικών κρατών.
3.Οι Άραβες μετέφρασαν το έργο σημαντικών Περσών και Ελλήνων.
Δ) Χαρακτηριστικά της Αραβικής τέχνης.
1.Ανεικονική τεχνοτροπία (ο θεός δεν μπορεί να εικονισθεί, απουσία ανθρωποκεντρισμού).
Ε) Επίδραση του Αραβικού πολιτισμού.

Προτεινόμενο διαγώνισμα: Αρχαία Ελληνικά από Μετάφραση. Α γυμνασίου. Κείμενο: α 118-140.Οδύσσεια.



«Mε το χαλκό κοντάρι της στο χέρι, επήρε τη μορφή ενός ξένου· κι ολόιδια με τον Mέντη, άρχοντα των Tαφίων,έπεσε πάνω στους αγέρωχους μνηστήρες· που εκεί, μπροστά στις πύλες του σπιτιού, έβρισκαν ευχαρίστηση παίζοντας τους πεσσούς,σε τομάρια βοδιών καθισμένοι, που τα σφάξαν οι ίδιοι. Kήρυκες  και παιδόπουλα πρόθυμα τους υπηρετούσαν: άλλοι να σμίγουν σε κρατήρες με νερό κρασί, άλλοι να πλένουν τα τραπέζια με σφουγγάρια τρυπητά και να τα στήνουν, κάποιοι να κομματιάζουν άφθονα τα κρέατα. Πρώτος απ’ όλους ο Tηλέμαχος την είδε, ωραίος σαν θεός· ήταν με τους μνηστήρες καθισμένος, κι όμως ταξίδευε ο νους του πικραμένος. Έβλεπε με τα μάτια της ψυχής του τον πατέρα του ένδοξο: αν ξαφνικά γύριζε πίσω· αν τους μνηστήρες πετούσε έξω απ’ το παλάτι· αν έπαιρνε ο ίδιος πάλι την αρχή στα χέρια του, και μέσα στα αγαθά του βασίλευε σαν πρώτα... Tο όραμα αυτό ανέβαινε στον νου του, πλάι στους μνηστήρες – κι είδε την Aθηνά. Eυθύς προς την αυλόθυρα έτρεξε, γιατί τον έπιασε η ντροπή, να στέκει τόσην ώρα στην πόρτα του ένας ξένος. Kοντά της στάθηκε, της έσφιξε το χέρι το δεξί, με τ’ άλλο πήρε το χάλκινο κοντάρι της, ύστερα την προσφώνησε μιλώντας, και πέταξαν τα λόγια του σαν τα πουλιά: «Ξένε μου, καλωσόρισες, έλα να σε φιλέψουμε κι αφού το δείπνο μας χορτάσεις, τότε μας λες τον λόγο της επίσκεψής σου.»

Aρχαία Ελληνικά από το Πρωτότυπο Α΄Γυμνασίου. Ενότητα 4.



Μετάφραση.
Ταξιδεύουμε περίπου τριακόσια  στάδια και αγκυροβολούμε (ή πλησιάζουμε) σε ένα μικρό και έρημο νησί.Και αφού μείναμε πέντε μέρες στο νησί την έκτη ξεκινάμε και την όγδοη (μέρα) διακρίνουμε πάνω στη θάλασσα να τρέχουν εδώ και εκεί πολλοί άνθρωποι που έμοιαζαν με εμάς σε όλα και στα σώματα και στα μεγέθη εκτός από τα πόδια τους μονάχα.Γιατί αυτά τα είχαν από φελλό. Γι αυτό το λόγο μάλιστα νομίζω και ονομάζονται Φελλόποδες.Απορούσαμε λοιπόν βλέποντάς τους να μην βουλιάζουν αλλά να μένουν πάνω στα κύματα και να βαδίζουν χωρίς φόβο. Και αυτοί μας πλησιάζουν και μας χαιρετούν στην ελληνική γλώσσα και μας λένε ότι βιάζονται να φθάσουν στη Φελλώ την πατρίδα τους.Μέχρι ενός σημείου λοιπόν μας συνοδεύουν τρέχοντας δίπλα μας, έπειτα αλλάζουν δρόμο και προχωρούν ευχόμενοι σε εμάς καλό ταξίδι.
Στόχος του κειμένου: Ο Λουκιανός στο κείμενο αυτό θέλει να καυτηριάσει την αχαλίνωτη και άλογη φαντασία των ανθρώπων, ζώντας σε μία εποχή όπου οι άνθρωποι επιθυμούσαν την  ευτυχία και τη λύτρωση επικαλούμενοι πολλές φορές φαντασιακές θεότητες και οντότητες. Ο συγγραφέας ουσιαστικά λέει ότι ο άνθρωπος θα προχωρήσει στηριζόμενος στις δικές του έλλογες και ουσιαστικές και πραγματικές δυνάμεις.

Ιστορία Α΄Γυμνασίου. Προτεινόμενο διαγώνισμα.



ΟΜΑΔΑ Α’
 (Από τις 5 ερωτήσεις επιλέγετε τρείς. Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσαρες μονάδες).
1.Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των όρων: σπηλαιογραφίες,Γερουσία, Ηλιαία,διδακτική ποίηση.
2.Να ελέγξετε την ορθότητα των παρακάτω προτάσεων γράφοντας δίπλα την ένδειξη Σ(σωστό) ή Λ(λάθος).
Α) Οι Σουμέριοι ανέπτυξαν υψηλό πολιτισμό και χρησιμοποιούσαν μία μορφή γραφής , τη σφηνοειδή.
Β)Τα ανάκτορα στην Κρήτη είχαν ασθενή οχύρωση λόγω των σπανίων επιδρομών από τους εχθρούς.
Γ) Οι Γραμμικές γραφές Α και Β έχουν κοινό στοιχείο το ότι είναι συλλαβικές.
Δ) Η φιλοσοφία και η επιστήμη προσπάθησαν να κατανοήσουν τη δημιουργία του κόσμου και το νόημα της ζωής με μυθικό τρόπο.
3.Τι εννοούμε όταν λέμε ότι ο άνθρωπος κατά την παλαιολιθική και μεσολιθική εποχή ήταν κυνηγός και τροφοσυλλέκτης;
4.Ποιά είναι η μορφή της κοινωνίας στα ομηρικά έπη;
5.Ποιά είναι τα αποτελέσματα της νίκης των Ελλήνων κατά των Περσών;
ΟΜΑΔΑ Β’
(Από τις τέσσαρες ερωτήσεις επιλέγετε 2 (δύο). Η κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσαρες μονάδες).

Iστορία Β΄Γυμνασίου. Ο Ηράκλειος και η δυναστεία του (610-717).



Εσωτερική μεταρρύθμιση και αγώνας επιβίωσης.
Α.Το Βυζάντιο σε κρίση.
Οικονομική κρίση 6ου-7ου αι.
Αιτίες : Λοιμοί,κακές σοδιές, σεισμοί και εισβολές στα εδάφη της αυτοκρατορίας.
Συνέπειες: 1. Εγκατάλειψη ή παρακμή των πόλεων.
                     2.Μείωση του πληθυσμού.
                     3. Υποχώρηση του εμπορίου και της νομισματικής κυκλοφορίας.
                     4. Παραμέληση του στρατού.
Εξωτερικοί εχθροί του Ηρακλείου.
Σλάβοι :   Άρχισαν να εισβάλουν στις ευρωπαϊκές επαρχίες.
Πέρσες:   Έφθασαν έως τις ακτές του Βοσπόρου.
Λύσεις από τη δυναστεία του Ηρακλείου.
Για την οικονομία:  η ριζική μεταρρύθμισή της.
Για τους εξωτερικούς εχθρούς: η κινητοποίηση όλων των δυνάμεων του κράτους.
Β. Η αντεπίθεση του Ηρακλείου.
Πολεμικές ενέργειες.

Ιστορία Β΄Γυμνασίου. Ερωτήσεις για κριτήρια αξιολόγησης και γραπτών δοκιμασιών.



Κεφάλαιο Ι.
1.ποιοί ήταν οι λόγοι οι οποίοι ανάγκασαν τον Κωνσταντίνο να μεταφέρει την πρωτεύουσα από τη Ρώμη στο Βυζάντιο;
2.Ενώ υπήρχαν πολλές θρησκείες μέσα στο πλαίσιο του Ρωμαϊκού κράτους γιατί οι διωγμοί στράφηκαν κυρίως κατά των χριστιανών και με ποιο τρόπο σταμάτησαν;
3.ποιά  ήταν τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετώπιζαν οι πολίτες του Ρωμαϊκού κράτους ως τις αρχές του 6ου αι;
4.Πώς επηρέασαν οι Γερμανοί την εσωτερική πολιτική του Ρωμαϊκού-Βυζαντινού κράτους και με ποιο τρόπο αντιμετωπίσθηκε το πρόβλημα το οποίο δημιουργήθηκε;
5.Συγκεντρώστε από τις πληροφορίες όλου του πρώτου κεφαλαίου τα στοιχεία εκείνα που φανερώνουν το σταδιακό εξελληνισμό του Βυζαντινού κράτους.
6.Παρουσιάσθε τις διαφορετικές προσεγγίσεις της αρχαίας θρησκείας από εκπροσώπους του χριστιανισμού.

Νεοελληνική Γλώσσα Α΄Γυμνασίου. Περιγραφή.



Α. Περιγραφή αντικειμένου:
1. Ποιο είναι;
2.Πού βρίσκεται;
3.Πώς το απέκτησα;
4.Από τι αποτελείται (σχήμα, μέγεθος, χρώμα…)
5.Μπορώ να το συγκρίνω με άλλα αντικείμενα;
6.Η περιγραφή με βάση επίθετα, επιρρήματα και εμπρόθετα σύνολα προχωρεί από επάνω προς τα κάτω, από έξω προς τα μέσα, με σειρά.
7.Σε τι διαφέρει από όλα τα άλλα;
8.Ποιά η χρησιμότητά του,ποια η αξία του για εμένα και γενικά για τη ζωή;
Β. Περιγραφή οικοδομημάτων (σχολείο, σπίτι, εργοστάσιο,κ.λ.π).
1. Τι είναι; Πού βρίσκεται; Από τι αποτελείται;
2.Ποιό είναι το σχήμα του,οι διαστάσεις του και το χρώμα του;
3.Μπορώ να το περιγράψω; Ποιος το κατασκεύασε;
4.Ποιά η σχέση του με τους ανθρώπους, ποιος ο δεσμός του με τους ανθρώπους;
5.Μας γεννά κάποια συναισθήματα, κρίσεις , σκέψεις και εντυπώσεις;
6. Ποια τα αποτελέσματα για εμένα και τους άλλους;
Γ. Περιγραφή τοπίων.

Ιστορία Β΄Γυμνασίου. Ιουστιανιανός. Ιστορία Β' Γυμνασίου : Ο Ιουστινιανός και το έργο του




Ο Ιουστινιανός Α’ (527-565) ήταν ένας από τους πιο σημαντικούς αυτοκράτορες της βυζαντινής αυτοκρατορίας. Το πρόγραμμά του ήταν : Ένα κράτος, Μία Εκκλησία, Μία Νομοθεσία

Εσωτερική πολιτική
Ø      Μαζί με την ικανή σύζυγό του, Θεοδώρα, ο Ιουστινιανός κατέστειλε την εξέγερση των δήμων, των  Πράσινων και των Βενετών (οπαδοί αθλητικών σωματείων με πολιτική δύναμη) στον Ιππόδρομο της Κωνσταντινούπολης. Η εξέγερση αυτή ονομάστηκε Στάση του Νίκα (532). Στη συνέχεια περιόρισε σημαντικά τη δύναμη των δήμων.
Ø      Προσπάθησε να μειώσει τη δύναμη των μεγάλων γαιοκτημόνων και να προστατεύσει τους ελεύθερους αγρότες, που ήταν πολύ χρήσιμη για το κράτος μιας και πλήρωναν φόρους.
Ø      Ήταν υποστηρικτής του χριστιανισμού και καταδίωξε τους οπαδούς των αιρέσεων και της αρχαίας θρησκείας. Γι’ αυτό έκλεισε τη Νεοπλατωνική Ακαδημία (σχετιζόταν με την αρχαία θρησκεία) και προσπάθησε να διαδώσει τον Χριστιανισμό σε λαούς του Καυκάσου και της Ανατολικής Αφρικής.
Ø      Κωδικοποίησε το Ρωμαϊκό Δίκαιο. Εξέδωσε :

Νεοελληνική Γλώσσα Α΄Γυμνασίου. Τρόπος αναλύσεως κειμένων.



Αναλύουμε το κείμενο ως ακολούθως:
1.Σημειώνουμε τον πομπό και το δέκτη.
2.Σημειώνουμε το μήνυμα (τις ιδέες και τις αξίες του κειμένου υπό τη μορφή θεματικών προτάσεων).Συνήθως το κεντρικό μήνυμα  του κειμένου ευρίσκεται στην πρώτη θεματική περίοδο του κειμένου.
3.Κατανοούμε τους τρόπους ανάπτυξης των παραγράφων.
4. Σημειώνουμε τα επιχειρήματα και τα τεκμήρια.
5. Κατανοούμε τις αιτίες, τις λύσεις και το σκοπό του κειμένου.
6. Επισημαίνουμε το επικοινωνιακό πλαίσιο του κειμένου (επιστημονικό,αθλητικό,δικονομικό,κ.λ.π).
Εφαρμογή.
Κείμενο 1 σελ.40.
Βασικές ιδέες του κειμένου:
1.Υπάρχει η όμορφη Σαλαμίνα.
2.Παρατηρείται άναρχη οικοδόμηση στη Σαλαμίνα.
3.Το τοπίο είναι όμορφο συνάμα και μελαγχολικό.
4.Το τοπίο αναμφισβήτητα είναι πολύ όμορφο.

Aρχαία Ελληνική γλώσσα Α΄Γυμνασίου. Ενότητα 3. Επαγγέλματα των Αρχαίων Αθηναίων.



Μετάφραση-Νόημα.
Οι Αθηναίοι, όπως και αυτοί οι οποίοι κατοικούν σε άλλες πόλεις, με πολλά ασχολούνται στην καθημερινή ζωή τους προκειμένου να κερδίζουν τα απαραίτητα για τη συντήρησή τους. Ο Ναυσικύδης, ως ιδιοκτήτης πλοίου μεριμνούσε για τη συντήρηση του εαυτού του και των δικών του. Το ίδιο ακριβώς έκανε ο Ξένων ο έμπορος και ο Ξενοκλής ο μικροπωλητής. Ο Πολύζηλος μέσα από την Παρασκευή κριθάλευρου συντηρούσε τον εαυτό του και τους οικιακούς δούλους, πολλές φορές προσέφερε δημόσια υπηρεσία με δικά  του χρήματα.  Ο Γλαύκων από το δήμο Χολαργού καλλιεργούσε τη γή και έτρεφε βόδια. Ο Δημέας αποκτούσε τα απαραίτητα μέσα από την τέχνη κατασκευής χλαμύδων, οι περισσότεροι από τους Μεγαρείς μέσα από την κατασκευή ενδυμάτων που άφηναν ακάλυπτους τους ώμους. Αρκετοί από τους πολίτες μάθαιναν κάποια τέχνη όπως του τεχνίτη της πέτρας, των τεχνιτών του πηλού, του οικοδόμου και του τσαγκάρη προκειμένου να εξασφαλίζουν όσα περισσότερα μπορούν για την καλύτερη ζωή τους.
(Ξενοφών,Απομνημονεύματα,2.7.6).
Παρατηρήσεις.
1.Τα επαγγέλματα του κειμένου είναι τα εξής:
Ιδιοκτήτης πλοίου

Νεοελληνική γλώσσα Β΄Γυμνασίου. Γραφή παραγράφου.



1ος τρόπος ανάπτυξης:  Αιτιολόγηση.
Θεματική πρόταση: « Έχοντας επισκεφθεί το Πήλιο  θεωρώ ότι είναι ένας από τους πιο ελκυστικούς προορισμούς για κάθε ταξιδευτή. Το ωραίο τοπίο, οι φυσικές ομορφιές, τα ποτάμια και τα δένδρα, αποτελούν τον καλύτερο λόγο να εκδράμει κανείς πάλι και πάλι στο μαγευτικό αυτό τόπο. Οι άνθρωποι είναι φιλόξενοι,  επίσης υπάρχουν πολλά γραφικά και ωραία χωριά στα οποία μπορεί κανείς να καθίσει και να απολαύσει από τον καφέ έως νόστιμες τοπικές λιχουδιές.Το  Πήλιο σε ξεκουράζει και η μαγευτική διαδρομή σου υπόσχεται μία πραγματική απόδραση από τα προβλήματα της πόλης και της καθημερινότητας.».
2ος τρόπος ανάπτυξης: Διαίρεση.
Θεματική πρόταση: «Υπάρχουν δύο μέρη για να επισκεφθεί κανείς στον Προυσσό, κοντά στο Καρπενήσι. Το πρώτο είναι το μοναστήρι της Παναγίας. Πανέμορφος τόπος, χαμένος μέσα στους γκρεμούς και στα βράχια, επιβλητικό όσο και μυσταγωγικό τοπίο. Η ομορφιά της φύσης μπερδεύεται με το σεβασμό που αποπνέει το πρόσωπο της Παναγίας. Το δεύτερο είναι τα πανέμορφα ποτάμια στα οποία μπορεί κανείς να περπατήσει, να φωτογραφίσει την άγρια φύση,να κάνει τα αγαπημένα του σπόρ. Τα ποτάμια μοιάζουν με αρτηρίες που σκορπούν ομορφιά και ζωή σε όλο τον τόπο. Τελικά είναι δύσκολο να επιλέξει κανείς και μάλλον θα πρέπει να επισκεφθεί κάθε σημείο του μαγευτικού αυτού τόπου.΄

Nέα Ελληνικά κείμενα Β΄Γυμνασίου. Ζώρζ Σαρή «και πάλι στο σχολείο».



Θέμα του κειμένου είναι η επιστροφή στο σχολείο μετά τις καλοκαιρινές διακοπές και η πρώτη ανταλλαγή των εμπειριών του καλοκαιριού ανάμεσα στις συμμαθήτριες μιάς τάξης κάποιας σχολής θηλέων με οικοτροφείο.
Ενότητες του κειμένου:
1.Η τάξη γιορτάζει….και ήταν η πρώτη μέρα στο σχολείο πανηγύρι…(Η ανταλλαγή των πρώτων εντυπώσεων από τις καλοκαιρινές διακοπές).
2. Όταν μπήκε στην τάξη…που φτερούγιζαν γύρω τους…(Η πρώτη σχολική ώρα με την αγαπημένη καθηγήτρια).
Θεματικές ενότητες του έργου:
1.Οι σχέσεις των μαθητών μεταξύ τους με το σχολείο και τους καθηγητές τους.
-Σχέσεις των μαθητριών μεταξύ τους: Τα κορίτσια αποτελούν μία όμορφη παρέα παρόλο το γεγονός  ότι υπάρχουν ανάμεσά τους πολλές διαφορές και διαφοροποιήσεις.
-Σχέσεις με το σχολείο και τους καθηγητές: Οι σχέσεις είναι άριστες και μάλιστα διέπονται από τον ανάλογο σεβασμό.
-το οικονομικό επίπεδο των μαθητριών: Οι μαθήτριες είναι γόνοι ιδιαιτέρως ευκατάστατων οικογενειών (πλουσιοκόριτσα).
Στόχος του συγγραφέως:

Αρχαία Ελληνικά από το πρωτότυπο Α΄γυμνασίου Φωνήεντα και σύμφωνα: Κατηγορίες και ταξιθέτηση.


Αρχαία Ελληνικά από το πρωτότυπο
Α΄γυμνασίου
Φωνήεντα και σύμφωνα: Κατηγορίες και ταξιθέτηση.
Οι φθόγγοι της Α.Ε παριστάνονται με 24 γράμματα τα οποία είναι ακριβώς ίδια με τα αντίστοιχα της Ν.Ε. Οι φθόγγοι της Α.Ε διαιρούνται σε φωνήεντα και σύμφωνα.
                                                   Φωνήεντα
Βραχύχρονα
Μακρόχρονα
Δίχρονα
Ε,ο
Η,ω
Α,ι,υ
                                       
                                                     Σύμφωνα
άφωνα

Ουρανικά
Χειλικά
οδοντικά
Ψιλα
κ
π
τ
Μέσα
γ
β
δ
δασέα
χ
φ
θ

Ημίφωνα
Υγρά
Ένρινα
συριστικά
Λ.ρ
Μ,ν
σ (-ς)

Διπλά: ζ,ξ,ψ

Νεοελληνική γλώσσα Α΄Γυμνασίου. Γραπτός και προφορικός λόγος.



Στοιχεία γραπτού λόγου:
Συστηματικότητα
Μεθοδικότητα
Επισημότητα
Επιτήδευση
Συγκεκριμένα επικοινωνιακά πλαίσια, υπακοή σε γραμματικούς και συντακτικούς κανόνες.
Επιλεγμένες λέξεις και σχήματα λόγου, υλικό από βιβλιοθήκες και άλλες πηγές,όλα προσχεδιασμένα.
Στοιχεία προφορικού λόγου.
Πεζότητα
Απλότητα
Μη συστηματικός- αυθόρμητος
Ανεπιτήδευτος, λιτός και απροσχημάτιστος.
Ελεύθερος και αυθόρμητος.
Προσέχω τα δύο παρακάτω κείμενα. Το πρώτο μεταφέρει το διάλογο δύο φίλων οι οποίοι συναντήθηκαν τυχαία στο δρόμο, το δεύτερο επιστολή ενός φίλου προς ένα άλλο.
1ο κείμενο:

Αρχαία Ελληνικά από μετάφραση Α΄Γυμνασίου. Προοίμιο Οδύσσειας, στ.1-25.



Χωρισμός σε ενότητες:
Στίχοι 1-13: Επίκληση στη Μούσα. Παρουσίαση του Οδυσσέα. Η τύχη  των συντρόφων του.Δεύτερη επίκληση.
Στίχοι:14-19:  Η παραμονή του Οδυσσέα στο νησί της Καλυψούς.
Στίχοι: 20-25: Η επιστροφή του ήρωα στην πατρίδα του.Ο ρόλος των θεών.
Περίληψη:
Ο ποιητής αρχίζει το έπος παρακαλώντας τη Μούσα να τον βοηθήσει στο εγχείρημά του αυτό. Πληροφορούμαστε για τις περιπέτειες του βασιλέως της Ιθάκης, καθώς και ότι τον κρατεί η Καλυψώ στο νησί της. Τελικά οι θεοί αποφάσισαν ο Οδυσσέας να επιστρέψει στην Ιθάκη, όλοι τον συμπαθούν εκτός από το θεό Ποσειδώνα.
Πραγματολογικά σχόλια:
Τον άνδρα τον πολύτροπο:Είναι ο Οδυσσέας ο βασιλεύς της  Ιθάκης, γιός  του Λαέρτη και της Αντίκλειας.
Μούσα: Είναι η μούσα Καλλιόπη, η μούσα της επικής ποίησης.
Πολιτιστικά στοιχεία:
Το κάστρο το ιερό: Σε εποχές συχνών πολεμικών συγκρούσεων η οχυρωματική τέχνη ήταν ιδιαιτέρως αναπτυγμένη.

Nέα Ελληνικά κείμενα Β΄Γυμνασίου. Μένης Κουμανταρέας : « Γραφείον ευρέσεως εργασίας».



Το έργο:
Το κείμενο είναι απόσπασμα από το βιβλίο «τα μηχανάκια» (1962) μία συλλογή από τέσσαρα διηγήματα με την οποία πρωτοεμφανίσθηκε ο συγγραφέας στη λογοτεχνία.
Θέμα:
Το θέμα του αποσπάσματος είναι η προσπάθεια ενός νέου να βρεί δουλειά και η απογοήτευση που εισπράττει από την πνιγηρή ατμόσφαιρα στο γραφείο  ευρέσεως εργασίας.
Δομή του κειμένου:
Ενότητες: 1) την άλλη μέρα….πάλευαν να κρατηθούν : Το πρωϊνό ξεκίνημα  του Αναστάση με αισιόδοξη διάθεση.
2) κατέβηκε στην επομένη στάση…είναι απασχολημένος: Η άφιξη στο γραφείο ευρέσεως εργασίας και η απογοήτευση.
3) ξανάπιασε το γράψιμο…πετάχτηκε έξω: Οι οδυνηρές σωματικές και ψυχικές αντιδράσεις του Αναστάση.

Nεοελληνική Γλώσσα Α΄Γυμνασίου. Προσοχή στη λογική και συναισθηματική ποιότητα των προτάσεων:



Οι αποφαντικές (τελεία) εκφράζουν τη λογική σκέψη
Οι επιφωνηματικές (θαυμαστικό) εκφράζουν το συναίσθημα
Οι προστακτικές (τελεία) το συναίσθημα σε συνδυασμό με τη λογική
Οι ερωτηματικές (ερωτηματικό) ποικιλία σκέψεων και συναισθημάτων.
Ώστε:
Ο σημερινός άνθρωπος της τεχνολογίας χαρακτηρίζεται ως απρόσωπος (αποφαντική).
Πόσο λυπούμαι για το σημερινό κατάντημα  αυτού του ανθρώπου(!) (επιφωνηματική).
Πρέπει να διαβάσεις (προστακτική).
Άραγε δεν συναισθάνεσαι τι έχεις κάνει; (ερωτηματική).
Προσοχή στο όλο επικοινωνιακό πλαίσιο:
Ο πομπός απευθύνεται στο δέκτη ανάλογα με τις σχέσεις και το επίπεδο φιλίας που έχουν. Ανάλογο είναι και το μήνυμα.  Χρησιμοποιούμε τις παραπάνω προτάσεις ανάλογα με το τι θέλουμε να τονίσουμε (λογική, συναίσθημα κ.λ.π)  επίσης χρησιμοποιούμε φράσεις για να τονίσουμε φιλικό ύφος, σοβαρό ύφος κ.λ.π.

Έκφραση-Έκθεση Α΄Λυκείου. Ασκήσεις για την εμπέδωση του τρόπου γραφής παραγράφου.



1. Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις περιέχουν ειδικές λεπτομέρειες και άρα θα μπορούσαν να είναι θεματικές προτάσεις;
Α.Οι γεωργοί της περιοχής μάζεψαν τα αυγά της περιοχής και τα κατέστρεψαν.
Β.Τσάκισαν και εξολόθρεψαν με τα φτυάρια τους τις ακρίδες οι οποίες μόλις είχαν εκκολαφθεί.
Γ.Υπάρχουν δύο είδη ανθρώπων, οι άνθρωποι του Ναι και οι άνθρωποι  του Όχι.
Δ. Ο λαϊκισμός μερικές φορές προκαλείται και από την παραπληροφόρηση.
2.Ένωσε τις παρακάτω προτάσεις παράγοντας  ένα κοινό πλαγιότιτλο.
Α.Η Ψ πόλη   με 6.000 πληθυσμό δεν παρουσιάζει καμμία απολύτως πνευματική ή καλλιτεχνική κίνηση.
Β.Η Ψ πόλη είχε μία Φιλαρμονική αλλά από τότε που έφυγε ο διευθυντής της έκλεισε και αυτή.
Γ.Η Ψ πόλη δεν έχει κολυμβητήριο γήπεδο τένις ούτε λέσχη για εφήβους.
3.Στην παρακάτω παράγραφο να θέσεις τη θεματική  περίοδο:

Νεοελληνική γλώσσα Α΄Γυμνασίου. Oι προτάσεις ανάλογα με τα συστατικά τους




Απλή= Υ-Ρ-Α (Κ)
Εγώ παίζω κιθάρα-Εγώ είμαι καλός.

Επαυξημένη= Υ-Ρ-Α-Προσδιορισμοί
Ο καλός μαθητής διαβάζει τα μαθήματά του κάθε μέρα.

Ελλειπτική= απουσιάζει είτε το Υ –Ρ-Α
Καλημέρα (ενν. εγώ σου λέω καλημέρα).

Σύνθετη= Υ1 Υ2 –Ρ-Α(Κ)
Ο Κώστας και η Μαρία πηγαίνουν στην εκδρομή.

Ανάλογα με τη σημασία τους

Αποφαντική (Ο Κώστας είναι καλός μουσικός).(τελεία)

Ερωτηματικές (τι κάνεις;)(ερωτηματικό).

Επιφωνηματικές (τι καλός άνθρωπος που είσαι!)(θαυμαστικό).

Προστακτική (πήγαινε  να το φέρεις ) ( τελεία).

Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Β΄Γυμνασίου. Ο Διγενής – Ακριτικό τραγούδι.



Το τραγούδι είναι ακριτικό με επικά χαρακτηριστικά.Ακριτικά ονομάζονται τα πολύ παλαιά εκείνα αφηγηματικά τραγούδια τα οποία αναφέρονται στα κατορθώματα και στις περιπέτειες,στη ζωή και στους έρωτες των ακριτών,των φρουρών δηλαδή των βυζαντινών συνόρων (άκρων).
Θέμα:
Θέμα του ποιήματος είναι η αντίδραση των αψύχων στο ψυχομαχητό του Διγενή και τα τελευταία περήφανα λόγια του ήρωα. Το περιεχόμενο είναι ηρωϊκό.
Η Αντίδραση των αψύχων στον επικείμενο θάνατο του Διγενή.
Αντίδραση της φύσης σεαυτή την  παραλλαγή του τραγουδιού είναι μόνο η αντίδραση της γης γιατί η ταφόπλακα δεν είναι στοιχείο της  φύσης, αλλά κατασκεύασμα του ανθρώπου (από φυσικά βέβαια στοιχεία).
Ο Διγενής ένας ήρωας με υπερφυσικές ιδιότητες και ξεχωριστή ανδρεία, δεν παύει να είναι άνθρωπος και κάποια στιγμή έρχεται αντιμέτωπος με το θάνατο ξέροντας ότι στην αναμέτρησή του με το θάνατο (Χάρο) θα ηττηθεί.
Εκτός από τη γή η οποία καταλαμβάνεται από τρόμο την ώρα που ο Διγενής χαροπαλεύει παρουσιάζεται και η αντίδραση της ταφόπλακας που πρόκειται να σκεπάσει τον τάφο του ήρωα.
Τα ανθρώπινα και υπερφυσικά γνωρίσματα του Διγενή.
Ο Διγενής είναι ένας θνητός ο οποίος έρχεται αντιμέτωπος με το θάνατο και γνωρίζει τη μοίρα του. Την ώρα που χαροπαλεύει είναι ένας αδύναμος άνθρωπος που καλείται να αποδεχθεί τη φθαρτή του φύση.
Το στοιχείο της υπερβολής.

Ιστορία Β΄Γυμνασίου 1.Η Μετεξέλιξη του Ρωμαϊκού κράτους. Από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη.



Μέτρα Κωνσταντίνου Α’.
1.Ίδρυση Κωνσταντινούπολης ως δικοικητικού κέντρου της Ανατολής.
2.Αναγνώριση της χριστιανικής λατρείας.
3.Διάκριση πολιτικής και στρατιωτικής εξουσίας.
4.Κοπή χρυσού νομίσματος.
Ίδρυση Κωνσταντινούπολης.
Η απόφαση του Κωνσταντίνου Α’ λήφθηκε κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες και για συγκεκριμένους λόγους.
Πώς –Πότε 1.Ο Κωνσταντίνος νίκησε το Λικίνιο και έμεινε μονοκράτορας (324 μ.Χ)
                      2.Το αρχαίο Βυζάντιο που ήταν στο σταυροδρόμι Ευρώπης –Ασίας, και
                         Ευξείνου Πόντου-Μεσογείου,θεωρήθηκε κατάλληλο για την ίδρυση
                       ενός νέου διοικητικού κέντρου.

Aρχαία Ελληνικά από μετάφραση,Α΄Γυμνασίου. Εισαγωγή Οδύσσειας Ομήρου. Τα βασικά σημεία(Περίληψη).



Έπος= λόγος, διήγηση, και ειδικότερα αφηγηματικό ποίημα με περιεχόμενο μυθολογικό, διδακτικό και ηρωϊκό.
Ηρωϊκά έπη=Οδύσσεια και Ιλιάδα (αφηγούνται κατορθώματα ηρώων και θεών οι οποίοι συχνά συνυπάρχουν με τους ανθρώπους και κατευθύνουν τη δράση τους).
Βασικά γνωρίσματα του ηρωϊκού έπους:
1)παρουσιάζει μυθοποιημένα γεγονότα ενός μακρινού παρελθόντος σαν να είναι αληθινά.
2) το έπος κατά αντικειμενικό τρόπο εκφράζει τις αντιλήψεις μιας ολόκληρης κοινωνίας.
Υπόθεση.
Η Οδύσσεια εξιστορεί το δεκαετή αγώνα του Οδυσσέα για το νόστο (επιστροφή) σε 41 ημέρες. Ο Οδυσσέας εκτός από πολεμιστής και πρωταγωνιστής στον πόλεμο της Τροίας είναι (1) και εκπρόσωπος των ναυτικών(2) και ο ξενιτεμένος που επιστρέφει (3).
Συμπέρασμα: Γενικεύοντας μπορούμε να πούμε ότι τα ομηρικά έπη αναφέρονται σε μυθοποιημένα γεγονότα της Μυκηναϊκής εποχής (στον Τρωϊκό πόλεμο κυρίως) προβάλλουν ωστόσο και την εποχή κατά την οποία γράφονται (τη Γεωμετρική εποχή) η οποία είναι στραμμένη και σε έργα ειρηνικά (ναυτιλία, εμπόριο, ανάπτυξη πόλεων), χαρακτηρίζονται όμως και από πολιτικές συγκρούσεις (κλονίζεται κυρίως ο θεσμός της βασιλείας).
Αοιδοί και ραψωδοί.

Nεοελληνική γλώσσα Α΄Γυμνασίου. Γράφοντας παράγραφο.Πολυτροπικός λόγος.



Θέμα: Σύγκριση γραπτού και προφορικού λόγου.
Θεματική πρόταση: Αναμφίβολα υπάρχουν κάποιες σημαντικές διαφορές ανάμεσα στον προφορικό και γραπτό λόγο.
Λεπτομέρειες:
1η πρόταση: Ο γραπτός λόγος παραμένει στο νού μας,και αν τον ξεχάσουμε τον επαναφέρουμε μελετώντας τον.
2η πρόταση:     Είναι  ο λόγος ο οποίος στηρίζει το εκπαιδευτικό σύστημα, διότι αυτός μεταβιβάζεται μέσα από τα βιβλία από την  μία γενεά στην επομένη.
3η πρόταση:   Ο γραπτός λόγος δημιούργησε τις επιστήμες και τον πολιτισμό,είναι ο λόγος της διατύπωσης και των συμπερασμάτων, όλα αυτά βοηθούν στο να εξελιχθεί ο άνθρωπος και τα δημιούργήματά του.
4η πρόταση:   Ο προφορικός λόγος όμως είναι ο λόγος της ελευθερίας, είναι ανεπιτήδευτος λόγος.
5η πρόταση:  Ο προφορικός λόγος δεν περιορίζεται, παραμένει ανοικτός και πάντα προσφέρει ιδέες και αξίες οι οποίες όμως συχνά λησμονούνται (εάν δεν μετατραπούν σε γραπτές σημειώσεις).
6η πρόταση: Ο προφορικός λόγος είναι πιο άμεσος και πιο αληθινός από το γραπτό λόγο,πιο προσωπικός,είναι ο επικοινωνιακός λόγος ο οποίος συνδέει και φέρει κοντά τους ανθρώπους.
Κατακλείδα: Σε κάθε περίπτωση και τα δύο είδη λόγου είναι απαραίτητα προκειμένου ο άνθρωπος και την επικοινωνία του να αναπτύξει αλλά και τις επιστήμες καθώς και την εκπαιδευτική διαδικασία.
Σχέδιο επιστολής.

Νέα Ελληνικά κείμενα Β΄Γυμνασίου «Ένα παλαιό μήνυμα για το σύγχρονο κόσμο» (κείμενο του Ινδιάνου φυλάρχου Σιάτλ).



Θέμα του κειμένου:
« Το θέμα του κειμένου είναι η υποχρέωση που  έχει ο άνθρωπος να ζεί αρμονικά με το φυσικό περιβάλλον και να το σέβεται χωρίς να αδιαφορεί γι αυτό,και κυρίως χωρίς να το εκμεταλλεύεται με απληστία. Το περιεχόμενο είναι φυσιολατρικό αλλά παράλληλα στοχαστικό και διδακτικό».
Ερμηνευτικές επισημάνσεις:
Θα αφήσει πίσω του μία έρημο:  Ο Ινδιάνος αρχηγός προφητεύει ποια θα είναι τα τραγικά αποτελέσματα της απληστίας με την οποία ο άνθρωπος εκμεταλλεύεται το περιβάλλον.
Ο ερυθρόδερμος είναι άγριος:  Άγριος είναι αυτός ο οποίος ζεί κοντά στη φύση (στους αγρούς). Η λέξη η οποία αναφέρεται στο κείμενο τρείς φορές δεν έχει την υποτιμητική σημασία με την οποία σήμερα τη χρησιμοποιούν.
Θα βάλω έναν όρο: Στην αρχή ο Ινδιάνος αρχηγός δείχνει ότι ο λαός του είναι ανίσχυρος μπροστά στη στρατιωτική ισχύ των λευκών. Ωστόσο στην τέταρτη παράγραφο ζητά εγγυήσεις για να δεχθεί την πρόταση των λευκών.
Αν όλα τα ζώα φύγουν από τη μέση ο άνθρωπος θα πεθάνει από μεγάλη εσωτερική μοναξιά: Η απόδειξη της φράσης έρχεται μέσα από το μεγάλο αριθμό κατοικιδίων ζώων που  πολλοί άνθρωποι των πόλεων έχουν στα σπίτια τους.

Αρχαία Ελληνικά από το πρωτότυπο Α΄Γυμνάσιο Ασκήσεις στη 2η ενότητα του κειμένου.



1. Με ποιες λέξεις του κειμένου συγγενεύουν ετυμολογικά οι παρακάτω νεοελληνικές λέξεις;
Επιμελής
Νουθεσία
Δάσκαλος
Αβελτηρία
Παραπομπή
Γραφές
Απονήρευτος
βελτίωση
2. Να δώσεις από 2(δύο) ομόρριζες λέξεις στη νεοελληνική γλώσσα (σε σχέση με τις λέξεις οι οποίες παρακάτω δίδονται)
Πονηρίαν
Αποδειλιαν
Γυμνασίοις
Οικειουσιν
Μάθωσιν
Αισχρόν
Ελθωσι

Αρχαία Ελληνικά από το Πρωτότυπο, Α΄Γυμνασίου. 2η Ενότητα. Πλάτωνος Πρωταγόρας (325c-326c) .



Αφόρμηση: Στον Πλατωνικό διάλογο «Πρωταγόρας » εξετάζεται το διδακτό της αρετής κατά αντικειμενικό ή και υποκειμενικό τρόπο. Τα αντίπαλα μέρη είναι ο Σωκράτης και οι σοφιστές. Οι συζητητές καταλήγουν στο ότι η αρετή είναι  διδακτή και μεταβιβάσιμη διά της παιδείας από τη μία γενεά στην άλλη.Γι αυτό η παιδεία αποκτά τόση και τέτοια σημασία για την Αθηναϊκή  Δημοκρατία.
Μετάφραση του κειμένου:
Στην Αθήνα διδάσκουν και νουθετούν τα παιδιά με φροντίδα/Πρώτα πρώτα η παραμάνα και η μητέρα και ο παιδαγωγός και ο ίδιος ο πατέρας φροντίζουν /πώς θα γίνει το παιδί ακόμα  καλύτερο/διδάσκοντάς το ότι το ένα είναι δίκαιο/ το άλλο άδικο , αυτό ωραίο και το άλλο άσχημο/ Έπειτα όταν τα παιδιά φθάσουν στην κατάλληλη ηλικία/οι  γονείς τα στέλνουν στα σπίτια των δασκάλων / όπου οι δάσκαλοι της γραφής και της ανάγνωσης φροντίζουν / να μάθουν  γράμματα και να καταλαβαίνουν όσα είναι γραμμένα/ ενώ οι κιθαριστές με το να παίζουν λύρα προσπαθούν να τα κάνουν πιο ήρεμα / και εξοικειώνουν την ψυχή τους/ στο ρυθμό και στην αρμονία/ Επιπλέον τα παιδιά συχνάζουν/στα γυμναστήρια και στις παλαίστρες / όπου οι δάσκαλοι της  γυμναστικής κάνουν/ τα σώματά τους πιο δυνατά/ για να μην αναγκάζονται να δειλιάζουν εξαιτίας της κακής σωματικής κατάστασης.

Ανάλυση ιστορικού παραθέματος.


Δίδεται το παρακάτω παράθεμα.
«Διαφωτισμό ή αιώνα των φώτων έχουν ονομάσει την οικονομική,κοινωνική επιστημονική  και πολιτική γενικότερα ιδεολογική κίνηση που έθετε ως σκοπό τη βελτίωση της ανθρώπινης ζωής και κοινωνίας(όπως έλεγε ο Κάντ την έξοδο του ανθρώπου από την ανωριμότητα που ο ίδιος ευθύνεται).».

Ζητείται η περαιτέρω ανάλυση του παραθέματος.
Κίνηση 1η: Σε ποια ή ποιες σελίδες του βιβλίου του σχολείου αντιστοιχεί το παραπάνω παράθεμα.
Απάντηση: Αντιστοιχεί στη σελίδα 11 του σχολικού βιβλίου («το κίνημα του διαφωτισμού») (Αν και στοιχεία μπορεί να δανεισθούμε από τις επόμενες σελίδες όπου δίδονται πληροφορίες για το διαφωτισμό.).
Κίνηση 2η: Χωρίζω το παράθεμα σε λογικές κατηγορίες:

Ορισμός:Ο διαφωτισμός είναι :αιώνας των φώτων
                                                         Οικονομική,κοινωνική,επιστημονική και  πολιτική
                                                         αλλά και ιδεολογική.